II SA/PO 190/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-08-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodneadministracyjne postępowaniestwierdzenie nieważności decyzjiwykonalność decyzjiprzywrócenie stanu poprzedniegowody opadowek.p.a.WSA Poznań

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zobowiązującej do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie, uznając, że decyzja ta nie była niewykonalna.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego na gruncie poprzez likwidację podwyższenia terenu, zarzucając jej niewykonalność. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd uznał, że decyzja Wójta Gminy była wykonalna, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania były niezasadne.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z 2017 r. Decyzja Wójta zobowiązywała skarżącego do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie poprzez likwidację podwyższenia terenu, które utrudniało swobodny przepływ wód opadowych. Skarżący twierdził, że decyzja Wójta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, analizując przesłanki nieważności decyzji, uznało, że żadna z nich nie została spełniona. W szczególności Kolegium stwierdziło, że decyzja Wójta nie była niewykonalna, ponieważ obowiązek likwidacji podwyższenia terenu był jasno określony, a trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko Kolegium. Sąd podkreślił, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi jedynie w przypadku przeszkód o charakterze nieusuwalnym. W ocenie Sądu, decyzja Wójta Gminy jednoznacznie określała nałożony obowiązek (likwidacja podwyższenia terenu), a zatem nie była niewykonalna. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, uznając je za niezasadne. Wniosek dowodowy skarżącego dotyczący wszczęcia postępowania egzekucyjnego został oddalony jako nieistotny dla oceny nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja taka nie jest niewykonalna, jeśli obowiązek jest jasno określony, a trudności techniczne lub ekonomiczne nie mają charakteru nieusuwalnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja Wójta Gminy jednoznacznie określała obowiązek likwidacji podwyższenia terenu, co przywracało stan poprzedni. Brak przeszkód o charakterze nieusuwalnym wyklucza niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Niewykonalność oznacza przeszkody o charakterze nieusuwalnym.

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji mają charakter wyczerpujący i nie podlegają wykładni rozszerzającej.

Prawo wodne art. 29 § 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne

Określa właściwość wójta do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady praworządności i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady, że organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady, że organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 84 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady, że organ może przeprowadzić dowód z opinii biegłego.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanki uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 106 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.p.a. art. 157 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy rozpoznania żądania stwierdzenia nieważności decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja Wójta Gminy nie była niewykonalna w dniu jej wydania, ponieważ obowiązek likwidacji podwyższenia terenu był jasno określony, a trudności techniczne lub ekonomiczne nie stanowią o niewykonalności. Nie zaszły inne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 k.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego są niezasadne.

Odrzucone argumenty

Decyzja Wójta Gminy była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, braku dostatecznego uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień w niej zawartych są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych, tkwiących w ich naturze. O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić jedynie wówczas, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Decyzja niewykonalna to taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków.

Skład orzekający

Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz

przewodniczący sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

członek

Jan Szuma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia niewykonalności decyzji w kontekście obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie oraz zakres kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem wodnym i przywróceniem stanu poprzedniego, ale ogólne zasady dotyczące niewykonalności decyzji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia wykonalności decyzji administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Choć stan faktyczny jest specyficzny, interpretacja przepisów ma szersze znaczenie.

Czy decyzja nakazująca uporządkowanie gruntu może być niewykonalna? Sąd wyjaśnia granice.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 190/20 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-08-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Jan Szuma
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 3638/21 - Wyrok NSA z 2024-04-23
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 par. 1 pkt 1, pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 5 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania Pana S. B. (dalej: skarżącego) do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie stanowiącym działkę nr [...] w msc. [...] (obręb geodezyjny [...]) zapewniając swobodny przepływ wody (wód opadowych i roztopowych) z działki [...] do koryta rowu melioracyjnego ozn. nr ew. jako działka [...], poprzez likwidację podwyższenie terenu powstałego z odkładu pochodzącego z odmuleń doprowadzalnika nr [...], na całej szerokości dz. [...] umożliwiając w ten sposób swobodny przepływ wody.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wskazało, że pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...], z uwagi na to, że decyzja obarczona jest wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 prawa wodnego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji (ustawa z dnia [...] lipca 2001 r.) 1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Wobec powyższego Wójt Gminy [...] był właściwym organem do wydania przedmiotowej decyzji.
Zdaniem Kolegium, w przedmiotowej sprawie nie doszło również do spełnienia przesłanki 2) wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (zob. wyrok NSA z dnia 9 marca 1999 r., w sprawie o sygn. akt V SA 1970/98), a z takimi w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia prawa zarówno materialnego jak i przepisów postępowania.
W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zaistniała również przesłanka 3) sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco.
Kolegium wskazało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności na podstawie 4) skierowania jej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Decyzja z 2017 r. została skierowana do osób będących właścicielami działek, na których doszło do zmiany stanu wody na gruncie.
W kwestii przesłanki 5) wydania decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, Kolegium wskazało, że przepis art. 29 prawa wodnego nie daje organowi administracji działającemu w zakresie wydawania decyzji podstaw do narzucenia stronie metody jaką ma obowiązek zastosować, aby osiągnąć pożądany stan środowiska. O ile w takiej decyzji należy skreślić stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko o tyle przepis nie wskazuje, iż należy wskazać również metodę, jaka winna być zastosowana. O niewykonalności obowiązku można mówić wyłącznie wówczas gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów nie stanowią o niewykonalności obowiązku
W niniejszej sprawie Kolegium nie stwierdziło również przesłanki 6) wydania decyzji, która w razie wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Decyzja ta nie zawierała również wady powodującej jej nieważności z mocy prawa (7) gdyż wada nieważności decyzji z mocy prawa to wada wynikająca z treści przepisu szczególnego. Tylko jeżeli istnieje przepis przewidujący "nieważność z mocy prawa", możliwe jest wyeliminowanie wadliwej decyzji z obrotu prawnego Musi istnieć przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku określonej wadliwości decyzji administracyjnej. Ustawa prawo ochrony środowiska nie przewiduje sankcji nieważności w stosunku do wydanej w niniejszej sprawie decyzji.
Kolegium wskazało również, że decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] była przedmiotem rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, gdzie Kolegium decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...]. Nadto na skutek skargi na ww. decyzję Kolegium WSA w Poznaniu wydał wyrok z dnia 4 września 2019 r. II SA/Po 762/18 oddalający skargę S. B. w całości. W trakcie postępowania przed sądem administracyjnym znak II SA/Po 762/18 na rozprawie w dniu [...] września 2019 r. "pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze. W szczególności podkreśliła zaś, że decyzja organu I instancji jest niemożliwa do wykonania, ponieważ nie wiadomo jaki był poprzedni stan na gruncie stanowiącym działkę nr [...] tj. przed rokiem 2009 kiedy przystąpiono do modernizacji stawów. Koniecznym jest zasięgnięcie w tym zakresie opinii geodety. Sam skarżący podtrzymał zarzuty skargi i wniósł jak w swoich pismach procesowych w toku postępowania administracyjnego". W wyroku tym Sąd wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. (...) Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (...) Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art 145 § 1 i 2 Ppsa). Kolegium wskazało więc, że WSA w Poznaniu rozpoznając skargę S. B. znał zarzut stawiany przez stronę tj. zarzut niewykonalności decyzji, jednakże nie podzielił go. WSA w Poznaniu nie dopatrzył się powodów dla których decyzja ta była by nieważna.
Skarżący, pismem z dnia [...] lutego 2020 r., wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w szczególności poprzez:
- naruszenie zasady praworządności oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
- brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli,
- prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej,
- nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
- naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów,
- brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
2) przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji w której decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] jest obarczona wadą opisaną w przepisie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, a zatem istniała przesłanka stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Skarżący złożył również wniosek dowodowy o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2020 r. na okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania zaskarżonej decyzji, możliwości wyrządzenia szkody w majątku skarżącego, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, pismem z dnia [...] lutego 2020 r., złożonym w odpowiedzi na skargę wskazało, że w dniu [...] stycznia 2020 r. powinno wydać decyzję na podstawie art. 105 k.p.a. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] w przedmiocie zobowiązania skarżącego do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie stanowiącym działkę nr [...] w msc. [...] (obręb geodezyjny [...]) zapewniając swobodny przepływ wody (wód opadowych i roztopowych) z działki [...] do koryta rowu melioracyjnego ozn. nr ew. jako działka [...], poprzez likwidację podwyższenie terenu powstałego z odkładu pochodzącego z odmuleń doprowadzalnika nr [...], na całej szerokości dz. [...] umożliwiając w ten sposób swobodny przepływ wody. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie Kolegium, w którym organ ten nie stwierdził istnienia żadnej z podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...], było zasadne.
Zgodnie z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Wskazane przez ustawodawcę przesłanki stwierdzenia nieważności mają charakter wyczerpujący, co oznacza brak możliwości stosowania w tym zakresie wykładni rozszerzającej i stwierdzania nieważności z innych przyczyn niż określone w art. 156 § 1 k.p.a. Organ, wydając na wniosek skarżącego rozstrzygnięcie w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, zasadnie objął swoimi rozważeniami wszystkie możliwe przesłanki, rozstrzygając sprawę kompleksowo.
W pierwszej kolejności, wskazać należy, że w sprawie bezspornym jest, że Wójt Gminy [...] był organem właściwym do wydania decyzji. Kolegium słusznie bowiem wskazało, że kompetencja Wójta Gminy [...] do wydania decyzji wynikała z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1121 z późn. zm.).
Słusznie też Kolegium stwierdziło również, że wydana decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podstawą prawną wydania decyzji był bowiem wskazany wyżej przepis Prawa wodnego. Nadto, biorąc pod uwagę fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, prawomocnym wyrokiem z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt: II SA/Po 762/18, oddalił skargę od decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...], zasadnym jest stwierdzenie, że decyzja ta nie narusza prawa w sposób rażący.
Nie budzi również wątpliwości, że sprawa skarżącego nie była już uprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną ani nie załatwiono jej milcząco.
Kolegium słusznie również wskazało, że decyzja Wójta Gminy [...] została skierowana do osób będących właścicielami działek, na których doszło do zmiany stanu wody na gruncie a więc do stron postępowania.
W ocenie Sądu, brak jest również podstaw do uznania, że wykonanie decyzji wywołałoby czyn zagrożony karą.
Sąd podziela także stanowisko Kolegium, że brak jest podstaw do uznania, by decyzja Wójta Gminy [...] była obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa, gdyż brak jest przepisu przewidującego taki skutek.
Sporną w sprawie jest natomiast okoliczność występowania w sprawie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego przyjmuje się, że niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść obowiązków i uprawnień w niej zawartych są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych, tkwiących w ich naturze (por. wyroki NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1502/13, z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2277/14, z dnia 13 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1365/07,http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niewykonalność decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć miejsce, gdy zachodząca w jej wykonaniu przeszkoda wynika z aktualnego stanu wiedzy technicznej. Dodatkowym kryterium wynikającym z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. jest, by niewykonalność decyzji miała charakter trwały. Niewykonalność musi istnieć już w dacie wydania decyzji, aż do czasu stwierdzenia jej nieważności. Decyzja niewykonalna to taka decyzja, której adresat jest trwale pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków. Zatem o niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić jedynie wówczas, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym (por. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2651/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, trafnym jest stanowisko Kolegium, że decyzja Wójta Gminy [...] nie jest decyzją niewykonalną w rozumieniu powyższego przepisu. Decyzją tą zobowiązano skarżącego do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie stanowiącym działkę nr [...] w msc. [...] (obręb geodezyjny [...]) zapewniając swobodny przepływ wody (wód opadowych i roztopowych) z działki [...] do koryta rowu melioracyjnego ozn. nr ew. jako działka [...], poprzez likwidację podwyższenie terenu powstałego z odkładu pochodzącego z odmuleń doprowadzalnika nr [...], na całej szerokości dz. [...] umożliwiając w ten sposób swobodny przepływ wody.
