II SA/Po 1596/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Nadleśnictwa S. o uchylenie decyzji ustalających opłatę roczną za trwały zarząd nieruchomością stanowiącą własność Skarbu Państwa. Nadleśnictwo argumentowało, że sprawuje zarząd na mocy ustawy o lasach, a nie decyzji administracyjnej, co wyklucza obowiązek uiszczania opłat. Starosta S. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a Wojewoda L. utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że przepisy szczególne (art. 222 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz uznaniowy charakter art. 155 KPA wykluczają uchylenie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że organ II instancji błędnie interpretuje art. 155 KPA, twierdząc, że pozytywne rozpatrzenie wniosku zależy od woli organu, a nie od spełnienia przesłanek. Sąd podkreślił, że decyzje uznaniowe muszą być zgodne z prawem i uwzględniać interes społeczny oraz słuszny interes strony. Ponadto, sąd stwierdził, że brak jest przepisów szczególnych uniemożliwiających uchylenie decyzji w trybie art. 155 KPA, a argumentacja organu o naruszeniu dwuinstancyjności jest chybiona. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy, zbadanie wniosku pod kątem przesłanek z art. 155 KPA i podjęcie stosownej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 155 KPA, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych, znaczenie interesu społecznego i słusznego interesu strony w postępowaniu uznaniowym.
Dotyczy spraw, w których strona domaga się uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA, a organ odmawia jej rozpoznania z przyczyn proceduralnych lub błędnej interpretacji przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 155 KPA, jeśli strona domaga się uchylenia decyzji ostatecznej, a organ uważa, że istnieją przepisy szczególne lub charakter sprawy wyklucza takie uchylenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 155 KPA, jeśli strona spełnia przesłanki formalne. Nawet w przypadku decyzji uznaniowych, organ musi zbadać sprawę pod kątem zgodności z prawem i uwzględnić interes społeczny oraz słuszny interes strony. Brak takiej analizy stanowi naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ II instancji błędnie interpretował art. 155 KPA, twierdząc, że pozytywne rozpatrzenie wniosku zależy od woli organu, a nie od spełnienia przesłanek. Podkreślono, że decyzje uznaniowe muszą być zgodne z prawem i uwzględniać interes społeczny oraz słuszny interes strony. Brak takiej analizy stanowi istotne naruszenie prawa.
Czy przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (w szczególności art. 222) lub inne przepisy szczególne mogą stanowić przeszkodę do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy szczególne nie mogą stanowić przeszkody do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA, chyba że wprost wykluczają taką możliwość. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera takich przepisów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami brak jest przepisu, który uniemożliwiałby wydanie decyzji w trybie art. 155 KPA. Ponadto, przepis szczególny nie musi być umocowaniem do zastosowania art. 155 KPA; wystarczy, że nie ma w nim zapisu o niedopuszczalności uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej.
Czy zarząd nieruchomością wynikający wprost z ustawy (np. ustawy o lasach) podlega opłatom rocznym, jeśli nie został ustanowiony w drodze decyzji administracyjnej?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta merytorycznie, gdyż sąd uchylił decyzje organów niższych instancji z przyczyn proceduralnych, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd skupił się na błędach proceduralnych organów, które odmówiły merytorycznego rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji w trybie art. 155 KPA. Kwestia podstawy prawnej zarządu i obowiązku opłat nie została rozstrzygnięta.
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
u.g.g.i.w.n. art. 9 § ust. 1 i 2
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Nabywanie nieruchomości przez państwowe jednostki organizacyjne.
u.g.g.i.w.n. art. 40
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Opłaty roczne za ustanowiony zarząd.
u.l. art. 4 § ust. 3
Ustawa o lasach
Zarząd Lasów Państwowych.
u.g.n. art. 222
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stosowanie przepisów dotyczących stawek procentowych do nieruchomości oddanych w zarząd przed wejściem w życie ustawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ II instancji błędnie zinterpretował art. 155 KPA, twierdząc, że pozytywne rozpatrzenie wniosku zależy od woli organu, a nie od spełnienia przesłanek. • Decyzje uznaniowe muszą być zgodne z prawem i uwzględniać interes społeczny oraz słuszny interes strony. • Brak jest przepisów szczególnych, które uniemożliwiałyby uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA. • Organ nie przeprowadził analizy stanu faktycznego i dowodów dotyczących władania nieruchomością z mocy ustawy, a nie decyzji administracyjnej.
Odrzucone argumenty
Organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. • Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na przepisy szczególne i uznaniowy charakter art. 155 KPA.
Godne uwagi sformułowania
Uznanie takie nie polega w żadnym razie na możliwości wydania dowolnego, preferowanego przez organ rozstrzygnięcia. • Decyzje wydane w ramach uznania, choć nie podlegają kontroli pod względem celowości ich wydania i rozstrzygnięcia w niej zawartego, to jednak muszą być badane pod względem zgodności z prawem. • Całkowicie chybiony jest jednak argument organu orzekającego jakoby takim aktem była ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. • Naruszeniem prawa jest bowiem wyłącznie ocena zgodności z prawem decyzji ostatecznej z pominięciem rozpoznania sprawy, w świetle przesłanek do jej zmiany lub uchylenia.
Skład orzekający
Andrzej Zieliński
przewodniczący sprawozdawca
Stanisław Małek
sprawozdawca
Edyta Podrazik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 KPA, zasady prowadzenia postępowań administracyjnych, znaczenie interesu społecznego i słusznego interesu strony w postępowaniu uznaniowym."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których strona domaga się uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 155 KPA, a organ odmawia jej rozpoznania z przyczyn proceduralnych lub błędnej interpretacji przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z art. 155 KPA, który pozwala na zmianę lub uchylenie ostatecznej decyzji. Pokazuje, jak sądy administracyjne kontrolują organy w zakresie stosowania tego przepisu i jak ważne jest badanie sprawy merytorycznie, a nie tylko formalnie.
“Czy organ administracji może odmówić zmiany ostatecznej decyzji? WSA: Nie, jeśli nie zbada sprawy merytorycznie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.