II SA/Po 1832/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-10-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo jazdywymiana prawa jazdyuprawnienia kierowcydecyzja administracyjnaweryfikacja uprawnieńsąd administracyjnypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą wymiany prawa jazdy kategorii B, uznając, że weryfikacja posiadanych uprawnień w postępowaniu o wymianę dokumentu jest niedopuszczalna.

Skarżący K.C. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy, jednak Starosta odmówił wymiany kategorii B, twierdząc, że akta nie potwierdzają posiadania tych uprawnień. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że w postępowaniu o wymianę prawa jazdy niedopuszczalna jest ponowna weryfikacja wcześniej nabytych uprawnień.

Sprawa dotyczyła odmowy wymiany prawa jazdy kategorii B na skutek ustawowego obowiązku wymiany dokumentów. Skarżący K.C. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy wszystkich posiadanych kategorii. Starosta K. odmówił wymiany kategorii B, powołując się na brak potwierdzenia posiadania tych uprawnień w aktach ewidencyjnych, mimo że kategoria ta była uwidoczniona w wymienianym dokumencie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że postępowanie o wymianę prawa jazdy ma charakter czynności materialno-technicznej i nie jest postępowaniem, w którym można weryfikować lub pozbawiać nabytych wcześniej uprawnień. Wydane prawo jazdy jest decyzją administracyjną, a jej uchylenie wymaga odrębnego trybu. Sąd uznał, że organy obu instancji nie miały podstaw do odmowy wymiany prawa jazdy kategorii B, ponieważ nie można było kwestionować uprawnień już raz przyznanych w postępowaniu o wymianę dokumentu. W konsekwencji sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w postępowaniu o wymianę prawa jazdy niedopuszczalna jest ponowna weryfikacja uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że czynność wymiany prawa jazdy ma charakter czynności materialno-technicznej, a nie postępowania merytorycznego, w którym można kwestionować lub pozbawiać nabytych wcześniej uprawnień. Wydane prawo jazdy jest decyzją administracyjną, której uchylenie wymaga odrębnego trybu. Organ nie ma prawa odmawiać wymiany dokumentu, jeśli wcześniej uprawnienia zostały prawidłowo przyznane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

upr art. 150 § 1

Prawo o ruchu drogowym

upr art. 150 § 2

Prawo o ruchu drogowym

upsa art. 145 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

upr art. 90 § 1

Prawo o ruchu drogowym

upr art. 97 § 1

Prawo o ruchu drogowym

upr art. 90

Prawo o ruchu drogowym

upr art. 91

Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy art. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy art. 5 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami art. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami art. 7 § 1

upsa art. 97

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 134

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upsa art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

W postępowaniu o wymianę prawa jazdy niedopuszczalna jest ponowna weryfikacja uprawnień kierowcy. Wydane prawo jazdy jest decyzją administracyjną, której uchylenie wymaga odrębnego trybu. Organ nie ma podstaw do odmowy wymiany prawa jazdy, jeśli uprawnienia zostały wcześniej prawidłowo nabyte.

Odrzucone argumenty

Akta wnioskodawcy nie potwierdzają posiadania uprawnień w zakresie kategorii B. Organ nie ma podstaw do potwierdzenia kategorii B w wymienianym prawie jazdy, nawet jeśli była ona uwidoczniona w przedłożonym dokumencie.

Godne uwagi sformułowania

Czynność wymiany prawa jazdy ma charakter czynności materialno – technicznej, stąd do czasu wzruszenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy kategorii B K.C., nie jest możliwa odmowa wymiany posiadanego dotychczas prawa jazdy. Nie jest prawidłowe w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Bowiem upoważnienie ustawowe z art.150 ust.2 upr nie dotyczy prawnej możliwości pozbawiania nabytych wcześniej uprawnień.

Skład orzekający

Bożena Popowska

przewodniczący

Ewa Makosz-Frymus

sprawozdawca

Ewa Kręcichwost-Durchowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdza zasadę, że postępowanie o wymianę prawa jazdy nie jest postępowaniem merytorycznym służącym weryfikacji uprawnień, a jedynie czynnością techniczną wymiany dokumentu. Podkreśla odrębność trybu uchylania decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wymiany prawa jazdy i weryfikacji uprawnień. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych rodzajów postępowań administracyjnych, choć zasady interpretacji decyzji i trybów postępowania są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia wymiany prawa jazdy, ale pokazuje istotną pułapkę proceduralną, w którą mogą wpaść organy administracji, próbując weryfikować uprawnienia w niewłaściwym postępowaniu. Jest to ciekawy przykład interpretacji przepisów dotyczących wymiany dokumentów.

Czy urzędnik może cofnąć Ci prawo jazdy podczas jego wymiany? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1832/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska /przewodniczący/
Ewa Kręcichwost-Durchowska /sprawozdawca/
Ewa Makosz-Frymus
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Protokolant Paweł Grzęda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] A.O. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie prawa jazdy; 1. uchyla tą decyzję i punkt 2 poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. C. kwotę 20 (dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych /-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/E. Makosz-Frymus MW
Uzasadnienie
W dniu [...] stycznia 2003 roku K. C., w związku z ustawowym obowiązkiem wymiany prawa jazdy, złożył wniosek w Starostwie Powiatowym w K. o wymianę prawa jazdy kategorii A, B, C, D, E i T .
Starosta K.na podstawie art. 90 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2003 roku nr 58, poz.515 ) w związku z § 2 i § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. nr 69, poz. 640 ze zm. ) w związku z § 2 i § 7 ust. 1 pkt. 1 lit. d i pkt. 4 lit a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. nr 150, poz. 1680 ) w punkcie drugim decyzji z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmówił wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii B.
W uzasadnieniu wskazano m.in., że weryfikacja akt wnioskodawcy nie potwierdziła posiadania przez kierowcę uprawnień w zakresie kat. B, dlatego organ nie ma podstaw do potwierdzenia tej kategorii w wydanym, w wyniku wymiany dokumencie prawa jazdy nawet jeżeli w przedłożonym do wymiany dokumencie kategoria ta była uwidoczniona.
W dniu [...] maja 2003 r. K. C. wniósł odwołanie od decyzji, w którym wskazał, że dwukrotnie otrzymał druki prawa jazdy z kategorią B i organ nie miał prawa odmówić wydania prawa jazdy kat. B .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że weryfikacja akt ewidencyjnych kierowcy nie potwierdziła nabycia uprawnień do kierowania pojazdami według kategorii B. Także Urząd Wojewódzki nie potwierdził by K. C. przystępował do egzaminu na kat. B.
Przepis art. 150 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. nr 69, poz. 640 ) określa, że przy wymianie prawa jazdy starosta, w myśl §5 ust. 2 cyt. rozporządzenia stosuje tryb i zasady określone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu skarżący podniósł, że uprawnienia do kategorii B zdobył zgodnie z przepisami prawa. Jedynym dowodem posiadanych uprawnień jest dokument prawa jazdy, który przedłożył do wymiany.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenia i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) – sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.).
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr153, poz. 1270 ze zm. )
Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i zawartą w skardze argumentacją. Zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie.
Przedmiotem sporu jest odmowa wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii B, w związku z upływem okresu jego ważności i ustawowym obowiązkiem wymiany posiadanych przez kierowców dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje do prowadzenia pojazdów. W istocie zaś spór sprowadza się do ustalenia kwestii prawnej tj. ustalenia zakresu i charakteru kompetencji organu działającego na wniosek o wymianę prawa jazdy.
Zdaniem organów I i II instancji kompetencje te wynikają z art. 150 upr. oraz przepisów dwóch rozporządzeń Ministra Infrastruktury: w sprawie wymiany praw jazdy i w sprawie wydawania uprawnień.
Zdaniem Sądu z tym stanowiskiem zgodzić się nie można.
Obowiązek wymiany posiadanych praw jazdy przewiduje art.150 ust.1 upr, który stanowi, że prawa jazdy i inne dokumenty uprawniające do kierowania pojazdami lub potwierdzające dodatkowe kwalifikacje i wymagania w stosunku do kierujących pojazdami, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują ważność do czasu ich wymiany dokonanej na koszt osoby uprawnionej w zakresie w jakim zostały wydane.
Przepis art.150 ust. 2 zawiera ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury , dotyczące określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Nie zawiera ustawowego upoważnienia dla Ministra Infrastruktury dla określenia warunków ponownej weryfikacji wydanych wcześniej praw jazdy i warunków odmowy wydania prawa jazdy w związku z wymianą praw jazdy.
Warunki wydawania i odmowy wydawania praw jazdy normuje art. 90 i 91 upr oraz przepisy rozporządzenia w sprawie wydawania uprawnień.
K.C. złożył wniosek o wymianę prawa jazdy, dołączył do wniosku dokumenty, których załączenie jest obligatoryjne i uiścił wymaganą opłatę ( ustęp 3§2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wymiany praw jazdy ), tym samym wywiązał się z nałożonego ustawą obowiązku.
W tym stanie rzeczy działania podjęte przez organ I instancji, a następnie II instancji, Sąd uznaje za nieprawidłowe i dlatego na podstawie art. 145§1 pkt.1a upsa orzekł jak w pkt.1 wyroku. Jakkolwiek Sąd zdaje sobie sprawę ,że zakres uprawnień organu I instancji może budzić wątpliwości, a to w świetle § 5 ust 1 wskazanego rozporządzenia to jednak zdaniem Sądu nie można uznać za zgodne z prawem by w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy możliwe było weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Wydane skarżącemu prawo jazdy kategorii B jest decyzją administracyjną i jej uchylenie wymaga specjalnego trybu przewidzianego w kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych. Czynność wymiany prawa jazdy ma charakter czynności materialno – technicznej, stąd do czasu wzruszenia decyzji w sprawie wydania prawa jazdy kategorii B K.C., nie jest możliwa odmowa wymiany posiadanego dotychczas prawa jazdy.
Nie jest prawidłowe w postępowaniu w sprawie wymiany prawa jazdy weryfikowanie uprawnień kierowcy do kierowania pojazdami. Bowiem upoważnienie ustawowe z art.150 ust.2 upr nie dotyczy prawnej możliwości pozbawiania nabytych wcześniej uprawnień.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 upsa.
Przepisu art.152 upsa nie zastosowano wobec negatywnego charakteru rozstrzygnięcia podlegającego weryfikacji w niniejszym postępowaniu.
/-/E. Kręcichwost-Durchowska /-/B. Popowska /-/E. Makosz-Frymus
MW

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI