II SA/PO 1422/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-07-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęwarunki zabudowyrozbiórkadecyzja administracyjnanadzór budowlanyplanowanie przestrzenne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę stajni wybudowanej bez pozwolenia na budowę i niezgodnie z warunkami zabudowy.

Skarżący J.S. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę stajni. Stajnia została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, a ponadto jej usytuowanie było niezgodne z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, która straciła ważność. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie i słusznie nakazały rozbiórkę obiektu, ponieważ nie było możliwości jego legalizacji.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wybudowanej stajni. Stajnia została wzniesiona bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji ustaliły, że obiekt budowlany wymagał pozwolenia na budowę, a skarżący go nie uzyskał. Następnie, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, organy zobowiązane były do sprawdzenia możliwości legalizacji obiektu. Kluczowym warunkiem legalizacji jest zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. W tej sprawie nie istniał obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, a jedyna przedłożona decyzja o warunkach zabudowy z 1995 roku straciła ważność przed wszczęciem postępowania legalizacyjnego. Ponadto, obiekt został wybudowany niezgodnie z ustaleniami tej utraconej decyzji (w odległości 1,15 m od granicy działki, podczas gdy decyzja przewidywała 4-5 m). Wobec braku możliwości legalizacji, organy zasadnie nakazały rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niezasadną, podkreślając staranność postępowania organów administracji i prawidłowość wydanych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę nie może zostać zalegalizowany, jeśli decyzja o warunkach zabudowy, na podstawie której miałby być legalizowany, straciła ważność przed wszczęciem postępowania legalizacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że kluczowym warunkiem legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu jest jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. W tej sprawie decyzja o warunkach zabudowy straciła ważność przed wszczęciem postępowania legalizacyjnego, co uniemożliwiło legalizację obiektu i skutkowało koniecznością orzeczenia rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.b. art. 48 § ust. 1, 2, 3, 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis ten określa procedurę nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeśli nie zaistnieją przesłanki do jego legalizacji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 141 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający, że postanowienia nie są zaskarżalne.

k.p.a. art. 142

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis umożliwiający kwestionowanie postanowień w odwołaniu od decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający zakres kognicji sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

u.p.b. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja o warunkach zabudowy, która mogłaby stanowić podstawę do legalizacji, straciła ważność przed wszczęciem postępowania legalizacyjnego. Obiekt został wybudowany niezgodnie z ustaleniami utraconej decyzji o warunkach zabudowy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca charakteru drogi sąsiadującej z działką (nie miała znaczenia z uwagi na utratę ważności decyzji o WZ).

Godne uwagi sformułowania

Wobec utraty ważności decyzji z dnia [...]czerwca 1995r. Sąd zaniechał rozważań na temat charakteru drogi przebiegającej w sąsiedztwie stajni. W tej sytuacji nie ma to bowiem znaczenia w sprawie.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Kamieńska

członek

Edyta Podrazik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, konieczności posiadania ważnej decyzji o warunkach zabudowy do legalizacji obiektu oraz konsekwencji utraty ważności tej decyzji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku planu miejscowego i utraty ważności decyzji o warunkach zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolą budowlaną i konsekwencjami braku dopełnienia formalności prawnych, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.

Samowola budowlana: dlaczego utrata ważności decyzji o warunkach zabudowy oznacza rozbiórkę?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1422/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Barbara Kamieńska
Edyta Podrazik
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OZ 289/08 - Postanowienie NSA z 2008-04-04
II OZ 288/08 - Postanowienie NSA z 2008-04-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska
Uzasadnienie
W dniu [...]r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili kontrolę nieruchomości położonej w O. [...], w czasie której stwierdzili, że w miejsce poprzedniego pobudowanego obiektu wybudowano budynek stajni o wymiarach 10,10 x 18,15 m z dachem dwuspadkowym pokrytym onduliną (k. 4-5 akt administracyjnych pierwszej instancji).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał E. S. i J. S. przedstawić zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia postanowienia (k. 18 akt administracyjnych pierwszej instancji).
W dniu [...]r. J. S. przedłożył w inspektoracie decyzję o warunkach zabudowy z dnia [...] czerwca 1995 r. (k. 32, 27-28 akt administracyjnych pierwszej instancji).
Decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. S. i E. S. rozbiórkę przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu wskazano, że budynek stajni jest oddalony o 1,15 m od granicy działki sąsiedniej nr [...]. W decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu usytuowanie budynku ustalono w odległości 4 i 5 m od linii rozgraniczającej działki. W decyzji zawarto również informację, że jest ona ważna do dnia [...]grudnia 1995 r. Nadto wskazano, że gmina nie posiada obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (k. 41 akt administracyjnych pierwszej instancji).
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. S., który podniósł, że działka [...] nie jest drogą publiczną tylko drogą wewnętrzną dlatego odległość stajni od drogi została ustalona w błędny sposób (k. 14 akt administracyjnych drugiej instancji).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że postanowienie z dnia [...]r. zostało doręczone J. S. w dniu [...]r., a skarżący nie wykonał wynikających z niego obowiązków (k. 17 akt administracyjnych drugiej instancji).
Skargę na powyższą decyzję złożył J. S., który podniósł, że prowadzi ośrodek rekreacji konnej, w ramach którego prowadzona jest hipoterapia (k. 3 akt sądowych).
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji (k. 5 akt sądowych).
Na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. skarżący przyznał, że nie starał się o pozwolenie na budowę, bowiem nigdy nie pogodził się z wydaną w warunkach zabudowy lokalizacją (k. 24 akt sądowych)
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Organy administracji przeprowadziły w niniejszej sprawie staranne postępowanie rozpoznawcze, w sposób wystarczająco wnikliwy oceniły zgromadzony materiał dowodowy, wydały trafne decyzje, które przekonująco uzasadniły. Sąd upoważniony jest do stwierdzenia, iż w wyniku kontroli nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nadto nie dopatrzył się z urzędu w zaskarżonej decyzji niczego, co oznaczałoby naruszenie zasad bezstronności, konieczności rozpatrzenia całości dowodów i to bez naruszenia granic oceny swobodnej i niewątpliwej, a w zgodzie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Decyzja zapadła zatem z poszanowaniem zasad przewidzianych w art. 7, 77 § 1 kpa i 107 § 1 k.p.a.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem na wstępie podkreślić należy, iż w ramach niniejszego postępowania badaniu Sądu podlegało także postanowienie z dnia [...]r. nakładające na J. S. obowiązek przedłożenia wskazanych w postanowieniu dokumentów. Postanowienie to nie jest zaskarżalne (art. 141 § 1 k.p.a.) i w związku z tym strona mogła je kwestionować w odwołaniu od decyzji (art. 142 k.p.a.), a następnie w skardze do sądu administracyjnego, który zobowiązany jest do wydania rozstrzygnięcia "w granicach danej sprawy" (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) .
Stosownie do treści art. 48 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 Nr 207, poz. 2016 ze zm.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten można jednak zastosować dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W myśl art. 48 ust. 2, jeżeli budowa:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w
szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie
uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu
zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Zgodnie z ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z
ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o
warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku
obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu
architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. (art. 48 ust. 4)
Należy podzielić ustalenie leżące u podstaw decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie, iż sporny obiekt wymagał pozwolenia na budowę, jako obiekt budowlany (art. 3 pkt 1 w zw. z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego), a J. S. - co było bezsporne (por. oświadczenie skarżącego na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. - k. 23 akt administracyjnych) - postawił go bez uzyskania takiego pozwolenia.
Brak takiego pozwolenia powodował, że organy administracji - na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 - zobowiązane były do sprawdzenia możliwości zalegalizowania obiektu, a w przypadku niespełnienia wymaganych przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego - do nakazania jego rozbiórki.
Pierwszym i podstawowym warunkiem możliwości zalegalizowania samowolnie wybudowanego albo będącego w budowie obiektu lub jego części jest (art. 48 ust. 2) jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli obszar, na którym znajduje się obiekt objęto planem albo, w przypadku jego braku - ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Bezsporne jest, że w chwili wydania decyzji nie istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (pismo Wójta Miasta - k. 15 akt administracyjnych pierwszej instancji). Brak było także ważnej i ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Przedłożona przez skarżącego toku postępowania decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania z dnia [...]czerwca 1995r. nie stanowiła dokumentu mogącego prowadzić do zalegalizowania samowolnej budowy przedmiotowej stajni. Decyzja ta straciła bowiem przymiot obowiązywania i ważności przed wszczęciem postępowania legalizacyjnego. Ważna była do dnia [...]grudnia 1995r. Wobec utraty ważności nie mogła stanowić podstawy do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Na marginesie zauważyć należy, że obiekt wybudowany został niezgodnie z warunkami określonymi w wymienionej decyzji. Usytuowanie budynku ustalono w niej w odległości 4 i 5 m od linii rozgraniczającej działki. Posadowiono go w rzeczywistości 1,15m od granicy działki sąsiedniej.
Z uwagi na utratę ważności decyzji z dnia [...]czerwca 1995r. Sąd zaniechał rozważań na temat charakteru drogi przebiegającej w sąsiedztwie stajni. W tej sytuacji nie ma to bowiem znaczenia w sprawie.
W związku z powyższym, skoro niemożliwym było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego, słusznym było nakazanie rozbiórki stajni.
Skarga jako bezzasadna ulec musiała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a).
/-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ B.Kamieńska
Brak podpisu sędziego spowodowany
jest jego nieobecnością
/-/ A.Łaskarzewska
MarK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI