II SA/Po 1408/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-10-15
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zameldowanieewidencja ludnościprawo administracyjneniekonstytucyjnośćTrybunał Konstytucyjnywspółwłasnośćprawo lokalowedecyzja administracyjna

WSA w Poznaniu uchylił decyzję Wojewody o unieważnieniu zameldowania, uznając, że organ błędnie zastosował niekonstytucyjny przepis.

Sprawa dotyczyła skargi R.P. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta o unieważnieniu zameldowania R.P. oraz odmowie zameldowania. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który został uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując, że nie można stosować przepisu niezgodnego z Konstytucją, a ocena powinna opierać się na innych przesłankach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę R.P. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o stwierdzeniu nieważności czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu R.P. oraz odmowie jego zameldowania. Organy administracji obu instancji uznały, że zameldowanie R.P. było wadliwe, ponieważ nie uzyskał on zgody wszystkich współwłaścicieli budynku na pobyt stały, a jedynie jednej ze współwłaścicielek, M.S. Podstawą prawną dla tych decyzji był art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który wymagał przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności został uznany za niezgodny z Konstytucją RP wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01). W związku z tym, sąd uznał, że organy administracji nie mogły oprzeć swojego rozstrzygnięcia na tym przepisie. Sąd wskazał, że ocena prawidłowości zameldowania powinna opierać się na innych przepisach, w szczególności na art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy, które uzależniają zameldowanie od samego faktu przebywania w lokalu, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. Sąd stwierdził, że organy nie zbadały, czy R.P. faktycznie przebywał w lokalu z zamiarem stałego pobytu, co było kluczowe w świetle obowiązujących przepisów po utracie mocy przez art. 9 ust. 2.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może stosować przepisu, który został uznany za niezgodny z Konstytucją.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że po wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niezgodność przepisu z Konstytucją, nie można go stosować do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.e.l. art. 10 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Wyłączna przesłanka zameldowania to fakt przebywania w lokalu.

u.e.l. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.e.l. art. 9 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc obowiązującą.

u.e.l. art. 47 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przez organy administracji przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie może mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna. Wydając orzeczenia w przedmiotowej sprawie organy administracji obu instancji wskazały na, uznany za niekonstytucyjny, przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W świetle zaś przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego.

Skład orzekający

Tadeusz Geremek

przewodniczący

Walentyna Długaszewska

sprawozdawca

Marzenna Kosewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów uznanych za niekonstytucyjne przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i orzeczenia TK K 20/01.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Czy można stosować prawo, które Trybunał Konstytucyjny uznał za nielegalne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1408/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Marzenna Kosewska
Tadeusz Geremek /przewodniczący/
Walentyna Długaszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Marzenna Kosewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 15 października 2004r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej oraz zameldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane. /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek /-/ M. Kosewska
Uzasadnienie
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie przepisu art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 roku) oraz art. 104 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku E. K. w sprawie unieważnienia zameldowania na pobyt stały w miejscowości J. [...] R.P., stwierdził nieważność czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu R.P. w budynku położonym w miejscowości J. [...] oraz odmówił zameldowania R.P. w miejscowości J. [...].
W uzasadnieniu decyzji wskazano., iż współwłaścicielka budynku położonego w miejscowości J. [...] E.K. wniosła o unieważnienie zameldowania na pobyt stały R. P. w miejscowości J. [...], uzasadniając swój wniosek tym, iż zameldowanie nastąpiło bez zgody współwłaścicieli budynku. Na podstawie zebranych dokumentów stwierdzono, że właścicielami budynku są S.S., I.S. ( S.), J.G., E.K. i R.P.. Zgłoszenie pobytu stałego R.P. nie może być przyjęte, ponieważ nie posiada wystarczającego potwierdzenia uprawnień do zameldowania. Potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu wystawiła M.S. i R.P., którzy w lutym 2001 roku byli właścicielami [...] części. Zgody na zameldowanie nie wyraziła reszta współwłaścicieli tj. S.S., I. S. ( S.), J. G., E. K.
M. S. 30 sierpnia 2001 roku darowała swój udział [...] części R. P. Jak wskazał organ I instancji, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu, zgodnie z art. 29 ust. 1 wymienionej ustawy, powinno być dokonane przez właściciela budynku. Zgłoszenie pobytu stałego R. P. nie posiada wymaganej zgody właściciela lokalu. Zameldowanie w/w nastąpiło za zgodą M. S., która w dniu zameldowania była jednym ze współwłaścicieli budynku, na druku brak jest zgody pozostałych współwłaścicieli.
R.P. składając zgłoszenie zameldowania na pobyt stały J. [...] przedstawił postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 20.01.2000 roku - stwierdzenie nabycia spadku po K. S. przez M. S. i R. P., każde ½ części, które nie dotyczy całości budynku. Zataił fakt, że właścicielami całości budynku, w którym ma nastąpić zameldowanie są również S. S., I. S. (S.), J. G. i E. K.. Zgoda M. S. j. w. dniu zgłoszenia na pobyt stały R. P. nie jest wystarczająca dla potwierdzenia, że osoba pragnąca się zameldować posiada uprawnienia do lokalu w rozumieniu art. 9 ust. 2 ustawy, a tym samym nie można dokonać zameldowania takiej osoby w lokalu. Z zebranych dokumentów wynika, że R. P. nie posiadał wystarczająco potwierdzonych uprawnień do zameldowania w lokalu J. [...], brak jest zgody pozostałych współwłaścicieli, zgoda M. S. jednej ze współwłaścicieli nie jest wystarczająca do potwierdzenia uprawnień.
R. P. odwołał się od wskazanej wyżej decyzji.
Wojewoda decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 74 ust. 2 ustawy z dnia 10 .04.1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 roku), po rozpatrzeniu odwołania R. P. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] roku, wydanej w sprawie stwierdzenia nieważności czynności materialno – technicznej polegającej na zameldowaniu R. P. w budynku w miejscowości J. [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., iż zgodnie z treścią art. 9 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracyjny obowiązany jest do wydania decyzji o zameldowaniu osoby, jeśli jest spełniona przesłanka, a mianowicie:
- przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, iż skarżący w chwili zameldowania na pobyt stały nie uzyskał od współwłaścicieli spornej posesji potwierdzenia do zameldowania go w tym lokalu.
R. P. wniósł skargę od wskazanej wyżej decyzji, wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie wobec niego ewentualnych kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, m.in., iż w dniu zameldowania był współwłaścicielem nieruchomości w części [...], co zostało stwierdzone postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] w sprawie o stwierdzeniu nabycia spadku po K. S., obecnie zaś jest współwłaścicielem [...] części.
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W dacie wydawania przez organ odwoławczy decyzji w sprawie uchylenia czynności zameldowania oraz odmowy zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązywał przepis art. 9 ust. 2 wskazanej ustawy, zgodnie z którym, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić zameldowanie.
Przepis ten utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, stwierdzającego niezgodność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP.
Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją omawianego przepisu oznacza, że do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności nie może mieć zastosowania, jako regulacja niekonstytucyjna. W takim zaś przypadku w przedmiotowej sprawie postępowanie i ocena organów administracji powinna ograniczyć się jedynie do tego, czy przy zameldowaniu spełnione były przesłanki wynikające z przepisów art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy.
W świetle zaś przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego.
Wydając orzeczenia w przedmiotowej sprawie organy administracji obu instancji wskazały na , uznany za niekonstytucyjny, przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, ograniczając postępowanie do ustalenia braku uprawnień R. P. do przebywania w spornym lokalu i do tego wyłącznie odniosły swoją ocenę, nie ustalając, (nie wynika to bowiem z decyzji), czy R. P., w istocie, w lokalu tym przebywa i to z zamiarem stałego pobytu.
Wobec powyższego, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisów art.145§1 pkt1 lit. b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
AR

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI