II SA/Po 1689/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-02-16
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntówzmiana użytku gruntowegoprawo geodezyjneprawo administracyjnepostępowanie administracyjneczynny udział stronynaruszenie procedury

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zmiany oznaczenia użytku gruntowego w ewidencji, stwierdzając naruszenie procedury administracyjnej, w szczególności prawa do czynnego udziału stron w postępowaniu.

Skarżący S.K. zakwestionował decyzję Starosty, a następnie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, dotyczącą zmiany oznaczenia użytku gruntowego jego działki z rolnego na zabudowany. Organy administracji uznały zmianę za prawidłową, opartą na opracowaniu geodezyjnym. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na istotne naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, co stanowiło podstawę do uchylenia decyzji niezależnie od merytorycznej zasadności.

Sprawa dotyczyła skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany oznaczenia użytku gruntowego działki w ewidencji gruntów z "grunty rolne zabudowane- B/RVI" na "grunty zabudowane i zurbanizowane- tereny mieszkaniowe- B". Starosta uznał, że wykonawca prac geodezyjnych prawidłowo zaktualizował mapę zasadniczą i ewidencję gruntów, odzwierciedlając faktyczny stan na gruncie. Wojewódzki Inspektor podtrzymał to stanowisko, argumentując, że aktualizacja ewidencji może nastąpić na podstawie opracowań geodezyjnych i że obowiązujące przepisy nie wymagały postępowania administracyjnego w tym zakresie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, w tym brak podstawy prawnej do zmiany oraz naruszenie przepisów KPA dotyczących czynnego udziału stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając istotne naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 10 § 1 KPA, który gwarantuje stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Sąd podkreślił, że brak dowodów na pouczenie stron o tym prawie stanowi kwalifikowaną wadę procesową. Dodatkowo, sąd zauważył, że jedna ze współwłaścicielek zmarła przed wydaniem decyzji, co wymaga ustalenia następców prawnych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem zasady czynnego udziału stron i ustaleniem kręgu spadkobierców.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, nawet jeśli zmiana wynika z opracowania geodezyjnego, organ prowadzący ewidencję powinien zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu, zgodnie z art. 10 § 1 KPA. Naruszenie tej zasady stanowi kwalifikowaną wadę procesową.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezależnie od podstawy prawnej zmiany danych ewidencyjnych, organ administracji ma obowiązek zapewnić stronom czynny udział w postępowaniu, umożliwiając im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Brak takiego działania jest istotnym naruszeniem proceduralnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Należy zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

u.p.g.k. art. 7d

Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne

Określa zadania starosty w zakresie prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 44 § pkt. 2

Do zadań Starosty należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 46 § ust. 2 ppkt. 2

Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt. 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi podstawę wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej - organy powinny podjąć wszelkie kroki niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy KPA stanowią inaczej.

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 47 § ust. 3

W przypadku gdy aktualizacja wymaga wyjaśnień lub dodatkowych dowodów, Starosta przeprowadza postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 KPA). Brak podstawy prawnej do dokonania zmiany w ewidencji gruntów z urzędu bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Konieczność ustalenia następców prawnych zmarłej współwłaścicielki.

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest przy tym uznawane za kwalifikowaną wadę procesową, która stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 4 kpa) i to niezależnie od tego, czy takie naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu stwierdzić nie można.

Skład orzekający

Maria Kwiecińska

przewodniczący

Marzenna Kosewska

członek

Beata Sokołowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 KPA) i konsekwencje jej naruszenia."

Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, w których naruszono procedurę administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących ewidencji gruntów. Podkreśla znaczenie praw strony w postępowaniu.

Nawet rutynowa zmiana w ewidencji gruntów może unieważnić decyzję. Kluczowa lekcja z prawa administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1689/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-02-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Beata Sokołowska /sprawozdawca/
Maria Kwiecińska /przewodniczący/
Marzenna Kosewska
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2006r. w sprawie ze skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmiany w rejestrze ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Kosewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku nr [...] Starosta O., działając na podstawie art. 104 kpa, art. 7d ustawy z dnia 17 maja 1989 roku- Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jednolity Dz.U. Nr 100, poz. 1086 z 2000r.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz.U. Nr 19, poz. 97 z 1956 r. z późń. zm.) oraz § 46 i § 67 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454 z 2001 roku), odmówił dokonania zmiany oznaczenia użytku gruntowego w Ewidencji gruntów i budynków dla działki [...] położonej w m. O. z "grunty zabudowane i zurbanizowane- tereny mieszkaniowe- B" na "grunty rolne zabudowane- B/RVI ".
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wykonawca prac geodezyjnych i kartograficznych "A" H.P. i K.P. s.c. w O. wykonując na zlecenie S.K. mapę dla celów projektowych – stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 roku- w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie ( Dz.U. z 1995 roku, Nr 25 poz. 133) dokonał zgodnie z § 4 ust. 1 w/w rozporządzenia aktualizacji mapy zasadniczej w tym aktualizacji o dane ewidencji gruntów i budynków.
Ujawnienie na mapie zasadniczej a następnie na mapie dla celów projektowych aktualnych danych ewidencyjnych, w tym granic użytków gruntowych i klas gleboznawczych podlega uprzedniemu ujawnieniu tych danych w operacie ewidencyjnym.
W sporządzonym przez wykonawcę prac geodezyjnych i kartograficznych wykazie zmian ewidencyjnych obszar działki [...] oznaczony dotychczas jako użytek rolny "grunty rolne zabudowane" B/R VI- czyli grunty rolne zabudowane służące produkcji rolniczej zmieniony został faktycznie na grunty zabudowane i zurbanizowane – "tereny mieszkaniowe"- czyli grunty " niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej".
Według dokumentu sporządzonego przez wykonawcę prac geodezyjnych i kartograficznych- "Wykaz zmian gruntowych" wykazano, że powyższa nieruchomość nie stanowi użytków rolnych tzn., że nie podlega gleboznawczej klasyfikacji i dlatego, zdaniem Starosty, słusznie odmówiono S.K. przywrócenia klasyfikacji gleboznawczej i oznaczenia działki [...] położonej w O. jako użytku rolnego.
W odwołaniu od tej decyzji S.K. i wniósł o jej uchylenie ze względu na to, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Odwołujący podkreślił, że w dniu [...] kwietnia 2002 roku w Wydziale Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Starostwa powiatu o. dokonano zmiany, bez podstawy prawnej, danych w ewidencji gruntów dotyczących użytku gruntowego dla działki nr [...]. Działkę tę oznaczono symbolem B, co w zasadniczy sposób zmieniło prawa i obowiązki właścicieli działki i wpłynęło na rodzaj i wysokość obciążeń publicznoprawnych.
S.K. wskazał, że nie występował z wnioskiem o dokonanie zmiany oznaczenia użytku gruntowego w Ewidencji gruntów i budynków lecz o usunięcie naruszenia prawa. Odwołujący podniósł też, że gdyby nie była wykonywana mapa sytuacyjna dla celów projektowych przyłącza gazowego, to w ewidencji pozostałoby prawidłowe oznaczenie działki B/R VI.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku, nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w całości.
Uzasadniając swą decyzję organ odwoławczy podał, że na zlecenie S.K. - współwłaściciela nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym działki [...] położonej została wykonana "mapa dla celów projektowych" pod projekt przyłącza gazowego. Podstawą jej opracowania były przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995 roku w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie ( Dz. U. nr 25, poz. 133). Zgodnie zaś z § 4 tego rozporządzenia projekt zagospodarowania działki lub projekt sieci oraz przyłącza infrastruktury technicznej należy sporządzić na kopii aktualnej mapy zasadniczej. W pierwszej kolejności należy więc zaktualizować mapę zasadniczą o dane ewidencji gruntów i budynków. Szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją gruntów i budynków określony w rozdziale 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) obejmuje także dane dotyczące użytków gruntowych i klas gleboznawczych. Wśród użytków gruntowych wykazanych w ewidencji należy, między innymi, wyróżnić: użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione oraz zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane. Do gruntów rolnych zalicza się również grunty rolne zabudowane. Do tych ostatnich natomiast zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej oraz przetwórstwa rolno-spożywczego (np. kotłownie, komórki, garaże, szopy, stodoły, wiaty, spichlerze, budynki inwentarskie, place składowe i manewrowe w obrębie zabudowy), a także zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych. Tereny mieszkaniowe wchodzą natomiast w skład gruntów zabudowanych i zurbanizowanych. Do terenów mieszkaniowych zalicza się zaś grunty niewykorzystane do produkcji rolniczej i leśnej zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw itp.) oraz ogródki przydomowe.
Organ II instancji zwrócił dalej uwagę na to, że ujawnienie na mapie zasadniczej, a następnie na mapie dla celów projektowych aktualnych danych ewidencyjnych, w tym dotyczącym granic użytków gruntowych i klas gleboznawczych może nastąpić po uprzednim ujawnieniu tych danych w operacie ewidencyjnym. Ponadto w oparciu o § 46 ust. 1 pkt. 2, cytowanego już rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające między innymi z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podkreślił, również że o formie i zakresie aktualizacji decyduje organ prowadzący ewidencję, a pomiar w zakresie użytków gruntowych powinien przedstawiać wyłącznie stan faktyczny na gruncie.
Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że wykonawca pracy geodezyjnej, mając na względzie obowiązujące przepisy prawa i stan faktyczny na gruncie sporządził prawidłową dokumentację geodezyjną, zaś Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków i mający obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności i zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, zmianą nr [...] z [...] kwietnia 2002 roku dokonał w operacie ewidencyjnym z urzędu zmiany użytku gruntowego dla działki nr [...] z gruntów rolnych zabudowanych ( B/R VI ) na grunty zabudowane (B). Przy czym właściciele działki to jest W. i S. K. zostali o powyższej zmianie zawiadomieni łącznie z decyzją podatkową.
W tej sytuacji w ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa i stanem faktycznym przedmiotowej nieruchomości i dlatego utrzymał ją w mocy.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, S.K. domagał się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2003 roku, poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] kwietnia 2003 roku jako wydanych z naruszeniem prawa a także uchylenia skutków prawnych czynności Starosty z dnia [...] kwietnia 2002 roku zmieniających w ewidencji gruntów oznaczenie użytku gruntowego działki [...] w O. z B/R VI na B. a dokonanych zdaniem skarżącego bez podstawy prawnej.
W uzasadnieniu podkreślił między innymi, że właściciele (również spadkobiercy udziału w nieruchomości) działki nie składali wniosku o dokonanie takiej zmiany oraz nie istniała żadna podstawa prawna do jej dokonania. Zmiany w ewidencji gruntów dokonano natomiast z naruszeniem przepisów art. 6 do art. 11 oraz art. 14 do art. 16 kpa a także z naruszeniem § 4 pkt. 2 ppkt. 1, § 47 pkt. 3 i § 49 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. z 2001 roku, Nr 38 poz. 454).
Skarżący powołał się na wyrok NSA z 19 kwietnia 2001 roku sygn. akt II SA 862/00, z którego wynika, że zmiany w ewidencji gruntów można dokonywać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów. Reasumując S.K. zarzucił decyzji Wojewódzkiego Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego naruszenie prawa w związku z :
- utrzymaniem w mocy decyzji, która nie rozstrzyga istoty sprawy, lecz podtrzymuje czynności prawne dokonane przez Starostę z naruszeniem prawa ( art. 104 i art. 123 kpa)
- błędną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w zakresie dokonywania zmian w ewidencji gruntów bez decyzji administracyjnej oraz przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Skarżący postawił też zarzut naruszenia art. 10 kpa, podnosząc, że nie umożliwiono stronom ( właścicielowi oraz spadkobiercom) zapoznania się z materiałami i dowodami.
Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz argumentację przedstawioną w uzasadnieniu swej decyzji. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że nie podziela zarzutów podniesionych w skardze.
Podkreślił, że zgodnie z § 46 ust. 1 pkt. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 roku zmiany do ewidencji wprowadza się także na podstawie opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Odnosząc się natomiast do stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z dnia 19 kwietnia 2001 roku- II SA 862/00 organ II instancji zwrócił uwagę, iż obowiązywały wówczas przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. z 1996 roku, Nr 158, poz. 813), które w § 30 ust. 4 określało, że wprowadzenie zmian na podstawie dokumentów nie wymienionych w ust. 3 oraz sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dokonana zaś przez Starostę zmiana w ewidencji gruntów oznaczenia użytku gruntowego na działce nr [...] ([...] kwiecień 2002 r.) nastąpiła w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków, obowiązujące od dnia 2 czerwca 2001 roku, które nie wskazują trybu postępowania korelującego z treścią § 30 ust. 4 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 1996 roku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego powołał się wyraźnie na § 44 w/wym rozporządzenia, który jednoznacznie określa zadania Starosty związane z prowadzeniem ewidencji, do których należy też utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Ponownie wskazał również, że właściciele działki – W. i S.K. zawiadomienie o zmianie dokonanej z urzędu w operacie ewidencyjnym miasta O. dla działki nr [...] otrzymali łącznie z decyzją podatkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty są trafne.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Także w myśl art., 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem i nie mają uprawnień do merytorycznego rozstrzygania sprawy. Sąd rozstrzyga, w granicach danej sprawy, ale nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Art 7 d ustawy z dnia 17 maja 1989 roku- Prawo geodezyjne i kartograficzne – (tekst jednolity Dz. U. Nr 100 poz. 1086 z 2000 roku z późń. zm.) określa zadania starosty wskazując w ust. 1 na obowiązek prowadzenia powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, gleboznawczej klasyfikacji gruntów i geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia a także na obowiązek dysponowania środkami Powiatowego Funduszu Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym.
Rację ma Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podnosząc, że w dacie dokonywania spornej zmiany w operacie ewidencyjnym dla miasta O. dla działki nr [...], obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra
Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38, poz. 454).
Ewidencja obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali i dane dotyczące właścicieli nieruchomości.
Zgodnie zaś z § 44 pkt. 2 powołanego rozporządzenia do zadań Starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.
Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których ustawodawca mówi w § 10 i 11.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy § 46 ust. 2 ppkt. 2 powyższego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa stanowi, że z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Dane ewidencyjne to z kolei wszystkie dane, które podlegają ujawnieniu i aktualizacji w ewidencji gruntów i budynków.
Zgodnie natomiast z treścią § 47 ust. 1 omawianego rozporządzenia aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych.
W myśl ust. 2 tego przepisu w celu zapewnienia wewnętrznej spójności operatu ewidencyjnego jednocześnie dokonuje się aktualizacji rzeczowych praw związanych.
W ust. 3 powyższego przepisu ustawodawca mówi zaś, że w przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, Starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy ( ustawa z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne).
Niezależnie jednak od oceny przedmiotowej sprawy pod kątem zastosowania prawa materialnego Sąd stwierdził w działaniu organów administracji publicznej obu instancji istotne naruszenie o charakterze procesowym- przepisu art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym należy zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstępstwo od wyrażonej wyżej zasady wysłuchania stron może mieć miejsce jedynie w sytuacjach określonych w art. 10 § 2 kpa ( załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną).
Według zaś poglądu utrwalonego tak w doktrynie jak i w orzecznictwie prawo strony do zajęcia stanowiska wobec całości zebranych w sprawie dowodów i żądań koreluje z kategorycznym obowiązkiem leżącym po stronie organu prowadzącego postępowanie i polegającym na konieczności pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia oraz na wstrzymaniu się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia tego oświadczenia. Jednocześnie termin ten powinien być terminem realnym dającym stronie odpowiedni czas do ustosunkowania się do materiału dowodowego. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu pouczenia strony przez organ o przysługującym jej prawie stanowi zatem o naruszeniu przez ten organ obowiązku ustalonego w art. 10 § 1 kpa ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz. Warszawa 2005 r., str. 84-86, M. Jaśkowska, A. Wróbel - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Kraków 2005 roku, str. 163-164 oraz wyrok NSA z 6 października 2000 roku- sygn. akt V SA 316/00, LEX nr 50116, wyrok NSA z 5 kwietnia 2001 roku, sygn. akt II SA 1095/00, LEX nr 53441).
Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym jest przy tym uznawane za kwalifikowaną wadę procesową, która stanowi podstawę wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt. 4 kpa) i to niezależnie od tego, czy takie naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu stwierdzić nie można. Ta okoliczność, ma charakter formalny w tym sensie, że sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi dostateczny powód wznowienia postępowania. Przepis art. 145 § 1 pkt. 4 kpa nie żąda bowiem stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony, czy stwierdzenia, iż udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy ( B. Adamiak, J. Borkowski- Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Warszawa 2005 r., str. 647 oraz wyrok NSA z 1 lipca 1997 r.- sygn. akt IV SA 595/99, LEX nr 47888 i wyrok NSA z 26 stycznia 1999 roku- sygn. akt III SA/Po 979/98, LEX nr 39458).
W niniejszej sprawie brak jest dowodów o pouczeniu strony o prawie do wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dotyczy to tak postępowania przed Starostą jak i Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który nie zauważył naruszenia prawa procesowego w tym zakresie przez organ I instancji.
Należy także wskazać, że adresatem decyzji obu instancji winni być wszyscy współwłaściciele działki [...] położonej w O. Organy administracyjne doręczały swoje decyzje łącznie W. i S.K. za jednym dowodem potwierdzenia odbioru przesyłki, które zawsze podpisywał S. K.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący mówi natomiast również o spadkobiercach udziału w przedmiotowej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie odpisu skróconego aktu zgonu ustalił, że W.K. zmarła w dniu [...] stycznia 2002 roku.
Wskutek śmierci osoby fizycznej gasną jej prawa i obowiązki, o ile mają charakter osobisty i niezbywalny. Pozostałe zaś przechodzą na inne osoby stosownie do ich uprawnień w tym zakresie.
W zaistniałej sytuacji rzeczą organów administracji publicznej będzie więc ustalenie następców prawnych W.K.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny jednocześnie postępować tak, by nie uchybić zasadzie czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności umożliwić właścicielom działki [...] wypowiedzenie się w sprawie co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Winny również udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej ( art. 7 kpa) podjąć wszelkie kroki niezbędne do prawidłowego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy.
Wobec powyższych rozważań Sąd nie przesądzając o faktycznym wpływie stwierdzonych naruszeń prawa na treść podjętych decyzji uchylił zaskarżoną decyzję i ją poprzedzającą decyzję Starosty - orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.) jak w punkcie 1 wyroku, a o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w oparciu o art. 152 powołanej ustawy- jak w punkcie 2 sentencji.
/-/ M. Kosewska /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI