II SA/Po 1478/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-09-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanybudynek grożący zawaleniemopróżnienie budynkuzabezpieczenie budynkuwłaścicielzarządcapostępowanie administracyjnekpa WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące opróżnienie budynku grożącego zawaleniem, uznając, że organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do obciążenia tym obowiązkiem Burmistrza.

Sprawa dotyczyła decyzji nakazujących opróżnienie budynku grożącego zawaleniem, wydanych przez Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ I instancji wyznaczył Burmistrza W. do działania za właściciela, nakazując opróżnienie budynku i jego zabezpieczenie. Wojewódzki Inspektor utrzymał decyzję w mocy. Burmistrz W. zaskarżył decyzje, argumentując, że właściwym organem do podjęcia działań w takiej sytuacji powinien być Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a nie on. WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje, stwierdzając brak podstaw prawnych do obciążenia Burmistrza obowiązkami właściciela lub zarządcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Burmistrza W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. nakazującą opróżnienie budynku grożącego zawaleniem. Organ I instancji, w związku ze śmiercią właściciela i brakiem przeprowadzonego postępowania spadkowego, wyznaczył Burmistrza W. do działania za właściciela, nakazując opróżnienie i zabezpieczenie budynku na podstawie art. 68 Prawa budowlanego. Burmistrz W. zaskarżył decyzje, podnosząc, że zgodnie z art. 69 Prawa budowlanego, w przypadku braku właściciela lub zarządcy, to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien podjąć działania na koszt właściciela. WSA w Poznaniu uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że przepis art. 68 Prawa budowlanego nakłada obowiązki jedynie na właściciela lub zarządcę, a nie na inne osoby, w tym Burmistrza. Podkreślono, że art. 69 Prawa budowlanego przewiduje działania na koszt właściciela lub zarządcy. Sąd uznał również, że organy błędnie zastosowały art. 34 § 2 kpa, który ma charakter wyjątkowy i nie mógł być zastosowany w sytuacji, gdy właściciel nie żył, a nie ustalono spadkobiercy ani zarządcy. Wobec naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie może nakazać opróżnienia budynku i jego zabezpieczenia, obciążając tymi obowiązkami Burmistrza, gdyż przepis art. 68 Prawa budowlanego nakłada takie obowiązki wyłącznie na właściciela lub zarządcę nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 68 Prawa budowlanego nie może być interpretowany rozszerzająco i nakładać obowiązków na osoby inne niż właściciel lub zarządca. W sytuacji braku właściciela lub zarządcy, organ powinien działać zgodnie z art. 69 Prawa budowlanego, obciążając kosztami właściciela lub zarządcę, lub zastosować inne środki przewidziane prawem. Ponadto, zastosowanie art. 34 § 2 kpa do wyznaczenia Burmistrza jako przedstawiciela dla nieobecnego właściciela było nieprawidłowe, gdyż przepis ten ma charakter wyjątkowy i nie miał zastosowania w tej konkretnej sytuacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

prawo budowlane art. 68

Prawo budowlane

Nakłada obowiązki opróżnienia lub wyłączenia budynku z użytkowania oraz zarządzenia zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia na właściciela lub zarządcę budynku. Nie można traktować przepisu rozszerzająco i nakładać takich obowiązków na inne osoby.

Pomocnicze

prawo budowlane art. 69

Prawo budowlane

Przewiduje zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających na koszt właściciela lub zarządcy nieruchomości w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa.

kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 34 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przewiduje wyznaczenie przez organ administracji publicznej dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu, do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd, w przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiącej zwłoki. Ma charakter wyjątkowy.

kpa art. 108

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 145 § § 1 pkt 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw prawnych do obciążenia Burmistrza obowiązkami właściciela lub zarządcy budynku. Zastosowanie art. 34 § 2 kpa do wyznaczenia Burmistrza jako przedstawiciela dla nieobecnego właściciela było nieprawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

Przepisu tego nie można traktować rozszerzająco i nakładać takich obowiązków na inne osoby i to w dodatku na ich koszt. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i może być stosowany jedynie w przypadku nieobecności osoby fizycznej w kraju lub w przypadku kiedy osoba z wyjątkowych przyczyn nie może działać.

Skład orzekający

Grażyna Radzicka

przewodniczący

Barbara Drzazga

sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących odpowiedzialności za stan techniczny budynku w przypadku braku właściciela lub zarządcy oraz stosowania art. 34 § 2 kpa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku właściciela/zarządcy i konieczności podjęcia pilnych działań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych, takich jak zagrożenie zawaleniem budynku. Pokazuje też, że organy nie mogą nadużywać swoich uprawnień.

Burmistrz nie musi ratować walącego się budynku? WSA wyjaśnia granice odpowiedzialności organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1478/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-09-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Grażyna Radzicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Asesor. sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Burmistrza W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania opróżnienia budynku; uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], /-/ E. Podrazik /-/ G. Radzicka /-/B. Drzazga
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] z dnia [...].03.2002r. wyznaczył na podstawie art. 104 kpa i 34 § 2 kpa Burmistrza W. P.W. do działania za właściciela w postępowaniu dotyczącym opróżnienia budynku grożącego zawaleniem, położonego we wsi D. [...]. Ponadto nakazał na podstawie art. 68 prawa budowlanego wyłączenie z użytkowania w/w budynku mieszkalnego w związku z wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa życia ludzi i mienia, zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa i zakazie użytkowania budynku oraz wykonanie doraźnego zabezpieczenia – ogrodzenia terenu i umieszczenia tablic ostrzegawczych.
Decyzji na podstawie art. 108 kpa został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji podano, że kontrola techniczna wykazała, że budynek jest w złym stanie technicznym i grozi zawaleniem, co skutkowało koniecznością natychmiastowego wyłączenia budynku z użytkowania.
Jak ustalono właściciel budynku zmarł a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone.
W dniu [...].03.2002r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. złożył wniosek do Sadu Rejonowego w T. o ustanowienie kuratora spadku, wskazując dane osobowe córki zmarłego właściciela nieruchomości.
Powyższe ustalenia były podstawą wyznaczenia Burmistrza W. do wykonania w/w obowiązków za właściciela, do czasu wyznaczenia przez sąd przedstawiciela właściciela.
Powyższą decyzję zaskarżył Burmistrz W. wskazując, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 69 prawa budowlanego, a więc to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. winien podjąć stosowne działania w celu usunięcia niebezpieczeństwa, na koszt właściciela lub zarządcy.
Rozpoznając odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].05.2002r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji.
Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył Burmistrz W. wnosząc o jej uchylenie w całości i zobowiązanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. do zwrotu kosztów w kwocie [...] zł poniesionych w związku z zabezpieczeniem budynku.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 69 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 7.07.1994r. – prawo budowlane przez uznanie, że w razie zagrożenia, w przypadku braku właściciela lub zarządcy budynku, organem właściwym jest nie burmistrz, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, wskazując że podstawą wydania decyzji był art. 68 prawa budowlanego, a nie art. 69 prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Powołany w zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji przepis art. 68 ustawy z dnia 7.07.1994r. – Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, nakłada na właściwy organ, w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem następujące obowiązki:
1) nakazanie w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy budynku opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania,
2) przesłanie w/w decyzji obowiązanemu do zapewnienia lokalu zamiennego,
3) zarządzenie umieszczenia na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania i wykonania doraźnych zabezpieczeń i usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem terminów ich wykonania.
Adresatem powyższych czynności (w pkt 1 i 3), zgodnie z w/w przepisem, może być jedynie właściciel lub zarządca nieruchomości. Przepisu tego nie można traktować rozszerzająco i nakładać takich obowiązków na inne osoby i to w dodatku na ich koszt.
Należy zauważyć, że ustawodawca w art. 69 prawa budowlanego nawet w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia przewiduje zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających na koszt właściciela lub zarządcy nieruchomości. Taka treść decyzji umożliwi późniejsze wyegzekwowanie poniesionych kosztów.
W niniejszej sprawie nie ustalono, aby to Burmistrz W. był co najmniej zarządcą nieruchomości, a więc obciążenie go obowiązkami określonymi w art. 68 prawa budowlanego nie miało podstawy prawnej.
Sąd uznał także, że organy obydwu instancji błędnie przyjęły, że w niniejszej sprawie zastosowany mógł zostać wobec skarżącego art. 34 § 2 kpa. Przepis ten przewiduje wyznaczenie przez organ administracji publicznej dla osoby nieobecnej przedstawiciela uprawnionego do działania w postępowaniu, do czasu wyznaczenia dla niej przedstawiciela przez sąd, w przypadku konieczności podjęcia czynności niecierpiącej zwłoki.
Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie i doktrynie poglądami przepis ten ma charakter wyjątkowy i może być stosowany jedynie w przypadku nieobecności osoby fizycznej w kraju lub w przypadku kiedy osoba z wyjątkowych przyczyn nie może działać.
Tymczasem w niniejszej sprawie określona w w/w przepisie sytuacja nie miała miejsca, skoro właściciel nieruchomości nie żył, a nie ustalono, kto był zarządcą nieruchomości bądź spadkobiercą dotychczasowego właściciela nieruchomości. Nie określono więc w ogóle danych osobowych "osoby nieobecnej".
Sąd uznał więc, że wyznaczenie skarżącego przedstawicielem dla osoby nieobecnej nie miało podstawy prawnej.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Wobec treści wyroku rozstrzygnięcie co do kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji jest zbędne.
/-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/B. Drzazga
MP

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI