II SA/Po 189/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2025-04-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
opieka społecznausługi opiekuńczeodpłatnośćśmierć stronyumorzenie postępowaniaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnebeneficjent pomocy społecznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze z powodu śmierci skarżącego, gdyż przedmiot postępowania dotyczył wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą.

Skarżący P. C. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odpłatności za usługi opiekuńcze. W trakcie postępowania sądowoadministracyjnego ustalono, że skarżący zmarł. Zgodnie z przepisami prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Ponieważ sprawa dotyczyła osobistych świadczeń i obowiązków skarżącego, a nie ma osób, których interes prawny mógłby być dalej reprezentowany, sąd umorzył postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 stycznia 2025 r., dotyczącą zmiany decyzji w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze. Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę w lutym 2025 r. Jednakże, w toku postępowania sądowoadministracyjnego ustalono, że skarżący zmarł w dniu 21 lutego 2025 r. Urząd Stanu Cywilnego w P. potwierdził ten fakt, przedstawiając odpis aktu zgonu. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd umarza postępowanie w przypadku śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Sąd uznał, że niniejsza sprawa ma charakter osobisty, ponieważ dotyczy sytuacji prawnej osoby fizycznej związanej z jej osobistą sferą życia – świadczeniami usług opiekuńczych i związanym z tym obowiązkiem odpłatności. W związku ze śmiercią skarżącego, usługi te wygasają, podobnie jak obowiązek odpłatności. Ponieważ skarżący prowadził samotne gospodarstwo domowe i nie ma innych osób, których interes prawny mógłby być dalej reprezentowany, sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 161 § 2 p.p.s.a., postanowił umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, śmierć strony prowadzi do umorzenia postępowania, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Uzasadnienie

Sprawa dotyczy osobistej sytuacji prawnej skarżącego związanej z usługami opiekuńczymi i ich odpłatnością. Śmierć skarżącego powoduje wygaśnięcie tych świadczeń i obowiązków, a brak innych osób z interesem prawnym uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 161 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Śmierć strony może prowadzić do zawieszenia postępowania, ale w tym przypadku zastosowanie ma umorzenie ze względu na osobisty charakter sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony postępowania, której przedmiotem są prawa i obowiązki ściśle związane z jej osobą, uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego Niniejsza sprawa ma charakter osobisty. Wiąże się ona z sytuacją prawną osoby fizycznej, która dotyka jego osobistej sfery życia.

Skład orzekający

Wiesława Batorowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony, gdy sprawa dotyczy osobistych praw i obowiązków, a także interpretację art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o charakterze ściśle osobistym, gdzie brak jest możliwości wstąpienia innych podmiotów w miejsce zmarłego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy standardowej sytuacji umorzenia postępowania po śmierci strony. Nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych interpretacji prawnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 189/25 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Umorzono postępowanie
Sentencja
Dnia 14 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 14 stycznia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie odpłatności za usługi opiekuńcze postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 18 lutego 2025 r. P. C. (zwany dalej "skarżącym"), reprezentowany przez pełnomocnika – adw. M. L. – wniósł skargę na opisaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. .
W toku postępowania sądowoadministracyjnego okazało się, że skarżący zmarł. Zgodnie z informacją pochodzącą z Ośrodka Pomocy Społecznej w P., skarżący zmarł w dniu 21 lutego 2025 r. Na wezwanie tut. Sądu, Urząd Stanu Cywilnego w P. w piśmie z dnia 13 marca 2025 r., nadesłał odpis skrócony aktu zgonu nr [...] Dokument ten potwierdza zgon skarżącego, jaki miał miejsce w dniu 21 lutego 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne podlegało umorzeniu z uwagi na śmierć skarżącego.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Z kolei § 2 ww. przepisu wskazuje, że postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na fakt, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym śmierć strony skarżącej może wywoływać dwa skutki: pierwszy – śmierć może prowadzić do umorzenia tego postępowania (art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) albo drugi – śmierć może prowadzić do jego zawieszenia (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skutki te nie zachodzą w sposób dowolny, tylko ich zaistnienie jest uzależnione od charakteru sprawy sądowoadministracyjnej. Innymi słowy, w zależności od tego, czy sprawa ma charakter osobisty, czy też rzeczowy, śmierć skarżącego będzie wywoływać skutek odpowiednio umorzenia postępowania albo zawieszenia postępowania.
Istotą niniejszej sprawy jest zmiana decyzji wydanych na rzecz skarżącego, w których m.in. uregulowano odpłatność ponoszoną przez skarżącego z tytułu realizowanych na jego rzecz usług opiekuńczych w ramach systemu pomocy społecznej. Skarżący był od lat beneficjentem usług opiekuńczych, jednakże wiązało się to z obowiązkiem ponoszenia odpłatności. W toku sprawy administracyjnej okazało się, że zaszły podstawy do zmian wielu decyzji z czym nie zgadzał się skarżący. To doprowadziło do wywiedzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. .
Niniejsza sprawa ma charakter osobisty. Wiąże się ona z sytuacją prawną osoby fizycznej, która dotyka jego osobistej sfery życia. W związku z niedolą, w jakiej znalazł się skarżący, uzyskał on świadczenia osobiste w postaci usług opiekuńczych. Z tymi usługami zintegrowany był obowiązek odpłatności. Z uwagi na śmierć skarżącego usługi te wygasają, a w związku z tym również obowiązek odpłatności (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 286/07, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Po wniesieniu skargi okazało się, że skarżący zmarł, co potwierdził Urząd Stanu Cywilnego w P. (k. 22 akt sądowych). Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadził samotne gospodarstwo domowe i był kawalerem. Nie ma zatem osób, które w myśl art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. mogłyby dalej popierać skargę z uwagi na ich interes prawny.
Mając na uwadze to, że przepis art. 161 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze imperatywnym, Sąd jest nią związany wobec potwierdzenia faktu śmierci strony postępowania sądowego. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 161 § 2 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI