II SA/PO 133/07

II SA/Po 133/07 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2007-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Edyta Podrazik
Jolanta Szaniecka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi M. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P. przy ul. [...].
W motywach rozstrzygnięcia organ nadzoru I instancji wskazał, że budynek przy ul. [...] został zrealizowany zgodnie z projektem budowanym zatwierdzonym decyzją pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] (Nr [...]) wydana przez Prezydenta Miasta.
Budynek zaprojektowano w taki sposób, że parter i pierwsze piętro tworzą zwarta bryłę. Natomiast na II piętrze zlokalizowane jest tylko jedno mieszkanie. Część płaszczyzny dachu w części północno wschodniej budynku stanowi taras dla mieszkania B, którego właścicielką jest uczestniczka [...]. Część płaszczyzny stanowi dach nad mieszkaniem C i D. W tej części dachu zlokalizowana jest grupa kominowa z przewodami wentylacyjnymi i dymowymi z pieców gazowych dwufunkcyjnych. W trakcie prowadzonych robót budowlanych przy realizowanym budynku w pion instalacyjny przy grupie kominowej zostały zamontowane przewody kominowe do kominków w mieszkaniach C i D. Prawidłowość podłączonych przewodów kominowych potwierdziły opinie kominiarskie K.K. z [...] 2003r. dla mieszkania C i z [...] 2004 r. dla całego budynku, G.M. z [...] 2004 r. dla mieszkania C oraz inż. J. K. z dnia [...] 2005 r. dla mieszkania D.
Wkłady kominowe wraz z obudową i przewodami kominowymi spalinowymi nie stanowią obiektu budowlanego, a jedynie urządzenia budowlane. W związku z tym na tego typu wyposażenie nie potrzeba decyzji pozwolenie na budowę ani zgłoszenia właściwemu organowi. Jedynym ograniczeniem do montażu tego typu instalacji jest wysokość budynku. Dopuszczalne jest także montowanie kominków w przedmiotowym budynku w świetle § 132 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Kominki opalane drewnem z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym mogą być instalowane wyłącznie w niskich budynkach wielorodzinnych, do których zalicza się budynki do 12 m nad poziomem terenu lub budynek mieszkalny do 4 kondygnacji nadziemnych. Natomiast wysokość przedmiotowego budynku przy ul. [...] nie przekracza 10m.
Prawidłowość wyprowadzanych przewodów kominowych określa Polska Norma PN-89/B-10425 - Przewody dymowe i spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły - wymagania techniczne i badania przy odbiorze. W punkcie 3.3.2.1. tej normy określono jedynie usytuowanie komina obok elementu budynku - stanowiącego przeszkodę - tak by zapewnić mu prawidłowe działanie. Istotna w tym względzie jest wysokość komina. Opinie przeprowadzone w toku sprawy wykazały, że w przedmiotowej grupie kominowej - wyloty przewodów kominowych dymowych od wkładów kominkowych z mieszkań C i D - ponad połać dachową spełniają wymagania powyższej Normy. W opinii inż. J. K. przeprowadzonej na zlecenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego autor zasugerował podwyższenie przewodów kominowych od wkładów kominkowych od lokali na parterze i piętrze o 2 m, ale nie określił podstawy tej wysokości.
Wobec powyższego rozwiązanie techniczne przewodów kominowych nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dokonane ustalenia wskazują, że nie ma podstaw do nakazania demontażu przewodów kominowych dymowych od wkładów kominkowych i przywrócenia stanu poprzedniego.
Na wniosek uczestniczki J. H.-H o stwierdzenie nieważności decyzji - pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego - z tak zaprojektowaną grupą kominową - Wojewoda wydał w dniu [...] decyzje o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. Decyzję tą utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję w dniu [...].
Analogiczne postępowanie przeprowadzone zostało w stosunku do wydanej w dniu [...] decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. [...] nr [...] udzielającej Przedsiębiorstwu Inżynieryjnemu "A" sp. z o.o. pozwolenia na użytkowania przedmiotowego budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]odmówił stwierdzenia nieważności decyzji pozwolenie na użytkowanie budynku przy ul. [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy stanowisko WWIINB. Stwierdzono zatem, że budynek z tak zaprojektowaną grupą kominową z przewodami spalinowymi (z pieca gazowego) wychodzącymi ponad dach może być użytkowany.
Dodatkowe przewody dymowe od kominków w mieszkaniach C i D zostały wprowadzone w trakcie robót budowlanych, przy realizacji budynku, do tej samej grupy kominowej, co przewody spalinowe od pieców gazowych ujętych w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją pozwolenie na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji organu nadzoru I instancji złożyła uczestniczka postępowania J. H.-H, która kwestionując dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne oraz wyprowadzone wnioski prawne wniosła o wydanie nakazu likwidacji przewodów kominowych od kominków. Podnosiła, że wydobywający się dym stanowi zagrożenie dla jej zdrowia i życia. Zatwierdzony w pozwoleniu na budowę projekt budowlany nie obejmował powyższych urządzeń grzewczych, więc stanowią one samowolę budowlaną. Domagała się także podwyższenia kominów gazowych oraz wykonania osłon od strony tarasów A i B.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z analizy akt sprawy i treści zaskarżonej decyzji wynika, ze organ I instancji nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności i przesłanek w sprawie, a część dowodów ocenił wybiórczo wyciągając błędne wnioski.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że inwestor - Przedsiębiorstwo Inżynieryjne "A" Sp. z o.o. - na zlecenie przyszłych właścicieli mieszkań nr [...] C i [...] D dokonało odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez wymurowanie dwóch przewodów kominowych, których wyloty znajdują się na wysokości okien i drzwi balkonowych usytuowanych na poddaszu mieszkania odwołującej i zlokalizowane są one od tych elementów w odległości 8,4 m oraz 4,2 m.
Potwierdzeniem tego są otrzymane w czasie kontroli, od właściciela mieszkania nr[...] , dokumenty o zleceniu inwestorowi "przemurowania komina" oraz zobowiązaniu tego lokatora do "niezwłocznego zamontowania wkładu kominowego" - obydwa z dnia [...] 2003 r., a także faktura za montaż wkładu kominowego z dnia [...] 2003 r. Jednocześnie podczas kontroli zarządca budynku przedłożył rysunki (bez daty ich sporządzenia) z naniesionymi wykonanymi przewodami dymowymi. Jednak w posiadanej przez zarządcę budynku dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej brak jest jakichkolwiek rozwiązań projektowych oraz obliczeń statycznych związanych z punktowo opartym na stropie przedmiotowym przewodem kominowym, co wynika również z protokołu przesłuchania strony (zarządcy) z dnia [...] 2006 r.
Organ II instancji zauważył, że inwestor do swojego wniosku z dnia [...] grudnia 2003 r. o wydanie pozwolenia na użytkowanie nie załączył dokumentacji powykonawczej z naniesionymi zmianami polegającymi na wymurowaniu dodatkowych przewodów dymowych - elementów konstrukcyjnych budynku. Również w znajdującym się w aktach sprawy PINB oryginale dziennika budowy, brak jest dokonania jakichkolwiek zapisów o wykonaniu dodatkowych przewodów kominowych. Także w oświadczeniu kierownika budowy (str. 59 dziennika budowy) brak jest informacji o wprowadzeniu zmian w toku wykonywania robót.
Fakty te jednoznacznie wskazują, iż powyższe roboty, polegające na przemurowaniu komina oraz zamontowaniu wkładu kominowego, nie były objęte zatwierdzonym projektem budowlanym.
Wobec powyższego nie jest prawdziwy wywód organu I instancji, iż Wojewoda wydał w dniu [...] decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego - z tak zaprojektowaną grupą kominową. Dokonana przez Wojewodę kontrola dotyczyła wydanego [...] pozwolenia na budowę i zatwierdzonego w niej projektu budowlanego. Czynności kontrolne Wojewody nie mogły więc dotyczyć rozbudowanej grupy kominowej, które to prace dodatkowe miały miejsce w czasie trwania budowy tj. okresie od czerwca 2002 r. do września 2003 r.
W innej części uzasadnienia decyzji organ nadzoru I instancji błędnie interpretuje stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w decyzji [...] odmówił odwołującej się stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego badając tę kwestię ustalił, że w momencie wydawania przez organ I instancji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tj. w dniu [...] nie występowały zagrożenia dla zdrowia i życia skarżącej, co zostało zawarte w uzasadnieniu decyzji organu nadzoru budowlanego II instancji, która została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Świadczą o tym chociażby załączone przez inwestora do wniosku o pozwolenie na użytkowanie protokoły kontroli przewodów kominowych sporządzonych w dniu [...] 2003 r. Pozytywna ich ocena stanowiła podstawę do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Organ Nadzoru II instancji zauważył, że zawarta w nich ocena nie uwzględnia stanu po wybudowaniu w przedmiotowym budynku nieprzewidzianych w projekcie budowlanym urządzeń budowlanych - kominków, w tym faktu ich użytkowania i wynikających stąd uciążliwości dla odwołującej, a nawet możliwości wystąpienia zagrożenia dla jej zdrowia i życia.
Dopiero w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia [...] dokonano zapisu uwag odwołującej się, wobec czego mistrz kominiarski zalecił podwyższenie przewodów dymowych nasadami żaroodpornymi w izolacji termicznej.
Powyższe stwierdzenie mistrza kominiarskiego jednoznacznie potwierdza wykonanie przez inwestora oraz właścicieli mieszkań C i D dodatkowych przewodów dymowych i urządzeń budowlanych grzewczych kominków, których użytkowanie może powodować zagrożenie dla zdrowia i życia odwołującej się.
W ocenie organu II instancji należy rozróżnić stan, gdy na dzień wydania pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowego budynku kominki nie zostały wybudowane i w obiekcie nie występowały jakiekolwiek uciążliwości, co organowi nadzoru budowlanego I instancji pozwoliło udzielić takiego pozwolenia, od stanu po wybudowaniu i rozpoczęciu użytkowania dodatkowych źródeł ogrzewania - kominków (emitujących dym) w lokalach mieszkalnych nr C i D.
Stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w decyzji [...] odmówił Pani J. H.-H stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, nie uwzględnia stanu po wbudowaniu w przedmiotowy budynek nieprzewidzianych w projekcie budowlanym urządzeń budowlanych - kominków, w tym faktu ich użytkowania i wynikających stąd uciążliwości dla odwołującej się, gdyż stan taki zaistniał dopiero dziewięć miesięcy po wydaniu pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...] w P.
Dowodem na to jest przywoływany wcześniej protokół z okresowej kontroli przewodów kominowych, gdzie dokonano zapisu uwag właściciela mieszkania - J. H.-H, że zgłasza ona zawiewanie spalin do okien z przewodów kominowych od kominków z mieszkań nr C i D.
Z treści powyższego dokumentu wynika jednoznacznie, że po wydaniu przez organ I instancji decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, właściciele mieszkań C i D wykonali urządzenia budowlane grzewcze - kominki, których użytkowanie stanowi uciążliwość i może powodować zagrożenie dla zdrowia i życia skarżącej.
Zdaniem organu II instancji wynika to również z protokólarnych ustaleń kontroli utrzymania budynku z dnia [...] dokonanej przez inspektorów WINB . Mianowicie w trakcie prowadzenia czynności kontrolnych w lokalu mieszkalnym nr [...] oraz w lokalu mieszkalnym nr [...] stwierdzono wykonanie urządzeń grzewczych - kominków. Poza tym stwierdzono, że samowolnie wymurowane przewody kominowe, zostały dodatkowo przedłużone przy pomocy rur stalowych i znajdują się na wysokości okien lokalu mieszkalnego odwołującej. Dodatkowo niekorzystnym czynnikiem jest usytuowanie przewodów dymowych od strony południowej, a zwłaszcza zachodniej, z którego to kierunku wieje 80% wiatrów.
Udzielając wyjaśnień właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] udostępnił kontrolującym oryginał faktury na zabudowę urządzenia grzewczego z dnia [...] października 2004 r. Nie przedłożył jednak dokumentów świadczących o dopuszczeniu zastosowanych wyrobów budowlanych do stosowania w budownictwie.
W ocenie organu II instancji zgromadzone w aktach sprawy dokumenty jednoznacznie wskazują, że roboty budowlane polegające na wykonaniu obu urządzeń grzewczych - kominków zrealizowane zostały około dziesięć miesięcy po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. [...] w P. (opinia nr [...] z dnia [...] 12.2004 r., opinia kominiarska nr [...] z dnia [...] 02.2005 r. dla użytkowanego lokalu C, opinia kominiarska z dnia [...] 02.2005 r. dla właściciela mieszkania D, faktura na zabudowę urządzenia grzewczego oraz pisma z dnia [...] 11.2004 r. i z [...] 11.2004 r. kierowane przez Przedsiębiorstwo Inżynieryjne "A" sp. z o.o. - inwestora, do zarządcy budynku oraz odwołującej).
Organ nadzoru II instancji przyjął, że właściciel mieszkania nr [...] m. in. potwierdził ustalenia WWINB o wykonaniu instalacji wkładów kominowych w trakcie procesu budowlanego oraz o wykonaniu urządzenia grzewczego - kominka w miesiącu październiku 2004 r., a więc dziewięć miesięcy po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. [...] w P.
Organ nadzoru II instancji zwrócił uwagę, że uciążliwość użytkowania przedmiotowych kominków dla odwołującej się została także stwierdzona przez Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P., który w dniu [...] 2004 r. dokonał wizji lokalnej w sprawie eksploatacji kominów na nieruchomości przy ul. [...] . W uzasadnieniu do wydanego postanowienia Prezydent Miasta stwierdził, że przedmiotowe kominy są niższe od nieruchomości, na której zostały posadowione, co może mieć wpływ na występowanie opisanych uciążliwości.
W kontekście powyższego, WWINB zwrócił uwagę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. P., który będąc w posiadaniu protokołu z okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia [...] ,gdzie mistrz kominiarski zapisał, że grupa kominowa na niższej części budynku została wykonana zgodnie z projektem budowlanym, który nie przewidywał przewodów dymowych, a zarazem zawiewania dymu do okien oraz zalecił podwyższenie przewodów dymowych, pomimo upływu okresu dwóch lat, nie przystąpił do wyegzekwowania od zarządcy budynku powyższych obowiązków.
Dopełnieniem takiej postawy organu I instancji jest, zawarta w uzasadnieniu rozpatrywanej decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, próba polemiki z wydaną w tej kwestii w dniu [...] grudnia 2005 r. opinią kolejnego mistrza kominiarskiego. Opinia ta jednoznaczny podaje rozwiązanie techniczne o sposobie (rodzaju materiału) oraz wysokości przedłużenia przedmiotowych przewodów kominowych dymowych.
Organ II instancji uznał, że wynikające z obu opinii mistrzów kominiarskich, zgodne co do treści, zalecenie o podwyższeniu przewodów dymowych, winno dla organu I instancji stanowić wystarczający dowód do podjęcia działań w tym zakresie.
WWINB uznał, że takie zaniechanie działań organu I instancji dowodzi, iż nie zachowuje on w przedmiotowej sprawie wymaganej prawem bezstronności, naruszając także art. 8 kpa o obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa.
W tej sytuacji organ nadzoru II instancji jednoznacznie stwierdził, że w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w P. wykonane dodatkowe roboty budowlane polegające na budowie dwóch przewodów kominowych z wkładami kominowymi, dwóch kominków stanowiących alternatywne (dodatkowe) źródła ogrzewania, montaż stalowych nasad kominowych o zbyt małej wysokości mogą mieć wpływ na:
– bezpieczeństwo konstrukcji - brak obliczeń sprawdzających i rozwiązania projektowego i
– bezpieczeństwo pożarowe - brak kompletu dokumentów na wbudowane wyroby budowlane.
Jednocześnie organ II instancji zgodził się z wnioskiem odwołującej się, że zamieszkuje ona w budynku, który może stanowić zagrożenie dla jej zdrowia i życia, poprzez użytkowanie przedmiotowych kominków w lokalach mieszkalnych nr [...] i nr [...] Urządzenia te emitują bowiem dym na wysokości okien odwołującej, a zlokalizowane są w odległości zaledwie kilku metrów od nich.
W tym stanie rzeczy zagadnienia te powinny być przedmiotem rozpatrywania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. P. w trybie przepisu art. 66 ustawy prawo budowlane, celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Na powyższe wskazał też Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, który w swojej decyzji Nr [...] z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P., jednoznacznie wskazał na podstawę prawną w rozpatrywanej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego argumentował, że wadliwe funkcjonowanie spornych przewodów kominowych stanowić może podstawę do działania organów nadzoru budowlanego w postępowaniu w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku i związanych z nim przeszkód w użytkowaniu budynku prowadzonego na podstawie art. 66 prawa budowlanego.
Z drugiej strony, organ nadzoru II instancji wskazał, że nie potwierdził się zarzut odwołującej się J. H.-H w zakresie odstępstw od projektu budowlanego polegających na zmianie lokalizacji przewodu kominowego spalinowego, który jej zdaniem powinien znajdować się na wysokim dachu. Kontrola pozwoliła na stwierdzenie wykonania tych elementów budynku zgodnie z zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli M. i S. małżonkowie S. - właściciele mieszkania [...] domagając się jej uchylenia w całości jako naruszającej prawo.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 6, kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 11 kpa, art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 §3 kpa i art. 136 kpa.
Wskazali, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szereg nieścisłości świadczących o braku dokładnego i prawidłowego wyjaśnienia przez organ II instancji stanu faktycznego sprawy.
Skarżący wskazali, że z dokumentów uzyskanych przy odbiorze mieszkania C wynika, że budynek nr [...] uzyskał pozwolenie na użytkowanie w dniu [...]. Nie ulega więc wątpliwości, że prace polegające na rozbudowie ciągu kominowego i zainstalowaniu wkładów zostały wykonane w czasie i w ramach realizowanego przez dewelopera procesu budowlanego, przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku nr [...]. Przy odbiorze mieszkania C skarżący otrzymali protokół nr [...] z dokonanej w dniu [...] listopada 2003r. kontroli-oględzin przewodów kominowych i podłączeń dymowych, spalinowych i wentylacyjnych. Protokół został sporządzony siedem miesięcy po wybudowaniu przewodu kominowego do kominka, zatem oceniany stan był identyczny ze stanem dzisiejszym.
Skarżący podkreśli, że rozbudowa ciągu kominowego połączonego z instalacją stalowego przewodu (wkładu) kominowego zrealizowano na przełomie marca i kwietnia 2003r. Instalacja kominków nastąpiła w październiku 2004r. w mieszkaniu C i latem 2003r. w mieszkaniu D.
Skarżący zarzucili, brak dowodów w oparciu, o które organ nadzoru II instancji ustalił, że użytkowanie przedmiotowych kominków może powodować zagrożenie dla życia i zdrowia uczestniczki postępowania J. H.-H.
Podnieśli zarzut braku bezstronności w działaniu organu II instancji zwłaszcza w odniesieniu do sposobu przeprowadzenia w dniu [...] października 2005 r. kontroli przedmiotowych kominków w mieszkaniach C i D.
Zdaniem skarżących bezpodstawne jest twierdzenie organu II instancji, że wnioski opinii kominiarskiej z dnia [...] grudnia 2005 r. stanowią podstawę do nakazania zarządowi budynku wykonania określonych robót budowlanych. Wnioski WWINB nie mają oparcia w przepisach prawa, a także nie zawierają uzasadnienia dlaczego należy podwyższyć kominy tylko od kominków i dlaczego o dwa metry.
Reasumując, rozstrzygnięcie sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy grupy kominowe w budynku nr [...] zostały prawidłowo zaprojektowane oraz czy przepisy prawa pozwalają na zainstalowanie kominków w budynkach tego typu. Skarżący uznali, że organ I instancji prawidłowo rozstrzygnął sprawę w tym względzie i zasadnie umorzył postępowanie administracyjne.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. W szczególności organ nadzoru II instancji wskazał, że niezasadny okazał się zarzut dotyczący szeregu nieścisłości świadczących o braku dokładnego i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero bowiem przeprowadzona przez ten organ kontrola przedmiotowej instalacji z udziałem inspektorów z innych branż oraz wnikliwa analiza akt sprawy organu I instancji stały się podstawą wydania zaleceń organowi I instancji i wydania w dniu [...] decyzji nr [...].
Szczegółowo odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji powtórzył argumenty zawarte w treści uzasadnienia decyzji drugoinstancyjnej i wskazał, że w świetle zgromadzonych akt sprawy prace polegające na rozbudowie ciągu kominowego i zainstalowaniu wkładów zostały wykonane w czasie i w ramach realizowanego przez dewelopera procesu budowlanego, przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie budynku [...]. Opisany zakres robót nie był przewidziany zatwierdzonym w decyzji o pozwoleniu na budowę projektem budowlanym.
Następnie organ II instancji zakwestionował twierdzenie skarżących, że skoro protokół kontroli przewodów kominowych z dnia [...] października 2004 r. sporządzony został siedem miesięcy po wybudowaniu przewodu (wkładu) kominowego do kominka to stan oceniany w czasie kontroli był identyczny ze stanem dzisiejszym. Opinie kominiarskie jednoznacznie bowiem potwierdzają wykonanie przez inwestora oraz właścicieli mieszkań dodatkowych, w stosunku do projektu budowlanego, przewodów dymowych i urządzeń budowlanych grzewczych - kominków. Natomiast prace związane z instalacją kominków zostały wykonane 11 miesięcy po protokole, na który powołują się skarżący.
Organ nadzoru II instancji nie zgodził się z zarzutem skarżących, że analizując materiał dowodowy doszedł do sprzecznych ustaleń. Wprawdzie w dzienniku budowy brak jest jakichkolwiek zapisów o wymurowaniu dodatkowych przewodów kominowych (dymowych) oraz zamontowaniu w nich stalowych wkładów dymowych to jednak nie podważa to faktu, że w czasie trwania budowy doszło do wykonania części robót nieprzewidzianych w zatwierdzonym projekcie budowlanym.
Organ odwoławczy powtórzył, że w sposób jednoznaczny ustalono zakres poszczególnych etapów prac związanych z budową alternatywnych źródeł grzewczych - kominków, zatem bezpodstawny jest zarzut skarżących dotyczący nie rozróżnienia rozbudowy ciągu kominowego, który nastąpił na przełomie marca i kwietnia 2003 r. od montażu samego kominka w mieszkaniu C i D. Co więcej, informacja skarżących o wykonaniu przez sąsiada kominka w lokalu [...] latem 2003 r., stanowi kolejny dowód wykonania przez kierownika budowy prac nie objętych pozwoleniem na budowę, a także braku dokonania stosownego zapisu w dzienniku budowy.
W dalszej części odpowiedzi na skargę organ II instancji odwołał się do swoich rozważań dotyczących bezpieczeństwa wykonanych robót budowlanych polegających na budowie przewodów kominowych z wkładami kominowymi, a także bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego i bezpieczeństwa użytkowania przedmiotowego obiektu.
Odnosząc się do zarzutu braku poinformowania mieszkańców budynku nr [...] przy ul. [...] o wynikach dokonanej przez WWINB w dniu [...] 2005 r. kontroli, organ nadzoru II instancji wskazał, że zgodnie z przepisami prawa budowlanego, kontrolowanym był zarządca budynku, jemu też udzielona została odpowiedź. Z drugiej strony, nieobecność sąsiada właściciela mieszkania nr [...] podczas kontroli w dniu [...] 2005 r., nie może być przeszkodą dla organu nadzoru budowlanego I instancji w dokonaniu ustalenia faktycznego stanu technicznego przedmiotowego budynku oraz wyegzekwowania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Ustosunkowując się do dalszych zarzutów skargi organ odwoławczy podał, że z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 prawa budowlanego wynika, iż obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących m.in.: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, a także poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Tymczasem kominki wybudowane w budynku nr 86 nie zostały poddane procesowi projektowania w sposób określony w przepisach.
Poza tym już po wydaniu pozwolenia na użytkowanie przez PINB dla m. P., na I piętrze wykonany został kominek, a na dachu budynku dwie rury stalowe jako przedłużenie murowanych przewodów dymowych, w sąsiedztwie okien odwołującej się.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu uczestniczka postępowania J. H.-H wniosła o oddalenie skargi i powołała się na argumenty podnoszone przed organami administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wydanie decyzji kasacyjnej, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie było usprawiedliwione. Organ odwoławczy prawidłowo bowiem przyjął, że w sprawie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W szczególności nie może budzić wątpliwości konieczność jednoznacznego ustalenia, czy zrealizowane w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w P. roboty budowlane polegające na wybudowaniu dwóch przewodów kominowych z wkładami kominowymi, montażu stalowych nasad kominowych i zainstalowaniu w dwóch lokalach kominków stanowiących dodatkowe źródło ogrzewania, nie naruszają przepisów prawa budowlanego. Należy bowiem mieć na uwadze, że wskazane wyżej urządzenia budowlane nie były objęte zatwierdzonym decyzją udzielającą pozwolenia na budowę projektem budowlanym, Nie były one również przedmiotem oceny w postępowaniu udzielającym pozwolenia na użytkowanie budynku, o czym obszernie wypowiedział się organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji, przy czym argumenty tego organu znalazły oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy (por. między innymi decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] nr [...] , decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] nr [...] w aktach adm. WINB tom II).
Jakkolwiek organ pierwszej instancji uznał, że przedmiotowe roboty budowlane nie naruszają wymogów prawa budowlanego to krytycznej ocenie tego stanowiska przedstawionej w motywach zaskarżonej decyzji nie można odmówić słuszności. Przede wszystkim organ I instancji w żaden sposób nie odniósł się do opinii kominiarskich K. K. (k. [...] akt adm. I inst.) i J.K. (k. [...] akt adm. I inst.) zalecających podwyższenie przewodów kominowych dymowych. Ponadto zważywszy na brak dokumentacji projektowej dotyczącej przedmiotowych robót budowlanych organ ten nie wyjaśnił, czy zastosowane przy realizacji robót rozwiązania techniczne oraz wyroby budowlane zapewniają bezpieczeństwo budynku (konstrukcji, pożarowe, inne).
Odnosząc się zaś do zgłaszanych przez uczestniczkę postępowania J. H.-H uciążliwości związanych z eksploatacją dodatkowych urządzeń grzewczych w postaci kominków stwierdzić należy, że w istocie w sprawie nie wyjaśniono - na co słusznie zwracają uwagę skarżący - czy owa uciążliwość łączy się z zagrożeniem dla życia lub zdrowia ludzi. Jednak podkreślić należy, że również w tej kwestii organ pierwszoinstancyjny nie zajął jakiegokolwiek stanowiska. Natomiast , wbrew przekonaniu skarżących organ odwoławczy nie przesądził powyższego zagadnienia wskazując jedynie na możliwość ujemnego oddziaływania dymów pochodzących ze spalania drewna w kominkach na życie czy zdrowie uczestników postępowania.
Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] tylko mieszkanie J. H.-H usytuowane zostało na trzeciej kondygnacji. Pozostałe dwa skrzydła tego budynku są dwukondygnacyjne. Część płaszczyzny dachu budynku o wysokości dwóch kondygnacji stanowi taras dla mieszkania J. H.-H. Przedmiotowe przewody kominowe wyprowadzone zostały na dach budynku w jego dwukondygnacyjnej części naprzeciwko okien mieszkania uczestniczki postępowania, przy czym wyloty kominów nie przekraczają dachu jej mieszkania (dach na trzeciej kondygnacji).
Przy tak zaprojektowanym budynku, poza oceną dopuszczalności zainstalowania nieprzewidzianych w projekcie budowlanym kominków z punktu widzenia § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.IV.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) należało ocenić prawidłowość wyprowadzenia przewodów kominowych również w świetle § 142 powołanego rozporządzenia. Takiej oceny nie zawiera decyzja pierwszoinstancyjna.
Wskazane wyżej okoliczności potwierdzają zatem zasadność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej przewidzianej w art. 138 § 2 kpa. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził bowiem w znacznej części postępowania wyjaśniającego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Nawiązując do zarzutów skargi należy wyjaśnić, że zaskarżona decyzja nie przesądza o losach niniejszej sprawy. Zalecenia organu odwoławczego wskazują jedynie na potrzebę wyjaśnienia okoliczności w nich podanych. Organ odwoławczy przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji nie może zresztą w jakikolwiek sposób narzucać temu organowi treści rozstrzygnięcia. W tym kontekście nieuprawnione są zarzuty skarżących dotyczące stronniczości organu odwoławczego. Również nietrafne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów procesowych (art. 6, 7, 8, 11, 77 § 1 i 80 kpa).
Skoro sprawa wymaga dalszego wyjaśnienia istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, to zarzuty dotyczące postępowania dowodowego należało uznać za przedwczesne. Godzi się natomiast wskazać, że nakazy administracyjne orzekane przez organy nadzoru budowlanego na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) winny być kierowane do wspólnoty mieszkaniowej, a nie zarządcy nieruchomości, który jako strona umowy zawartej ze wspólnotą mieszkaniową nie ma własnych praw do nieruchomości. Uwaga ta jest konieczna w kontekście wypowiedzi organu odwoławczego odnoszących się do zarządcy przedmiotowego budynku, w którym to budynku właściciele poszczególnych lokali mieszkalnych tworzą Wspólnotę Mieszkaniową.
Z przyczyn wyżej wskazanych skargę jako nieuzasadnioną oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.VIII.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
/-/ E.Podrazik /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
MK