II SA/Po 140/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał połączone sprawy ze skarg W. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy decyzje Burmistrza Miasta C. w przedmiocie przyznania zasiłków celowych i okresowych. Skarżąca domagała się przyznania środków na wyżywienie, opłaty mieszkaniowe, odzież, leki oraz koszty dojazdu do dziecka. Organy przyznały zasiłek celowy na żywność w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu", zasiłek okresowy oraz zasiłek celowy na opłaty mieszkaniowe, leki i obuwie, odmawiając jednak finansowania dojazdów do dziecka. Skarżąca odwołała się, argumentując, że przyznana pomoc jest niewystarczająca do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzje organu pierwszej instancji w mocy, wskazując na zasady uznania administracyjnego, ograniczone możliwości finansowe organów pomocowych oraz obowiązek współdziałania wnioskodawcy w przezwyciężaniu trudności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargi, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wspierający, a nie wyręczający. Zwrócono uwagę, że przyznawanie zasiłków celowych i okresowych podlega uznaniu administracyjnemu, a organy prawidłowo oceniły sytuację skarżącej, uwzględniając jej potrzeby bytowe oraz możliwości finansowe MOPS. Odmowa finansowania dojazdów do dziecka została uznana za zasadną, gdyż nie stanowiły one potrzeby bytowej w rozumieniu ustawy. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą NSA, zgodnie z którą pomoc społeczna nie służy stałemu zaspokajaniu wszelkich oczekiwań wnioskodawców, lecz wspieraniu ich do czasu uzyskania możliwości samodzielnego zaspokajania potrzeb.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących zasiłków celowych i okresowych, zasady uznania administracyjnego, pojęcie potrzeb bytowych oraz subsydiarny charakter pomocy społecznej.
Sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji skarżącej i specyfiki działania konkretnych organów pomocowych. Ograniczone możliwości finansowe organów mogą wpływać na wysokość przyznawanej pomocy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na koszty dojazdu do dziecka jest zgodna z prawem, jeśli skarżąca uważa te koszty za niezbędne do utrzymania kontaktu z dzieckiem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa jest zgodna z prawem, ponieważ zasiłek celowy jest przeznaczony na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, a koszty dojazdu do dziecka nie mieszczą się w tej kategorii.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasiłek celowy służy zaspokojeniu potrzeb bytowych, takich jak wyżywienie, leki czy opłaty mieszkaniowe. Koszty dojazdów do dziecka, choć ważne z perspektywy relacji rodzinnych, nie są uznawane za potrzeby bytowe w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Czy organy pomocy społecznej mają obowiązek przyznać świadczenie w wysokości odpowiadającej wszystkim zgłoszonym przez wnioskodawcę potrzebom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy pomocy społecznej mają obowiązek wspierać wnioskodawcę w przezwyciężaniu trudności, ale nie wyręczać go ani nie zaspokajać wszystkich jego oczekiwań, zwłaszcza gdy przyznanie pełnej kwoty przekracza możliwości finansowe organu lub nie jest w pełni uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił subsydiarny charakter pomocy społecznej i zasadę uznania administracyjnego. Organy mają swobodę w ustalaniu wysokości i formy pomocy, biorąc pod uwagę sytuację wnioskodawcy, możliwości finansowe oraz konieczność wspierania innych potrzebujących. Pomoc ma umożliwić przezwyciężenie trudności, a nie zapewnić stałe utrzymanie.
Czy przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu" jest wystarczające, jeśli skarżąca uważa, że kwota jest nieproporcjonalna do jej potrzeb?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przyznana kwota może być uznana za wystarczającą, jeśli organ prawidłowo ocenił sytuację i możliwości finansowe, a przyznana pomoc stanowi wsparcie, a nie pełne zaspokojenie potrzeb.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przyznanie zasiłku celowego na żywność w ramach programu było zgodne z prawem, ponieważ stanowiło formę wsparcia żywieniowego, pozwalającą skarżącej skupić się na innych aspektach poprawy swojej sytuacji, np. poszukiwaniu pracy. Organy miały prawo ocenić, jaka kwota jest adekwatna, uwzględniając ograniczone środki.
Czy wysokość przyznanego zasiłku okresowego, obliczona jako połowa różnicy między kryterium dochodowym a dochodem skarżącej, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wysokość zasiłku okresowego obliczona zgodnie z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, uwzględniająca ograniczone możliwości finansowe organu, jest zgodna z prawem.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że sposób obliczenia zasiłku okresowego był zgodny z przepisami ustawy, a przyznana kwota mieściła się w ustawowych ramach. Podkreślono, że wysokość pomocy podlega uznaniu administracyjnemu, a organ prawidłowo uwzględnił całokształt sytuacji skarżącej oraz ograniczenia budżetowe.
Przepisy (14)
Główne
u.p.s. art. 8 § 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, które skarżąca nie przekroczyła.
u.p.s. art. 39 § 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
Reguluje przyznawanie zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych, wskazując na uznaniowy charakter tej pomocy.
u.p.s. art. 38 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa przesłanki przyznawania zasiłku okresowego, takie jak długotrwała choroba, bezrobocie, niskie dochody.
u.p.s. art. 38 § 2 i 3
Ustawa o pomocy społecznej
Reguluje sposób obliczania wysokości zasiłku okresowego, uwzględniając kryterium dochodowe i możliwości finansowe organu.
Pomocnicze
u.p.s. art. 41
Ustawa o pomocy społecznej
Dotyczy specjalnego zasiłku celowego, który może być przyznany w szczególnych przypadkach.
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Definiuje cel pomocy społecznej jako umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych.
u.p.s. art. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Wskazuje na obowiązek współdziałania osoby potrzebującej w rozwiązywaniu jej trudności życiowych.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi o związaniu sądu granicami skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje orzekanie sądu w przedmiocie oddalenia skargi.
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych sytuacjach.
Konstytucja RP art. 69
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje pomoc władz publicznych osobom z niepełnosprawnościami.
Konstytucja RP art. 71 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nakłada na władze publiczne obowiązek prowadzenia polityki społecznej uwzględniającej potrzeby osób z niepełnosprawnościami i znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa zasadę budzenia zaufania obywateli do organów władzy publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy pomocy społecznej prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. • Przyznana pomoc, choć niepełna, była zgodna z prawem i możliwościami finansowymi MOPS. • Koszty dojazdu do dziecka nie stanowią potrzeby bytowej w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. • Zasada uznania administracyjnego pozwala organom na swobodę w ustalaniu wysokości i formy pomocy. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i wspierający, a nie wyręczający.
Odrzucone argumenty
Przyznana pomoc jest niewystarczająca do zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącej. • Odmowa przyznania środków na dojazdy do dziecka jest niezasadna.
Godne uwagi sformułowania
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. • Słownikowe znaczenie "pomocy" prowadzi do wniosku, że jej celem jest wsparcie, ułatwienie osiągnięcia jakiegoś zamierzonego celu, a nie wyręczanie osoby podejmującej starania. • Pomoc społeczna nie służy stałemu zaspokajaniu wszelkich oczekiwań osób o to wnioskujących, lecz jedynie wspieraniu ich do czasu uzyskania przez te osoby możliwości samodzielnego zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych. • Instytucja pomocy społecznej ma na celu wspieranie w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, a nie utrzymywanie i zapewnianie wszystkich potrzeb Skarżącej. • Zasiłek celowy dotyczy wyłącznie spraw bytowych.
Skład orzekający
Tomasz Świstak
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
sprawozdawca
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących zasiłków celowych i okresowych, zasady uznania administracyjnego, pojęcie potrzeb bytowych oraz subsydiarny charakter pomocy społecznej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy indywidualnej sytuacji skarżącej i specyfiki działania konkretnych organów pomocowych. Ograniczone możliwości finansowe organów mogą wpływać na wysokość przyznawanej pomocy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i dylematy związane z przyznawaniem świadczeń w sytuacjach kryzysowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.
“Czy pomoc społeczna powinna zaspokajać wszystkie potrzeby? WSA w Poznaniu wyjaśnia granice wsparcia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.