II SA/Po 2/25

II SA/Po 2/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /sprawozdawca/
Robert Talaga
Tomasz Świstak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 80 w zw. z art. 124 b ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, 77 par. 1, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Asesor WSA Robert Talaga Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Wojewody W. z dnia 29 października 2024 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia 19 sierpnia 2024 r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody W. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 19 sierpnia 2024 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku E. S.A. z siedzibą w G.:
1. zobowiązał P. M. do udostępnienia na rzecz E. S.A. z siedzibą w G., nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...] o pow. 1,4069 ha, położonej w obrębie R., gm. S. , w celu wykonania czynności związanych z usuwaniem z gruntu: obiektu liniowego elektroenergetycznego obejmującego napięcie znamionowe nie wyższe niż 15 kV w postaci: elementu przesyłowego obiektu liniowego - przewodów linii napowietrznej średniego napięcia i elementu wsporczego obiektu liniowego - słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz obiektu liniowego elektroenergetycznego poniżej 1kV w postaci: linii kablowej niskiego napięcia, zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości;
2. ustalił, że obowiązek udostępnienia nieruchomości polega na umożliwieniu inwestorowi wykonania prac polegających na demontażu ww. infrastruktury, w pasie o powierzchni 162 m2, zgodnie z mapą przedstawiającą zakres prowadzonych prac, stanowiącą integralną część niniejszej decyzji;
3. ustanowił obowiązek udostępnienia nieruchomości na czas 15 dni roboczych z przedziału czasowego wynoszącego 90 dni, licząc od dnia, w którym nastąpi rozpoczęcie robót budowlanych;
4. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W podstawie prawnej decyzji Starosta powołał art. 124b w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1145, dalej u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.)
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wnioskiem z dnia 6 maja 2024 r. Spółka E. (dalej powoływana jako inwestor) wystąpiła do Starosty [...] o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do udostępnienia, w trybie art. 124 b u.g.n., nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...] w położonej obrębie R., gm. S. , w celu wykonania czynności związanych z demontażem ww. urządzeń elektroenergetycznych, zlokalizowanych na przedmiotowej nieruchomości.
Inwestor wskazał, iż potrzeba realizacji inwestycji wynika z konieczności realizacji obowiązków Operatora Systemu Dystrybucyjnego elektroenergetycznego, określonych m.in. w art. 9c ust. 2 ustawy Prawo energetyczne (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 266 ze zm. dalej P.e.). Na mocy wymienionego przepisu E. S.A. zobowiązana jest m.in. do prowadzenia ruchu sieciowego w sposób efektywny, z zachowaniem wymaganej niezawodności dostarczania energii elektrycznej i jakości jej dostarczania, zapewnienia rozbudowy sieci dystrybucyjnej oraz eksploatacji, konserwacji i remontów sieci w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego. Planowana inwestycja jest niezbędna ze względu na zły stan techniczny istniejącej linii napowietrznej średniego napięcia. Inwestor zdecydował o demontażu linii napowietrznej i budowie linii kablowej średniego napięcia (poza zakresem przedmiotowego wniosku) ze względu na większe bezpieczeństwo, ochronę przeciwporażeniową oraz zwiększenie pewności zasilania i poprawy warunków eksploatacyjnych.
Ponadto wnioskodawca poddał, że wystąpił do właściciela nieruchomości – P. M. z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości w celu przeprowadzenia niezbędnych prac. Mimo podejmowanych prób nie udało się pozyskać zgody właściciela na zajęcie wskazanej części nieruchomości niezbędnej dla wykonania zamierzenia inwestycyjnego.
Do przedmiotowego wniosku dołączone zostały takie dokumenty, jak: pełnomocnictwo udzielone: V. G. do reprezentowania E. S.A. z siedzibą w G. m.in. w postępowaniach administracyjnych dotyczących ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, 124a, 124b u.g.n., dokumentację dotyczącą prób uzyskania zgody właściciela nieruchomości na udostępnienie przedmiotowego gruntu, mapę z naniesionym przebiegiem linii, oświadczenie o posiadanym prawie własności do linii napowietrznej średniego napięcia SN-15 kV oraz linii kablowej niskiego napięcia 0,4 kV, kopię uproszczonego wypisu z rejestru gruntów.
Organ wskazał, że koniecznym warunkiem zastosowania art. 124b u.g.n. jest istnienie prawa własności urządzeń przesyłowych po stronie wnioskodawcy. E. jest właścicielem elektroenergetycznej linii napowietrznej, stanowiącej odrębny od gruntu przedmiot własności z mocy art. 49 Kc. Na podstawie treści księgi wieczystej numer [...] [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...], ustalono, że właścicielem nieruchomości jest P. M..
Organ wskazał, że w treści wniosku oraz na przedłożonej mapie określono powierzchnię nieruchomości, niezbędną dla realizacji przedmiotowej inwestycji, wskazując obszar o powierzchni 162 m2. Z przedłożonej przez inwestora dokumentacji dotyczącej prób uzyskania zgody właściciela przedmiotowej nieruchomości wynika, iż właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na wykonanie przedmiotowych prac w drodze czynności cywilnoprawnej.
Mając to na uwadze organ uznał za celowe wszczęcie postępowania w sprawie udostępnienia działki nr [...] w celu wykonania ww. prac.
W dniu 3 lipca 2024 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości znajdującej się pomiędzy liniami rozgraniczającymi teren planowanej inwestycji. Ustalono, że w obszarze planowanej inwestycji znajdują się: słupowa stacja transformatorowa SN/nn, zbudowana na żerdziach typu ŻN wraz z przewodami napowietrznej linii elektroenergetycznej średniego napięcia, ułożonymi w układzie trójkątnym oraz linia kablowa niskiego napięcia - przeznaczone do demontażu. Dojazd do części działki w pasie technologicznym inwestycji zgodnie z wnioskiem inwestora zawiera się w pasie technologicznym istniejącej linii napowietrznej przeznaczonej do demontażu od działki drogowej nr [...]. Stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w obrębie powierzchni udostępnienia objętej wnioskiem oraz stan urządzeń elektroenergetycznych odzwierciedla treść protokołu z oględzin oraz załączona do niego dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach niniejszej sprawy.
Starosta wskazał, że przesłanką wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia czynności określonych w art. 124b u.g.n. jest brak zgody właściciela, użytkownika wieczystego bądź osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe. Z treści przedłożonego wniosku i z załączonej do niego dokumentacji wynika, że przeprowadzone negocjacje nie przyniosły żadnych rezultatów. Tym samym właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na jej udostępnienie w celu przeprowadzenia niezbędnych prac demontażowych wskazanej infrastruktury.
Dalej organ wskazał, że udostępnienie nieruchomości w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n., wymaga ustalenia, czy zakres planowanych prac związany jest z remontem, konserwacją, usuwaniem awarii, czy też usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, co ma wpływ na określenie obszaru nieruchomości niezbędnego do wykonania tych prac oraz dróg dojazdowych.
Organ uznał, że objęta wnioskiem nieruchomość jest faktycznie niezbędna do przeprowadzenia opisanych prac demontażowych przewodów linii napowietrznej średniego napięcia, słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz linii kablowej niskiego napięcia, stanowiącej infrastrukturę celu publicznego, wymienionego w katalogu celów publicznych w art. 6 pkt 2 u.g.n.
Ponadto w wyniku planowanej przebudowy systemu dystrybucji, fragmenty napowietrznej linii energetycznej średniego napięcia i linii kablowej niskiego napięcia, zlokalizowane na działce nr [...], stracą swój charakter. W przypadku nieczynnych urządzeń przesyłowych nie sposób wskazać na interes społeczny, który miałby podlegać ochronie i uzasadniać tym samym ograniczenie prawa własności poprzez pozostawienie tych urządzeń na nieruchomości. Trwale nieczynne urządzenia nie są funkcjonalnie połączone z siecią i tym samym tracą swój charakter. Pozostawienie na gruncie nieczynnych urządzeń i obiektów nie zwiększa użyteczności przedsiębiorstwa ani użyteczności nieruchomości władnącej. Urządzenia infrastruktury technicznej winny być wykorzystywane zgodnie z ich przeznaczeniem, a w przypadku zakończenia ich eksploatacji usunięte z gruntu.
Starosta następnie wyjaśnił, że elementy objęte hipotezą art. 124b u.g.n., warunkujące wraz z innymi przesłankami wydanie nakazu udostępnienia terenu, wymagają przeprowadzenia procesu wykładni, co do używanych w nim pojęć, przy wykorzystaniu między innymi definicji legalnych z art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 725 ze zm, dalej Pr.bud.), jako że możliwość wydania decyzji w trybie art. 124b związana została z koniecznością udostępnienia nieruchomości m.in. w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii przewodów, urządzeń i innych obiektów wymiennych w ww. przepisie, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów.
Linia energetyczna, zgodnie z regulacjami przepisów Pr.bud. jest obiektem budowlanym – obiektem liniowym. Stosownie do art. 3 pkt 6, pkt 7, pkt 7a i pkt 8 Pr.b., ilekroć w ustawie jest mowa o: robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7); budowie - należy przez to rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowanego (pkt 6); przebudowie - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego (pkt 7a); remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (pkt 8).
Na podstawie art. 124b u.g.n. dopuszczalne jest podejmowanie nie tylko czynności związanych z bieżącym utrzymaniem sieci, lecz także z przeprowadzeniem remontów, co w szczególności może obejmować wymianę elementów sieci, a także czynności związanych z usuwaniem z gruntu tych elementów sieci. Określone w art. 124b ustawy czynności, mogą odnosić się wyłącznie do tych ciągów, przewodów i urządzeń, które nie należą do części składowych nieruchomości, a które wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Do akt sprawy został załączony dokument potwierdzający, że przedmiotowe linie elektroenergetyczne stanowią część składową majątku wnioskodawcy.
Starosta wskazał, że właściciel nieruchomości na żadnym etapie postępowania nie podważał "niezbędności", "ważnego interesu społecznego" oraz "publicznego charakteru" samej inwestycji.
Dalej organ zwrócił uwagę, że art. 124b ust. 3 u.g.n. wskazuje jedynie, iż obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca wskazał, iż okres dysponowania nieruchomością powinien być liczony od momentu rozpoczęcia robót budowlanych, natomiast czas udostępnienia przedmiotowej nieruchomości konieczny do wykonania prac wynosi 15 dni roboczych z przedziału czasowego wynoszącego 90 dni.
Mając powyższe na uwadze, Starosta stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy zostały spełnione wszystkie przewidziane przez ustawodawcę warunki do wydania decyzji w trybie art. 124 b u.g.n.
P. M. odwołał się od decyzji Starosty zarzucając organowi naruszenie art. 124 b ust. 1 u.g.n. poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, w której nie została spełniona przesłanka jego zastosowania w postaci niewyrażenia zgody przez właściciela oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz dokonanie ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego, które to naruszenie polegało na tym, że Starosta oparł decyzję jedynie na twierdzeniach inwestora i w sposób powierzchowny przeanalizował dokumentacją w sprawie.
Skarżący argumentował, że nieprawdą jest, jak twierdzi inwestor, że odmówił udostępnienia jego terenu celem demontażu istniejącej stacji transformatorowej posadowionej na słupie energetycznym. Inwestor na żadnym etapie nie zwrócił się do niego z propozycją dotyczącą tej sprawy. W mailu przesłanym przez pełnomocnika spółki w dniu 26 maja 2023 r. załączone zostały pliki zawierające: "Oświadczenie woli w sprawie demontażu stacji słupowej oraz budowy przyłącza do istniejącego złącza kablowo-pomiarowego nN". Powyższe pliki zostały zaszyfrowane, a hasło dostępu miało być wysłane sms-em. Skarżący nie przypomina sobie by dostał takiego smsa. Wiadomość ta do dnia dzisiejszego nie została odczytana.
Natomiast w dniu 25 stycznia 2024 r. od pełnomocnika inwestora otrzymał listowną propozycję ustanowienia służebności przesyłu lub wykupu i wygrodzenia działki z posesji pod posadowienie stacji transformatorowej. W załącznikach do tej korespondencji pod pozycją nr.[...] napisano: "Oświadczenie woli o udostępnieniu nieruchomości w celu demontażu urządzeń elektroenergetycznych - 2 egz.", jednak w załączeniu otrzymał dwa egzemplarze z nagłówkiem: "Oświadczenie woli o udostępnienie nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami". Z treści pisma nie wynika, że chodzi tylko o demontaż istniejącego słupa z transformatorem z jego posesji, ale również o zgodę na posadowienie urządzeń elektroenergetycznych odtwarzającą wewnętrzną linie zasilającą. Oświadczenie to mogłoby zostać odczytane przez inwestora jako jego wolę zgody na umiejscowienie na mojej posesji projektowanej stacji transformatorowej w miejsce istniejącego słupa transformatorowego, który miał zostać zdemontowany.
Skarżący zarzucił też, że V. G. nie przedstawiła pełnomocnictwa do działania w imieniu inwestora. W jego ocenie prowadzenie negocjacji przez osobę, która nie wykazała umocowania do ich prowadzenia, jest nieskuteczne, ponadto z przebiegu rozmów wynika również, że osoba ta przedstawiała nieprawdziwe lub szczątkowe informacje co do stanu faktycznego. Z tych względów nie odpowiedział na ww. pismo, uznając za bezcelowe dalsze rozmowy na ten temat. Skarżący zarzucił również, że nie został poinformowany telefonicznie o wizji lokalnej mimo, iż organ mógł bez problemu do niego zadzwonić.
Skarżący podał, że demontaż stacji transformatorowej z jego trawnika leży w jego interesie, wobec czego oświadcza, że wyrazi zgodę na demontaż stacji słupa transformatorowego z posesji po otrzymaniu od inwestora poprawnie i jednoznacznie sformułowanej propozycji porozumienia w tej sprawie.
Wojewoda decyzją z dnia 29 października 2024 r., nr [...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, że przesłanką wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu przeprowadzenia czynności określonych w art. 124 b u.g.n. jest brak zgody właściciela, użytkownika wieczystego bądź osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości. Omawiany artykuł nie wprowadza formalnego obowiązku przeprowadzenia rokowań. W praktyce jednak, zwykle dochodzi do wymiany pism i stanowisk stron, a zatem do negocjacji. "Brak zgody" jest pojęciem węższej kategorii niż "rokowania - negocjacje". Zgoda nie zostanie wydana w przypadku braku jakiejkolwiek odpowiedzi na propozycję, ale także w przypadku braku porozumienia odnośnie warunków udostępnienia nieruchomości [zob. G. Matusik, (w):G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kaius, G. Matusik, E. Mzyk, /Ustawa o gospodarce/, red. S. Kalus, Lexis.pt/el. 2012, uwagi do art. 124b, pkt 11).
Wojewoda podniósł, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie /dalej: WSA/ z 5 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Kr 86/20). Z kolei zgodnie z wyrokiem WSA w Szczecinie z 25 czerwca 2020 r. sygn. II SA/Sz 1054/19 brak zgody, o której mowa w art. 124b u.g.n., należy rozumieć nie tylko jako brak odpowiedzi na propozycję lecz również jako brak porozumienia pomiędzy właścicielami a inwestorem odnośnie warunków udostępnienia nieruchomości.
W oparciu o zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy, Wojewoda uznał, że prace inwestorskie mające być przeprowadzone na przebiegającej przez działkę nr [...] napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu nie wyższym iż 15 kV, polegające na demontażu jej przewodów, są zgodne z normą prawną, którą zawiera przepis art. 124b ust. 1 u.g.n, tj. usunięcie z gruntu ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Starosta ustalił też, że przeprowadzona przez teren działki sieć elektroenergetyczna stanowi własność spółki E. S.A.
Wojewoda uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącego, którego podstawowym zarzutem jest nieprawidłowo zastosowany w postępowaniu przepis art. 124 b ust. 1 u.g.n. W tym zakresie skarżący wskazał, iż nieprawdą jest, że odmówił on inwestorowi udostępnienia terenu działki nr [...] w celu demontażu posadowionej na jej gruncie linii elektroenergetycznej. Skarżący podał, że inwestor w tej sprawie nie zwrócił się do niego z propozycją jej załatwienia. Odnosząc się do tych zarzutów Wojewoda wskazał, że w korespondencji otrzymanej od inwestora, w ktorej skarżący otrzymał propozycje ustanowienia na działce służebności przesyłu lub wykupu działki, wskazane zostało, że zajęcie działki nastąpi w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych w postaci odtworzenia wewnętrznej linii zasilającej oraz demontażu słupowej stacji transformatorowej, linii napowietrznej średniego napięcia i linii kablowej nn.
Zdaniem Wojewody w sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie wyraził zgody inwestorowi na zajęcie działki. Próbę uzyskania zgody od skarżącego na wykonanie prac inwestycyjnych na nieruchomości inwestor podjął już w czerwcu 2022 r. Dalsze negocjacje w tym zakresie - z uwzględnieniem ostatniej korespondencji skierowanej i odebranej przez skarżącego 8 lutego 2024 r. - zainicjowane przez inwestora, nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. Również w odwołaniu skarżący podał, że nie zareagował na ostatnie pismo od inwestora.
Z kolei zamieszczenie przez inwestora w korespondencji, zbiorczej informacji o demontażu starej linii i budowie nowej na etapie podjętych negocjacji, pozostaje bez znaczenia dla postępowania. Wojewoda wyjaśnił, że organy administracyjne w zasadzie nie ingerują w treść dialogu jaki strony w celu zyskania zgody na czasowe zajęcie nieruchomości podjęły między sobą.
Wojewoda podkreślił, że dyspozycja przepisu art. 124 b u.g.n. nie wymaga od stron przeprowadzenia rokowań. W konsekwencji działanie inwestora nie może również stanowić okoliczności błędnego przeświadczenia skarżącego, że czynności inwestora w ramach postępowania przeprowadzonego w trybie art. 124 b u.g.n., tj. oprócz likwidacji posadowionej na działce dotychczasowej linii napowietrznej obejmują również budowę nowej infrastruktury linii zasilającej.
Wojewoda podał, że według ustaleń organu odwoławczego w stosunku do działki nr [...] Starosta [...] przed wydaniem zaskarżonej decyzji wydał również decyzję o ograniczeniu w sposobie jej korzystania na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., wydaną w związku z planowaną przez inwestora budową na terenie działki nowej linii elektroenergetycznej.
Ponadto Wojewoda zauważył, że skarżący zapoznał się z zawartością akt sprawy, w tym z treścią wniosku inwestora o udostępnienie pola prac na działce nr [...], w którym jest zaznaczone, iż budowa linii znajduje się poza jego zakresem. W aktach sprawy znajduje się też pełnomocnictwo do reprezentowania inwestora w niniejszym postępowaniu, które kwestionował skarżący. Organ uznał, że inwestor spełnia w postępowaniu warunki do przeprowadzenia na nieruchomości nr [...] prac demontażowych napowietrznej linii elektroenergetycznej i w konsekwencji zachodzi podstawa do udzielenia inwestorowi zgody na czasowe zajęcie części nieruchomości na podstawie przepisu art. 124b u.g.n. Tym samym zarzuty o naruszeniu art. 124 b ust. 1 u.g.n. i przepisu art. 80 k.p.a. są bezzasadne.
Organ odwoławczy pouczył skarżącego o treści przepisu art. 124b ust. 4 u.g.n. zgodnie dyspozycją którego za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie.
P. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z 29 października 2024 r. nr [...], zaskarżając ja w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy inwestor w sposób rzetelny i prawidłowy wystąpił do skarżącego o zgodę na demontaż obiektów elektroenergetycznych.
W skardze skarżący wyjaśnił, że E. S.A. korespondencją z dnia 8 lutego 2024 r. wystąpiła z prośbą o zgodę na demontaż słupa z transformatorem z terenu jego posesji oraz posadowienie na niej urządzeń elektroenergetycznych. Pomimo, że w załącznikach tego pisma oświadczenie to opisane jest jako "Oświadczenie woli o udostępnieniu nieruchomości w celu demontażu urządzeń elektromagnetycznych", to jednak w treści załączonej do podpisu zgody o którą wystąpił inwestor, a którą zatytułował "Oświadczenie woli o udostępnieniu nieruchomości pod projektowanymi urządzeniami", znajdują się znacznie szersze czynności, w tym posadowienie urządzeń elektroenergetycznych. Skarżący nie mógł wyrazić zgody na tak daleką ingerencję w jego prawo własności, tym bardziej że inwestor nie sprecyzował jakie urządzenia elektroenergetyczne ma zamiar posadowić na jego posesji. Skarżący miał uzasadnione obawy, że chodzi o projektowaną nową stację transformatorową posadowioną w miejsce zdemontowanej stacji słupowej. W tym przekonaniu utwierdziła go również kolejność opisanych czynności w oświadczeniu przedłożonym mu do podpisu "... w celu posadowienia urządzeń elektroenergetycznych w postaci odtworzenia wewnętrznej linii zasilającej oraz demontażu słupowej stacji transformatorowej...." .
Skarżący wskazał, że niepełny jest wniosek organu, iż nie zgodził się na wejście na jego nieruchomość, gdyż nie znał dokładnego zakresu prac jakie mają być na niej wykonywane, ani nie wiedział jak dalece jego prawo własności zostanie ograniczone. Starosta [...] jak i Wojewoda nie zbadali dokładnie o jaką zgodę wystąpił do skarżącego inwestor, naruszając w ten sposób przepisy postępowania administracyjnego i wydając decyzję w oparciu o błędny stan faktyczny. Skarżący uważa również, że powinien brać udział w oględzinach nieruchomości. Ponadto Wojewoda nie odniósł się do zarzutu, że inwestor zwracając się do niego z wnioskami nie przedkładał pełnomocnictwa.
Zdaniem skarżącego najprostszym rozwiązaniem byłoby zwrócenie się przez organ do inwestora, aby ten skierował ponowny wniosek do właściciela nieruchomości o jasne i jednoznaczne określenie, że chodzi tylko o demontaż słupowej stacji transformatorowej. Skarżący miałby wtedy pewność, że nie próbuje się obejść jego odmowy co do posadowienia na jego działce planowanej nowej stacji transformatorowej w miejsce po zdemontowanej słupowej stacji transformatorowej, a o taką zgodę wnioskował również inwestor w tym samym zestawie dokumentów jakie otrzymał do podpisu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie sądowoadministracyjnej przeprowadzonej w dniu 9 kwietnia 2025 r. skarżący podtrzymał skargę i jej zarzuty. Skarżący podniósł, że gdyby były prowadzone z nim negocjacje tylko w sprawie demontażu, to zgodziłby się na demontaż, bo jest to w jego interesie. Tymczasem w trakcie całych negocjacji kwestia demontażu była łączona z posadowieniem nowego urządzenia. Przykładowo w piśmie z 25 stycznia 2024 r. w treści pisma jest wskazanie, że chodzi o demontaż, ale dołączono do tego pisma druk oświadczenia o wyrażeniu zgody obejmujące wszelkie prace - zarówno związane z demontażem, jak i posadowieniem nowego urządzenia. Skarżący dodatkowo wyjaśnił, że Pani G. nie miała pełnomocnictwa, co potwierdza treść dokumentów przesłanych mu do podpisu, w których podano, ze jeżeli zdecyduje się na podpisanie, to będą one następnie podpisane przez osobę upoważnioną przez Spółkę. Na pytanie Sądu skarżący podał, że została wydana decyzja w sprawie montażu nowych urządzeń, od której złożył odwołanie. Podał również, że nadal nie wykonano demontażu urządzeń.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody z dnia 29 października 2024 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 19 sierpnia 2024 r., nr [...], w przedmiocie zobowiązania skarżącego do udostępnienia części nieruchomości (działki [...] położonej w obrębie R., gm. S. , na rzecz inwestora (E. S.A.) w celu wykonania demontażu zlokalizowanego na nieruchomości obiektu liniowego elektroenergetycznego obejmującego napięcie znamionowe nie wyższe niż 15 kV w postaci: elementu przesyłowego obiektu liniowego - przewodów linii napowietrznej średniego napięcia i elementu wsporczego obiektu liniowego - słupowej stacji transformatorowej SN/nn oraz obiektu liniowego elektroenergetycznego poniżej 1kV w postaci: linii kablowej niskiego napięcia.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 124b ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji m.in. energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.
Dla dopuszczalności zastosowania art. 124b u.g.n. w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy wniosek inwestora obejmował sytuacje wymienione w tym przepisie oraz czy właściciel nieruchomości nie wyraził na nie zgody, przy czym dla potrzeb zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. wymóg braku zgody należy odczytywać w ten sposób, że inwestor ma obowiązek wystąpić na piśmie o zgodę do właściciela nieruchomości na wykonanie zakreślonych prac służących prawidłowemu funkcjonowaniu wskazanych w tym przepisie urządzeń infrastruktury technicznej, w celu udowodnienia, że występował o zgodę, której końcowo nie uzyskał. Tylko brak zgody uzasadnia ingerencję władczą organów administracji publicznej i wydanie decyzji z art. 124b ust. 1 u.g.n.
Analiza przedłożonych Sądowi akt postępowania prowadzi do wniosku, że stanowiska organów obu instancji, przedstawione w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji, jak i zawartość przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy nie pozwalają uznać, że wymienione przesłanki zostały spełnione.
W pierwszej kolejności należy jednakże podnieść, że inwestycją celu publicznego określoną w art. 6 pkt 2 u.g.n., jest m.in. budowa i utrzymanie przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W orzecznictwie wypracowano przy tym stanowisko, zgodnie z którym zaliczenie inwestycji do celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., nie pozwala jeszcze na uznanie, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Konieczne jest również określenie, czy inwestycja wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie gminnym, powiatowym, wojewódzkim lub krajowym. W tym zakresie Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela stanowisko organów obu instancji, że wniosek inwestora obejmował realizację inwestycji celu publicznego oraz, że w jego uzasadnieniu zawarto argumentację to wyjaśniającą.
Wątpliwości Sądu budzi natomiast to, czy w trybie art. 124b u.g.n. inwestor mógł wystąpić o zgodę na taki zakres czynności koniecznych do wykonania na nieruchomości skarżącego, jak wskazał w swoim wniosku oraz czy organ to należycie rozważył.
W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z wnioskiem inwestora obejmującym demontaż linii kablowej i przewodów napowietrznych sieci energetycznej oraz demontaż urządzenia energetycznego w postaci stacji transformatorowej nasłupowej. Wymieniona infrastruktura wchodzi w skład obiektu liniowego elektroenergetycznego obejmującego napięcie znamionowe nie wyższe niż 15 kV.
Niewątpliwie czynności polegające na demontażu ww. infrastruktury są zgodne z normą prawną, którą zawiera przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. Skarżący natomiast podnosi, że na demontaż wyraziłby zgodę, gdyby otrzymał taką propozycję, nie godzi się natomiast na posadowienie na jego nieruchomości nowej, małogabarytowej stacji transformatorowej. W tym zakresie skarżący argumentuje, że w dniu 25 stycznia 2024 r. od pełnomocnika inwestora otrzymał listowną propozycję ustanowienia służebności przesyłu lub wykupu i wygrodzenia działki z posesji pod posadowienie małogabarytowej stacji transformatorowej (k. [...] – [...]).
Jak wynika z akt niniejszej sprawy wniosek inwestora z 6 maja 2024 r. dotyczył "robót budowlanych na obiekcie liniowym dla zadania inwestycyjnego nr [...]" (jak oznaczono w rubrum wniosku – k. [...] akt admin. organu I instancji). Również w korespondencji przesłanej drogą mailową do skarżącego przez pełnomocnika inwestora w dniach 26 maja 2023 r., 27 maja 2023 r., 29 maja 2023 r., (k. [...] – [...] akt admin. organu I instancji), pełnomocnik inwestora jako przedmiot inwestycji wskazywał wymianę odcinków linii napowietrznych relacji GPZ K. – S.. Jednocześnie z korespondencji tej wynika, że w miejsce zdemontowanej stacji transformatorowej nasłupowej ma zostać wybudowana nowa stacja transformatorowa, stanowiąca inny obiekt, bo posadowiona na gruncie i będąca obiektem murowanym lub kontenerowym. W świetle powyższego można zatem uznać, że celem wystąpienia o zgodę do właściciela nieruchomości było umożliwienie inwestorowi przeprowadzenie nowych przewodów i kabli połączonych z ww. linią napowietrzną oraz posadowienie na nieruchomości skarżącego nowej stacji transformatorowej, która jednakże nie będzie stacją nasłupową. To na potrzeby tak określonej inwestycji inwestor wystąpił do Starosty [...] o zgodę na demontaż dotychczas istniejącej na działce skarżącego infrastruktury.
Ponadto, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w stosunku do działki nr [...] Starosta [...] prowadził równolegle drugie postępowanie i jako pierwszą wydał decyzję o ograniczeniu w sposobie jej korzystania w trybie przepisu art. 124 ust. 1 u.g.n., w związku z planowaną przez inwestora budową na terenie działki nr [...] nowej linii elektroenergetycznej. Na dzień rozpoznawania niniejszej sprawy do Sądu nie wpłynęła skarga na decyzję Wojewody wydaną w trybie art. 124 u.g.n., a do protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 9 kwietnia 2025 r. skarżący oświadczył, że sprawa ta nadal jest u Wojewody.
W opinii Sądu powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla oceny korespondencji kierowanej przez pełnomocnik inwestora do skarżącego, która w istocie dotyczyła posadowienia na nieruchomości w miejsce starej linii elektroenergetycznej nowej linii, w skład której zostanie wybudowana małogabarytowa stacja transformatorowa.
Przeprowadzając taką ocenę należy mieć na uwadze całość regulacji zawartych w u.g.n., dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez ich właścicieli w związku z inwestycjami liniowymi stanowiącymi inwestycje celu publicznego.
O ile faktycznie dyspozycja przepisu art. 124 b u.g.n. nie wymaga od stron przeprowadzenia rokowań, natomiast rokowania są wymagane w przypadku zastosowania trybu z art. 124 ust. 1 u.g.n., na podstawie którego starosta może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji (m.in.) energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują w jaki sposób mają przebiegać rokowania, jak i tego, w jaki sposób należy udokumentować okoliczność, że rokowania się odbyły. Niewątpliwie powinno to nastąpić w taki sposób, aby jasne było, że rokowania się w ogóle odbyły, a także jaki był ich przedmiot. Dla wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości istotnym jest, że rokowania zakończyły się niepowodzeniem, to znaczy, że inwestor nie wyjednał zgody właściciela nieruchomości na wykonanie prac. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę powyższe uwagi należy również odnosić do wystąpienia inwestora o wyrażenie przez właściciela nieruchomości zgody na wykonanie czynności wymienionych w art. 124 b ust. 1 u.g.n., w tym na udostępnienie nieruchomości w celu demontażu urządzeń infrastruktury elektroenergetycznej.
Należy zatem mieć na uwadze, że rokowania są instytucją prawa cywilnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2866/17 (dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl), "instytucja ta winna być wykładana zgodnie z treścią art. 72 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten zaś stanowi, że jeżeli strony prowadzą negocjacje (rokowania) w celu zawarcia oznaczonej umowy, umowa zostaje zawarta, gdy strony dojdą do porozumienia co do wszystkich jej postanowień, które były przedmiotem negocjacji. Podkreślić także należy, że Kodeks cywilny przeciwstawia sobie dwa sposoby zawarcia umowy, to jest: w wyniku przeprowadzenia negocjacji i na skutek przyjęcia oferty (art. 66 § 1 k.c.). Zastosowanie więc przez ustawodawcę w art. 124 § 3 u.g.n. wymogu by udzielenie zezwolenia, o którym mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., poprzedzały rokowania, a nie np. złożenie przez inwestora właścicielowi nieruchomości oferty, musi być rozumiane precyzyjnie. Powyższe oznacza zatem, że wniosek składany w tym trybie muszą poprzedzać rzeczywiste negocjacje, a nie tylko jednostronna propozycja dotycząca treści proponowanej umowy. Pod pojęciem negocjacji należy więc rozumieć, sytuację, w której – jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie prawa cywilnego - strony uzgadniają treść poszczególnych postanowień, to jest niejako "wypracowywują" kształt przyszłego porozumienia". Musi to być proces dwustronny, wskazujący na poszukiwanie takiego rozwiązania, które będzie, jeżeli nie satysfakcjonujące (bo takie być nie musi), to przynajmniej akceptowalne dla obu stron. Sama propozycja warunków, na jakich właściciel nieruchomości miałby zgodzić się na wykonanie prac, może stanowić co najwyżej ofertę, a więc swoiste zaproszenie do rokowań i jako taka nie stanowi jeszcze o wypełnieniu obowiązku określonego w art. 124 ust. 3 u.g.n. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2021 r. sygn. akt I OSK 2680/20).
Na gruncie badanej sprawy treść korespondencji wysłanej kilkukrotnie przez pełnomocnik inwestora do skarżącego (k. nr [...] – [...] akt admin.) wskazuje, że korespondencja ta dotyczyła przede wszystkim odtworzenia infrastruktury oraz ustanowienia służebności na wydzielonej części nieruchomości, na której posadowiona zostanie małogabarytowa stacja transformatorowa. Natomiast wyłącznie w treści przedstawionych skarżącemu do podpisania "Oświadczeń" (k. nr [...] i [...] akt admin.) jest mowa o zgodzie na demontaż istniejących już urządzeń.
Jak wskazuje się w orzecznictwie nie można utożsamiać negocjacji, dotyczących ustanowienia służebności przesyłu, z negocjacjami, które powinny poprzedzać wystąpienie z wnioskiem a następnie wydanie decyzji ograniczającej prawo własności nieruchomości (por. wyroki NSA z dnia 15 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2866/17, z dnia18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 1439/19, z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 328/22, dostępne w CBOSA).
Niezależnie od powyższego należy również zwrócić uwagę na podniesioną przez skarżącego okoliczność, iż nie sprzeciwia się wykorzystaniu nieruchomości na demontaż, natomiast sprzeciwia się posadowienie na jego nieruchomości nowej stacji transformatorowej oraz ustanowieniu służebności, co z kolei potwierdza, że rokowania miały szerszy zakres i tak zostały zrozumiane przez skarżącego.
W przedstawionych okolicznościach nie jest zatem jasne, czy w przypadku prawidłowo przeprowadzonych rokowań, tj. odrębnych rokowań na potrzeby demontażu urządzeń i odrębnych na potrzeby budowy nowej linii, nie doszłoby do dobrowolnego udzielenia zgody na zajęcie nieruchomości w celu demontażu, a w takiej sytuacji wydanie przez organ decyzji na podstawie art. 124 b ust. 1 u.g.n. byłoby niedopuszczalne. Wobec niejednoznacznego opisu inwestycji w korespondencji wysyłanej do skarżącego, a co za tym idzie nieprecyzyjnego określenia zakresu ingerencji w jego prawo własności, uprawniony jest wniosek, że w rozpatrywanym przypadku mamy w istocie do czynienia z pozornymi rokowaniami. Należy wskazać, że wada w postaci pozorności rokowań występuje wtedy, gdy przykładowo są one obiektywnie prowadzone przez inicjatora w złej wierze, podmiot prowadzący rokowania świadomie wprowadza w błąd właścicieli lub użytkowników wieczystych danej nieruchomości (co w istocie ma miejsce w tym przypadku), przedkładane propozycje przez podmiot przeprowadzający rokowania są obiektywnie niemożliwe do przyjęcia lub tego rodzaju, że mają w oczywistym zamierzeniu doprowadzić do ich odrzucenia, a także gdy podmiot prowadzący rokowania zbywa milczeniem terminowe, konkretne i obiektywnie rozsądne propozycje podmiotów, z którymi przeprowadza rokowania (wyrok NSA z dnia 28 marca 2019 r., I OSK 1412/17, CBOSA).
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż niejasne przestawienie przez inwestora jaka inwestycja jest planowana na nieruchomości, jakie będzie miała etapy oraz co wiąże się z jej realizacją, pozwala uznać, że nie mamy do czynienia z prawidłowym wystąpieniem do właściciela nieruchomości o wyrażenie zgody na jej udostępnienie, co prowadzi do wniosku, iż art. 124 b ust. 1 u.g.n. został w tym przypadku zastosowany przedwcześnie. Dopiero w sytuacji, gdy skarżącemu przedstawione zostanie jednoznaczna propozycja wyrażenia zgody na demontaż urządzeń w związku z zamiarem ich odtworzenia (co z kolei wiąże się z wystąpieniem o uzyskanie zgody na udostępnienie nieruchomości w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n.) i nie doprowadzi to do uzyskania zgody oraz nie zostanie wypracowane wspólne stanowisko, lub właściciel nieruchomości odmówi wyrażenia takiej zgody, zasadne staje się skorzystanie z dyspozycji art. 124 b u.g.n. Należy pamiętać, że w sprawach rozstrzyganych na podstawie art. 124 i 124 b u.g.n. chodzi o ograniczenie prawa własności, co stanowi wyjątek od konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności. Wynikające z omawianego przepisu uprawnienie do ograniczenia praw właściciela w zakresie korzystania z nieruchomości ma charakter wyjątkowy i może być realizowane tylko wówczas, gdy strony nie mogą dojść do porozumienia. Prowadzone negocjacje powinny zmierzać do zawarcia takiego porozumienia z właścicielem, które umożliwiłoby przeprowadzenie niezbędnych prac związanych z konkretną inwestycją, przy czym jak wskazano wyżej, porozumienie takie może przyjąć bardzo różną formę. Również w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości nie zgadza się na ustanowienie służebności przesyłu możliwe jest porozumienie na demontaż urządzeń energetycznych. Ponieważ powyższe nie zostało przez organy obu instancji dostatecznie wyjaśnione, uzasadnione jest uchylenie wydanych w sprawie decyzji. Przywołane wady postępowania niewątpliwie świadczą o ich wydaniu z naruszeniem przepisów k.p.a., tj. art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 124 b ust. 1 i 3 u.g.n.
Jednocześnie Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących braku umocowania ustanowionego przez inwestora pełnomocnika (V. G.) do prowadzenia negocjacji bowiem w aktach sprawy (k. [...] akt admin.) jest pełnomocnictwo udzielone tej osobie. Pełnomocnictwo udzielone zostało w dniu 8 maja 2024 r. i obejmowało upoważnienie do reprezentowania E. S.A. m.in. w postępowaniach administracyjnych dotyczących ograniczenia w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości w trybie art. 124, 124a, 124b u.g.n. Zatem pełnomocnictwo to nie dotyczy zawierania umów o charakterze cywilnoprawnym, lecz kwestia ta nie ma żadnego znaczenia dla oceny upoważnienia udzielonego na potrzeby postępowania administracyjnego. Sąd nie podzielił również argumentacji skarżącego zmierzającej do kwestionowania zlokalizowania spornych linii i urządzeń na terenie działki nr [...]. Z akt sprawy wynika, że urządzenia te funkcjonują od lat i są własnością E. S.A., która w świetle obowiązujących przepisów prawa jest zobowiązana do podejmowania działań zapewniających ich sprawne funkcjonowanie, co wyżej wyjaśniono.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji obu instancji.
W opinii Sądu kluczowe kwestie powinny zostać wyjaśnione przez organ I instancji, z zachowaniem możliwości jej kontroli przez organ odwoławczy. Dlatego rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę ocenę prawną przedstawioną powyżej. Organ zwróci uwagę na charakter przeprowadzonych rokowań, w szczególności oceni, czy intencją inwestora było zawarcie umowy o korzystaniu z nieruchomości na potrzeby demontażu urządzeń, czy też rokowania te miały szerszy zakres i tym samym oceni, w jakim trybie może dojść do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego. Dopiero niebudzące wątpliwości i poparte materiałem dowodowym stwierdzenie tych okoliczności może stanowić podstawę do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 b u.g.n.
O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis sądowy w wysokości 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.