W ocenie Sądu, sentencja decyzji w sposób jednoznaczny więc wskazuje jaki obowiązek został nałożony na skarżącego. Brak jest również podstaw do uznania, że nie da się tego obowiązku wykonać. Skarżący, wykonując decyzję ma bowiem obowiązek zlikwidować podwyższenie terenu. Organ w sposób jednoznaczny opisał również podwyższenie, którego dotyczy decyzja, wskazując jego źródło a nadto określił miejsce, z którego należy je usunąć. Wobec powyższego, zarzuty skarżącego, jakoby decyzja ta nie określała stanu do jakiego ma zostać przywrócone środowisko, jest nietrafny.
W treści wniesionej skargi skarżący odwołuje się również do uzasadnienia decyzji Wójta Gminy [...], gdzie wskazano, że "należy przywrócić poprzednie (normalne) warunki hydrogeologiczne dla odpływu wód opadowych z działki nr [...]". W ocenie skarżącego, w treści uzasadnienia nie sposób doszukać się szczegółowego opisu "normalnych warunków hydrologicznych dla odpływu wód opadowych z działki nr [...]". Skarżący wskazuje, że ocena rezultatu prac wykonanych przez skarżącego jest niemożliwa, zatem istnieje ryzyko, że wykonanie decyzji w takiej postaci wywoła nieodwracalną szkodę dla skarżącego, bowiem będzie się wiązało ze znacznym nakładem sił, a mimo to rezultat wykonanych prac będzie mógł zostać oceniony jako niespełniający w ocenie organu czy wnioskodawcy niedookreślonych norm wynikających z decyzji.
Sąd nie podziela powyższych uwag. Wójt Gminy [...] jednoznacznie wskazał, w sentencji decyzji, jakie prace skarżący ma wykonać. Okoliczność więc, że skarżący ma wątpliwości odnoszące się do rozumienia twierdzeń zawartych w uzasadnieniu tej decyzji, w żaden sposób nie wpływają na ocenę czy decyzja ta jest wykonalna.
Skarżący błędnie skupia się w swojej argumentacji na wykazywaniu, że nie da się w jego ocenie określić jaki był "stan poprzedni". W ocenie Sądu okoliczność ta w sposób jednoznaczny wynika z samej sentencji decyzji, gdzie nakazano likwidację podwyższenia terenu. Z powyższego wynika więc, że na gruncie w jego "stanie poprzednim", tego podwyższenia nie było, a dokonanie likwidacji podwyższenia, ten "stan poprzedni" przywróci.
Z uwagi na powyższe, Sąd nie dopatrzył się w sprawie przesłanek uznania, że decyzja Wójta Gminy [...] jest niewykonalna. W sprawie nie zaistniały również podnoszone przez skarżącego naruszenia przepisów postępowania w postaci art. art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w szczególności poprzez naruszenie zasady praworządności oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, brak uwzględnienia słusznego interesu obywateli, prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Zakres postępowania, w szczególności dowodowego, w sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji, koncentruje się wyłącznie na ocenie wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Organ nie prowadzi postępowania administracyjnego na nowo a jedynie bada zakwestionowaną decyzję w zakresie określonym w art. 156 § 1 k.p.a. Przeprowadzone postępowanie natomiast nie naruszało wskazywanych przez skarżącego zasad.
Niezasadny jest również wniosek skarżącego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] marca 2020 r. oraz zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z dnia [...] marca 2020 r. na okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego w celu wykonania zaskarżonej decyzji, możliwości wyrządzenia szkody w majątku skarżącego, spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczność, że w sprawie skarżącego wszczęto postępowanie egzekucyjne w żaden sposób nie wpływa na ocenę czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Sąd administracyjny natomiast, zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów jedynie w sytuacji gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skoro więc w rozpoznawanej sprawie nie występują wątpliwości, nie ma też podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Sąd nie uwzględnił również stanowiska Kolegium, że w dniu [...] stycznia 2020 r. powinno wydać decyzję na podstawie art. 105 k.p.a. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.
Stanowisko Kolegium opiera się na treści uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt: I OPS 6/09, gdzie wskazano, że żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, prawomocnym wyrokiem z dnia 4 września 2019 r., sygn. akt: II SA/Po 762/18, oddalił skargę na decyzję utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...], jednakże, w motywach wyroku Sąd nie odnosił się szczegółowo do kwestii niewykonalności decyzji. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, Kolegium, mimo wydania ww. prawomocnego wyroku, mogło prowadzić postępowanie co do istnienia przesłanek nieważności tego rozstrzygnięcia.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił wniesioną skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI