II SA/PO 1664/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-12-08
NSAinneŚredniawsa
odprawa pieniężnarozwiązanie umowy o pracęprzyczyny dotyczące zakładu pracyPaństwowa Inspekcja Pracypostępowanie administracyjnekontrola legalnościnaruszenia proceduralneprawo pracy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Okręgowego Inspektora Pracy nakazującą wypłatę odprawy, wskazując na błędy proceduralne i brak wyjaśnienia przyczyn zwolnienia pracownika.

Skarżący, właściciel firmy, kwestionował decyzję Inspektora Pracy nakazującą wypłatę odprawy pieniężnej pracownikowi, twierdząc, że zwolnienie nastąpiło z innych przyczyn niż te określone w ustawie. Organ odwoławczy utrzymał nakaz w mocy, uznając, że zmiany organizacyjne połączone ze zmniejszeniem zatrudnienia obligują do wypłaty odprawy. WSA uchylił decyzję, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym brak ustosunkowania się do zarzutów skarżącego i niezapewnienie mu możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

Sprawa dotyczyła skargi B. G., właściciela firmy, na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz wypłaty odprawy pieniężnej dla pracownika M. W. z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Skarżący argumentował, że zwolnienie nastąpiło z innych przyczyn, a nie z tych wskazanych w ustawie o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy. Okręgowy Inspektor Pracy uznał, że zmiany organizacyjne połączone ze zmniejszeniem zatrudnienia uzasadniają wypłatę odprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd wskazał na brak ustosunkowania się organu odwoławczego do kluczowego zarzutu skarżącego dotyczącego przyczyn zwolnienia pracownika, a także na brak dowodów doręczenia nakazu pracodawcy, co uniemożliwiało ocenę terminowości wniesienia odwołania. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na brak dokumentów (pisma wypowiadającego umowę, świadectwa pracy) w aktach sprawy oraz na prawdopodobne naruszenie prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Sąd nakazał organowi odwoławczemu usunięcie wskazanych uchybień przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przyczyna leży po stronie pracownika, a nie wynika z reorganizacji lub likwidacji stanowiska pracy po stronie pracodawcy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy zwolnienie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie pracodawcy (np. zmiany organizacyjne, redukcja etatów), czy też z przyczyn leżących po stronie pracownika (np. brak kwalifikacji, niewłaściwe wykonywanie obowiązków). W tym drugim przypadku nie można automatycznie stosować przepisów o odprawach z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.PIP art. 9 § pkt 2 "a"

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Upoważnia inspektora pracy do nakazania pracodawcy wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia lub świadczenia, które w sposób oczywisty wynika z niekwestionowanych regulacji płacowych lub dokumentacji pracodawcy.

u.z.z.p. art. 8

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy

Reguluje obowiązek wypłaty odprawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt "a" i "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa możliwość orzeczenia o niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

u.z.z.p. art. 10 § ust. 1

Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa termin i sposób wnoszenia odwołania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 107 § 3 kpa (brak ustosunkowania się do zarzutów), art. 7, 8, 10 kpa (naruszenie praw strony, brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego). Brak dowodu doręczenia nakazu pierwszej instancji, co uniemożliwia ocenę terminowości odwołania. Niewyjaśnienie przez organ odwoławczy kluczowej kwestii, czy zwolnienie pracownika nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, czy z innych przyczyn.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnych, tzn. ocenia prawidłowość zastosowania prawa materialnego i proceduralnego przez organy administracji publicznej. Sprawy dotyczące wypłaty pracownikowi wynagrodzenia za pracę oraz innych należnych mu świadczeń są sporami ze stosunku pracy i podlegają kognicji sądów powszechnych. Odstępstwem od tej zasady jest umocowanie... inspektora pracy... do nakazania pracodawcy wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia. Przepis art. 9 pkt 2 "a" pozwala na nakazanie pracodawcy wypłaty wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń, które w sposób oczywisty wynikają z niekwestionowanych regulacji płacowych (ustawowych, zakładowych) i prowadzonej przez pracodawcę dokumentacji.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący

Ewa Makosz-Frymus

sprawozdawca

Bożena Popowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kompetencji Inspekcji Pracy do nakazywania wypłaty świadczeń pracowniczych oraz wymogów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, w tym konieczności ustosunkowania się do zarzutów strony i zapewnienia jej czynnego udziału."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu ustawy o PIP i konkretnych okoliczności faktycznych; nacisk na błędy proceduralne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są procedury administracyjne i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się prosta. Podkreśla znaczenie prawidłowego ustalenia przyczyn zwolnienia pracownika.

Błąd proceduralny uchyla decyzję o odprawie pracowniczej – lekcja dla inspektorów pracy.

Dane finansowe

WPS: 1205 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1664/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska
Ewa Makosz-Frymus /sprawozdawca/
Paweł Miładowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr.) sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent-stażysta Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia[...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odprawy pieniężnej związanej z rozwiązaniem umowy o pracę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy na rzecz skarżącego kwotę 244 /dwieście czterdzieści cztery / złote tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B. Popowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus MB
Uzasadnienie
Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy nakazem z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...], na podstawie art. 9 pkt 2 "a" w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2001 r. nr 124 poz. 1362 ze zm.), nakazał B. G. właścicielowi firmy PHU "G." w R. wypłacić M. W. odprawę pieniężną z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy w kwocie 1205 zł. Nakazowi temu, na podstawie art. 108 § 1 kpa, nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu nakazu Inspektor Pracy stwierdził, że pracodawca nie wypłacił pracownikowi M. W. odprawy pieniężnej w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn dotyczących zakładu pracy, mimo że obowiązek taki wynika z treści art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1998 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2002 r. nr 112 poz. 980 ze zm.).
W odwołaniu od powyższego nakazu B. G. zarzucił naruszenie przepisów art. 9 ust. 2 "a" ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 1 i art. 8 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1998 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw bowiem zwolnienie pracownika nastąpiło z powodu innych przyczyn niż wymienione w wyżej powołanej ustawie z dnia 28 grudnia 1998 r.
Przyczyną rozwiązania stosunku pracy z M. W. był brak możliwości dalszego zatrudnienia pracownika na zajmowanym stanowisku z uwagi na brak kwalifikacji i nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków służbowych.
Okręgowy Inspektor Pracy, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżony nakaz podając, że zmiany organizacyjne, które stwierdza pracodawca w piśmie rozwiązującym umowę o pracę z M. W. połączone zostały ze zmniejszeniem zatrudnienia w zakładzie pracy. Okoliczności te wynikają z protokołu kontroli, do którego strona nie wniosła zastrzeżeń. Organ II instancji uznał, że rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę z powodu zmian organizacyjnych w zakładzie pracy połączonych z likwidacją stanowiska pracy obliguje pracodawcę, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy..., do wypłacenia pracownikowi odprawy z tytułu rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. G. ponownie zarzucił, że zaskarżona decyzja Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz poprzedzające ją orzeczenie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 9 ust. 2 "a" ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz art. 1 i art. 8 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1998 r. o szczegółowych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 6 kpa, art. 7 kpa w związku z art. 77§ 1 kpa; art. 8 kpa, art. 10 kpa w związku z art. 81 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w związku z art. 140 kpa. Skarżący, podobnie jak w odwołaniu, w skardze konsekwentnie twierdzi, że zwolnienie pracownika M. W. nastąpiło z powodu innych przyczyn niż wynikające z ustawy z dnia 28 grudnia 1998 r., co nie zostało wyjaśnione przez organ II instancji. Nie umożliwiono też skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań.
W związku z podniesionymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. zgłaszając także wniosek o przyznanie kosztów według norm przepisanych.
Okręgowy Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli legalności decyzji administracyjnych, tzn. ocenia prawidłowość zastosowania prawa materialnego i proceduralnego przez organy administracji publicznej.
Organ administracyjny II instancji przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy winien, w tzw. postępowaniu wstępnym, zbadać czy wniesiony środek odwoławczy spełnia, określone przepisami, wymogi formalne, między innymi czy został wniesiony w terminie.
Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie od orzeczenia organu I instancji wnosi się w terminie14 dni, od doręczenia orzeczenia stronie do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał orzeczenie.
W niniejszej sprawie Inspektor Pracy nakaz nr [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2003 r. B. G. odwołanie od tego nakazu wniósł w dniu 19 maja 2003 r. W aktach administracyjnych brak dowodu doręczenia B. G. nakazu, co uniemożliwia ustalenie czy odwołanie zostało wniesione w terminie. W związku z tym rzeczą organu odwoławczego będzie w pierwszej kolejności ustalenie czy odwołanie wniesione zostało w terminie, jeżeli nie, winno być wydane stosowne orzeczenie.
O ile odwołanie B. G. zostało wniesione w terminie organ odwoławczy, po uzupełnieniu postępowania poprzez usunięcie niżej wskazanych uchybień wyda merytoryczne rozstrzygnięcie.
Sprawy dotyczące wypłaty pracownikowi wynagrodzenia za pracę oraz innych należnych mu świadczeń są sporami ze stosunku pracy i podlegają kognicji sądów powszechnych. Odstępstwem od tej zasady jest umocowanie, wprowadzone do ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, upoważniające inspektora pracy, na podstawie art. 9 pkt 2 "a" tej ustawy, do nakazania pracodawcy wypłaty należnego pracownikowi wynagrodzenia. Postępowanie to toczy się według procedury administracyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej. Przepis art. 9 pkt 2 "a" pozwala na nakazanie pracodawcy wypłaty wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń, które w sposób oczywisty wynikają z niekwestionowanych regulacji płacowych (ustawowych, zakładowych) i prowadzonej przez pracodawcę dokumentacji. Za taką wykładnią przemawiają użyte w tym przepisie sformułowania "należnego wynagrodzenia", "świadczenia przysługującego". Taka procedura nakłada na inspektora obowiązek dochowania i przestrzegania wszystkich podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasad wynikających z art. 7, 8, 10, 77, 81, i 107 § 3 kpa.
Postępowanie w niniejszej sprawie nie toczyło się ze starannością i wymogami określonymi we wskazanych wyżej przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim uzasadnienie organu II instancji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa.
Organ ten rozpoznając odwołanie strony obowiązany jest ustosunkować się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu.
Skarżący wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji podniósł, że M. W. zwolniony został z innych przyczyn niż wymienione w ustawie z dnia 28 grudnia 1988 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy (Dz.U. z 2002 r. nr 112 poz. 980 ze zm. ).
W uzasadnieniu decyzji organu II Instancji brak jakiegokolwiek odniesienia się do tego zarzutu, a wyjaśnienie tej okoliczności jest niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.
Do akt administracyjnych nie dołączono dokumentów w postaci pisma, którym skarżący wypowiedział M. W. umowę o pracę oraz świadectwa pracy. Braki powyższe uniemożliwiają Sądowi dokonanie prawidłowej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Z akt administracyjnych nie wynika także czy organ odwoławczy poinformował skarżącego o treści art. 9 i art. 10 kpa. Należy przypuszczać, że czynności tej nie wykonano ponieważ skarżący zarzucił w skardze, że uniemożliwiono mu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań.
Rzeczą organu II instancji, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie usunięcie wyżej wskazanych uchybień.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt "a" i "c" oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm. ) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Sąd, na podstawie art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
/-/B. Popowska /-/P. Miładowski /-/E. Makosz-Frymus
MB

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI