II SA/PO 1894/02

II SA/Po 1894/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Maciej Dybowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent – stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi N. F. Z. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dodatków do uposażenia o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Popowska /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JFS
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy na podstawie art. 9 pkt 2a w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy ( Dz. U. 54/85/276 ze zm.- dalej ustawa o PIP), po przeprowadzeniu kontroli w dniach: [...] marca 2002, [...] kwietnia 2002 i [...] kwietnia 2002 r. nakazał Dyrektorowi Regionalnej Kasy Chorych wypłacić 62 pracownikom wymienionym imiennie w załączniku nr 5 do protokołu z kontroli dodatku stażowego w związku z bezpodstawnym obniżeniem wynagrodzenia o kwoty przedmiotowego dodatku między innymi R. H. kwoty 1039,60 zł, A. F. kwoty 361,92 zł, A. P. kwoty 144,82 zł, J. R. 193,05 zł, M. K. 241,28 zł, nadając decyzji na podstawie art. 108 § 1 kpa rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu Inspektor wskazał, że w toku kontroli przeprowadzonej w Regionalnej Kasie Chorych ( dalej Kasa lub [...]) w dniach [...] marca 2002 i [...] kwietnia 2002 ustalono, że od dnia jej powstania regulował "Regulamin Wynagradzania [...]"- dalej Regulamin. Na podstawie Regulaminu pracownicy nabyli uprawnienia, związane z przewidzianym w § 13 pkt 1 Regulaminu dodatkiem stażowym w wysokości 0,5 % wynagrodzenia zasadniczego za każdy przepracowany rok, poczynając od 1- go roku stażu- nie więcej niż 15 % wynagrodzenia zasadniczego. Zarządzeniem Dyrektora nr [...] z dnia [...] września 2000 r., wprowadzono nowy Regulamin [...] (dalej nowy regulamin), który wszedł w życie [...] września 2000 r., po 14 dniach od daty podania go do wiadomości pracowników. Zgodnie z § 12 pkt 1 nowego regulaminu, pracownikom przyznano dodatek z wysługę stażu w wysokości 1% wynagrodzenia zasadniczego za każdy przepracowany rok, poczynając od 5-go roku stażu- nie więcej niż 20 % wynagrodzenia zasadniczego. Nowy regulamin określał korzystniej wysokość dodatku stażowego, ograniczając jednak grupę pracowników, którym taki dodatek przysługiwał ( obecnie konieczny jest dłuższy staż, by uzyskać prawo do dodatku). Wobec pracowników zatrudnionych pod rządami regulaminu, zastosowano wypowiedzenia zmieniające, na mocy których postanowienia nowego regulaminu weszły w życie z dniem 1 stycznia 2001 r.- po upływie okresów wypowiedzenia. Od tego dnia 62 pracownikom zaprzestano wypłacania dodatku stażowego. Z treści wypowiedzeń warunków umów o pracę wynika, że zmieniono je w części dotyczącej wynagrodzenia zasadniczego, a w niektórych przypadkach- stanowisk pracy. Zgodnie z art. 77 [2] § 1 kp, w zakładach pracy zatrudniających co najmniej 5 pracowników i nie objętych zakładowym ni ponadzakładowym układem zbiorowym pracy, warunki wynagradzania za pracę ustala się w regulaminie wynagradzania. Postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Przy wypowiedzeniu warunków umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy nie mają zastosowania przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy lub aktu ( art. 241 [13] § 2 kp). Zastosowane przez pracodawcę wypowiedzenia zmieniające nie dotyczyły dodatków stażowych, zatem niezasadne było zaprzestanie jego wypłacania od dnia 1 stycznia 2001 r. (uzasadnienie wyroku SN z 7.1.1997). Zamieszczenie w treści wypowiedzenia klauzuli odsyłającej do aktualnie obowiązujących w zakładzie pracy regulacji płacowych należy odnieść indywidualnie do każdego z pracowników. Integralnym elementem umów o pracę tej grupy pracowników był Regulamin, mówiący o 0,5 % dodatku przysługującym po 1 roku pracy. Jego postanowienia wiązały pracowników i pracodawcę w momencie doręczania wypowiedzeń zmieniających- miały być one zmienione w części określonej w wypowiedzeniu. Brak sprzeciwów od doręczonych wypowiedzeń nie stanowi podstawy domniemania przyjęcia postanowień nowego regulaminu wynagradzania per facta concludenta. Konsultacja ze związkami zawodowymi nowych regulacji płacowych i objęcie nowo zatrudnianych pracowników zmienionymi zasadami wynagradzania, nie uzasadnia pozbawienia pracowników w sposób niezgodny z prawem pracy praw nabytych. Brak obowiązku osiągania zgodności czasowej upływu okresu wypowiedzenia z wejściem w życie nowego regulaminu, skoro art. 241 [13] § 2 kp wyraźnie określa moment objęcia pracowników zmieniającymi się postanowieniami regulaminu wynagradzania. Jako podstawę prawną wskazano art. 9 pkt 2a ustawy o PIP i "art. 77 [2] § 1, 2, 5 w zw. z art. 241 [13] § 2 ustawy o PIP" i § 13 pkt 1 regulaminu wynagradzania pracowników [...] z dnia [...] 1.1999 r. ". Nakaz opatrzono rygorem natychmiastowej wykonalności, wobec upływu terminu wypłaty świadczeń, a w interesie społecznym leży, by należne pracownikowi świadczenia związane z wykonywaną pracą otrzymywał on niezwłocznie ( art. 108 § 1 kpa).
W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji Regionalna Kasa Chorych wniosła o: wstrzymanie natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] maja 2002 r. do czasu rozpatrzenia odwołania; uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji, ewentualnie o przekazanie sprawy Inspektorowi Pracy do ponownego rozpoznania.
Odwołująca się podniosła w szczególności, że dnia 28 września wszedł w życie nowy regulamin, konieczność wprowadzenia którego wynikała z potrzeby dostosowania warunków płacowych w Kasie do ustawy z dnia 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi i do zaleceń pokontrolnych NIK i Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych przez faktyczne spłaszczenie wynagrodzeń, zlikwidowanie dysproporcji płacowych w Kasie i dostosowanie realnych wynagrodzeń do wykształcenia i stażu pracy indywidualnego pracownika. Nowe zasady wynagradzania pracowników, w przeważającej większości nie zmniejszyły ich faktycznych wynagrodzeń, bowiem pracodawca tak skalkulował wysokość wskaźnika, by w oparciu o zwaloryzowaną kwotę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ( przy jednoczesnym wprowadzeniu zasady wyższego wynagradzania pracowników o dłuższym stażu pracy w przyszłości), ich ówczesne wynagrodzenie nie uległo obniżeniu. W zakresie tym wszyscy pracownicy Kasy osiągnęli porozumienie z pracodawcą, czego dowodem było aprobujące stanowisko związków zawodowych co do zasady, terminu i faktycznych skutków wprowadzonych zmian i brak indywidualnych odwołań do Sądu pracy. Nie ma ustawowego obowiązku osiągania zgodności czasowej upływu okresu wypowiedzenia z wejściem w życie nowego regulaminu, lecz obowiązek ten może wynikać z celu, jakiemu zmiana regulaminu ma służyć- zwłaszcza, gdy cel ten ma być osiągnięty niezwłocznie- na polecenie organów kontrolnych i nadzorczych. Stosowanie- choćby tylko w okresie wypowiedzenia zmieniającego- nowych zasad wynagradzania przy zastosowaniu starych stawek byłoby sprzeczne z nałożonym na Kasę obowiązkiem. W takich okolicznościach nie można odmówić pracownikom i pracodawcy prawa do wzajemnego ukształtowania łączącego ich stosunku w taki sposób, by był on zgodny z zaleceniami kontrolnymi i jednocześnie satysfakcjonował pracowników. Administracyjna, nakazowa zmiana tych uzgodnień, może de facto być sprzeczna z interesem pracowników, którzy nie straciwszy na uposażeniu przy zmianie regulaminu, czują się- wskutek wydania zaskarżonej decyzji- zagrożeni. Kasy chorych są obowiązane gospodarować przyznanymi na ten cel środkami finansowymi. Uszczuplenie środków na wynagrodzenia spowoduje konieczność dalszych redukcji etatów. Każda indywidualna sprawa z zakresu prawa pracy rozpatrywana jest z poszanowaniem zasad ustawowych- w tym zasady słuszności (art. 8 kp), którą każdorazowo bierze pod uwagę z urzędu Sąd i którą winien był wziąć pod uwagę Inspektor przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Inspektor wydał nakaz zapłaty dodatku stażowego pracownikom wyszczególnionym w załączniku nr 5, określając wobec kilkorga z nich kwotę tej zapłaty. Kwota ta, stanowiąca iloczyn wyrównania dodatku stażowego za grudzień 2000 i 13 miesięcy, nie uwzględnia zmian wynikających z modyfikacji wynagrodzenia zasadniczego i podwyższenia kwoty dodatku po kolejnym roku pracy. W nakazie nie określono precyzyjnie, czy Kasa ma pozostałym pracownikom wypłacić kwoty wynikające z załącznika, a wartości podane w decyzji traktować przykładowo, czy też samodzielnie obliczyć faktyczne umniejszenie wynagrodzeń tych pracowników, w oparciu o zasady ustalone przez kontrolującego. To ostatnie rozwiązanie prowadziłoby do nieprawidłowości, bowiem kwoty podane w odniesieniu do wskazanych pracowników, nie są realne. Jako podstawę umorzenia postępowania Skarżący wskazał art. 8 kp. Dnia [...] maja 2002 r. Kasa wypłaciła na podstawie zaskarżonego nakazu z dnia [...] maja 2002 r. 76 pracownikom dodatki stażowe w kwocie 38361zł.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (j.t. Dz.U. 124/01/1262 ze zm.- dalej ustawa o PIP) Okręgowy Inspektor Pracy uchylił nakaz Inspektora Pracy nr [...]
i nakazał wypłacić dodatki stażowe następującym pracownikom "za okres i w kwotach niżej wymienionych":
R. B. – 566, 31 zł, E. B. – 379,96 zł, A. B. – 506,52 zł, M. B. - 334, 14 zł, M. B. – 394, 00 zł, K. B. – 325, 62 zł, N. B. – 434, 16 zł, E. C. – 331,65 zł, A. D. – 323,68 zł, J. D. – 325, 62 zł, A. F. – 410, 04 zł, M. G. – 301,50 zł, K. G. – 120, 60 zł, A. G. – 462, 30 zł, R. H. – 743, 90 zł, J. J. – 99, 50 zł, A. J.-K. – 603, 20 zł, J. J. – 422, 24 zł, B. K. – 410, 04 zł, S. K. – 373, 86 zł, R. K. – 442, 20 zł, M. K. – 442, 20 zł, B. K. – 385, 92 zł, M. K. – 392, 10 zł, E. K. – 371, 85 zł, K. K. – 381, 90 zł, A. K. – 289, 44 zł, M. K. – 754, 00 zł, A. K. – 482, 40 zł, D. K.-D. – 45, 04 zł, K. Ł. – 312, 12 zł, M. M. – 339, 26 zł, W. M. – 738, 92 zł, S. M. – 578, 88 zł, K. M.- O. – 282, 16 zł, B. M. – 349, 74 zł, K. M. – 189, 99 zł, M. M. – 497, 48 zł, M. M. – 615,06 zł, W. N. - 349, 74 zł, R. N. – 467, 48 zł, T. N. – 291, 45 zł, I. N. – 492, 45 zł, B. O. – 331, 65 zł, A. O. – 482, 40 zł, W. O. - 522, 60 zł, M. P. – 289,44 zł, O. P. – 337, 68 zł, J. P. – 530, 64 zł, K. P. – 180, 96 zł, M. P. – 506, 52 zł, K. P. – 397, 98 zł, A. P. – 542, 70 zł, M. P. - 548, 94 zł, A. P. – 304, 02 zł, W. P. – 192, 96 zł, M. R. – 273, 44 zł, M. R. - 313, 68 zł, J. R. – 377, 00 zł, M. R. – 327, 56 zł, K. S. – 265, 32 zł, S. S. – 219, 65 zł, J. S. – 797, 76 zł, K. S. – 379, 03 zł, P. S. – 349, 74 zł, M. S. – 397, 98 zł, M. S. – 121, 61 zł, A. W. – 301, 50 zł, P. W. – 402, 08 zł, P. W. – 150, 72 zł, R. W. – 678, 60 zł, A. W. – 314, 13 zł, J. W. – 314, 13 zł, J. Z. – 265, 95 zł, K. Z. - 442, 20 zł, M. Z. – 522, 80 zł.
Organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Okręgowy Inspektor wskazał, że zarzut nie wyjaśnienia wpływu zmiany regulaminu na wysokość miesięcznego wynagrodzenia pracowników ze stażem krótszym niż 5 lat, pozostaje w sprzeczności z oświadczeniem pracodawcy z dnia [...] kwietnia 2002 r., w którym Kasa wyjaśniła, że nowe regulacje w zakresie dodatku stażowego w przeważającej większości przypadków okazały się korzystniejsze dla pracowników- na pewien tylko czas, tzn. do czasu osiągnięcia stażu pracy co najmniej 5 letniego- pogorszyły jedynie sytuację pracowników młodych, niedoświadczonych. Wskazuje to na prawidłowość postępowania organu I instancji, który ocenił nie tylko pozorną korzystniejszą wypłatę wynagrodzenia za 1 miesiąc, lecz faktyczną niekorzystną zmianę zasad wynagradzania pracowników. Wysokość kwot podanych w nakazie okazała się nieprawidłowa z uwagi na niewłaściwy sposób naliczenia przez pracownika Kasy i nie zweryfikowanie przez inspektora pracy, dlatego konieczne było uchylenie nakazu zapłaty i wydanie nowego rozstrzygnięcia w sprawie, po zweryfikowaniu przez inspektora pracy prawidłowości sposobu naliczania wysokości kwot umieszczonych w piśmie z dnia [...] czerwca 2002 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Regionalna Kasy Chorych wniosła o uchylenie decyzji Okręgowego Inspektora Pracy.
Skarżąca zarzuciła decyzji: naruszenie art. 7 kpa przez nieuwzględnienie zawartej w tym przepisie zasady każdorazowego rozstrzygania sprawy z poszanowaniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; nierozpoznanie wniosku i wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji I instancji do czasu rozpatrzenia odwołania. Skarżąca w istocie przytoczyła argumenty, uprzednio zaprezentowane w odwołaniu; podkreśliła, że strony różnią się co do oceny prawnej stanu faktycznego i co do zastosowanego środka w postaci nakazania zapłaty dodatków stażowych wskazanym pracownikom. Oświadczenie woli o zmianie warunków płacy na zasadzie porozumienia stron, może być złożone w dowolnej formie. Skoro ustawodawca nie ogranicza swobody kształtowania stosunku pracy ( za wyjątkiem, gdy przepisy umowy o pracę są mniej korzystne, niż przepisy prawa pracy) a dla zmiany tego stosunku nie wymaga zachowania określonej formy pisemnej a następnie potwierdzona na piśmie stosowną klauzulą odsyłającą do aktualnego regulaminu wynagradzania, nie może być modyfikowana administracyjną, nakazową decyzją inspektora pracy, sprzeczną z wolą i interesem obu stron. Działanie takie stanowi naruszenie zasady słuszności ( art. 8 kp) i zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ( art. 7 kpa). Inspektor Pracy mógł wykorzystać inny z przysługujących mu środków a dochodzenie ewentualnych i nieprzedawnionych roszczeń pozostawić swobodnemu uznaniu pracowników. Organ odwoławczy nie ustosunkował do wniosku Kasy o wstrzymanie natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpatrzenia odwołania, co było uzasadnione zakwestionowanymi słusznie wysokościami kwot nakazanych do zapłaty i samą zasadą ich wypłacania, jak i okolicznościami sprawy.
W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się być bezzasadną.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 202 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia ( Dz.U. 45/03/391 ze zm.- dalej uNFZ), z dniem 1 kwietnia 2003 r. Narodowy Fundusz Zdrowia stał się podmiotem wszelkich praw i obowiązków kas chorych (z zastrzeżeniem ust. 3, nie mającego zastosowania w niniejszej sprawie). Narodowy Fundusz Zdrowia (zwany dalej Funduszem) w rozumieniu art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. 210/04/2135- dalej uśopz) wstąpił w prawa i obowiązki Narodowego Funduszu Zdrowia utworzonego na podstawie uNFZ, a z dniem 1 października 2004 r. wojewódzkie oddziały NFZ utworzonego na podstawie uNFZ, stały się z mocy prawa oddziałami wojewódzkimi NFZ ( art. 232 ust. 1, art. 237 pkt 1 i art. 252 in princ. uśopz).
Ponieważ Fundusz jako następca prawny Regionalnej Kasy Chorych nie cofnął skargi, przeto obowiązkiem Sądu było prawidłowe oznaczenie w rubrum wyroku Funduszu jako Skarżącego. Kasa Chorych była osobą prawną typu korporacyjnego- instytucją ubezpieczenia zdrowotnego ( art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym- Dz.U. 28/97/153 ze zm.- dalej upuz), nie zaś organem władzy publicznej ani też państwową osobą prawną czy państwową jednostką organizacyjną ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.1.2001- III CZP 12/01- OSNC 10/01/150, akceptowana przez: P. Dzienisa- PS 6/02/142; M. Żemojdę, A. Płatkowską- Kułaj, M. Kowalskiego "Ustawa o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia- komentarz" DW ABC 2003 s.26). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżącą była Kasa, a nie dyrektor Kasy (jak to nieprecyzyjnie ujęto w petitum skargi- k. 2); z istoty postępowania odwoławczego i sądowoadministracyjnego wynika, że odwołującą się i Skarżącą była Kasa Chorych. Z tej przyczyny wątpliwości podnoszone przez pełnomocnika Funduszu na rozprawie dnia [...] stycznia 2005 r., że "dyrektor Narodowego Funduszu Zdrowia Oddziału Wojewódzkiego nie jest następcą prawnym skarżącego" o tyle nie mają znaczenia w sprawie, że Skarżącą od początku była Kasa jako osoba prawna typu korporacyjnego (art. 66 ust. 2 i art. 67 ust. 1 upuz), nie zaś jej dyrektor jako organ tejże osoby prawnej.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił do czynności nie cierpiących zwłoki- udziału w rozprawie dnia [...] stycznia 2005 r. - w charakterze pełnomocnika Skarżącego- Narodowego Funduszu Zdrowia- Oddziału Wojewódzkiego - r. pr. A. S. - zobowiązując do przedłożenia w terminie 3 dni pełnomocnictwa, pod rygorem pominięcia czynności podjętych przez osobę nie mogącą przedstawić pełnomocnictwa ( art. 44 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U.153/02/1270, zm. 162/04/1692- dalej upsa).
Między stronami bezspornym jest, że zaskarżony nakaz zapłaty został w całości wykonany; rok 2002 był pierwszym rokiem ujemnego bilansu [...] - w znacznym stopniu z uwagi na zmniejszenie wpływów do Kasy; nieprawomocną decyzją Prezesa Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń Zdrowotnych [...] miała przekazać część środków innym regionalnym kasom chorych; po przekształceniu się z mocy prawa kas chorych w oddziały wojewódzkie Funduszu na podstawie art. 206 pkt 1 w zw. z art. 202 ust. 1 uNFZ postępowanie w tej materii uległo umorzeniu ( art. 106 § 3 i 5 upsa; art. 230 kpc).
Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 kpa- w szczególności w zakresie, w jakim wskazał Skarżący. Art. 8 kp jest przepisem prawa materialnego, zawierającym klauzulę generalną. Stosowanie tej normy powierzone jest Sądowi powszechnemu- Sądowi pracy, nie zaś organowi administracji publicznej (A. Świątkowski "Komentarz do kp" Universitas 2002 t. 1 s. 28- 31). W każdej indywidualnej sprawie, Sąd pracy ocenia, czy konkretny uprawniony nie czyni ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego- i to wobec skonkretyzowanego pracodawcy, powołującego się na swój usprawiedliwiony interes ( wyrok SN z 9.7.1998- I PKN 240/98- OSNAP 16/99/508). Tym samym niezasadnie Skarżący domagał się, by w oparciu o klauzulę generalną z art. 8 kp, nie wydawać nakazu w postępowaniu przed Inspektorem Pracy. Wydanie, a nawet wykonanie nakazu nie zachwiało istnieniem [...], a następnie Funduszu, a Skarżący nie wykazał, by wykonanie nakazu pozostawało w adekwatnym związku przyczynowym z utratą pracy przez jakiegokolwiek pracownika Kasy (następnie Oddziału Wojewódzkiego Funduszu). Ani zatem wzgląd na poszanowanie interesu społecznego, ani słusznego interesu obywateli, nie przemawiał za uwzględnieniem skargi.
Zaskarżona decyzja nie narusza też prawa materialnego- w szczególności art. 300 kp w zw. z art. 60 kc. Utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie jest pogląd, że przy wykładni oświadczeń woli składanych indywidualnym adresatom koniecznym jest uwzględnianie okoliczności, w jakich oświadczenie woli zostało złożone. Koniecznym jest z jednej strony respektowanie woli ( intencji) osoby dokonującej czynności prawnej, z drugiej zaufanie, jakie budzi złożone oświadczenie woli u innych osób, w oparciu o kombinowaną metodę wykładni. W pierwszej fazie wykładni sens oświadczenia woli ustala się mając na uwadze rzeczywiste ukonstytuowanie się znaczenia między stronami- za wiążący uznaje się sens oświadczenia woli, w jakim rozumiała go osoba składająca, jak i odbierająca to oświadczenie. Jeśli okaże się, że strony nie przyjmowały tego samego oświadczenia woli, konieczne jest przejście do obiektywnej fazy wykładni, w której właściwy dla prawa sens oświadczenia woli ustala się na podstawie przypisania normatywnego- jak adresat sens ten rozumiał i winien rozumieć ( uchwała 7 SSN z 29.6.1995- III CZP 66/95- OSNC 12/95/168, akceptowane przez S. Rudnickiego w: "Komentarz do kc- cz. ogólna" W.Pr. 2002 s. 237 uw. 5).
Naruszenie art. 65 § 1 kc w zw. z art. 300 kp może mieć miejsce tylko wtedy, gdy w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy istnieją wątpliwości co do przedmiotu i treści złożonego przez stronę oświadczenia woli. Utrwalonym w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego i Sądów powszechnych jest pogląd, że wykładnia oświadczenia woli nie może prowadzić do stwierdzeń oczywiście sprzecznych z jego treścią ( odpowiednio: wyrok SN z: 1.7.1999- I PKN 92/99- OSNAP 18/00/684; 19.7.2000- II CKN 313/00). W niniejszej sprawie Inspektor Pracy prawidłowo ustalił treść oświadczeń woli Kasy ( wypowiedzeń warunków umów o pracę). Skoro w każdym z wypowiedzeń Kasa (jako pracodawca- profesjonalista) wyraźnie wskazała, że wypowiada każdemu z pracowników umowę o pracę "w części dotyczącej: 1. wysokości wynagrodzenia zasadniczego w związku ze zmianą wskaźnika określającego wysokość wynagrodzenia zasadniczego... Przyczyną wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę jest zmiana Regulaminu Wynagradzania Pracowników [...] oraz zmiany organizacyjne. Po upływie okresu wypowiedzenia... proponuję następujące warunki umowy o pracę: 1. wynagrodzenie zasadnicze... Pozostałe warunki umowy o pracę nie ulegają zmianie...", to nie sposób przyjąć, by przy dochowaniu należytej staranności pracownicy mogli- wbrew wyraźnemu brzmieniu wypowiedzeń- odczytać owe oświadczenia woli jako dotyczące również dodatków stażowych; interpretacja oświadczeń woli nie polega bowiem na badaniu wewnętrznej woli strony, lecz koncentruje się na przejawach konkretnego zachowania się strony, dostrzeganego w obrocie ( odpowiednio- wyrok: SN z 20.2.2003- I CKN 7/01; Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27.1.1994- I ACr 648/93- OSA 5/95/27). Tym samym pracownicy objęci nakazem nie mogli przyjąć nowych wysokości dodatków per facta concludenta, bowiem nie dotyczyły ich jasne w swej treści wypowiedzenia (k. 8, 10 akt sądowych). Także pasywność pracowników w zakresie wytaczania spraw przed Sądem pracy, nie może być interpretowana jako wyrażenie zgód per facta concludenta na nowe wysokości dodatków stażowych, bowiem każdy z pracowników może kierować się innymi przesłankami ( zadowoleniem z kwot otrzymanych szybko na podstawie zaskarżonego nakazu; obawą o utratę pracy- w obliczu powszechnie znanych trudności ze znalezieniem pracy etc.).
Trafnie Skarżący zarzuca, że organ odwoławczy nie odniósł się do wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji I instancji, jednakże uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c upsa). Organ I instancji należycie i trafnie uzasadnił nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ( art. 108 § 1 kpa), a organ odwoławczy w istocie podzielił poglądy prawne organu I instancji także i w tej materii. Decyzja II instancji zapała dokładnie po miesiącu od odwołania i po blisko półtora miesiąca od decyzji I instancji, a Okręgowy Inspektor Pracy trafnie skorygował wysokość każdej z kwot objętych nakazem.
W doktrynie trafnie wskazuje się, że nakazy inspektora pracy, oparte na art. 9 pkt 2a ustawy, są decyzjami administracyjnymi, a skutkiem działań nadzorczych jest powstanie po stronie pracodawcy lub innego ich adresata publicznoprawnego obowiązku określonego zachowania się względem pracownika ( odpowiednio- krytyczna glosa A. Kisielewicza do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5.6.2002- SA/Sz 1138/01- OSP 4/03/48, które to stanowisko Glosatora Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym składzie w pełni podziela).
Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153/02/1270, zm. 162/04/1692) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153/02/1271 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
/-/ B.Popowska /-/ J. Stankowski /-/M. Dybowski
JFS