II SA/PO 174/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę zabudowy balkonu z powodu naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących obowiązku informacyjnego organu wobec strony.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zabudowy balkonu, wykonanej bez pozwolenia na budowę w latach 1999-2000. Skarżąca podnosiła, że działała zgodnie z prawem, uzyskując zgody zarządcy i urzędu, a także argumentowała o braku możliwości technicznego oddzielenia zabudowy. Organy administracji nakazały rozbiórkę po tym, jak skarżąca nie przedłożyła dokumentacji legalizacyjnej w wyznaczonym terminie. Sąd uchylił decyzje, uznając, że organy naruszyły art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego pouczenia strony o skutkach niedostarczenia dokumentów, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zabudowy balkonu. Samowola budowlana miała miejsce w latach 1999-2000, a postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte w 2021 roku. Skarżąca argumentowała, że uzyskała zgody, a zabudowa stanowi integralną część lokalu. Organy administracji uznały roboty za nadbudowę wymagającą pozwolenia na budowę i nakazały rozbiórkę po nieprzedłożeniu przez skarżącą wymaganych dokumentów legalizacyjnych. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził, że choć roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia, to organy naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 9, poprzez brak należytego pouczenia skarżącej o skutkach prawnych niedostarczenia dokumentów legalizacyjnych. Sąd podkreślił, że skarżąca, osoba w zaawansowanym wieku, mogła nie rozumieć konsekwencji swoich działań, a brak wyczerpujących wyjaśnień ze strony organów mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego pouczenia skarżącej o skutkach prawnych niedostarczenia dokumentów legalizacyjnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie o nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych nie zawierało informacji o skutkach prawnych braku ich przedłożenia. Brak wyczerpujących wyjaśnień ze strony organów, zwłaszcza wobec osoby w zaawansowanym wieku, naruszył obowiązek informacyjny wynikający z art. 9 K.p.a., co mogło wpłynąć na możliwość wykonania przez skarżącą nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
Pr. bud. art. 49i § 1 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do wydania decyzji o nakazie rozbiórki w przypadku nieprzedłożenia dokumentacji legalizacyjnej.
K.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do należytego informowania i wyjaśniania stronie okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na jej prawa i obowiązki.
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy lub uchylenie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.
Pr. bud. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy.
Pr. bud. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.
Pr. bud. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja samowoli budowlanej.
Pr. bud. art. 49g § ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Procedura legalizacji samowoli budowlanej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji obowiązku informacyjnego wobec strony (art. 9 K.p.a.).
Odrzucone argumenty
Zabudowa balkonu nie stanowi samowoli budowlanej. Uzyskanie zgody zarządcy i urzędu gminy wystarczało. Brak możliwości technicznego oddzielenia zabudowy od budynku. Brak pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację.
Godne uwagi sformułowania
Organy naruszyły art. 9 K.p.a. poprzez brak należytego pouczenia skarżącej o skutkach prawnych niedostarczenia dokumentów legalizacyjnych. Zabudowa spornego balkonu doprowadziła do stanu, w którym w mieszkaniu skarżącej powiększyła się kubatura pomieszczenia o rozmiary zabudowanego balkonu. Korespondencja prowadzona w 1999 roku Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w J. Sp. z o.o. o oraz Urzędem Gminy i Miasta J., na którą powołuje się skarżąca nie jest pozwoleniem na budowę.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący
Edyta Podrazik
sędzia
Sebastian Michalski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważność obowiązku informacyjnego organów administracji wobec stron postępowania, zwłaszcza w sprawach dotyczących samowoli budowlanej i procedury legalizacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia art. 9 K.p.a. w kontekście Prawa budowlanego. Nie stanowi przełomu w interpretacji przepisów budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i obowiązek informacyjny organów, nawet w pozornie prostych sprawach budowlanych. Pokazuje też, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Błąd urzędnika kosztował 997 zł: jak brak pouczenia o skutkach prawnych doprowadził do uchylenia nakazu rozbiórki.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 174/22 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2022-10-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Edyta Podrazik Sebastian Michalski /sprawozdawca/ Tomasz Świstak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c art. 200 art. 205 par. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 9 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2000 nr 122 poz 1333 art. 3 pkt 6 pkt 12 art. 28 ust. 1 art. 48 ust. 1 pkt 1 art. 48a ust. 1 art. 49g ust. 1 ust. 2 art. 49f art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. a-c art. 53a ust. 1 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej jednostek budżetowych, zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych oraz szczegółowych zasad i terminów rocznych rozliczeń i wpłat do budżetu przez zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2022 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] listopada 2021 roku nr [...], II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 997,- (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., decyzją z dnia [...] listopada 2021 roku (nr [...]), skierowaną do Z. B., na podstawie 49i ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę nadbudowanej części budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami usytuowanego w J. przy ul. [...], dz. nr [...] w zakresie zabudowy balkonu w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] oraz nakazał powiadomić organ o wykonaniu rozbiórki. Organ wyjaśnił, że roboty wykonane w latach 1999-2000 przez Z. B. wpłynęły na zmianę zewnętrznych cech obiektu budowlanego oraz jego parametrów użytkowych i technicznych. Zmianie uległ kształt obiektu. Organ uznał, że doszło do nadbudowy. Wykonane roboty wymagały pozwolenia na budowę. Inwestor w terminie złożył wniosek o legalizację samowoli budowlanej w trybie uproszczonym. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2021 roku organ nałożył obowiązek przedstawienia dokumentacji legalizacyjnej w terminie do 30 września 2021 roku. Pomimo upływu zakreślonego terminu strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów. Strona skorzystała z prawa do złożenia odwołania. W odwołaniu podniosła, że złożyła wniosek o legalizację i otrzymała informację, że taka nastąpi bez żadnych opłat i kosztów z jej strony. Zaznaczyła przy tym, że zabudowa balkonu nie stanowi samowoli budowlanej. Przed przystąpieniem do robót w 1999 roku uzyskała zgodę właściciela-administratora nieruchomości. Żaden ze współwłaścicieli budynku nie sprzeciwia się wykonanej nadbudowie. Zabudowany balkon jest w wyłącznym posiadaniu odwołującej się i stanowi część lokalu zakupionego 1997 roku. Strona zaznaczyła, że pozostaje w zaufaniu do pozytywnych dla niej działań PINB i WWINB, które będą zgodne z przekazywanymi jej informacjami ustnymi o braku przeszkód do legalizacji nadbudowy. Strona wyjaśniła, że nie złożyła dokumentów legalizacyjnych, ale przekazała je "inspektorowi w celu analizy do PINB w Z.". [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 14 stycznia 2022 roku (nr [...]), uchylił zaskarżoną decyzję w części nakazującej powiadomić Inspektorat o wykonaniu rozbiórki i w tej części umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzieli ustalenia faktyczne oraz kwalifikację prawną dokonane przez organ I instancji. W odniesieniu do zarzutów odwołania WWINB wyjaśnił, że zgoda Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej i skierowanie do Urzędu Gminy wniosku o zabudowę (pismo z 11 października 1999 roku) nie zastępują pozwolenia na budowę. Organy nie badają przyczyn, z jakich inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 19 maja 2021 roku wstrzymany zostały roboty budowlane a strona poinformowana o możliwości złożenia wniosku o legalizację nadbudowy budynku. Inwestor złożyła wniosek (podanie z dnia 9 czerwca 2021 roku) i została postanowieniem zobowiązana do przedstawienia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego oraz ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, że stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Zobowiązana nie złożyła wymaganych dokumentów w wyznaczonym, jak i późniejszym terminie. Niezrozumiałe dla organu są twierdzenia zawarte w odwołaniu o "niedostarczeniu dokumentów, ponieważ zostały one wzięte przez inspektora w celu analizy do PINB w Z.". Po upływie terminu na złożenie dokumentów organ miał nie tylko prawo, ale i obowiązek, wydać decyzję o nakazie rozbiórki. Z. B. jest zarówno współwłaścicielem nadbudowanego budynku mieszkalnego, jak i inwestorem. Obowiązek powiadomienia o wykonaniu rozbiórki nie ma podstaw prawnych i w tym zakresie decyzja PINB został uchylona. Z. B., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego. Strona zaskarżyła decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w część, co do utrzymania decyzji organu I instancji i zażądała jej uchylenia w tej części oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie Skarżącej kwestionowane decyzje wydano z naruszeniem: 1) art. 7b, art. 8, art. 80 w związku z art. 138 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów administracji, 2) art. 9 w związku z art. 138 K.p.a. poprzez brak pouczenia skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację oraz dokumentów niezbędnych do legalizacji. W ocenie autora skargi skarżąca przy nadbudowie balkonu działał zgodnie z prawem i zasadami należytej staranności. Powiadomiła zarządcę budynku, a także Urząd Miejski w J.. Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego jednostki te powinny niezwłocznie przekazać podanie skarżącej do właściwego organ, tj. Starosty [...], czego nie uczyniły. Skarżąca zadośćuczyniła swojemu obowiązkowi przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, w ten sposób, że zwróciła się do specjalisty w tej dziedzinie. Osoba ta miała przygotować wymagane dokumenty i dostarczyć do PINB. Skarżąca była przekonana, że dopełniła wszystkich formalności i sprawa będzie pomyślnie załatwiona. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wzywał skarżącej do uzupełnienia dokumentów, ani nie informował o powstałych brakach. Skarżąca jest w zawansowanym wieku, co wpłynęło na niezrozumienie konsekwencji niedostarczenia żądanych dokumentów. Zabudowany balkon stanowi jedną bryłę z całym budynkiem i nie jest możliwe już techniczne oddzielenie go od pozostałej część bez uszkodzenia budynku. Rozbiórka budynku stanowiłaby nieuprawnioną ingerencję w części wspólne, które stanowią dach i ściany, elewację oraz orynnowanie. Organ nie wziął tych kwestii pod uwagę. Wspólnota miałaby wówczas roszczenie w stosunku do skarżącej o naprawienie szkody, a nawet zaniechanie naruszeń. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że decyzja zwiera opis stanu faktycznego oraz uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia, a organ podtrzymuje swoje stanowisko. Na rozprawie (posiedzenie z 30 sierpnia 2022 roku oraz posiedzenia z 21 października 2022 roku) strona skarżąca podtrzymała żądania i argumentację zawarte w skardze oraz dalszych pismach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021, poz. 137). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm. dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 §1 pkt 1 lit a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 §1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 §1 pkt 3 P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty usprawiedliwiały uchylenie kwestionowanych decyzji. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych dla załatwienia kontrolowanej sprawy z punktu widzenia zastosowania przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.). Analiza akt sprawy, uzasadnienia decyzji oraz stanowisko skarżącej prezentowane w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego nakazują przyjmować, że pomiędzy stronami nie ma sporu, co do okoliczności faktycznych kontrolowanej sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., po przeprowadzeniu obszernego postępowania kontrolnego, pismem z dnia 19 maja 2021 roku zawiadomił strony postępowania (skarżącą i Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] w J.) o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 19 maja 2021 roku, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nie ustalił obowiązków dotyczących niezbędnych zabezpieczeń budowy. W treści postanowienia zawarto pouczenie o możliwości i warunkach legalizacji oraz przesłankach wydania decyzji o rozbiórce. Rozstrzygnięcie dotyczyło robót budowlanych polegających na zabudowie istniejącego balkonu i tym samym powiększenia pomieszczenia dawnej kuchni o powierzchnię około 3,26m˛. Balkon został zamurowany ściankami bocznymi oraz ścianą frontową, w której wykonano okno o wym. 1,97m x 1,14m. Roboty zostały wykonane w ramach samowoli budowlanej, co potwierdza pismo Starostwa Powiatowego w Z. z dnia 22 stycznia 2021 roku oraz pismo z dnia 7 kwietnia 2021 roku Urzędu Gminy i Miasta J. (znak [...]). W oparciu o przesłuchania świadków, pismo z dnia 28 września 1999 roku skierowane przez skarżącą do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w J. Sp. z o.o. o wyrażenie zgody na zabudowanie balkonu oraz pismo z dnia 11 października 1999 roku L.dz. [...] do Urzędu Gminy i Miasta J., w którym ZGM J. wyraża pozytywną opinię w sprawie zabudowy balkonu PINB ustalił, że roboty budowlane wykonano w latach 1999-2000. Pismem z dnia 9 czerwca 2021 roku skarżąca osobiście wystąpiła do PINB z podaniem "o wydanie decyzji legalizacyjnej w trybie uproszczonym w zakresie zabudowy balkonu w obrębie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w J.". Postanowieniem z dnia 2 lipca 2021 roku PINB, na podstawie art. 49g ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), w związku z wykonaniem robót polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego (zabudowy balkonu), nałożył na skarżącą obowiązek przedstawienia: - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, - geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego, - ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego wskazującej czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W postanowieniu wskazano, że powyższe obowiązki należy wykonać w terminie do 30 września 2021 roku. Pismem z dnia 12 października 2021 roku PINB zawiadomił strony w trybie art. 10 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, że w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma można zapoznać się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, po czym w dniu 23 listopada 2021 roku organ wydał rozstrzygnięcie nakazujące rozbiórkę zabudowy balkonu. Błędne jest stanowisko strony skarżącej, że zabudowa spornego balkonu nie jest samowolą budowlaną. Organy zgodnie z prawem wyjaśniły, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, w których wyszczególniono jakie roboty budowlane oraz obiekty zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia, a które choć nie wymagają pozwolenia na budowę wymagają zgłoszenia. Zabudowa spornego balkonu doprowadziła do stanu, w którym w mieszkaniu skarżącej powiększyła się kubatura pomieszczenia o rozmiary zabudowanego balkonu w wyniku wymurowania ścian, zamontowania okna i położenia dachu. Jak wskazuje autor skargi, "balkon stanowi jedną bryłę z całym budynkiem i nie jest możliwe już techniczne oddzielenie go od pozostałej część bez uszkodzenia budynku. Rozbiórka budynku stanowiłaby nieuprawnioną ingerencję w części wspólne, które stanowią dach i ściany, elewację oraz orynnowanie". Powyższe okoliczności potwierdza obszerna dokumentacja fotograficzna włączona do akt sprawy. W ocenie Sądu na gruncie kontrolowanej sprawy nie ma żadnych wątpliwości, co do prawidłowości kwalifikacji wykonanych robót budowlanych jako nadbudowy budynku, która mieści się w pojęciu budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Roboty budowlane, które stanowią budowę wymagają pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Pozwoleniu na budowę to decyzja administracyjna zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego (art. 3 pkt 12 ustawy Prawo budowlane). Korespondencja prowadzona w 1999 roku Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej w J. Sp. z o.o. o oraz Urzędem Gminy i Miasta J., na którą powołuje się skarżąca nie jest pozwoleniem na budowę. Treść tej korespondencji nie potwierdza argumentacji autora skargi, że pismo stanowiło wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Skarżąca zwracała się do właściciela/administratora budynku o wyrażenie zgody na zabudowanie balkonu. Tymczasem roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, ich wykonanie bez wymaganej decyzji jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Analiza akt sprawy potwierdza zaistnienie w sprawie przesłanek dla wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Nadbudowa balkonu została wykonana 1999-2000 roku, czyli 20 lat temu, bez pozwolenia na budowę, a postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało wydane w dniu 19 maja 2021 roku, a więc już po upływie wskazanego dwudziestoletniego terminu (art. 49 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy Prawo Budowlane). Sąd podzielił stanowisko autora skargi i uznał, że decyzje o nakazie rozbiórki zostały wydane z naruszeniem art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2021, poz. 735 ze zm.; dalej "K.p.a."), co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nieuzasadniony jest jednak zarzut skargi przypisujący organom naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez brak "pouczenia skarżącej o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o legalizację". Skarżąca w terminie 30 dni złożyła wniosek określony w art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego. Kontrolowane uproszczone postępowanie legalizacyjne było postępowaniem prowadzonym z urzędu (art. 49f w związku z art. 53a ust. 1 Prawa budowlanego). Sporna zabudowa balkonu nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 roku, tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. W ocenie Sądu brak jest podstaw do formułowania oceny, że organ uchybił obowiązkom informacyjnym w zakresie pouczenia skarżącej o możliwości przywrócenia terminu do złożenia dokumentów legalizacyjnych. Analiza akt administracyjnych nie uzasadnia stanowiska, że decyzja o rozbiórce została wydana na skutek opóźnienia w złożeniu dokumentów legalizacyjnych. Do protokołu rozprawy z dnia 21 października 2022 roku, tj. na dzień wydania wyroku, skarżąca złożyła wyjaśnienie, iż nie dysponuje ekspertyzą konieczną do przeprowadzenia legalizacji. Analiza akt sprawy uzasadnia jednak stanowisko o naruszeniu art. 9 K.p.a. w związku z art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. a-c ustawy Prawo budowlane, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W postanowieniu PINB z dnia 2 lipca 2021 roku w przedmiocie zobowiązania skarżącej do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych nie zawarto treści wskazujących na skutki prawne braku przedłożenia, czy opóźnienia w przedłożeniu, tych dokumentów. Informacje zawarte w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych udzielone zostały z dużym wyprzedzeniem, jeszcze przed wszczęciem uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy nie zawierało żadnych informacji o przyczynach, czy kierunku przyszłego rozstrzygnięcia. PINB wydał decyzję o nakazie rozbiórki pomimo, że skarżąca nie otrzymała informacji o konsekwencjach braku wykonania obowiązków przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. Skarżąca jest osobą w zawansowanym wieku, a analiza treści odwołania, które osobiście sporządziła usprawiedliwia ocenę o nieporadność i braku orientacji w przepisach i własnej sytuacji prawnej, co aktualizowało potrzebę udzielenia jej informacji i wyjaśnień. WWINB wydał decyzję utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki bez uprzedniego udzielanie skarżącej wyjaśnień w trybie art. 9 K.p.a. i dopiero w uzasadnieniu decyzji zawarł wyjaśnienia dotyczące wątpliwości skarżącej, między innymi o tym, co oznacza, że nie musi ona ponosić żadnych kosztów legalizacji spornej samowoli, w tym także i to, że skarżącą obciążają koszty sporządzenia dokumentów legalizacyjnych. W ocenie Sądu opisane powyżej zaniechania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Udzielenie skarżącej informacji o skutkach braku przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, czy też wystosowanie pisma informacyjnego przez WWINB mogło spowodować wykonanie obowiązków legalizacyjnych jeszcze przed wydaniem ostatecznego rozstrzygnięcia o nakazie o rozbiórki. Wyjaśnić również należy, że dokumentacja składana w toku postępowania sądowego przez skarżącą oraz uczestnika postępowania dotyczy okoliczności, które nie mają istotnego znaczenia dla oceny legalności kontrolowanych decyzji. Informacje dotyczące rozliczeń finansowych we wspólnocie mieszkaniowej, kwestia przyczyn zalewania mieszkania znajdującego się pod mieszkaniem skarżącej oraz naprawy szkód z tego tytułu, legalności robót remontowo-budowlanych wykonanych przy budynku mieszkalnym wielorodzinnym usytuowanym w J. przy ul. [...] dotyczą okoliczności nieistotnych z punktu widzenia przedmiotu kontrolowanego postępowania administracyjnego, czyli samowolnie wykonanej zabudowy balkonu, dostarczenia dokumentów legalizacyjnych oraz wydanego nakazu rozbiórki. Przystępując do ponownego rozpoznania sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 9 K.p.a. wystosuje do skarżącej pismo informacyjne, w którym zawrze wyczerpujące informacje o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, bacząc przy tym, aby zakres udzielonych wyjaśnień i informacji wykluczał ewentualną szkodę skarżącej z powodu nieznajomości prawa. Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy organ uwzględni, że przedłożenie dokumentów legalizacyjnych w toku ponownie prowadzonego postępowania przed wydaniem decyzji uchyla możliwości wydania nakazu rozbiórki oraz aktualizuje obowiązki organu w zakresie rozpoznania złożonej dokumentacji i wydania rozstrzygnięcia stosownego do wyników przeprowadzonej oceny. Organy będą miały również na uwadze, że w związku z uchyleniem decyzji z innych względów niż niewykonalność nałożonych obowiązków Sąd nie ustosunkował się nierozważnych dotychczas zarzutów skargi, które dotyczą braku możliwości wykonania nakazu rozbiórki. Stąd, od treści przyszłego rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, zależy obowiązek organu ustosunkowania się do tych kwestii w uzasadnieniu decyzji. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (500 zł), wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI