II SA/Po 1406/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2004-12-02
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
zasiłek przedemerytalnypraca w warunkach szczególnychdowodyświadectwo pracypostępowanie administracyjneKPAprawo pracyubezpieczenia społeczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania zasiłku przedemerytalnego z powodu błędnego nieuwzględnienia przez organy administracji okresów pracy w szczególnych warunkach, mimo istnienia podstaw do ich udowodnienia innymi środkami dowodowymi niż tylko świadectwa pracy.

Skarżący T.B. domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły mu tego świadczenia, uznając, że nie wykazał on wystarczającego okresu pracy w szczególnych warunkach. Kluczowym problemem była interpretacja art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który organy uznały za wyłączający możliwość dowodzenia tych okresów zeznaniami świadków. Sąd administracyjny uchylił decyzje obu instancji, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące wniosków o zasiłek oraz nie zebrały wszechstronnie materiału dowodowego, w tym nie uwzględniły zeznań świadków.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu T.B. zasiłku przedemerytalnego. Organy administracji, opierając się na art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r.), uznały, że skarżący nie udokumentował wystarczającego okresu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Organy interpretowały ten przepis jako wyłączający możliwość uwzględnienia zeznań świadków w celu potwierdzenia tych okresów, dopuszczając jedynie dokumentację zgodną z odrębnymi przepisami lub prawomocne orzeczenie sądu. Skarżący kwestionował tę interpretację, wskazując na błędne określenie charakteru pracy w niektórych świadectwach pracy i przedstawiając zeznania świadków na potwierdzenie wykonywania pracy maszynisty koparki w szczególnych warunkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną. Sąd wyjaśnił, że przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej nie wprowadzał ograniczeń co do terminu składania wniosków o zasiłek przedemerytalny, a jedynie określał termin spełnienia przesłanek. Co do meritum, sąd stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy KPA (art. 7, 77 § 1, 80) poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i niezebranie całokształtu materiału dowodowego. Sąd uznał, że zeznania świadków mogły być dowodem w postępowaniu, a organy powinny były podjąć próby weryfikacji stanowiska skarżącego poprzez zwrócenie się do poprzednich pracodawców. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zeznania świadków mogą być dowodem w postępowaniu administracyjnym i organy powinny je uwzględnić, jeśli nie zostały wyłączone przez konkretny przepis prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wyłącza możliwości uwzględnienia zeznań świadków jako dowodu na okoliczność wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Organy administracji miały obowiązek wszechstronnie zebrać materiał dowodowy, w tym rozważyć zeznania świadków, a nie ograniczać się jedynie do dokumentacji formalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.z.p.b. art. 37j § ust. 1a

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.zm. art. 11 § ust. 2

Ustawa o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.z.p.b. art. 6 § pkt 6

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

r.R.M.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zebrały wszechstronnie materiału dowodowego, w tym nie uwzględniły zeznań świadków, które mogły potwierdzić wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Interpretacja art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przez organy była błędna i wyłączała możliwość dowodzenia faktów zeznaniami świadków. Organ II instancji błędnie zinterpretował przepis dotyczący terminu składania wniosków o zasiłek przedemerytalny.

Godne uwagi sformułowania

Treść tego przepisu uniemożliwia – zdaniem organu – przeprowadzenie dowodu ze świadków na potwierdzenie wskazanych w przepisie okoliczności. Skarżący zarzucił też organowi naruszenie art. 80 kpa. poprzez niezebranie całokształtu materiału dowodowego. Pierwszym zagadnieniem, do którego należało się odnieść w niniejszej sprawie jest twierdzenie organu II instancji, jakoby wnioski o przyznanie zasiłku przedemerytalnego musiały być składane do 31 grudnia 2001r. Teza taka nie znajduje oparcia w przepisach prawa i wynika z błędnej interpretacji przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. Kwestie te wymagały zatem wszechstronnego wyjaśnienia przez organy administracji, które winne były zwrócić się w tej sprawie do odpowiednich zakładów pracy, w których Skarżący był zatrudniony, lub też do ich następców prawnych. Zaniechanie tej procedury stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.

Skład orzekający

Ewa Makosz-Frymus

przewodniczący

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Bożena Popowska

członek

Andrzej Zieliński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dowodzenia okresów pracy w szczególnych warunkach na potrzeby świadczeń, w tym zasiłku przedemerytalnego, oraz zasady postępowania dowodowego w administracyjnym procesie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego obowiązującego do końca 2001 r. oraz konkretnych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zbieranie dowodów w postępowaniu administracyjnym i jak błędy interpretacyjne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Dotyczy powszechnego świadczenia, jakim był zasiłek przedemerytalny.

Czy zeznania świadków wystarczą do udowodnienia pracy w szczególnych warunkach? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1406/02 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2004-12-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Bożena Popowska
Ewa Makosz-Frymus /przewodniczący/
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Zieliński Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędzia WSA Bożena Popowska Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego T [...] B [...] kwotę 10 ( dziesięć ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ B.Popowska /-/ A.Zieliński /-/ J.Stankowski JFS
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 6 pkt 6, art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001 r., nr 6, poz. 56 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r., oraz na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. z 2001r., nr 154, poz. 1793), działający z upoważnienia Starosty [...], odmówił przyznania T [...] B [...] prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ wskazał, że Wnioskodawca udokumentował 30 lat i 42 dni pracy, nie potrafił jednak wykazać w przewidziany odpowiednimi przepisami sposób, że pracował co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych, lub że wykonywał przez ten czas prace o szczególnym charakterze. W uzasadnieniu wskazano na dyspozycję art. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001r., zgodnie z którym okresy wykonywania prac w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Treść tego przepisu uniemożliwia – zdaniem organu – przeprowadzenie dowodu ze świadków na potwierdzenie wskazanych w przepisie okoliczności.
W odwołaniu T [...] B [...] wniósł o uwzględnienie jako okresów pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od [...] . do [...] (w Zakładzie [...]), od [...] . do [...] (w Przedsiębiorstwie [...]") oraz jako pracy w warunkach szkodliwych zatrudnienia od [...] . do [...]. (w [...]). Odnosząc się do argumentacji organu I instancji Odwołujący się zauważył, że świadectwo pracy wystawione przez [...] stwierdza jedynie wykonywanie pracy w warunkach szczególnych od [...] . do [...] na stanowisku maszynisty koparki, podczas gdy pracę tę w tym przedsiębiorstwie (przed jego przekształceniem) T [...] B [...] wykonywał już od [...] . do [...] oraz od [...] . do [...]. Odwołujący się wskazał, że w świadectwach pracy dokumentujących powyższe okresy zatrudnienia wskazano mu błędnie pracę w innym charakterze, tj. operatora zespołu podnośników i pomocnika maszynisty koparki. Na potwierdzenie tych okoliczności T [...] B [...]przedstawił ponownie zeznania trzech świadków.
Decyzją z dnia [...]., nr [...], na podstawie art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół, a także na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wskazał, ze tylko jedno świadectwo pracy potwierdza wykonywanie przez Odwołującego się pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze przez 5 lat, 11 miesięcy i 5 dni. Ponadto organ II instancji zauważył, ze warunkiem koniecznym i niezbędnym uzyskania zasiłku przedemerytalnego było złożenie odpowiedniego wniosku do 31 grudnia 2001r. W pozostałym zakresie Wojewoda podtrzymał argumenty organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] T. B. powtórzył dotychczasowe argumenty, zarzucając dodatkowo organom I i II instancji, że nie ustosunkowały się do przedstawionych zeznań świadków, które w świetle art. 75 kpa. mogą być dowodem w postępowaniu administracyjnym. Art. 37j ust. 1a nie wyłącza – zdaniem Skarżącego – uwzględnienia zeznań świadków. Skarżący zarzucił też organowi naruszenie art. 80 kpa. poprzez niezebranie całokształtu materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał w całości swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Pierwszym zagadnieniem, do którego należało się odnieść w niniejszej sprawie jest twierdzenie organu II instancji, jakoby wnioski o przyznanie zasiłku przedemerytalnego musiały być składane do 31 grudnia 2001r. Teza taka nie znajduje oparcia w przepisach prawa i wynika z błędnej interpretacji przepisu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. z 2001r., nr 154, poz. 1793) znoszącej świadczenie w postaci zasiłku przedemerytalnego, który to artykuł stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach zachowują osoby, które przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia tego zasiłku. Przepis ten reguluje zatem jedynie czas, do którego musiały być spełnione przesłanki do nabycia zasiłku przedemerytalnego, tj. do 31 grudnia 2001r. a nie wprowadza żadnych ograniczeń dotyczących możliwości składania wniosków o przyznanie zasiłku.
Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia zaliczenia okresu pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze w sytuacji, gdy świadectwa pracy w porównaniu z wnioskiem Skarżącego, potwierdzały ów okres jedynie w części. Znajdujący w sprawie zastosowanie at. 37j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001r. stanowił, że okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Jedyne świadectwo wykonywania prac w warunkach szczególnych, które organy uwzględniły, dotyczyło pracy na stanowisku maszynisty koparki w okresie od 26 października 1995r. do 30 września 2001r. Stanowisko to wskazane jest też w wykazie A, dziale 5, pkt 3 (prace maszynistów ciężkich maszyn budowlanych), który stanowi załącznik do obowiązującego w dniu wydawania decyzji w I i II instancji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 z późn. zm.). Tymczasem Skarżący wnosił również o uwzględnienie jako okresów pracy w warunkach szczególnych zatrudnienia od [...] . do [...] . (w Zakładzie [...]") oraz od [...]. do [...] . (w Przedsiębiorstwie [...]) wskazując, że dotyczące tych okresów świadectwa pracy błędnie określają, że była to praca na stanowisku pomocnika maszynisty koparki lub operatora przenośników a nie – jak twierdził Skarżący – maszynisty koparki. Kwestie te wymagały zatem wszechstronnego wyjaśnienia przez organy administracji, które winne były zwrócić się w tej sprawie do odpowiednich zakładów pracy, w których Skarżący był zatrudniony, lub też do ich następców prawnych. Zaniechanie tej procedury stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.
Wobec powyższego zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
/-/ B. Popowska /-/ A.Zieliński /-/ J.Stankowski
JFS

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI