II SA/PO 146/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-07-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyhodowla norekochrona środowiskapostępowanie administracyjneSKOWSAuzasadnienie decyzjipostępowanie dowodowedwuinstancyjność

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi na decyzję SKO uchylającą decyzję Wójta Gminy w sprawie warunków zabudowy dla hodowli norek, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w decyzji pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy o odmowie wydania warunków zabudowy dla hodowli norek. Wójt pierwotnie uchylił decyzję z 2000 r. i odmówił wydania warunków, wskazując na naruszenie interesów osób trzecich i negatywny wpływ na środowisko. SKO uchyliło decyzję Wójta z powodu braku uzasadnienia faktycznego i prawnego. WSA w Poznaniu oddalił skargi, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na braki w decyzji pierwszej instancji i że organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego w całości.

Sprawa wywodzi się z wniosku o wznowienie postępowania w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na hodowli norek. Wójt Gminy, po wznowieniu postępowania, uchylił pierwotną decyzję z 2000 r. i odmówił wydania warunków zabudowy, wskazując na naruszenie interesów osób trzecich oraz negatywny wpływ na środowisko i uciążliwość dla sąsiednich nieruchomości. Gospodarstwo Rolno-Hodowlane B sp. z o.o. wniosło odwołanie, podnosząc poniesione nakłady i zamiar zatrudnienia pracowników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta, zarzucając jej brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z art. 107 § 2 kpa. Na tę decyzję SKO wpłynęły skargi od uczestników postępowania, w tym Stowarzyszenia Ekologicznego A, którzy zarzucali naruszenie przepisów kpa, w szczególności dotyczących postępowania dowodowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na braki w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji i że organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego w całości, zwłaszcza gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził go w wystarczającym zakresie. Sąd podkreślił, że naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące braku wskazania przez organ odwoławczy dowodów do przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji, uznając je za zbyt daleko idące.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził go wystarczająco. Naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na braki w decyzji pierwszej instancji. Obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa głównie na organie pierwszej instancji. Sanowanie braków przez organ odwoławczy naruszałoby zasadę dwuinstancyjności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 107 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

k.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 151 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia dowodów.

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Ograniczenie postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Uprawnienia strony w postępowaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo wskazał na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego w decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego w całości, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził go wystarczająco.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia art. 104 § 1, 107 § 3, 136, 138 § 2, 77 § 1, 140, 7-12 kpa przez skarżących K.K. i innych. Zarzuty Stowarzyszenia Ekologicznego A dotyczące naruszenia art. 9 i 11 kpa. Wniosek skarżących o zmianę zaskarżonej decyzji przez oddalenie odwołania i utrzymanie w mocy decyzji I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Oznacza to, że sprawa administracyjna wraca "do punktu wyjścia". Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia jest obowiązek organu I instancji, ponownego przeprowadzenia postępowania, w tym rozpatrzenia i odniesienia się do wszystkich dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7, 77 kpa). Powinność uzupełnienia postępowania dowodowego próbują jednak - niezasadnie - przenieść na organ odwoławczy. W nauce prawa jak i w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych, nie kwestionuje się poglądu, że w postępowaniu odwoławczym, uczestnik postępowania jest uprawniony do oczekiwania merytorycznego rozstrzygnięcia, pod warunkiem wszakże, że rozpatrywana sprawa jest dostatecznie przygotowana od strony dowodowej. Ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym (art. 136 kpa) wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego - prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i dwuinstancyjności (art. 15 kpa). Ponieważ organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (...), miał on kompetencje i słusznie podjął decyzję kasacyjną. W sprawie wyolbrzymiony jest zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa przez brak wskazania dowodów jakie powinien przeprowadzić organ I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W rozpatrywanej sprawie, konieczność przeprowadzenia rozlicznych dowodów wynika ze złożonych pism procesowych zarówno skarżących jak i spółki C .To one wskazują już - w wystarczającym zakresie - kierunek postępowania wyjaśniającego. Gdy idzie o skargę Stowarzyszenia Ekologicznego A to nie wnosi ona nic do sprawy. Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego normują art. 145 i następne cytowanej ustawy. Nie przewidują one zmiany zaskarżonej decyzji przez oddalenie odwołania i utrzymanie w mocy decyzji I instancji.

Skład orzekający

Andrzej Zieliński

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Szaniecka

członek

Aleksandra Łaskarzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania administracyjnego, w szczególności dotyczących uzasadnienia decyzji i zakresu postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku uzasadnienia w decyzji pierwszej instancji i próby przeniesienia ciężaru dowodu na organ odwoławczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, dotyczące uzasadnienia decyzji i podziału obowiązków między organami różnych instancji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Brak uzasadnienia decyzji administracyjnej – jak sąd rozstrzyga spory o postępowanie dowodowe?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 146/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Andrzej Zieliński /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Szaniecka
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Bela po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 07 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skarg 1) Stowarzyszenia Ekologicznego A, 2) K.K., 3) K. G., 4) M. B .5) R . B., 6) A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; o d d a l a s k a r g i /-/ A.Łaskarzewska /-/ A.Zieliński /-/ J.Szaniecka
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...]z dnia [...]Wójt Gminy wznowił - na wniosek - postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr z dnia [...] 2000 r. dotyczące zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na "pobudowaniu pomieszczeń dla hodowli norek" w miejscowości S., działka nr [...].
Decyzją nr [...] z dnia [...] ,w następstwie wznowionego postępowania, Wójt Gminy uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] 2000 r. i odmówił wydania decyzji w sprawie zabudowy i zagospodarowania terenu, dla planowanej inwestycji. W uzasadnieniu podkreślił, iż w postępowaniu z 2000 r., w którym ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu doszło do naruszenia interesu osób trzecich przez pozbawienie ich udziału w sprawie. Ponadto stwierdził, że planowane przedsięwzięcie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko i przyczyni się do ograniczenia oraz uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich.
Odwołanie od decyzji wniósł uczestnik postępowania Gospodarstwo Rolno-Hodowlane B sp. z o.o., żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Odwołująca się Spółka podniosła, iż poczyniła już znaczne nakłady na planowaną inwestycję, że jej realizacja jest w toku i że zamierza zatrudnić w gospodarstwie około 20 pracowników. Ponadto dodała, że w przypadku uchylenia decyzji z [...] 2000 r., będzie dochodziła odszkodowania od administracji samorządowej.
Pismem procesowym z dnia [...] października 2004 r., uczestnicy postępowania R.B. i K.G. wnieśli o umorzenie postępowania odwoławczego lub oddalenie odwołania.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze , dopuściło do udziału w sprawie, Stowarzyszenie Ekologiczne A .
Decyzją z dnia [...] ,nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia organ orzekający podniósł, iż orzeczenie I instancji nie spełnia podstawowego wymogu art. 107 § 2 kpa, a także art. 9 i 11 kpa, bowiem nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ I instancji nie wyjaśnił dlaczego odmawia ustalenia wnioskowanych warunków. Powołanie się na negatywne oddziaływanie na środowisko jest niewystarczające.
Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyli uczestnicy postępowania K.K., K.G., M.B., R.B. i A.B. oraz Stowarzyszenie Ekologiczne A. Skarżący K.K. i inni wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji przez oddalenie odwołania. Zarzucili naruszenie art. 104 § 1 i 107 § 3 kpa, przez nie wymienienie czynności skarżących, art. 136 kpa przez nie wyjaśnienie, nie uwzględnienia wniosków dowodowych, art. 138 § 2 kpa przez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i nie wskazanie potrzeby oraz zakresu ewentualnego postępowania dowodowego, art. 77 § 1 i art. 140 kpa przez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia dowodów, art. 138 § 1 pkt 3 kpa przez nie ustalenie interesu prawnego spółki C i nie uwzględnienie wadliwej reprezentacji spółki oraz art. 7 - 12 kpa przez zlekceważenie obowiązków organu II instancji i praw skarżących.
Stowarzyszenie Ekologiczne A zarzuciło naruszenie art. 9 i 11 kpa (bez bliższego uzasadnienia). Wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Spółka C wniosła o odrzucenie skarg K.K. i innych lub ich oddalenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Nadto Kolegium dodało, że organ odwoławczy jest kompetentny wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Wobec nie przeprowadzenia takiego postępowania przez organ I instancji i zakresu żądań dowodowych skarżących mogłoby dojść do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego i naruszenia praw uczestników postępowania. Co się zaś tyczy nieprawidłowego umocowania pełnomocnika, to wada ta została usunięta w trybie art. 103 § 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi nie mogą być uwzględnione.
Przedmiotem kontroli Sądu jest kasacyjne rozstrzygnięcie organu II instancji. Oznacza to, że sprawa administracyjna wraca"do punktu wyjścia". Konsekwencją takiego rozstrzygnięcia jest obowiązek organu I instancji, ponownego przeprowadzenia postępowania, w tym rozpatrzenia i odniesienia się do wszystkich dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7, 77 kpa).
W ocenie Sądu organ orzekający prawidłowo ustalił podstawy (jedną z podstaw) wznowienia postępowania (art. 145 § 1 kpa). Otworzyło to drogę do dalszych czynności zmierzających do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej orzeczonej decyzją ostateczną (art. 151 § 1 kpa). Wątpliwości Sądu - podobnie jak organu II instancji - budzi jednak brak argumentów uzasadniających podjętą decyzję. Ze skargi K.K. i innych zdaje się wynikać, z uwagi na liczne zarzuty dotyczące postępowania dowodowego, iż skarżący także zauważają ten sam problem. Powinność uzupełnienia postępowania dowodowego próbują jednak - niezasadnie - przenieść na organ odwoławczy.
W nauce prawa jak i w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych, nie kwestionuje się poglądu, że w postępowaniu odwoławczym, uczestnik postępowania jest uprawniony do oczekiwania merytorycznego rozstrzygnięcia, pod warunkiem wszakże, że rozpatrywana sprawa jest dostatecznie przygotowana od strony dowodowej.
Ograniczenie postępowania dowodowego przeprowadzanego w postępowaniu odwoławczym (art. 136 kpa) wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego - prawdy obiektywnej (art. 7 kpa) i dwuinstancyjności (art. 15 kpa). Jeżeli zatem w sprawie nie przeprowadzono dostatecznego postępowania wyjaśniającego, przed organem I instancji - a jak wynika z akt praktycznie wcale go nie przeprowadzono - to brak jest podstaw do sanowania takiego zachowania organu pierwszoinstancyjnego, w postępowaniu odwoławczym. Naruszałoby to w sposób ewidentny zasadę dwuinstancyjnego postępowania, która przecież polega na dwukrotnym rozpoznaniu sprawy. Ponieważ organ odwoławczy nie jest uprawniony do przeprowadzania postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części (tego wymaga np. odniesienie się do "uwag do kompleksowej oceny oddziaływania na środowisko fermy hodowli norek") miał on kompetencje i słusznie podjął decyzję kasacyjną.
W sprawie wyolbrzymiony jest zarzut naruszenia art. 138 § 2 kpa przez brak wskazania dowodów jakie powinien przeprowadzić organ I instancji, przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Skarżący mają rację, że takie wskazanie - być może - pozwoliłoby na wszechstronniejsze rozstrzygnięcie sprawy. Wytyczne są jednak tylko uprawnieniem ("organ może"), a nie obowiązkiem organu. W rozpatrywanej sprawie, konieczność przeprowadzenia rozlicznych dowodów wynika ze złożonych pism procesowych zarówno skarżących jak i spółki C .To one wskazują już - w wystarczającym zakresie - kierunek postępowania wyjaśniającego. Poza tym uczestnicy postępowania mogą nadal korzystać z dobrodziejstwa art. 78 kpa.
Gdy idzie o skargę Stowarzyszenia Ekologicznego A to nie wnosi ona nic do sprawy. Zarówno wnioski skargi jak i jej zarzuty (naruszenie art. 9 i 11 kpa) są tak lakoniczne, że nie pozwalają Sądowi na odniesienie się do nich. Zresztą wobec kasacyjnego charakteru zaskarżonej decyzji, w ewentualnym ponownym postępowaniu sądowoadministracyjnym Stowarzyszenie będzie miało możliwość bardziej profesjonalnego przedstawienia swoich racji.
Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że wnioski skarżących K.K. i innych są zbyt daleko idące i nie znajdują uzasadnienia w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygnięcia sądu administracyjnego normują art. 145 i następne cytowanej ustawy. Nie przewidują one zmiany zaskarżonej decyzji przez oddalenie odwołania i utrzymanie w mocy decyzji I instancji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ A.Łaskarzewska /-/ A.Zieliński J.Szaniecka
Brak podpisu sędziego spowodowany jest
jego nieobecnością /-/ A.Zieliński
MK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI