II SA/Po 2/22

II SA/Po 2/22 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2022-05-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-01-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /sprawozdawca/
Jan Szuma
Wiesława Batorowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 1499/22 - Wyrok NSA z 2026-01-22
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1320
art. 235 ze zn.1, art. 237 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
Dz.U. 2013 poz 1367
§ 5 ust. 1 i 2 pkt, § 6, § 8 ust. 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Jan Szuma Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej również jako "[...]PWIS") po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez H. Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. znak: [...] z dnia [...] września 2021 r. o stwierdzeniu u K. A. choroby zawodowej.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujące ustalenia faktyczne sprawy.
Zaskarżoną decyzją z dnia 15 września2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. orzekł o stwierdzeniu u K. A. choroby zawodowej choroby skóry: alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, wymienionej w poz. 18 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) - dalej jako: "rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych". Podstawą rozstrzygnięcia było orzeczenie lekarskie [...] Centrum Medycyny Pracy w P. nr [...] z dnia [...].04.2020 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej.
Odwołanie od decyzji złożyła H. Sp. z o.o.
W dalszej części uzasadnienia organ, po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazał, iż w niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie [...] Centrum Medycyny Pracy w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej.
[...] Centrum Medycyny Pracy w P. stwierdziło, iż choroba zapalna skóry pojawiła się we wrześniu 2019 r. na skórze nasady nosa, stan po oparzeniu chemicznym preparatem [...]. Testy naskórkowe standardowe ujemne, testy dodatkowe wykazały alergię na związki metakrylanów oraz serie chłodziw (wynik dodatni z tiomersalem). Na podstawie obrazu klinicznego przewlekłego wyprysku kontaktowego, analizy narażenia zawodowego sporządzonego przez pracodawcę, lekarza zakładowego oraz lekarza [...] Centrum Medycyny Pracy w P. w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej, uzyskanych wyników badań lekarska jednostka orzecznicza I stopnia przyjmując zasadę wysokiego prawdopodobieństwa, uznała, że istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W piśmie z dnia [...] maja 2020 r. lekarska jednostka orzecznicza I stopnia poinformowała organ I instancji, że rozpoznane alergiczne kontaktowe zapalenie skóry pochodzenia zawodowego dotyczy skóry rąk, zaś zmiana na skórze nasady nosa o charakterze blizny zanikowej była zdarzeniem incydentalnym i to nie jest przedmiotem postępowania. Rozpoznanie choroby alergicznego kontaktowego zapalenia skóry zostało ustalone na podstawie obrazu klinicznego oraz dodatnich testów alergicznych, które wykazały uczulenie na związki akrylowe. W ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia związki te występują w środowisku pracy K. A. i istnieje związek przyczynowo-skutkowy wystąpienia choroby skóry rąk. Z uwagi na powyższe rozpoznano chorobę zawodową alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.
Pismem z dnia [...] października 2020 lekarska jednostka orzecznicza I stopnia przekazała organowi I instancji opinię specjalisty dermatologa i wenerologa z dnia [...] października 2020 r., z której wynika, że z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że uczulenie na związki akrylowe występujące w klejach nastąpiło w środowisku zawodowym. W charakterystyce narażenia zawodowego potwierdzonej przez zakład pracy podano kontakt z klejami zawierającymi akrylany. Stosowanie rękawic ochronnych nie wyklucza możliwości alergizacji poprzez możliwość bezpośredniej, przypadkowej styczności skóry rąk z klejami lub poprzez kontakt skóry rąk z rękawicami nasączonymi klejem. W ocenie narażenia zawodowego oparto się na charakterystyce podanej przez zakład pracy, stwierdzający kontakt zawodowy z klejami zawierającymi akrylany. Stosowanie rękawic nie zmienia faktu narażenia na kontakt z klejami i możliwościami uczulenia. W badaniach alergologicznych stwierdzono alergię na akrylany, w badaniu stwierdzono cechy przewlekłego wyprysku kontaktowego, więc zostały spełnione kryteria niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej skóry.
Pismem znak: [...] z dnia [...] marca 2021 r. [...] Centrum Medycyny Pracy w P. poinformowało o zasięgnięciu opinii specjalisty dermatologa, który wskazał, że analiza narażenia zawodowego wykazała zawodową styczność z klejami akrylowymi i na tej podstawie kleje akrylowe zostały wskazane jako czynnik wywołujący schorzenie zawodowe skóry. W ocenie specjalisty objawy kliniczne u K. A. rozpoczęły się w okresie zatrudnienia i nie występowały wcześniej przed podjęciem pracy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej jako "K.p.a.") organ wskazał, iż część podniesionych zarzutów jest zasadna, jednakże w stopniu niemającym istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organ zaznaczył, iż słusznie odwołująca wniosła zastrzeżenie do punktu 12 karty oceny narażenia zawodowego w zakresie niestosowania rękawic ochronnych, albowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pracodawca zapewniał środki ochrony indywidualnej w postaci rękawic ochronnych. Twierdzenia odwołującej potwierdzają m.in, oświadczenia pracowników (A. K., J. K., K. K.) i zdaniem organu odwoławczego nie ma podstaw, by powyższe okoliczności kwestionować. Tutejszy organ zgadza się ze stwierdzeniem odwołującej, że załączona dokumentacja fotograficzna 10 zdjęć, o której mowa w pkt 13 karty oceny narażenia zawodowego, nie przesądza o powstaniu zmian na skutek wykonywanej pracy a jedynie potwierdza fakt zmian skórnych. Również pkt 16 karty oceny narażenia zawodowego wymaga uzupełnienia w zakresie wskazanym przez pracodawcę tj.: rękawice ochronne i aplikatory. Jednocześnie tutejszy organ stwierdza, iż wszechstronne zgromadzenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie umożliwia rozstrzygnięcie sprawy pomimo wskazanych nieścisłości w karcie oceny narażenia zawodowego.
Zdaniem organu zastosowane przez zakład pracy środki profilaktyczne nie wykluczają bowiem sytuacji, w której pracownicy korzystają z nich w sposób nieprawidłowy - jednocześnie ustalenia dotyczące korzystania bądź nie ze środków profilaktycznych przez pracowników nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej, szczególnie, że w ocenie lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia stosowanie rękawic ochronnych nie wyklucza możliwości alergizacji poprzez możliwość bezpośredniej, przypadkowej styczności skóry rąk z klejami lub poprzez kontakt skóry rąk z rękawicami nasączonymi klejem. Dodatkowo jak wskazano w opracowaniu lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi im. prof. J. Nofera - "Profilaktyka dermatoz zawodowych, poradnik dla pracowników BHP, PIP, PIS, pracodawców i pracowników" pod redakcją dr n. med. Beaty Kręcisz w przypadku alergicznego kontaktowego zapalenia skóry "nawet mała dawka czynnika uczulającego może powodować nasilone objawy choroby". Z kolei ewentualne przyczynienie się pracownika do powstania choroby zawodowej wskutek niestosowania środków ochrony indywidualnej może być okolicznością podlegającą ocenie w postępowaniu cywilnoprawnym. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] listopada 2016 r. sygn. akt I PK [...] moc dowodowa dokumentu urzędowego, jakim jest decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego, jest ograniczona do jego treści, czyli stwierdzenia (odmowy stwierdzenia) istnienia choroby zawodowej, natomiast decyzja ta nie przesądza o istnieniu przesłanek cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy, nie to jest bowiem jej przedmiotem.
Odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji nie przeprowadził oględzin wykonywanych czynności na stanowisku pracy K. A. organ podniósł, że opis wykonywanych czynności przedstawiony przez pracodawcę w toku postępowania jest wyczerpujący i przeprowadzenie oględzin nie wniosłoby nowych okoliczności do niniejszej sprawy.
Odnosząc się do podnoszonych przez stronę kwestii powszechności kontaktu z akrylanami oraz faktu wykonywania przez K. A. czynności z ich użyciem poza środowiskiem zawodowym organ wskazał, iż Spółka nie przytoczyła żadnych dowodów na poparcie tego twierdzenia. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika przeciwny wniosek - związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy wykonywaną pracą a schorzeniem będącym przedmiotem niniejszej sprawy. Analiza zgromadzonej w toku sprawy dokumentacji medycznej wskazuje na to, iż w okresie pracy na stanowisku montera u K. A. występowały objawy chorobowe na skórze rąk, zaś po zmianie stanowiska pracy nastąpiła znaczna poprawa stanu skóry. Z porady ambulatoryjnej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2020 r. (Szpital Kliniczny [...] Poradnia Dermatologiczna) wynika, że zmiana miejsca pracy spowodowała poprawę stanu dermatologicznego, a "aktualnie dłonie praktycznie stan bezobjawowy". Również z porady ambulatoryjnej przeprowadzonej w dniu [...] października 2020 r. (Szpital Kliniczny [...] Poradnia Dermatologiczna) wynika, iż w badaniu przedmiotowym stwierdzono w przypadku dłoni stan bezobjawowy. W zaświadczeniu lekarskim wystawionym przez Centrum Medyczne [...] Spółka Jawna Poradnia dermatologiczna w dniu [...] marca 2021 r. stwierdzono brak objawów wyprysku na skórze dłoni. Wyżej wymieniona poradnia wydała w dniu [...] kwietnia 2021 r. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, z którego wynika, że od 2019 roku K. A. leczy się z powodu kontaktowych zmian zapalnych skóry dłoni, zaś od momentu zmiany stanowiska pracy u pacjenta nastąpiła znaczna poprawa stanu skóry. W ocenie wyników leczenia odnotowano, że obecny stan remisji objawów utrzymuje się z powodu braku kontaktu z substancjami alergizującymi, a u pacjentów z alergicznym wypryskiem kontaktowym każdy kontakt z alergenem może skutkować nawrotem objawów choroby.
Powyższe zdaniem organu odwoławczego wskazuje na istnienie związku przyczynowo- skutkowego pomiędzy wykonywaną pracą na stanowisku montera a rozpoznaną chorobą zawodową.
Odnosząc się do kwestii nie przesłuchania K. A. [...]PWIS wskazał, iż organ ograniczył się jedynie do odebrania oświadczenia, że nie pracował on nigdzie poza zakładem pracy oraz nie świadczył żadnych innych usług i w związku z tym nie miał kontaktu z innymi środkami chemicznymi poza zakładem pracy H. . Zdaniem organu odwoławczego powyższe oświadczenie jest wystarczające. Dodatkowo z treści przytoczonych powyżej dokumentów medycznych wynika wprost, że zmiana stanowiska pracy wpłynęła na poprawę stanu skóry rąk K. A.. Tym samym w ocenie tutejszego organu okoliczność braku kontaktu z akrylanami poza środowiskiem pracy została uprawdopodobniona.
W odniesieniu do bezpośredniego kontaktu klejów (zawierających akrylany) ze skórą rąk organ II instancji wskazał, że zapewnienie przez zakład pracy środków ochrony indywidualnej nie przesądza o ich właściwym zastosowaniu przez pracowników. Ponadto jak wynika z opinii lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia stosowanie rękawic ochronnych nie wyklucza możliwości alergizacji poprzez możliwość bezpośredniej, przypadkowej styczności skóry rąk z klejami lub poprzez kontakt skóry rąk z rękawicami nasączonymi klejem.
Strona odwołująca błędnie stwierdziła, że [...] Centrum Medycyny Pracy w P. nie wypowiedziało się w kwestii samoistnego istnienia choroby i zmian skórnych występujących u K. A., albowiem lekarska jednostka orzecznicza I stopnia w opinii z dnia [...] lipca 2021 r. stwierdziła, że u chorego występowały schorzenia dermatologiczne o innym charakterze, niebędące przedmiotem postępowania orzeczniczego i nie miały wpływu na wystąpienie alergicznego wyprysku kontaktowego rąk.
Jak słusznie wskazała odwołująca, o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy, czyli w tzw. narażeniu zawodowym. W przypadku K. A. oba powyższe warunki zostały spełnione. Bez wątpienia rozpoznane schorzenie w postaci alergicznego kontaktowego zapalenie skóry mieści się w wykazie chorób zawodowych, zaś w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy można z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, że schorzenie to zostało spowodowane działaniem akrylanów występujących w środowisku pracy. Ustawodawca w art. 2351 Kodeksu pracy zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych. Istnieją zatem przesłanki dla organów inspekcji sanitarnej, na podstawie rozpoznania przez orzeczników kompetentnej placówki medycznej choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz po dokonaniu oceny warunków pracy, pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca wykonywana przez pracownika mogła spowodować powstanie choroby zawodowej.
Zarzuty w zakresie poparzenia nosa czy innych problemów dermatologicznych pracownika na gruncie niniejszej sprawy pozostają, w ocenie organu, bez znaczenia, co wynika ze stanowiska lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia, która w opinii uzupełniającej znak: [...] z dnia [...] lipca 2021 r. stwierdziła na podstawie dostarczonej dokumentacji medycznej, że u K. A. występowały schorzenia dermatologiczne o innym charakterze niebędące przedmiotem postępowania orzeczniczego i nie miały wpływu na wystąpienie alergicznego wyprysku kontaktowego rąk i rozpoznanie choroby zawodowej skóry, zaś w opinii uzupełniającej znak: [...] uznała, że rozpoznane alergiczne kontaktowe zapalenie skóry pochodzenia zawodowego dotyczy skóry rąk, zaś zmiana na skórze nasady nosa o charakterze blizny zanikowej była zdarzeniem incydentalnym i nie jest przedmiotem postępowania.
Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że zmiana na palcach dłoni u pracownika nie jest związana z kwestiami alergicznymi tylko z poparzeniem, które miało miejsce w lipcu 2019 r., ponieważ wspomniane zmiany nastąpiły dopiero po tym incydencie. W opinii uzupełniającej znak: [...] z dnia [...] maja 2020 r. [...] Centrum Medycyny Pracy w P. wyjaśniło, że rozpoznanie choroby alergicznego kontaktowego zapalenia skóry zostało ustalone na podstawie obrazu klinicznego oraz dodatnich testów alergicznych, które wykazały uczulenie na związki akrylowe. Ponadto z dokumentacji medycznej wynika, że u K. A. rozpoznano "nawracające zmiany na palcach rąk" w maju 2019 r., a zatem przed poparzeniem w lipcu 2019 r. Tym samym bezpodstawny jest zarzut odwołującej, że zmiany skórne rąk nastąpiły dopiero po ww. poparzeniu.
Organ podniósł, iż w ocenie odwołującej organ I instancji nie wyjaśnił podniesionych w toku postępowania istotnych wątpliwości i zastrzeżeń w odniesieniu do zebranego materiału dowodowego jak i wydanego orzeczenia lekarskiego. Zdaniem organu odwoławczego wszystkie kwestie istotne dla sprawy zostały wyjaśnione i w tym stanie rzeczy dodatkowe konsultacje nie wniosłyby nowych okoliczności, mających wpływ na rozstrzygnięcie.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła spółka H. Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy, a mianowicie:
1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżąca miała możliwość zapoznania się z ostateczną wersją karty oceny narażenia zawodowego w sytuacji gdy Skarżąca takiej możliwości została pozbawiona. Wymaga podkreślenia, że Skarżąca brała czynny udział w toku postępowania kontaktowała się z Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym w Ś. (Dalej: Organ I instancji) jak również była w siedzibie Organu I instancji z prośbą o możliwość zapoznania się z dokumentacją zgromadzoną w sprawie, natomiast Skarżącej nie została pokazana i Skarżąca nie została zaznajomiona z ostateczną wersją karty oceny narażenia zawodowego co skutkowało tym, że Skarżąca nie ma wiedzy jaka jest ostateczna wersja karty oceny narażenia zawodowego będąca wynikiem poczynionych przez Organ I instancji ustaleń w toczącym się postępowaniu i mającą wpływ na wynik sprawy. Natomiast Organ podnoszone przez Skarżącą zarzuty w tej kwestii w odwołaniu bezrefleksyjnie pominął i nie wyjaśnił wszystkich okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy w tym zakresie i przyjął, że "(...) zgromadzenie materiału dowodowego w niniejszej sprawie umożliwia rozstrzygnięcie sprawy pomimo wskazanych nieścisłości w karcie oceny narażenia zawodowego", (por. strona 5 decyzji).
2) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez przyjęcie z dużym prawdopodobieństwem przez Organ wydający zaskarżoną decyzję za Organem I instancji wydającym poprzedzającą decyzję, że kontaktowe alergiczne zapalenie skóry u K. A. jest związane z wykonywaną pracą w sytuacji gdy orzeczenie lekarza orzecznika z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz informacja z dnia [...] maja 2020 r., informacji lekarskiej z dnia [...] października 2020 r. informacji z dnia [...] marca 2021 r. oraz informacji medycznej z dnia [...] lipca 2021 r. zawierały oczywiste sprzeczności i niejasności, które nie zostały wyjaśnione w toku postępowania zarówno przez Organ I instancji jak i Organ wydający zaskarżoną decyzję. Decyzje Organu I instancji jak i Organu wydającego zaskarżona decyzję nie wyjaśniają w sposób wyczerpujący na podstawie jakiego obrazu klinicznego zapadło orzeczenie lekarskie w zakresie choroby zawodowej oraz nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego, jak również nie wyjaśniają w sposób wszechstronny i przekonujący wszystkich powstałych wątpliwości ze szczególnym uwzględnieniem faktu występowania we wcześniejszym okresie u K. A. schorzeń skóry w miejscach nie związanych z wykonywaną pracą, faktem leczenia się K. A. na te schorzenia i nie odpowiadają na pytanie w zakresie tego czy choroba ma charakter samoistny.
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie, nie zebranie i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, nie przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów oraz nie zasięgnięcia opinii biegłego w sprawie, a przyjęcie z dużym prawdopodobieństwem, że kontaktowe alergiczne zapalenie skóry u Pana K. A. jest związane z wykonywaną pracą w sytuacji gdy postępowanie dotyczy kwestii związanych ze zmianami, jakie pojawiły się na rękach Pana K. A., które to zmiany w ocenie pracodawcy pojawiły się z uwagi na fakt poparzenia sobie palców przez Pana K. A., nieprawidłowego leczenia, a co jest najważniejsze w trakcie gdy pracownik powinien się hospitalizować, leczyć wykonywał on prace poparzonymi, a następnie zranionymi palcami dłoni, na których jak sam zeznał miał nałożone rękawice ochronne. Przedmiotowa decyzja jak i załączona informacja z dnia [...] maja 2020 r. jak również informacja lekarza specjalisty z dnia [...] października 2020 r. oraz informacja z dnia [...] marca 2021 r. i informacja z dnia [...] lipca 2021 r. w żadnym zakresie nie odnoszą się do tych istotnych kwestii pomijając w całej rozciągłości zgłaszane przez Stronę skarżącą w tym zakresie wnioski i twierdzenia w tym w piśmie z dnia [...] maja 2021 r.
4) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w niniejszej sprawie oraz brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie na skutek nieprzeprowadzenia przez Organ wydający zaskarżoną decyzję wskazanych we własnej decyzji z dnia 10 Sutego 2021 r. dowodów, a w szczególności nie wyjaśnienie w sposób szczegółowy i dokładny kwestii związku przyczynowego pomiędzy czynnikami chemicznymi występującymi w środowisku pracy Pana K. A. w okresie zatrudnienia w H. Sp. z o. o., a rozpoznanym alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry ze szczególnym uwzględnieniem kontaktu czynników zewnątrzpochodnych z powierzchnią skóry lub błon śluzowych.
5) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło go do poczynienia błędnych i nieuzasadnionych ustaleń w zaskarżonej decyzji w szczególności w zakresie oceny zasadności i prawdziwości ustaleń poczynionych przez Organ l instancji w karcie oceny narażenia zawodowego czy charakterystyce wykonywanych czynności w odniesieniu do rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, jak również poprzez uznanie za wiarygodne twierdzeń Pana K. A. w zakresie warunków pracy w sytuacji gdy twierdzenia te są sprzeczne ze wcześniejszymi ustaleniami poczynionymi przez Organ l instancji, jak i Organ wydający zaskarżoną decyzję w wytycznych, zeznaniami Pana K. A. jak i dokumentacja zgromadzoną w toku postępowania w tym, oświadczeniami współpracowników Pana K. A..
6) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak rzetelnego uzasadnienia decyzji w sposób jasny i wyczerpujący, co powoduje brak zrozumienia przesłanek zarówno prawnych jak i faktycznych, którymi kierował się Organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak również zasadności stanowiska przyjętego przez Organ I instancji.
7) naruszeniem dyspozycji art. 2351 Kodeksu Pracy w związku z art. 8 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013, poz. 1367) poprzez błędną jego wykładnię prowadzącą następnie do błędnego jego zastosowanie polegające na przyjęcie z dużym prawdopodobieństwem, że kontaktowe alergiczne zapalenie skóry u Pana K. A. jest związane z wykonywaną pracą gdy w rzeczywistości tak nie jest.
Wskazując na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w Ś. i zasądzenie na rzecz strony Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa w niniejszym postępowaniu według norm przepisanych w tym kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł..
W uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła zarzutu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu [...] maja 2022 r. pełnomocnik Skarżącego podtrzymał skargę i zarzuty w niej zawarte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej są przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 ze zm.) - dalej jako: "Kodeks pracy" oraz rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych.
Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania.
Stosownie do art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia m. in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała w dniu 30 czerwca 2009 r. rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367). Uregulowania tego rozporządzenia stały się podstawą rozstrzygnięć organów inspekcji sanitarnej. Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych stanowią lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia, o której mowa w § 5 ust. 2, to jest m. in. do poradni chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy. Właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie przepisów ustawy o służbie medycyny pracy, zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 5 ust. 1). Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1 rozporządzenia).
Co istotne, jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Pracownik (i tylko pracownik, nie zaś pracodawca), badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia (§ 7 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Stosownie do § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. To inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w tym przepisie czynności. Przepis ten nie wprowadza zatem hierarchii dowodów przez przyznanie prymatu jednej czynności dowodowej nad inną.
Orzeczenie lekarskie wydaje się m. in. na podstawie oceny narażenia zawodowego. Ocenę narażenia zawodowego przeprowadza: w związku z podejrzeniem choroby zawodowej – lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie (§ 6 ust. 3 pkt 1), w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej – lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej (§ 6 ust 3 pkt 2), a w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – właściwy inspektor sanitarny (§ 6 ust. 3 pkt 3). Narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników o działaniu uczulającym (alergenów) – rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika (§ 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia).
W świetle wskazanych przepisów, wydając decyzję w przedmiocie choroby zawodowej, organy inspekcji sanitarnej mają na względzie, czy spełnionych zostało kilka pozytywnych elementów jednocześnie, tj. rozpoznana choroba musi znaleźć się w wykazie chorób zawodowych, musi być stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, a wyniki oceny warunków pracy pozwalać na stwierdzenie bezpośrednie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym. Wystąpienie wszystkich tych elementów uzasadnia wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, iż stwierdzona u K. A. przewlekłe alergiczne kontaktowe zapalenie skóry wymienione jest w poz. 18 pkt 1 wykazu chorób zawodowych.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż choroba zawodowa została stwierdzona orzeczeniem lekarskim.
W odniesieniu do orzeczeń lekarskich wskazać należy, iż organ orzekający wydaje decyzję, kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia. Orzeczenie to jest szczególnym rodzajem dowodu, który w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ma charakter opinii biegłego.
W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że organ inspekcji sanitarnej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia chorego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).
Natomiast sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować dokonane przez niego ustalenia faktyczne, co prowadzi do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. z powodu wydania w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza, lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.
Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), Sąd uznał, że organy sanitarne, opierając się na stanowisku zajętym przez uprawnionego lekarza, zgodnie z prawem rozstrzygnęły sprawę.
Wobec powyższego pierwszej kolejności wskazać należy, iż w niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskie [...] Centrum Medycyny Pracy w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej (k. 11 akt administracyjnych).
W orzeczeniu tym [...] Centrum Medycyny Pracy w P. stwierdziło, iż choroba zapalna skóry pojawiła się we wrześniu 2019 r. na skórze nasady nosa, stan po oparzeniu chemicznym preparatem [...]. Testy naskórkowe standardowe ujemne, testy dodatkowe wykazały alergię na związki metakrylanów oraz serie chłodziw (wynik dodatni z tiomersalem).
W orzeczeniu tym wskazano również, iż na podstawie obrazu klinicznego przewlekłego wyprysku kontaktowego, analizy narażenia zawodowego sporządzonego przez pracodawcę, lekarza zakładowego oraz lekarza [...] Centrum Medycyny Pracy w P. w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej, uzyskanych wyników badań lekarska jednostka orzecznicza I stopnia przyjmując zasadę wysokiego prawdopodobieństwa, istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej alergicznego kontaktowego zapalenia skóry.
Na skutek zastrzeżeń wniesionych przez pracodawcę (pismo z dnia [...] maja 2020 r.) zwrócono się do jednostki orzeczniczej I stopnia o sporządzenie opinii uzupełniającej na okoliczności przywołane przez pracodawcę.
W piśmie z dnia [...] maja 2020 r. (k. 40 akt administracyjnych) [...] Centrum Medycyny Pracy w P. wyjaśniło, że rozpoznane alergiczne kontaktowe zapalenie skóry pochodzenia zawodowego dotyczy skóry rąk, zaś zmiana na skórze nasady nosa o charakterze blizny zanikowej była zdarzeniem incydentalnym i to nie jest przedmiotem postępowania. Rozpoznanie choroby alergicznego kontaktowego zapalenia skóry zostało ustalone na podstawie obrazu klinicznego oraz dodatnich testów alergicznych, które wykazały uczulenie na związki akrylowe.
Jednostka orzecznicza podniosła, iż związki te występują w środowisku pracy K. A. i istnieje związek przyczynowo-skutkowy wystąpienia choroby skóry rąk.
Ponadto należy mieć na uwadze, iż w decyzji z dnia [...] września 2020 r. WPWIS uchylając decyzję organu I instancji nakazał :
- zwrócić się do lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia o uzupełnienie karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej w zakresie charakterystyki wykonywanej pracy;
- zwrócić się do lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia o wydanie opinii uzupełniającej w celu ustalenia, czy istotne pogorszenie zmian skórnych następuje w okresie wykonywania pracy, a także czy występuje znaczna poprawa w okresie przerw w pracy;
- w oparciu o przeprowadzoną ocenę narażenia zawodowego zweryfikować i w sposób wyczerpujący wyjaśnić kwestię związku przyczynowego pomiędzy czynnikami chemicznymi występującymi w środowisku pracy Pana K. A. w okresie zatrudnienia w H. Sp. z o.o. a rozpoznanym alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry, uwzględniając aspekt bezpośredniego kontaktu czynników zewnątrzpochodnych z powierzchnią skóry lub błon śluzowych.
W rezultacie wykonania powyższych wytycznych [...] Centrum Medycyny Pracy w P. uzupełniło kartę oceny narażenia zawodowego oraz uzyskało uzupełniająca opinie specjalisty dermatologii (k. 84 akt administracyjnym), w której to opinii stwierdzono, iż "z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że uczulenie na związki akrylowe występujące w klejach nastąpiło w środowisku zawodowym. (...). Stosowanie rękawic ochronnych nie wyklucza możliwości alergizacji poprzez możliwość bezpośredniej, przypadkowej styczności skóry rąk z klejami lub poprzez kontakt skóry rąk z rękawicami nasączonymi klejem. W ocenie narażenia zawodowego oparto się na charakterystyce podanej przez zakład pracy, stwierdzający kontakt zawodowy z klejami zawierającymi akrylany. Stosowanie rękawic nie zmienia faktu narażenia na kontakt z klejami i możliwościami uczulenia. W badaniach alergologicznych stwierdzono alergię na akrylany, w badaniu stwierdzono cechy przewlekłego wyprysku kontaktowego, więc zostały spełnione kryteria niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej skóry".
W piśmie z dnia [...] października 2020 r. [...] Centrum Medycyny Pracy w P. poinformowało, że orzeczenie lekarskie zostało wydane po szczegółowej analizie oceny narażenia zawodowego sporządzonej przez pracodawcę, lekarza profilaktyka oraz zapoznaniu się z dostarczonymi kartami charakterystyki.
Na skutek kolejnej decyzji WPWIS z dnia [...] lutego 2021 r. i nakazu przeprowadzenia ponownej oceny narażenia zawodowego i wyjaśnienia kwestii związku przyczynowego pomiędzy czynnikami chemicznymi występującymi w środowisku pracy K. A. w okresie zatrudnienia w H. Sp. z o.o. a rozpoznanym alergicznym kontaktowym zapaleniem skóry, uwzględniając aspekt bezpośredniego kontaktu czynników zewnątrzpochodnych z powierzchnią skóry lub błon śluzowych. W decyzji tej nakazano również zwrócenie się do lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia o wydanie opinii uzupełniającej w celu ustalenia, czy istotne pogorszenie zmian skórnych następuje w okresie wykonywania pracy, a także czy występuje znaczna poprawa w okresie przerw w pracy.
W odpowiedzi na powyższe [...] Centrum Medycyny Pracy w P. (pismo z dnia [...] marca 2021 r. znak: [...], k. 134 akt administracyjnych) poinformowało o zasięgnięciu opinii specjalisty dermatologa, który wskazał, że analiza narażenia zawodowego wykazała zawodową styczność z klejami akrylowymi i na tej podstawie kleje akrylowe zostały wskazane jako czynnik wywołujący schorzenie zawodowe skóry. W ocenie specjalisty objawy kliniczne u K. A. rozpoczęły się w okresie zatrudnienia i nie występowały wcześniej przed podjęciem pracy.
W ocenie składu orzekającego orzeczenie lekarskie orzeczenie lekarskie spełnia wszelkie wymogi proceduralne, nie budzi wątpliwości i nie zawiera sprzeczności, jest logiczne i spójne, jednoznaczne i obiektywne, w sposób zrozumiały wyjaśnia poczynione rozpoznanie. Wydane zostało na podstawie oceny narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań medycznych.
Istotne w niniejszej sprawie jest to, iż orzeczenie lekarskie oraz opinie uzupełniające z dnia [...] maja 2020 r., z dnia [...] października 2020 r., z dnia [...] października 2020 r., z dnia [...] marca 2021 r. czy też z dnia [...] lipca 2021 r. nigdy nie zawierały odmiennych ustaleń, a przez cały czas w nich wskazywano podstawy do stwierdzenia u K. A. choroby zawodowej.
Z powyższych względów nie można podzielić zarzutu skargi, iż informacje lekarskie zawierały oczywiste sprzeczności. Odnosząc się do powyższego podnieść należy, iż jedynie w pierwotnym orzeczeniu wskazano na zmiany skórne nosa. Powyższe jednak w następnej informacji lekarskiej zostało sprostowane i wyjaśnione.
W tym miejscu warto wskazać, iż wyżej wskazywane czynności podejmowane w toku postępowania służyły wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu wbrew zarzutom skargi materiał dowodowy został zgromadzony w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a organ swoje rozstrzygnięcie wydał w oparciu o cały zgromadzony materiał. W szczególności w świetle przedstawionych wyżej okoliczności zwrócić należy uwagę, iż kolejne opinie lekarskie były wynikiem zgłaszanych w toku postępowania przez pracodawcę wątpliwości i zastrzeżeń.
W ocenie Sadu kwestionowana decyzja została wydana na skutek przeprowadzenia niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej dowodów, ich właściwej oceny, prawidłowych ustaleń faktycznych co do najistotniejszych okoliczności sprawy, które znalazły odpowiedni wyraz w motywach rozstrzygnięcia Inspektora wojewódzkiego.
Wracając do istoty sprawy w tym miejscu przypomnieć należy, iż wobec spełnienia dwóch przesłanek tj. rozpoznana choroba znajduje się w wykazie chorób zawodowych i została stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową do oceny pozostaje kwestia czy warunki pracy pozwalają na że choroba z wysokim prawdopodobieństwem spowodowana została narażeniem zawodowym.
W tym miejscu wskazać należy, iż badając okoliczności istotne w postępowaniu odnoszącym się do ustalenia istnienia choroby zawodowej (jej wykluczenia) konieczne jest również zbadanie, czy dane schorzenie (określone jako choroba zawodowa przez prawodawcę w odrębnych przepisach) ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy. Dla rozpoznania danego schorzenia jako choroby wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ja spowodowały. Wprawdzie nie wyklucza to możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn niezwiązanych z wykonywaniem pracy, to jednak niedające się usunąć wątpliwości nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Po 769, orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA).
Wobec powyższego wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że K. A. zatrudniony był u Skarżącej jako monter maszyn budowlanych, na którym to stanowisku miał kontakt z klejami zawierającymi akrylany. Powyższe potwierdza sporządzony przez pracodawcę opis czynności wykonywanych w procesie montażu agregatów (k. 16 akt) jak i późniejsza korespondencja pracodawcy. Tym samym okoliczność ta nie była kwestionowana przez pracodawcę, który w toku postępowania wskazywał wyłącznie, że kontakt ten jest krótkotrwały i przy zastosowaniu środków ochrony osobistej.
Odnosząc się do powyższego zwrócić należy uwagę, iż w przypadku czynników, których mechanizm działania polega na wywołaniu swoistej odpowiedzi immunologicznej organizmu, okres ekspozycji i stężenie czynnika uczulającego nie ma znaczenia dla oceny narażenia zawodowego (§ 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia RM). Wartość stężeń lub natężeń i średni czas narażenia zawodowego ma natomiast znaczenie przy ocenie narażenia zawodowego spowodowanego czynnikami chemicznymi i biologicznymi (§ 6 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Zatem zarzut strony odnośnie krótkotrwałego kontaktu z czynnikiem alergizującym jest bezzasadny, ponieważ prawodawca nie wskazał wymaganego prawem czasu ekspozycji i stężenia czynnika jako warunku rozpoznania choroby zawodowej. Wystarczającym kryterium jest określenie rodzaju czynnika i potwierdzenie kontaktu z tym czynnikiem podczas pracy, bez konieczności określenia jego stężenia. W diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry decydujące znaczenie ma stwierdzenie zawodowego kontaktu skóry z czynnikiem uczulającym. Skoro w badaniu klinicznym potwierdzono nadwrażliwość na substancje znajdujące się w środowisku pracy to brak jest podstaw do kwestionowania związku przyczynowo – skutkowego między schorzeniem a warunkami pracy.
Odnośnie związku przyczynowo – skutkowego między schorzeniem a warunkami pracy warto w tym miejscu również wskazać, iż po zmianie stanowiska pracy nastąpiła znaczna poprawa stanu skóry rąk u pracownika. Z porady ambulatoryjnej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2020 r. (Szpital Kliniczny [...] Poradnia Dermatologiczna) wynika, że zmiana miejsca pracy spowodowała poprawę stanu dermatologicznego, a "aktualnie dłonie praktycznie stan bezobjawowy". Również z porady ambulatoryjnej przeprowadzonej w dniu [...] października 2020 r. (Szpital Kliniczny [...] Poradnia Dermatologiczna) wynika, iż w badaniu przedmiotowym stwierdzono w przypadku dłoni stan bezobjawowy. W zaświadczeniu lekarskim wystawionym przez Centrum Medyczne [...] Spółka Jawna Poradnia dermatologiczna w dniu [...] marca 2021 r. stwierdzono brak objawów wyprysku na skórze dłoni. Wyżej wymieniona poradnia wydała w dniu [...] kwietnia 2021 r. zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, z którego wynika, że od 2019 roku K. A. leczy się z powodu kontaktowych zmian zapalnych skóry dłoni, zaś od momentu zmiany stanowiska pracy u pacjenta nastąpiła znaczna poprawa stanu skóry. W ocenie wyników leczenia odnotowano, że obecny stan remisji objawów utrzymuje się z powodu braku kontaktu z substancjami alergizującymi, a u pacjentów z alergicznym wypryskiem kontaktowym każdy kontakt z alergenem może skutkować nawrotem objawów choroby.
Powyższe wskazuje, iż stwierdzona u Skarżącego choroba niewątpliwie miała związek ze środowiskiem i warunkami pracy.
Ponadto powrót do zdrowia i ustąpienie objawów zapalenia skóry wskazuje jednocześnie, iż mało prawdopodobne jest, że zapalenie to wywołane zostało przez czynniki zewnętrzne poza środowiska pracy.
Odnosząc się do kwestii stosowania środków ochrony indywidualnej wskazać należy, iż przy piśmie z dnia [...] października 2020 r. [...] Centrum Medycyny Pracy w P. przekazało organowi I instancji opinię specjalisty dermatologa i wenerologa z dnia [...] października 2020 r., z której wynika, że z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że uczulenie na związki akrylowe występujące w klejach nastąpiło w środowisku zawodowym. W charakterystyce narażenia zawodowego potwierdzonej przez zakład pracy podano kontakt z klejami zawierającymi akrylany. Stosowanie rękawic ochronnych nie wyklucza możliwości alergizacji poprzez możliwość bezpośredniej, przypadkowej styczności skóry rąk z klejami lub poprzez kontakt skóry rąk z rękawicami nasączonymi klejem. W ocenie narażenia zawodowego oparto się na charakterystyce podanej przez zakład pracy, stwierdzający kontakt zawodowy z klejami zawierającymi akrylany. Stosowanie rękawic nie zmienia faktu narażenia na kontakt z klejami i możliwościami uczulenia. W badaniach alergologicznych stwierdzono alergię na akrylany, w badaniu stwierdzono cechy przewlekłego wyprysku kontaktowego, więc zostały spełnione kryteria niezbędne do rozpoznania choroby zawodowej skóry.
Tym samym kwestia stosowania środków ochrony indywidualnej, jak i związane z tym nieprawidłowe zapisy w ocenie karty narażenia zawodowego, pozostają bez wpływu dla oceny, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z choroba zawodową.
Wobec powyższego stwierdzić należy, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej tj. rozpoznana choroba znajduje się w wykazie chorób zawodowych, została stwierdzona orzeczeniem lekarskim rozpoznającym chorobę zawodową, ocena warunków pracy pozwala na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem, że spowodowana została narażeniem zawodowym.
Z tych też względów za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 2351 Kodeksu pracy w zw. z § 8 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, ponieważ organy wykazały, że z wysokim prawdopodobieństwem choroba pracownika została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy. Decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej została podjęta zgodnie z wymaganiami § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia tj. na podstawie danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego oraz pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W ocenie Sądu zarzuty w zakresie poparzenia nosa czy innych problemów dermatologicznych pracownika na gruncie niniejszej sprawy pozostają, w ocenie organu, bez znaczenia, co wynika ze stanowiska lekarskiej jednostki orzeczniczej I stopnia, która w opinii uzupełniającej znak: [...] z dnia [...] lipca 2021 r. stwierdziła na podstawie dostarczonej dokumentacji medycznej, że u K. A. występowały schorzenia dermatologiczne o innym charakterze niebędące przedmiotem postępowania orzeczniczego i nie miały wpływu na wystąpienie alergicznego wyprysku kontaktowego rąk i rozpoznanie choroby zawodowej skóry, zaś w opinii uzupełniającej znak: [...] uznała, że rozpoznane alergiczne kontaktowe zapalenie skóry pochodzenia zawodowego dotyczy skóry rąk, zaś zmiana na skórze nasady nosa o charakterze blizny zanikowej była zdarzeniem incydentalnym i nie jest przedmiotem postępowania.
Odnosząc się do zarzutu, iż decyzje nie wyjaśniają w sposób wszechstronny i przekonujący wszystkich powstałych wątpliwości ze szczególnym uwzględnieniem faktu występowania we wcześniejszym okresie u K. A. schorzeń skóry w miejscach nie związanych z wykonywaną pracą, faktem leczenia się K. A. na te schorzenia i nie odpowiadają na pytanie w zakresie tego czy choroba ma charakter samoistny wskazać należy, iż organy wydały decyzje na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w tym z uwzględnieniem dokumentacji medycznej leczenia K. A.. W odniesieniu do powyższego zarzutu istotne jest również stanowisko [...] Centrum Medycyny Pracy stanowiącego odpowiedź na prośbę Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. o sporządzenie opinii w zakresie zmian skórnych w miejscach ciała niezwiązanych z wykonywaną pracą oraz ustalenie, czy ze względu na warunki pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy czy, że mają one charakter samoistny, niezwiązany ze środowiskiem pracy.
[...] Centrum Medycyny Pracy w P. w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. (k. 187) ,na podstawie dostarczonej dokumentacji medycznej, stwierdziło, że u K. A. występowały schorzenia dermatologiczne o innym charakterze niebędące przedmiotem postępowania orzeczniczego i nie miały wpływu na wystąpienie alergicznego wyprysku kontaktowego rąk i rozpoznanie choroby zawodowej skóry.
Wobec powyższego wbrew zarzutom skargi [...] Centrum Medycyny Pracy w P. wydając stosowne opinie miało na uwadze wcześniejszą dokumentację medyczną pracownika.
Tym samym nie znajduje usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia przepisów postępowania, ponieważ organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie, w szczególności miały na uwadze dane zawarte w orzeczeniu lekarskim, mającym walor opinii biegłego. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymagania wymienione w art. 107 § 3 k.p.a., tj. zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji oraz wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione i dowody, na których się oparł.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że Skarżąca miała możliwość zapoznania się z ostateczną wersją karty oceny narażenia zawodowego w sytuacji gdy Skarżąca takiej możliwości została pozbawiona wskazać należy, iż ostatnia karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej została sporządzona w dniach 17-19 maja 2021 r. (k. 154 akt administracyjnych), a strona odwołująca zapoznała się z kartą czego rezultatem było pismo z dnia [...] maja 2021 r., w którym Skarżąca zgłosiła zastrzeżenia do tej karty.
Warto w tym miejscu wskazać, iż na skutek zastrzeżeń Skarżącej nie była sporządzana nowa karta czy też karta ta nie była uzupełniana ani zmieniana. Z tych też względów zarzuty, iż strona nie miała możliwości zapoznania się z ostateczną wersją karty oceny narażenia zawodowego nie zasługuje na uwzględnienie.
Co prawda część zarzutów co do karty oceny narażenia zawodowego organ uznał za uzasadnione, to jednakże słusznie uznał organ, że powyższe nie ma wpływu na wynik sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, iż organ uznał za usprawiedliwione zastrzeżenie do punktu 12 karty oceny narażenia zawodowego w zakresie niestosowania rękawic ochronnych. Zgodzić należy się z organem, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że pracodawca zapewniał środki ochrony indywidualnej w postaci rękawic ochronnych. Powyższe jednak w świetle wyżej zawartych wyjaśnień odnośnie braku istotnego znaczenia stosowania środków ochrony osobistej przy wystąpieniu objawów alergicznego zapalenia skóry pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Zgodzić należy się również z organem, iż załączona dokumentacja fotograficzna, o której mowa w pkt 13 karty oceny narażenia zawodowego, nie przesądza o powstaniu zmian na skutek wykonywanej pracy a jedynie potwierdza fakt zmian skórnych. Powyższe jednak w świetle omówionego wyżej związku przyczynowego pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie i przyjęcie z dużym prawdopodobieństwem, że kontaktowe alergiczne zapalenie skóry u Pana K. A. jest związane z wykonywaną pracą w sytuacji gdy postępowanie dotyczy kwestii związanych ze zmianami, jakie pojawiły się na rękach K. A., które to zmiany w ocenie pracodawcy pojawiły się z uwagi na fakt poparzenia sobie palców, nieprawidłowego leczenia, a co jest najważniejsze w trakcie gdy pracownik powinien się hospitalizować, leczyć wykonywał on prace poparzonymi, a następnie zranionymi palcami dłoni.
Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż w opinii uzupełniającej z dnia [...] maja 2020 r. (k. 40 akt administracyjnych) [...] Centrum Medycyny Pracy w P. wyjaśniło, że rozpoznanie choroby alergicznego kontaktowego zapalenia skóry zostało ustalone na podstawie obrazu klinicznego oraz dodatnich testów alergicznych, które wykazały uczulenie na związki akrylowe. Ponadto z dokumentacji medycznej wynika, że u K. A. rozpoznano "nawracające zmiany na palcach rąk" w maju 2019 r. (historia zdrowia i choroby k. 181 akt administracyjnych, poz. 1 i 2), a zatem przed poparzeniem w lipcu 2019 r., o którym wspomina się również w historii zdrowia i choroby ( poz. 3).
Tym samym bezpodstawny jest zarzut Skarżącej, że zmiany skórne rąk nastąpiły dopiero po ww. poparzeniu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.