II SA/PO 1807/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-01-25
NSAinneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnyprawo pracyubezpieczenia społecznestaż pracybezrobociezmiana przepisówterminydokumentowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku przedemerytalnego, uznając, że skarżąca spełniła warunki do jego nabycia przed wejściem w życie przepisów ograniczających to prawo, mimo opóźnienia w udokumentowaniu stażu pracy.

Skarżąca G. T. domagała się przyznania zasiłku przedemerytalnego, wskazując na 30-letni staż pracy. Organy administracji odmówiły, powołując się na skreślenie przepisów umożliwiających nabycie prawa do zasiłku po 1 stycznia 2002 r. WSA uchylił te decyzje, stwierdzając, że skarżąca spełniła warunki materialnoprawne przed wejściem w życie nowych przepisów, a jedynie opóźnienie w uzyskaniu świadectwa pracy uniemożliwiło wcześniejsze udokumentowanie stażu.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej G. T. zasiłku przedemerytalnego. Skarżąca zarejestrowała się jako bezrobotna we wrześniu 2001 r., posiadając wówczas 30 lat i 9 dni stażu pracy, jednak mogła udokumentować jedynie 28 lat i 50 dni z powodu trudności w uzyskaniu ostatniego świadectwa pracy. Wniosek o zasiłek przedemerytalny złożyła w kwietniu 2002 r., po otrzymaniu brakującego świadectwa. Organy administracji odmówiły, argumentując, że przepisy umożliwiające nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego (art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu) zostały skreślone z dniem 1 stycznia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone decyzje. Sąd uznał, że skarżąca spełniła materialnoprawne przesłanki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego już w dniu rejestracji jako bezrobotna, przed wejściem w życie przepisów ograniczających to prawo. Kluczowe znaczenie miał art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej, który stanowił, że osoby zarejestrowane przed wejściem w życie nowej ustawy i spełniające warunki do nabycia prawa do zasiłku, zachowują to prawo na dotychczasowych zasadach. Sąd podkreślił, że niemożność udokumentowania stażu w dniu rejestracji nie powoduje utraty uprawnienia, a jedynie przesuwa moment nabycia prawa do zasiłku na dzień złożenia wniosku i dokumentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka zachowuje prawo do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach, jeśli zarejestrowała się jako bezrobotna przed wejściem w życie nowych przepisów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest spełnienie materialnoprawnych przesłanek do nabycia prawa do zasiłku przed wejściem w życie przepisów ograniczających to prawo. Opóźnienie w udokumentowaniu stażu pracy, spowodowane trudnościami w uzyskaniu świadectwa, nie pozbawia prawa do zasiłku, jeśli wnioskodawca zarejestrował się jako bezrobotny przed zmianą przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

Dz.U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793 art. 11 § 2

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis stanowiący, że osoby zarejestrowane przed wejściem w życie ustawy i spełniające warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywają i zachowują do niego prawo na dotychczasowych zasadach.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 37j § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis określający warunki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, obowiązywał do 31 grudnia 2001 r.

u.z.p.b. art. 37k § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis dotyczący świadczenia przedemerytalnego, błędnie powołany przez organ pierwszej instancji.

u.z.p.b. art. 37l § 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Przepis określający obowiązywanie warunków do 31 grudnia 2001 r.

Dz.U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793 art. 3 § 13

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

Przepis skreślający art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dniem 1 stycznia 2002 r.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97 § 1

Przepis regulujący rozpoznawanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. przez wojewódzkie sądy administracyjne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca spełniła materialnoprawne warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego przed wejściem w życie przepisów ograniczających to prawo. Opóźnienie w udokumentowaniu stażu pracy nie pozbawia prawa do zasiłku, jeśli wnioskodawca zarejestrował się jako bezrobotny przed zmianą przepisów i spełniał pozostałe warunki.

Odrzucone argumenty

Organy administracji błędnie uznały, że brak możliwości udokumentowania stażu pracy w dniu rejestracji, przed wejściem w życie nowych przepisów, skutkuje utratą prawa do zasiłku.

Godne uwagi sformułowania

Niemożność wykazania w dniu rejestracji posiadania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia, lecz jedynie wywołuje ten skutek, że zasiłek przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień.

Skład orzekający

Ewa Makosz-Frymus

przewodniczący

Paweł Miładowski

sprawozdawca

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących nabywania uprawnień do świadczeń po zmianie przepisów, zwłaszcza w kontekście udokumentowania warunków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych i sposobu ich dokumentowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów przejściowych i jak drobne uchybienia formalne (tutaj: brak świadectwa pracy) mogą prowadzić do sporów, które sąd rozstrzyga na korzyść obywatela, kierując się duchem prawa.

Czy utrata pracy i trudności z dokumentami mogą pozbawić Cię należnego zasiłku? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1807/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Ewa Makosz-Frymus /przewodniczący/
Paweł Miładowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) As. sąd. Danuta Rzyminiak – Owczarczak Protokolant: referent stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi G. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję działającego z upoważnienia Starosty Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej G. T. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2001 r. nr [...] Starosta w S. orzekł, że skarżąca G. T. nabyła z dniem [...] września 2001 r. status bezrobotnego oraz nabyła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] września 2001 r.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżąca zwróciła się do powiatowego urzędu pracy z wnioskiem o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego, wskazując na dokumenty potwierdzające jej trzydziestoletni staż pracy.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Starosta w S. odmówił skarżącej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 2002 r.
Uzasadniając decyzję wskazano, iż wniosek strony uznano za bezprzedmiotowy, ponieważ na podstawie art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 154, poz. 17 93), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002 r., został skreślony art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), według którego można było nabyć prawo do zasiłku przedemerytalnego. Powołano się też, na treść art. 37k ust. 1 pkt 1-4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wniosła odwołanie.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja została uchylona, gdyż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano art. 37k ust. 1 pkt 1-4, dotyczący świadczenia przedemerytalnego, natomiast orzeczono o odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Starosta w S. odmówił skarżącej przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] kwietnia 2002 r.
Uzasadniając decyzję wskazano, że w dniu rejestracji skarżąca udokumentowała staż pracy w wymiarze 28 lat i 50 dni, natomiast po dostarczeniu kolejnych świadectw pracy, w dniu [...] września 2001 r. ogólny staż wyniósł 29 lat i 251 dni. Dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżąca dostarczyła świadectwo pracy z Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem w S. i w ten sposób udokumentowała staż 30 lat i 9 dni pracy.
Uzasadniając powołano treść art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który do dnia 31 grudnia 2001 r. wskazywał, że "zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Podkreślono jednak, że z dniem 1 stycznia 2002 r. przepis art. 37j został skreślony z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dlatego skarżącej odmówiono przyznania wnioskowanego zasiłku.
Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca wniosła odwołanie w którym w którym wyjaśniła, że z wnioskiem o przyznanie zasiłku przedemerytalnego zwróciła się [...] kwietnia 2002 r., ponieważ wtedy miała udokumentowany staż 30 lat i dni pracy. Wcześniej – w dacie rejestracji w powiatowym urzędzie pracy - skarżąca posiadała staż 30 lat pracy, jednak miała trudności z uzyskaniem świadectwa pracy, które otrzymała dopiero [...] kwietnia 2002 r
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając wskazano, na treść art. 37l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i podkreślono, że obowiązywał on do 31 grudnia 2001 r. Wyjaśniono, że do dnia 31 grudnia 2001 r. skarżąca nie dostarczyła świadectw dokumentujących 30-letni staż pracy oraz nie złożyła jakiegokolwiek oświadczenia na ten temat. Dopiero [...] kwietnia 2002 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, do którego załączyła świadectwo pracy. W opinii organu odwoławczego skarżąca nie jest uprawniona do nabycia praca do zasiłku przedemerytalnego.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, skarżąca wyjaśniła że wykazała staż 30 lat i 9 dni pracy, jednak z powodu trudności z uzyskaniem świadectwa, mogła go udokumentować dopiero w kwietniu 2002 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. Filia w D. z dniem [...] września 2001 r. W dacie rejestracji skarżąca miała przepracowane 30 lat i 9 dni pracy, jednak udokumentować mogła tylko 28 lat i 50 dni pracy. Ostatnie świadectwo pracy, pozwalające skarżącej na udokumentowanie w sumie 30 lat i 9 dni pracy, skarżąca otrzymała dopiero [...] kwietnia 2002 r. Wtedy też skarżąca dostarczyła świadectwo do powiatowego urzędu pracy wraz z wnioskiem o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Materialnoprawną podstawą przyznania zasiłku przedemerytalnego stanowił, obowiązujący do 31 grudnia 2001 r., art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.), zgodnie z którym "zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn".
Jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji, a następnie organ odwoławczy przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu obowiązywał do dnia 31 grudnia 2001 r. Następnie zgodnie z art. 3 ust. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1793) przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, został z dniem 1 stycznia 2002 r. skreślony.
Organy obu instancji błędnie jednak przyjęły, że pomimo, iż skarżąca spełniała określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, to w sytuacji kiedy 30-letni staż pracy mogła udokumentować dopiero po 1 stycznia 2002 r., należy odmówić jej prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Tymczasem stosownie do treści art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nabywały oraz zachowywały do niego prawo na dotychczasowych zasadach. "Jeżeli zatem w dniu rejestracji dana osoba ma wymagany okres zatrudnienia i jednocześnie spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to w konsekwencji już z tą chwilą powstaje jej uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Realizacja tego prawa jednak jest zależna od woli uprawnionego, który powinien złożyć wniosek o zasiłek przedemerytalny. Przyznanie tego zasiłku zatem nie zależy od uznania organu, ale od spełnienia przez bezrobotnego ustawowych przesłanek. Niemożność wykazania w dniu rejestracji posiadania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia, lecz jedynie wywołuje ten skutek, że zasiłek przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień."(wyrok NSA z dn. 11 marca 2002 r., sygn. OPS 14/01).
Należy odróżnić kwestie materialnoprawne od kwestii dowodowych czy procesowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca już w dniu rejestracji spełniała wszystkie wymagania do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego bowiem przepracowała wymagany ustawą okres 30 lat. Ponieważ jednak nie mogła wtedy otrzymać świadectwa pracy, uzyskała status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Świadectwo pozwalające na udokumentowanie wymaganego stażu pracy skarżąca uzyskała dopiero po 1 stycznia 2002 r. Przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, skarżąca zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy i spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. W dacie rejestracji w powiatowym urzędzie pracy skarżąca nie była jedynie w stanie udowodnić swojego zatrudnienia w wymiarze 30 lat. Kiedy stało się to możliwe (po otrzymaniu świadectwa pracy z Gospodarstwa Nadzoru i Administrowania Zasobem w S., w kwietniu 2002 r.) skarżąca złożyła stosowny wniosek. W ten sposób skarżąca udowodniła, że już w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy spełniała, wskazane ustawą przesłanki dla przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, a zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, miała prawo oczekiwać, że wnioskowany zasiłek zostanie jej przyznany.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżoną decyzją nie przyznano żadnych uprawnień, które podlegałyby wykonaniu.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski
KB/