II SA/Po 140/23

II SA/Po 140/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 25, art. 58 par. 1 pkt 1, art. 58 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu 28 marca 2023 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skarg Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K. oraz L. S. na działanie Wojewody w przedmiocie stacji benzynowej postanawia: odrzucić skargi. /-/ T. Świstak
Uzasadnienie
L. S. działając w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K. wywiódł do tut. Sądu datowaną na 2 lutego 2023 r. skargę formalnie określoną jako skarga na działania Wojewody w związku z wybudowaniem z rażącym naruszeniem prawa stacji paliw w K. przy ul. [...].
Skarga nie była podpisana i stanowiła załącznik do opatrzonego podpisem elektronicznym pisma przewodniego złożonego w dniu 4 lutego 2023 r.
W skardze podniesiono, że skarżący oczekują od Sądu stanowiska w sprawie zgodności z prawem działań skarżonego organu w zakresie legalizacji budowy spornej stacji paliw oraz oceny prawidłowości stanowisk zajmowanych w sprawie przez różne organy, w tym Wojewodę, który zdaniem autora skargi dopuścił się przyzwolenia dla realizacji samowoli budowlanej jaką jest w/w stacja paliw.
Do skargi dołączono kopie petycji skierowanej do Komisji Skarg, Wniosków i Petycji Urzędu Miejskiego w K. oaz kopię pisma z 9 stycznia 2023 r. złożonego w sprawie do Wojewody
Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przedstawiając historię postępowań administracyjnych prowadzonych w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę spornej stacji i zatwierdzenia jej projektu, które zakończyły się ostateczną decyzją Starosty [...] z 12 czerwca 2013 r., następnie zmienioną decyzją tego samego organu z 2 czerwca 2014 r., wyjaśniając, że rozstrzygnięcia te nie były przedmiotem postępowania odwoławczego.
Podsumowując swoje wywody Wojewoda wskazał, że nie może ingerować w postępowanie innych organów, czy tez rozpatrywać spraw nie należących do jego kompetencji.
Zarządzeniem z 7 marca 2023 r. skarżący L. S. wezwany został do podpisania skargi oraz wykazania umocowania do działania w imieniu Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K., z pouczeniem o treści art. 35 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
złożenia w terminie 7 dni pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K., przed tut. Sądem, pod rygorem pominięcia jego czynności w charakterze pełnomocnika.
W odpowiedzi L. S. przedłożył podpisany przez siebie własnoręcznie egzemplarz skargi oraz kopię pełnomocnictwa z 15 marca 2021 r. udzielonego mu do reprezentowania Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K. przez H. K. i kopię informacji z 26 czerwca 2020 r. na temat zawiązania Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. w której wskazano, iż osobą do reprezentowania i korespondencji w/w Zespołu wybrana została H. K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skargi podlegały odrzuceniu.
Odnośnie skargi Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K. zauważyć należy, iż zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Sąd odrzuca także skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, o czym stanowi już art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Problematyka zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, w tym jako skarżący (art. 32 P.p.s.a.), uregulowana została w art. 25 P.p.s.a. W jego § 1 wskazano, że zdolność sądową mają osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej. Stosownie do § 2 zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej. Jak wynika z § 3 zdolność sądową mają także inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W świetle § 4 zaś zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób.
W żaden z przywołanych powyżej przepisów nie wpisuje się Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...], [...]. Nie stanowi on zwłaszcza organizacji społecznej, o jakiej mowa w art. 25 § 4 P.p.s.a. Przepisy cytowanej ustawy procesowej nie definiują pojęcia "organizacja społeczna" ani też nie odsyłają do sposobu jego rozumienia, jakie przyjmowane jest na gruncie innych ustaw. Przez organizacje społeczne w rozumieniu P.p.s.a. należy rozumieć wszelkie trwałe zrzeszenia osób fizycznych i prawnych, powołane do wypełniania określonych, ważnych społecznie celów, posiadające stałą więź organizacyjną, niewchodzące w skład aparatu organów administracji publicznej, zarówno rządowej, jak i samorządowej. Do kategorii organizacji społecznych mogą być zaliczone podmioty, które charakteryzują się takimi cechami, jak pewien poziom zorganizowania (posiadanie organów, aktu statutowego, instytucji członkostwa) oraz trwałość organizacyjna w znaczeniu trwałości i celu. Takich cech nie ma Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K., nie dysponując cechami pozwalającymi zakwalifikować go do kategorii organizacji społecznej, jak przywołany ostatnio poziom zorganizowania czy trwałość (por. wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2363/13, wyrok WSA w Warszawie z 19 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 711/08, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), co oznacza, że nie można go uznać za organizację społeczną w rozumieniu powyżej wskazanego przepisu.
Ponadto, w orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem uznania zdolności sądowej organizacji społecznej jest stwierdzenie, że jej działalność znajduje oparcie w przepisach rangi ustawowej, regulujących byt prawny określonej grupy podmiotów (por. postanowienie NSA z dnia listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 822/12, CBOSA), co także wskazuje, że charakteru tego nie ma Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K. będący jedynie doraźną platformą współpracy jednostek pomocniczych gminy i mieszkańców poszczególnych osiedli.
Wobec powyższego zaszła konieczność odrzucenia skargi złożonej przez Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny w oparciu o art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.
Dalej wskazać należy, iż L. S. wezwany został do przedłożenia dokumentów wykazujących umocowanie do działania w imieniu Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli [...], [...], [...].
Realizując powyższe wezwanie autor skargi przedłożył kopię pełnomocnictwa udzielonego mu do reprezentowania Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...], [...] w K. przez H. K. oraz kopię informacji z 26 czerwca 2020 r. na temat zawiązania Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K., w której wskazano, iż osobą do reprezentowania i korespondencji w/w Zespołu wybrana została H. K.
Niezależnie od powyższych braków formalnych tych dokumentów polegających na przedłożeniu ich jedynie w kopiach zauważyć w tym miejscu należy, iż L. S. nie został ustanowiony osobą reprezentującą Międzyosiedlowy Zespół Interwencyjny dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. przez podmioty, które założyły owo gremium, lecz jedynie zostało mu udzielone pełnomocnictwo przez osobę upoważnioną przez członków Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego do reprezentowania tegoż podmiotu.
Przypomnieć zaś należy, iż stosownie do art. 35 § 1 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne, zaś w myśl art. 35 § 2 pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.
Pomimo skierowania do L. S. odpowiedniego pouczenia nie wykazał on by spełniał on wskazane w powyższych przepisach wymogi, w tym w szczególności by posiadał status adwokata lub radcy prawnego, co oznacza, iż nie może on skutecznie reprezentować Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. przed sądami administracyjnymi.
Konieczność pominięcia L. S. jako pełnomocnika Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego dla Osiedli nr [...], [...] i [...] w K. wynika nadto z faktu, iż przedłożone przez niego pełnomocnictwo nie odpowiadało wymogom określonym w art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a., bowiem zostało przedłożone jedynie w kopii i co za tym idzie nie zawierało oryginalnego podpisu mocodawcy.
Skarga złożona przez L. S., w zakresie w jakim działał on w imieniu własnym, także podlegała odrzuceniu jednak ze względu na to, że dotyczy sprawy, która nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że sądy administracyjne nie są powołane do tego, aby sprawować generalny nadzór nad administracją publiczną. Właściwość sądu administracyjnego ograniczona jest do kontroli jedynie określonych form działalności, bądź występujących w związku z nią bezczynności albo przewlekłości postępowania organów administracji publicznej. Katalog zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów administracji publicznej sformułowany został w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Wedle tej regulacji kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowania, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodek– postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "K.p.a."), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 422 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczającej i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a., orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., jak również w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Analiza treści złożonej skargi oraz pism do niej dołączonych i ją uzupełniających nie pozwala stwierdzić, aby przedmiotem zaskarżenia miał być, któryś z podanych powyżej aktów administracyjnych bądź też bezczynność lub przewlekłość w ich podjęciu.
Skarżący chce, aby tut. Sąd zajął się ogólnie rzecz ujmując kontrolą legalności rozbudowy i działalności stacji paliw przy ul. [...] i zgodnością z prawem postawy wobec tej inwestycji Wojewody, mającej polegać na przyzwoleniu dla realizacji samowoli budowlanej, poprzez brak podejmowania bliżej nie określonych w skardze aktywnych działań zmierzających do jej likwidacji, co w żaden sposób nie mieści się w katalogu wynikającym z art. 3 § 2 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest powołany do tego, aby kontrolować zachowanie się organu administracji publicznej, jakim jest Wojewoda – o ile zachowanie to nie przybiera jednej z form, o której stanowi art. 3 § 2 P.p.s.a.
W kontekście dołączonych do skargi dokumentów, w tym w szczególności pisma datowanego na 9 stycznia 2023 r., a skierowanego do Wojewody (k.[...]-[...] akt sądowych) zauważyć także należy, iż sąd administracyjny nie posiada także uprawnienia do rozpoznawania skarg na sposób załatwiania przez organy skarg składanych do tych organów w trybie przewidzianym przepisami Działu VIII K.p.a.
Jak wskazano już bowiem powyżej Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w P.p.s.a., a ta forma działalności administracji (skargi powszechne w rozumieniu Działu VIII K.p.a.) nie została wymieniona w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. np. postanowienia NSA: z 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99; z 12 kwietnia 2001 r., I SA 2668/00; z 23 lipca 2001 r., II SAB 213/00). Żadne ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku. W sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07; z 11 października 2013 r., I OSK 2372/13 i I OSK 2373/13; z 1 grudnia 2017 r., I OSK 2490/17; z 14 kwietnia 2017 r., I OSK 582/17; M. Jaśkowska (w:) A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. VII, dostępny w systemie LEX).
Skarga L. S. podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Z analogicznych powodów również skarga Międzyosiedlowego Zespołu Interwencyjnego złożona w niniejszej sprawie także musiałby zostać odrzucona nawet gdyby przyjąć, iż organizacja ta posiada zdolność sądową.
Tut. Sąd dostrzega wolę skarżącego, jak i innych przywoływanych w jego pismach osób, bądź w ogóle lokalnej społeczności poszczególnych Osiedli w K., do zapewnienia – w ich ocenie – zgodnego z prawem działania stacji benzynowej przy ul. [...] w K.. Tut. Sąd nie jest jednak kompetentny do tego, o czym była mowa powyżej, aby w merytoryczny sposób odnieść się do stanowiska skarżącego i podnoszonych przez niego wątpliwości o prawnym charakterze, w tym nie może za skarżącego doszukiwać się, jaka to działalności z art. 3 § 2 P.p.s.a. miałaby być przedmiotem sądowej kontroli.
Podkreślić należy, iż to strona skarżąca winna wskazać jaką konkretnie decyzję, postanowienie, bądź inną czynność jednoznacznie określonego organu zaskarża, względnie w przypadku zaskarżenia bezczynności lub przewlekłości w działaniu organu wskazać w jakim toczącym się już postępowaniu administracyjnym dopatruje się dopatruje się tego rodzaju uchybień, względnie jakie konkretnie podanie inicjujące postępowanie przed organem administracji nie zostało przez organ w terminie przewidzianym przepisami prawa załatwione.
Stąd też działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 5 orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ T. Świstak