II SA/Po 1586/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-10-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
zameldowanieewidencja ludnościprawo administracyjneTrybunał Konstytucyjnyprawa obywatelskielokal mieszkalnyumowa najmudecyzja administracyjnakontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję o odmowie zameldowania na pobyt czasowy, uznając, że przepis wymagający potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu stracił moc po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Sprawa dotyczyła odmowy zameldowania R.Z. na pobyt czasowy w wynajmowanym lokalu, gdzie wymagano potwierdzenia uprawnienia do przebywania. Organy administracji utrzymały decyzję w mocy, wskazując na brak zgody właściciela i wypowiedzenie umowy najmu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że przepis uzależniający zameldowanie od posiadania uprawnień do lokalu stracił moc po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co oznacza, że do zameldowania wystarczy faktyczne przebywanie w lokalu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę R.Z. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie zameldowania na pobyt czasowy. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i błędy w ustaleniu stanu faktycznego. Organy administracji odmówiły zameldowania, powołując się na brak zgody właściciela lokalu, który wypowiedział umowę najmu. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że kluczowy przepis ustawy o ewidencji ludności (art. 9 ust. 2), który wymagał przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, stracił moc prawną na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01). Sąd podkreślił, że ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego, a uzależnianie zameldowania od posiadania tytułu prawnego do lokalu narusza istotę tej ewidencji. W związku z tym, do zameldowania wystarczy faktyczne przebywanie w lokalu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten stracił moc prawną na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a do zameldowania wystarczy faktyczne przebywanie w lokalu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc wobec niezgodności z Konstytucją RP na mocy wyroku TK K 20/01. Ewidencja ludności ma charakter faktyczny, a nie prawny, a uzależnianie zameldowania od tytułu prawnego do lokalu narusza istotę tej ewidencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis ten stracił moc prawną na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) i nie może stanowić podstawy do odmowy zameldowania.

PPSA art. 145 § § 1 pkt. 1 litera b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji, jeżeli stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 47 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przez organ.

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania tego przepisu.

Konstytucja RP art. 52 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezgodność przepisu ustawy z tym artykułem była podstawą wyroku TK.

Konstytucja RP art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezgodność przepisu ustawy z tym artykułem była podstawą wyroku TK.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezgodność przepisu ustawy z tym artykułem była podstawą wyroku TK.

Konstytucja RP art. 190 § ust. 4

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obliguje do restytucji stanu zgodnego z Konstytucją po orzeczeniu TK.

Konstytucja RP art. 8 § § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Sądy mogą wykorzystywać wszelkie instrumenty proceduralne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stracił moc prawną na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Uzależnianie zameldowania od posiadania uprawnień do lokalu narusza istotę ewidencji ludności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na braku zgody właściciela lokalu i wypowiedzeniu umowy najmu jako podstawie do odmowy zameldowania.

Godne uwagi sformułowania

Uzależnienie zameldowania od przedstawienia uprawnienia do przebywania w lokalu narusza bowiem istotę ewidencji ludności, która służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Wobec powyższego w niniejszej sprawie niezbędna jest restytucja stanu zgodnego z Konstytucją...

Skład orzekający

Maria Lorych-Olszanowska

przewodniczący

Barbara Koś

członek

Beata Sokołowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zameldowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasada restytucji stanu zgodnego z Konstytucją, rola sądów administracyjnych w egzekwowaniu orzeczeń TK."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów dotyczących ewidencji ludności i zameldowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wpływa na bieżące sprawy administracyjne i jak sądy stosują jego skutki, nawet po upływie czasu. Jest to przykład na żywotność prawa konstytucyjnego w praktyce.

Wyrok TK zmienia zasady zameldowania: Sąd uchyla decyzję o odmowie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1586/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Koś
Beata Sokołowska /sprawozdawca/
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś Beata Sokołowska ( spr.) Protokolant: ref. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2004r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zameldowania uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] /-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Z. G. decyzją z dnia [...] roku- [...] na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 87 poz. 960 z 2001 roku) oraz art. 104 kpa - po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek R.Z. o zameldowanie na pobyt czasowy w lokalu przy ul. [...] w Z.G. orzekł o odmowie zameldowania wnioskodawcy pod wskazanym wyżej adresem.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że R. Z., który wraz z żoną M. wynajmował mieszkanie od M. K. od dnia 1 stycznia 1999 roku, pismem z dnia 4 lutego 2002 roku wystąpił z wnioskiem o zameldowanie go na pobyt czasowy do dnia 10 sierpnia 2002 roku w tym lokalu położonym przy ul. [...] w Z.G. Na zgłoszeniu meldunkowym brak było podpisu właściciela budynku, a na rozprawie administracyjnej- 30 kwietnia 2002 roku M.K. doręczył R. Z. wypowiedzenie umowy najmu.
W związku z powyższym Prezydent Miasta ustalił, że wnioskodawca nie posiada uprawnień do przebywania w lokalu przy ul. [...].
W odwołaniu R. Z. wskazał, że przedmiotowa decyzja i jej uzasadnienie są oczywiście sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym.
Następstwem zaś błędnej decyzji są bezprawne czyny wynajmującego lokal mające na celu szykanowanie najemcy.
Odwołujący wniósł o wydanie decyzji zgodnej z prawem i naprawienie szkód.
Wojewoda decyzją z dnia [...] roku –[...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa i art. 47 ust 2 w zw. z art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Uzasadniając swe rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że R.Z. zgłosił fakt pobytu czasowego w spornym lokalu, ponieważ właściciel przebywał za granicą. M.K. w dniu 30 kwietnia 2002 roku wypowiedział jednak umowę najmu tego mieszkania z 3- miesięcznym okresem wypowiedzenia tj. do dnia 31 lipca 2002 roku, albowiem powrócił z zagranicy i chce zamieszkać w powyższym lokalu. Dlatego też nie wyraził zgody na zameldowanie odwołującego na pobyt czasowy.
W tej sytuacji Wojewoda uznając decyzję Prezydenta Miasta za słuszną i zgodną z przepisami prawa nie znalazł podstaw do jej zmiany.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wniósł R.Z.
Skarżący domagał się:
- uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem
- stwierdzenia naruszenia praworządności i nienależytego wykonania zadań przez pracowników organu decyzyjnego
- uznania, że mógł w następstwie niezgodnej z prawem decyzji ponieść szkody i dodatkowe koszty i zobowiązania strony przeciwnej do ich naprawienia.
W uzasadnieniu skargi R.Z. zarzucił naruszenie przez organ administracji publicznej przepisów art. 6, 7, 8 i 9 kpa. Podniósł również, że istnieją błędy w ustaleniu stanu faktycznego. W szczególności, ponieważ wynajmujący nie zapewnia lokalu zamiennego okres wypowiedzenia, zgodnie z prawem upływa dnia 30 kwietnia 2005 roku. Ponadto skarżący podał, że wynajmujący kontynuuje "nękanie, szykany i czyny karalne...".
Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Jednocześnie powołał się na treść pisma Urzędu Miasta w Z. G. z dnia 15 lipca 2002 roku, z którego wynika, że R.Z. w dniu 2 lipca 2002 roku został zameldowany przy ul. [...] w Z.G. do dnia 30 września 2002r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. Podstawę materialno - prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 9 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. nr 87 poz. 960 z 2001 roku ze zmianami), zgodnie z którym przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu ( pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.
W stosunku do stanu prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji nastąpiła istotna zmiana. Od dnia 19 czerwca 2002 roku wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku- sygn. akt K 20/01 (Dz.U. Nr 78 poz. 716 z 2002 roku) cytowany przepis art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc wobec niezgodności z art. 52 ust 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej .
W tym stanie rzeczy do zameldowania określonej osoby pod danym adresem konieczne jest jedynie faktyczne przebywanie w danym lokalu bez konieczności przedstawienia uprawnienia do przebywania w tym lokalu
( pomieszczeniu).
Uzależnienie zameldowania od przedstawienia uprawnienia do przebywania w lokalu narusza bowiem istotę ewidencji ludności, która służy rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego i nie jest formą kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu.
Wobec powyższego w niniejszej sprawie niezbędna jest restytucja stanu zgodnego z Konstytucją, do czego obliguje art. 190 ust 4 Konstytucji RP wskazując na wyraźna wolę ustawodawcy, aby sprawa już rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją była załatwiana bez niekonstytucyjnego przepisu.
Na tle cytowanego przepisu Konstytucji autonomiczne i reglamentowane wypadki wznowienia postępowania nie mogą być uznane za wyczerpujące możliwości dokonania takiej restytucji. Sądy mogą przecież wykorzystywać w tym celu wszelkie instrumenty proceduralne stojące w dyspozycji organów stosujących prawo - art. 8 § 2 Konstytucji. Art. 145 a kpa określa konsekwencje stwierdzenia niezgodności przepisu z Konstytucją stanowiąc, iż w przypadku gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucja, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja, można żądać wznowienia postępowania. Jest to również przesłanka do uchylenia przez Sąd administracyjny decyzji wydanej w oparciu o przepis niezgodny z Konstytucją- na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 litera b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W tej sytuacji, skoro w zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej za decydujący uznał brak przedstawienia przez R.Z. potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu przy ul. [...] w Z.G., Sąd mając na względzie powyższe, na podstawie powołanego przepisu ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Z uwagi na treść decyzji Wojewody oraz fakt późniejszego zameldowania skarżącego w spornym mieszkaniu Sąd nie znalazł podstaw do wydania orzeczenia w trybie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.
/-/ B. Sokołowska /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ B. Koś

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI