II SA/Po 1482/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-10-27
NSAbudowlaneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzenneplan miejscowywarunki zabudowydecyzja administracyjnaKodeks postępowania administracyjnegouchylenie decyzjiorgan odwoławczyorgan pierwszej instancjirozbudowa budynku

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący sprzeciwili się decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą ustalenia warunków zabudowy. WSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organ odwoławczy rażąco naruszył przepisy KPA, stosując art. 138 § 2 KPA w sposób nieuzasadniony i próbując przesądzić o treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi uczestników postępowania na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Z., która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta Z. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku usługowo-mieszkalnego. Prezydent odmówił, uznając inwestycję za sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. SKO uchyliło tę decyzję, wskazując na potrzebę szerszej interpretacji planu i błędy organu I instancji. Skarżący zarzucili SKO, że decyzja była sprzeczna z planem, nie spełniała wymogów p.poż. i ograniczała dostęp do światła sąsiednich działek. WSA w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając, że SKO rażąco naruszyło art. 138 § 2 KPA, stosując go bezpodstawnie i próbując wpływać na merytoryczne rozstrzygnięcie organu I instancji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie może przesądzać o treści rozstrzygnięcia, a jedynie może wskazać okoliczności do uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 2 KPA tylko w przypadku rażącego naruszenia przepisów procesowych przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Nie może tego robić z innych przyczyn ani przesądzać o treści rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zastosował art. 138 § 2 KPA bez uzasadnienia, nie wskazując na rażące naruszenie przepisów procesowych przez organ I instancji. Ponadto, organ odwoławczy próbował przesądzić o treści rozstrzygnięcia, sugerując elastyczniejszą interpretację planu miejscowego, co wykracza poza jego kompetencje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Może znaleźć zastosowanie jako podstawa uchylenia decyzji organu I instancji jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części z powodu rażącego naruszenia przepisów procesowych przez organ I instancji.

u.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 136

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe.

u.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach sądowych.

u.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji jest zbędne w przypadku uchylenia decyzji.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Podstawa właściwości WSA do rozpoznania sprawy.

Ustawa z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym art. 40 § ust. 1 i 3 i 42

Przepisy, na które powołał się organ I instancji odmawiając ustalenia warunków zabudowy.

Ustawa z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym art. 46 § ust. 2

Przepis, którego naruszenie zarzucił organ odwoławczy organowi I instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy rażąco naruszył przepisy KPA, stosując art. 138 § 2 KPA bezpodstawnie. Organ odwoławczy próbował przesądzić o treści rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, co wykracza poza jego kompetencje.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja kasacyjna przewidziana w art. 138 § 2 kpa nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały tam określone. Organ odwoławczy tymczasem, w sposób niedopuszczalny zamierzał przesądzić treść rozstrzygnięcia organu I instancji sugerując w uzasadnieniu "elastyczniejszą" interpretację planu miejscowego i możliwość "odstępstw" od jego ustaleń.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Barbara Drzazga

sprawozdawca

Barbara Kamieńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących stosowania art. 138 § 2 przez organ odwoławczy oraz zakazu przesądzania o treści rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania art. 138 § 2 KPA przez organ odwoławczy w kontekście planowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące kompetencji organów administracji, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ odwoławczy nie może "nagiąć" prawa. WSA wyjaśnia granice jego kompetencji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1482/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-10-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Barbara Drzazga /sprawozdawca/
Barbara Kamieńska
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant st. ref.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2004r. przy udziale sprawy ze skargi 1)I. i W. S.; 2)B. i A. R.; 3)T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. na rzecz skarżących: I. i W. S. kwotę [...]zł ([...] złotych), B. i A. R. kwotę [...]zł ([...] złotych), T. R. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta Z. po rozpatrzeniu wniosku Z.J. odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie istniejącego budynku usługowo - mieszkalnego położonego na terenie działki nr "1" przy ul. [...] w Z. o łącznik i 2,5 kondygnacyjny budynek główny - sklep branży ogólnoprzemysłowej.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Śródmieścia Z., uchwalonego przez Radę Miasta Uchwałą Nr XIII/142/91 z dnia 24 maja 1991r, ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa Z. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] grudnia 1991r., budynek nr [...] przy ul. [...], położony na wydzielonej działce, zlokalizowany jest w jednostce bilansowej B11,8 MNU z zapisem: adaptacje, modernizacje z wprowadzeniem usług na parterze i zgodnie z ustaleniami tego planu wprowadzono już na parterze lokale użytkowe.
Zdaniem organu I instancji proponowane zamierzenie inwestycyjne obejmujące nową zabudowę połączoną łącznikiem z istniejącym budynkiem, wykracza poza zakres planu miejscowego, a więc jest sprzeczne z jego ustaleniami i stąd odmówiono ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji powołując się na przepisy art. 40 ust. 1 i 3 i 42 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Od powyższej decyzji odwołali się Z.J. i M.K. podnosząc, że została wydana bez wnikliwego rozpatrzenia sprawy z tendencyjną i zawężającą interpretacją ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wyniku odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. decyzją z dnia [...]r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie wykazał sprzeczności planowanej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Wprawdzie zdaniem organu odwoławczego w planie miejscowym nie uwzględniono możliwości nowej zabudowy, ale istnieje możliwość szerszej, elastyczniejszej interpretacji zapisów planu, skoro na sąsiedniej nieruchomości zrealizowano inwestycję wbrew ustaleniom tego planu. Organ odwoławczy wskazał też, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie zawierała wbrew art. 46 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, stosownej informacji. Zdaniem organu odwoławczego, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji powinien uwzględnić uwagi organu odwoławczego.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia [...]r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. przez uczestników postępowania I. i W. S., B. i A. R. i T. R. W skardze podniesiono, że zamierzenie inwestycyjne jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie spełnia wymagań p.poż., ograniczy właścicielom sąsiednich działek dostęp do światła, a nadto iż organ odwoławczy nie wziął pod uwagę zastrzeżeń wniesionych przez miejskiego Konserwatora Zabytków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując motywy rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. - właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 138 § 2 kpa. Art. 138 § 2 kpa może bowiem znaleźć zastosowanie jako podstawa uchylenia decyzji organu I instancji jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej uwarunkowana jest rażącym naruszeniem prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, ewentualnie postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale z rażącym naruszeniem przepisów procesowych. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustaleń stanu faktycznego musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji. Zgodnie bowiem z art. 136 kpa organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe.
Decyzja kasacyjna przewidziana w art. 138 § 2 kpa nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały tam określone. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej przez organ I instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Ten rodzaj decyzji jest dopuszczalny wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca.
Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano w ogóle jakie błędy przy stosowaniu przepisów procesowych zostały popełnione przez organ I instancji, nie wskazano w jakim zakresie nie zostały wyjaśnione okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy nie wskazał też, aby istniała jakakolwiek potrzeba uzupełnienia postępowania dowodowego. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do rozważań językowych odnośnie znaczenia wyrażeń "sprzeczny" i "niezgodny" nie zauważając, że są to wyrażenia bliskoznaczne (patrz "Praktyczny słownik wyrazów bliskoznacznych", Polska Oficyna Wydawnicza "BGW" Warszawa 1993r., Witolda Cienkowskiego).
Przy rozpatrzeniu skargi Sąd miał też na uwadze, że zgodnie z art. 138 § 2 kpa, organ odwoławczy uchylając decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia może wskazać jakie okoliczności faktyczne należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, nie może natomiast przesądzić treści rozstrzygnięcia sprawy. O treści rozstrzygnięcia sprawy decyduje bowiem wyłącznie organ I instancji.
Organ odwoławczy tymczasem, w sposób niedopuszczalny zamierzał przesądzić treść rozstrzygnięcia organu I instancji sugerując w uzasadnieniu "elastyczniejszą" interpretację planu miejscowego i możliwość "odstępstw" od jego ustaleń.
Powyższe uchybienia zaskarżonej decyzji musiały doprowadzić do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwaną dalej u.p.s.a.
Orzeczenie o kosztach sądowych znajduje oparcie w przepisach art. 200 u.p.s.a.
Wobec treści wyroku rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji jest zbędne (art. 152 u.p.s.a.).
/-/B. Drzazga /-/A. Łaskarzewska /-/B. Kamieńska
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI