II SA/PO 1426/05
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę właścicieli nieruchomości na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ograniczenia prawa własności były proporcjonalne do celów publicznych.
Właściciele nieruchomości zaskarżyli uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie ich terenu pod zabudowę wielkopowierzchniową (galerię handlową) i zobowiązanie inwestora do objęcia projektem wszystkich nieruchomości w granicach terenu UC1. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ograniczenia prawa własności wynikające z planu miejscowego są dopuszczalne, proporcjonalne do celów publicznych i zgodne z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Sąd uznał, że interes zbiorowy społeczności Poznania uzasadniał takie ograniczenie.
Skarżący, właściciele nieruchomości przy ul. [...] w P., wnieśli skargę na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzucili naruszenie prawa własności, w szczególności poprzez § 9 ust. 2 pkt 2 i 3 uchwały, który zobowiązywał inwestora do przedstawienia projektu architektoniczno-budowlanego obejmującego wszystkie nieruchomości wchodzące w skład terenu UC1 i ustalenie, że terenem przeznaczonym na zamierzenie budowlane jest cały teren. Skarżący domagali się przeznaczenia terenu pod usługi stomatologiczne i mechaniczne, a nie pod galerię handlową. Podnosili również zarzuty proceduralne dotyczące nieprzeprowadzenia wymaganych czynności przy sporządzaniu planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd uznał, że prawo własności, choć chronione konstytucyjnie, nie jest prawem absolutnym i może być ograniczane przez przepisy prawa administracyjnego, w tym przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że ograniczenia te muszą być proporcjonalne do chronionych wartości, takich jak interes publiczny. W tej sprawie sąd uznał, że zaspokojenie potrzeb społeczno-gospodarczych społeczności Poznania, poprzez umożliwienie realizacji wielousługowego obiektu handlowego, uzasadniało ograniczenie prawa własności skarżących. Sąd odrzucił również zarzuty proceduralne, uznając, że ponawianie procedury planistycznej jest wyjątkiem, a w tym przypadku nie było konieczne, ponieważ uwzględniono jedynie te uwagi, które były zgodne z koncepcją urbanistyczną. Sąd stwierdził również, że ustawa nie przewiduje możliwości wnoszenia zarzutów do planu miejscowego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenia prawa własności wynikające z uchwały są dopuszczalne, proporcjonalne do celów publicznych i zgodne z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdy służą zaspokojeniu interesu zbiorowego społeczności.
Uzasadnienie
Prawo własności nie jest prawem absolutnym i może być ograniczane przez przepisy prawa administracyjnego, w tym przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, pod warunkiem, że ograniczenia te są proporcjonalne do chronionych wartości, takich jak interes publiczny. W tym przypadku, realizacja wielousługowego obiektu handlowego służyła interesowi zbiorowemu społeczności, co uzasadniało ograniczenie prawa własności skarżących.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 17 § 13
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 19 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 8
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 18 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ograniczenia prawa własności wynikające z planu miejscowego są dopuszczalne, proporcjonalne do celów publicznych i zgodne z ustawą. Interes zbiorowy społeczności Poznania uzasadniał ograniczenie prawa własności skarżących. Ponowienie procedury planistycznej jest wyjątkiem i nie było konieczne w tej sprawie. Ustawa nie przewiduje możliwości wnoszenia zarzutów do planu miejscowego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez przeznaczenie terenu pod zabudowę wielkopowierzchniową i zobowiązanie inwestora do objęcia projektem wszystkich nieruchomości w granicach terenu. Naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez nieprzeprowadzenie wymaganych czynności (art. 19 i art. 17 pkt 13 u.p.z.p.). Brak ustalenia szczegółowych zasad i warunków podziału i scalania nieruchomości (art. 15 pkt 8 u.p.z.p.). Stanowisko skarżących nie zostało zakwalifikowane jako zarzuty do planu.
Godne uwagi sformułowania
interes prawny skarżącego (skarżących), do którego wprost nawiązuje art 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. Ochrona własności jest jedną z zasad ustroju RP (art. 21 Konstytucji) i jednym z podstawowych praw ekonomicznych (art. 64 Konstytucji). Prawo własności jest najszerszą formą korzystania z rzeczy. Nie jest jednak prawem nieograniczonym, dającym właścicielowi absolutną swobodę postępowania z rzeczą. Ustawowe granice prawa własności wyznaczają m.in. przepisy prawa administracyjnego – w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Uchwalając zaskarżoną uchwałę przeciwstawiono interes (faktyczny) pojedynczych mieszkańców miasta – interesowi zbiorczemu mającemu na celu zaspokojenie potrzeb społeczno – gospodarczych społeczności Poznania. Użycie w cytowanych przepisach sformułowania nieostrego "w niezbędnym zakresie" rodzi pewne wątpliwości interpretacyjne i powoduje trudność w ocenie, jakie czynności należy ponowić. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w ogóle nie przewiduje możliwości wniesienia zarzutów do planu miejscowego.
Skład orzekający
Elwira Brychcy
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Drzazga
sędzia
Wiesława Batorowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczeń prawa własności w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym. Proceduralne aspekty sporządzania planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego w mieście i konfliktu interesów indywidualnych z publicznymi. Interpretacja przepisów proceduralnych może być zależna od konkretnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kontekście planowania przestrzennego, co jest tematem często budzącym emocje i zainteresowanie.
“Własność czy interes publiczny? Sąd rozstrzyga o przyszłości terenu w Poznaniu.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Po 1426/05 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2006-08-03 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-12-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Barbara Drzazga Elwira Brychcy /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesława Batorowicz Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant Sekretarz sądowy Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 sierpnia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi K.S., A.R., J.T. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 07 czerwca 2005 r. nr LXXI/746/IV/2005 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; o d d a l a s k a r g ę /-/ W.Batorowicz /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga Uzasadnienie Rada Miasta P. uchwałą z dnia 2 marca 2004 r. nr XXXIX/408/IV/2004 na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717) przystąpiła do sporządzenia miejscowego plany zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic: [...],[...],[...]-[...] i projektowanej [...] w P. Zawiadomienie o podjęciu uchwały z dnia 2 marca 2004 r. na podstawie art. 17 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717) skierowano do instytucji i organów właściwych do uzgadniania i opiniowania planu. Ogłoszenie o przystąpieniu do sporządzania przedmiotowego planu i informacja o możliwości składania wniosków do planu zostało zamieszczone w Gazecie P. z dnia 17 marca 2004 r. Łącznie złożono 18 wniosków do planu – w tym pismem z dnia [...]r. A.R., K.S. i J.T. wnieśli o przeznaczenie ich nieruchomości na cele mieszkalno-usługowe: usługi stomatologiczne oraz mechaniczne: dystrybucja, naprawa i konserwacja sprzętu ogrodniczego. Wskazali, iż ulica [...], która ma szerokość 3 m, winna zostać poszerzona tak, by kolektor sanitarny przebiegający równolegle do ulicy, znajdował się w jej liniach rozgraniczających i był dostępny dla służb konserwacyjno-remontowych. W dniu [...]r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) po zapoznaniu się z wnioskami wniesionymi do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnął o sposobie ich rozpatrzenia. W zakresie wniosku A.R., K.S. i J.T., przychylono się do wniosku o przeznaczenie działki na cele mieszkalno-usługowe, zapewnienie dojazdu z ul. [...] oraz o poszerzenie tej ulicy. Projekt planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko oraz prognozą skutków finansowych podlegał kolejno: opiniowaniu na posiedzeniach Miejskiej Komisji Urbanistycznej w dniu [...]r. i [...]r. oraz z instytucjami i organami w terminie od [...]r. do [...]r. Prezydent Miasta P. pismem z dnia [...]r. na podstawie art. 17 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) powiadomił instytucje i organy właściwe do uzgadniania projektu o jego wyłożeniu w dniach od [...]r. do [...]r. W dniu [...]r. Prezydent Miasta P. na podstawie art. 17 pkt 10 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz uchwały nr XXXIX/408/IV/2004 z dnia 2 marca 2004 zawiadomił o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu planu miejscowego w okresie od [...]r. do [...]r. Powyższe ogłoszenie ukazało się w Gazecie P. (wydanie 29-30 stycznia 2005 r.). W dniu 21 lutego 2005 r. odbyła się w Urzędzie Miasta P. dyskusja publiczna nad rozwiązaniami przyjętymi w projekcie planu miejscowego. Do projektu wniesiono osiem uwag, w tym - w dniu [...]r. K. S., A. R. i J. T. wnieśli pismo do Miejskiej Pracowni Urbanistycznej, w którym stwierdzili, iż wnoszą "protest od opracowanego m.p.z.p." Wskazali, że plan przewiduje na ich terenie wybudowanie galerii handlowej w formie zblokowanej, co narusza ich interes prawny" Uniemożliwia skarżącym swobodne zagospodarowanie terenu według potrzeb przedstawionych we wniosku do m.p.z.p. z dnia [...]r. W dniu 7 kwietnia 2005 r. Prezydent Miasta P. rozstrzygnął o sposobie rozpatrzenia uwag. W zakresie wniosku K. S., A. R. i J. T. Prezydent wskazał, że wniosek o przeznaczenie terenu w planie na cele mieszkalno-usługowe (usługi stomatologiczne w zakresie stomatologii oraz mechaniczne: dystrybucja, naprawa i konserwacja sprzętu ogrodniczego) oraz o poszerzenie ulicy [...] i ustanowienie z niej dojazdu do posesji przy ul. [...] zostały uwzględnione w zakresie przeznaczenia terenu pod zabudowę usługową. W pozostałej części uwagi nie zostały uwzględnione. W dniu 7 czerwca 2005 r. Rada Miasta P. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) podjęła uchwałę w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ulic: [...],[...],[...]-[...] i projektowanej [...] w P. Rada Miasta przychyliła się do uwag K. S., A. R. i J. T. w takim samym zakresie, w jakim uczynił to Prezydent. W § 9 ust. 2 uchwały wskazano, iż dla terenu UC1 ustala się następujące warunki zagospodarowania: "1) ustala się przeznaczenie terenu pod jeden obiekt handlowy, składający się z: części o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m² oraz części przeznaczonych na inne usługi jak – handel w formie galerii miejskiej, gastronomia, rekreacja, kultura, biura, sale konferencyjne oraz parkingi 2) ustala się, że inwestor zobowiązany jest do przedstawienia projektu architektoniczno-budowlanego obejmującego wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tereny UC1; 3) ustala się, że terenem przeznaczonym pod zamierzenie budowlane, o którym mowa w pkt 1, jest cały teren UC1 4) ustala się konieczność wcześniejszej rozbudowy ulicy KD-Z1, przed realizacją zabudowy, o której mowa w pkt 1 Zgodnie z § 17 uchwały "1. ustala się możliwość łączenia nieruchomości w ramach terenów określonych jako odrębne jednostki urbanistyczne na rysunku planu. 2. ustala się, że podziały nieruchomości mogą następować wyłącznie w sposób zgodny z ustalonymi liniami rozgraniczającymi". Uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 14 lipca 2005 r., Nr 106, poz. 2950. Pismem z dnia [...]r. K. S., A. R. i J. T. wezwali Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Wskazali w nim, że teren oznaczony symbolem UC1 potraktowano jako jedną całość przeznaczoną pod zabudowę zorganizowaną w formie galerii miejskich, jako jeden obiekt bez zachowania podziałów na istniejące własności. Wzdłuż ul. [...] znajduje się kilka nieruchomości należących do różnych właścicieli, teren powinien być tak zaprojektowany, by możliwa była lokalizacja małych obiektów, które będą pełniły rolę obiektów uzupełniających dla wielogabarytowych galerii. Podnieśli także, że pismo wysłane przez nich [...]r. pozostało bez odpowiedzi. Skargę na powyższą uchwałę wnieśli K. S., A. R. i J. T. Zaskarżonemu aktowi prawa miejscowego zarzucili: naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U Nr 80, poz. 717 ze zm.) w szczególności poprzez naruszenie swobodnego wykonywania prawa własności strony skarżącej; naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego poprzez nieprzeprowadzenie czynności określonych w art. 19 i art. 17 pkt 13 ustawy i niedokonanie zmian wynikających z uwzględnienia części zarzutów z wnioskiem do planu z dnia [...]r. złożonego przez stronę skarżącą w dniu [...]r., naruszenie art. 15 pkt 8 ustawy poprzez brak ustalenia szczegółowych zasad i warunków podziału i scalania nieruchomości objętych planem. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej uchwały w części odnoszącej się do zapisów § 9 ust. 2, ustalającego przeznaczenie terenu pod obiekt handlowy. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że są właścicielami nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], a zaskarżona uchwała zawiera postanowienia naruszające swobodne wykonywanie przez nich prawa własności. Uchwała zawiera ustalenie przeznaczenia terenu wbrew woli właścicieli – w szczególności poprzez zobowiązanie inwestora do przedstawienia projektu architektoniczno-budowlanego obejmującego wszystkie nieruchomości wchodzące w skład terenu UC1 oraz ustalenie, że terenem przeznaczonym na zamierzenia budowlane, jest cały teren (§ 9 ust. 2 pkt 2 i 3 uchwały). Skarżący podkreślili, że na terenie znajdują się nieruchomości należące do strony skarżącej oraz kilka innych nieruchomości o ustalonym prawie własności osób trzecich. Powyższe postanowienia zaskarżonej uchwały uniemożliwiają stronie skarżącej prowadzenie na terenie UC1 działalności usługowej poza obiektem o powierzchni 2000 m², co stanowi naruszenie prawa własności. Skarżący podkreślili, że pismem z dnia [...]r. skutecznie wezwali organ gminy do usunięcia naruszeń interesu prawnego. Odpowiedź z dnia [...]r. w żaden sposób nie odnosi się do podniesionych w wezwaniu zarzutów. Podjęcie przez organ samorządu terytorialnego uchwały, która w uzasadnieniu nie odnosi się do wymogów i przesłanek obligatoryjnych do uwzględnienia w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określonych w art. 1 ust. 2 pkt 7, ani nie wdraża procedur określonych w art. 19 oraz art. 17 pkt 13 ustawy, jest naruszeniem istniejącym w momencie podejmowania uchwały "do chwili obecnej". W końcu skarżący podnieśli, iż ich stanowisko nie zostało zakwalifikowane – zgodnie z wymogami ustawy, jako zarzuty do planu. W odpowiedzi na skargę Miasto P. wniosło o jej oddalenie w całości. Podkreślono, iż gmina, jako lokalna wspólnota samorządowa, dysponująca stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.z.p. władztwem planistycznym, posiada kompetencje do władczego rozstrzygania o przeznaczenia terenu. W toku procedury planistycznej – którą określa art. 17 u.p.z.p. – ustawodawca nie nałożył na Radę Miasta obowiązku uzyskania od właścicieli nieruchomości objętych granicami planu zgody na uchwalenie takowego. Właściciele przedmiotowej nieruchomości mieli możliwość wpływu na treść planu – skorzystali z uprawnienia do złożenia uwagi, która została wnikliwie rozpoznana i częściowo uwzględniona przez organ planistyczny. Ustalenie przeznaczenia terenu pod określone funkcje pozostaje we właściwości organów gminy. Plan miejscowy wyznacza obowiązki o charakterze biernym, co oznacza, że nikogo nie zobowiązuje do działania. Miasto P. podkreśliło, że bez zgody skarżących ich nieruchomość nie zostanie zabudowana tak, jak jest to zapisane w planie i może być – zgodnie z art. 35 u.p.z.p. wykorzystywana w dotychczasowy sposób. W przypadku realizacji inwestycji zgodnie z ustaleniami planu na terenie UC1 skarżący mogą zbyć swoją nieruchomość. Dalej podano, że po uchwaleniu planu, z uwagi na jego zapisy, w tym kwestionowane przez skarżących wartości ich prawa własności do nieruchomości położonej na terenie UC1 wzrosła. Wskazano także, iż wprowadzenie kwestionowanych ustaleń planu jest zgodne z zasadą proporcjonalności, bowiem zakwestionowane przez skarżących ustalenie planu ogranicza sposób wykonywania własności w takim zakresie, jaki jest uzasadniony z uwagi na ochronę innych wskazanych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p. wartości i nie narusza prawa własności. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego uchybień proceduralnych związanych z uwzględnieniem części uwagi wskazano, iż Prezydent jest zobowiązany do wprowadzenia zmian do projektu wynikających z rozpatrzenia uwag, a następnie ponowienia uzgodnień – tylko w niezbędnym zakresie. W przedmiotowej sprawie Prezydent uwzględnił jedynie tą część uwag, która była zgodna z koncepcją urbanistyczną. Nie zaistniała potrzeba wprowadzania zmian do projektu planu, jak również prowadzenia jakichkolwiek uzgodnień w tym zakresie. Wskazany w § 9 ust. 2 pkt 1 planu katalog innych usług nie ma charakteru zamkniętego i obejmuje również usługi stomatologiczne i mechaniczne. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 15 pkt 8 u.p.z.p. w § 17 uchwały poprzez brak określenia szczegółowych zasad i warunków podziału i scalania nieruchomości Prezydent podniósł, iż ustawodawca wskazał jedynie, że plan miejscowy musi odnosić się do tego przedmiotu regulacji. Nie można jednak z tego wywodzić, iż ustawodawca narzuca gminie jakiś poziom szczegółowości tych zapisów. W piśmie procesowym z dnia [...]r. organ wskazał, iż w § 17 ust. 1 z zaskarżonej uchwały dopuszczono jedynie łączenie nieruchomości w ramach terenów określonych jako odrębne jednostki urbanistyczne, a w ust. 2 podział nieruchomości wyłącznie zgodnie z ustalonymi liniami rozgraniczającymi. W związku z tymi ustaleniami, wyznaczanie innych szczegółowych wymogów dotyczących zasad i warunków podziału i scalania nieruchomości, w tym także określonych w § 4 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu planu miejscowego, byłoby bezprzedmiotowe (k. 41 akt sądowych) Postanowieniem z dnia 16 maja 2006 r. Sąd dopuścił do wzięcia udziału w sprawie w charakterze uczestnika spółkę "A" Sp. z o.o. Uczestnik wniósł o oddalenie skargi . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.; dalej u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminny w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Podstawowym warunkiem skuteczności skargi jest zatem wykazanie przez skarżących, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny lub uprawnienie. Oznacza to, iż skarżący muszą wykazać, iż w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a ich własną, indywidualną, prawnie gwarantowaną sytuacją prawną (a nie wyłącznie "faktyczną"). Co więcej związek taki musi już obecnie, a nie w przyszłości powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków (patrz wyrok NSA z dnia 18 września 2003r. II SA 2637/02 LEX nr 80699, wyrok NSA z dnia 04 września 2001r. II SA 1410/01 LEX nr 53376). Interes prawny skarżącego (skarżących), do którego wprost nawiązuje art 101 ust. 1 u.s.g. musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. Podstawowe znaczenia ma tu przy tym bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu pośrednio wpływają na sytuację drugiego podmiotu wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2003 r., II SA 2637/02, LEX 80699 wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., III RN 42/02). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy podkreślić trzeba, iż brak jest podstaw do uznania, iż interes prawny skarżących został naruszony. Skarżący nie wykazali, że doszło do naruszenie ich interesu prawnego, w rozumieniu art. 101 u.s.g., to jest, by doszło do naruszenia subiektywnie pojmowanego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących. W tym aspekcie podkreślić trzeba, iż niezasadny jest zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 7 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 717 ze zm.; dalej u.p.z.p.) Ochrona własności jest jedną z zasad ustroju RP (art. 21 Konstytucji) i jednym z podstawowych praw ekonomicznych (art. 64 Konstytucji). Zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza to istoty prawa własności. Zaznaczyć przy tym trzeba, iż – jak wskazał Trybunał Konstytucyjny (orzeczenie z 12 stycznia 1999 r., P 2/98) wskazanie w art. 64 ust. 3 Konstytucji przesłanek dopuszczających ograniczenie prawa własności nie oznacza wyłączenia zastosowania w odniesieniu do tego prawa generalnej zasady wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji, zgodnie z którym ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Przepis ten statuuje zasadę proporcjonalności, którą należy rozumieć, jako zakaz nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Przepis ten wskazuje ponadto wartości, których ochrona przemawia za dopuszczalnością ingerencji w konstytucyjne wolności i prawa – w tym prawa właściciela. Prawo własności jest najszerszą formą korzystania z rzeczy. Nie jest jednak prawem nieograniczonym, dającym właścicielowi absolutną swobodę postępowania z rzeczą. Stosownie do treści art. 140 kodeksu cywilnego, właściciel może, z wyłączeniem innych osób korzystać z rzecze w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 20 kwietnia 1993 r. (OTK I/93, poz. 8) prawo własności traktowane jest w naszym systemie prawnym jako prawo podmiotowe o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami – jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy. Nie jest też prawem absolutnym (ius infinitum), a więc prawem niczym w swojej treści ograniczonym. Przeciwnie – do istoty tego prawa należą, z jednej strony, swoboda korzystania z rzeczy własnej, z drugiej zaś strony – pewne ograniczenia tej swobody, stanowiące swoistą granicę istoty prawa własności, a w konsekwencji – także granicę ochrony tego prawa. Ustawowe granice prawa własności wyznaczają m.in. przepisy prawa administracyjnego – w tym ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Prawo do zabudowy jest przejawem prawa do korzystania z rzeczy i elementem prawa własności. Regulacje planistyczne mogą jednak ograniczać to prawo. Przeznaczenie i określenie zasad zagospodarowania terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowią właśnie takie ograniczenie i wynikają – m.in. właśnie z art. 6 u.p.z.p. Wyposażenie rady gminy w kompetencje do wiążącego określenia treści prawa własności nieruchomości jest głównym atrybutem władztwa planistycznego gminy (art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). W niniejszej sprawie nie naruszono cytowanej wyżej zasady proporcjonalności. Obowiązkiem Miasta jest zaspokajanie potrzeb jej mieszkańców (art. 7 ust. 1 u.s.g.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza potrzeby interesu publicznego. Uchwalając zaskarżoną uchwałę przeciwstawiono interes (faktyczny) pojedynczych mieszkańców miasta – interesowi zbiorczemu mającemu na celu zaspokojenie potrzeb społeczno – gospodarczych społeczności Poznania. Podzielić należy pogląd, iż lokalizacja wielousługowego obiektu wymusza wprowadzenie zakwestionowanych przez skarżących zapisów, a tylko przez zobowiązanie inwestora do przedstawienia projektu architektoniczno-budowlanego obejmującego wszystkie nieruchomości wchodzące w skład terenu UC1 oraz ustalenia, że terenem przeznaczonym na zamierzenie jest cały teren UC1 można uzyskać zamierzony efekt – to jest zrealizowanie obiektu wielousługowego o powierzchni powyżej 2.000 m². Tym samym ingerencja przewidziana zaskarżoną uchwałą pozostaje w odpowiedniej proporcji do celów, których ochrona uzasadnia dokonane ograniczenie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia w § 17 uchwały art. 15 ust. pkt 8 u.p.z.p. poprzez brak określenia szczegółowych zasad i warunków podziału i scalania nieruchomości, należało zważyć, iż – zgodnie z powołanym przepisem w planie miejscowym określa się obowiązkowo szczegółowe zasady i warunki scalania nieruchomości objętych planem miejscowym. § 17 planu miejscowego stwierdza: "1. ustala się możliwość łączenia nieruchomości w ramach terenów określonych jako odrębne jednostki urbanistyczne na rysunku planu, 2. ustala się, że podziały nieruchomości mogą następować wyłącznie w sposób zgodny z ustalonymi liniami rozgraniczającymi" Powyższe zapisy planu miejscowego – wbrew twierdzeniom skarżących - nie są niezgodne z prawem. Norma prawna odtworzona z art. 15. ust. 2 pkt 8 u.p.z.p. nakazuje zawarcie w planie miejscowym szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym. Naruszenie odtworzonej z przepisu normy polegać, zatem będzie przede wszystkim na niezamieszczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wskazanych informacji. Zaznaczyć należy, iż w zaskarżonej uchwale uszczegółowiono zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem w ten sposób, iż odniesiono je do terenów określonych jako odrębne jednostki urbanistyczne na rysunku planu oraz linii rozgraniczających. Podzielić przy tym należy pogląd organu, iż przyjęcie, że ustawodawca narzuca gminie jakiś poziom szczegółowości zapisów, byłoby nie do pogodzenia z zasadą racjonalności ustawodawcy, bowiem w konkretnym przypadku różnie kształtują się potrzeby dokonywania szczegółowych ustaleń. Podkreślić trzeba, iż pojęcie "szczegółowość" jest pojęciem nieostrym – w związku z czym w zależności od sytuacji na tle konkretnych unormowań zawartych w planie miejscowym – może być rozumiane w różny sposób. W końcu, odnosząc się do zarzutu skarżących, iż w sprawie doszło do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, bowiem nie przeprowadzono czynności określonych w art. 19 i art. 17 pkt 13 u.p.z.p. należy stwierdzić, iż rzeczywiście nie dokonano zmian wynikających z uwzględnienia części zarzutów z wnioskiem do planu z dnia [...]r. złożonego przez stronę skarżącą w dniu [...]r. Stosownie do treści art. 17 pkt 13 u.p.z.p. prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego m.in. wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag osób fizycznych dotyczących projektu planu, a następnie – w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia. W myśl art. 19 ust. 1 u.p.z.p. jeżeli rada gminy stwierdzi konieczność dokonania zmian w przedstawionym do uchwalenia projekcie planu miejscowego, w tym także w wyniku uwzględnienia uwag do projektu planu - czynności, o których mowa w art. 17, ponawia się w zakresie niezbędnym do dokonania zmian. Użycie w cytowanych przepisach sformułowania nieostrego "w niezbędnym zakresie" rodzi pewne wątpliwości interpretacyjne i powoduje trudność w ocenie, jakie czynności należy ponowić. W ocenie Sądu powyższe sformułowanie (także w kontekście uregulowania zawartego w art. 19 ust. 2 u.p.z.p.) należy rozumieć w ten sposób, iż ponowienie czynności traktować trzeba w kategoriach wyjątkowych. Przesłanki ponowienia procedury planu należy zatem rozważać zawężająco vide: (Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2004 s. 185). Zasadą jest zatem wyjątkowość ponawiania procedury. W tym kontekście słusznie stwierdzono w odpowiedzi na skargę, iż skoro prezydent uwzględnił tylko część uwagi, która była zgodna z koncepcją urbanistyczną, a stosowne zapisy były już zawarte w projekcie planu, to nie zaistniała potrzeba wprowadzania zmian do projektu i przeprowadzania uzgodnień w tym zakresie. W końcu odnosząc się do twierdzenia skarżących, iż ich stanowisko nie zostało zakwalifikowane zgodnie z wymogami ustawy, jako zarzuty do planu, należało uznać, iż jest ono oczywiście bezzasadne. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w ogóle nie przewiduje możliwości wniesienia zarzutów do planu miejscowego. Tryb taki był możliwy na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sytuacji, brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona uchwała narusza prawo, a tym samym interes prawny skarżących. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji. /-/ W. Batorowicz /-/ E.Brychcy /-/ B.Drzazga MK
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę