II SA/Po 130/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-07-18
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęnadzór budowlanysamowola budowlanaodległość od granicyinteres prawnypostępowanie administracyjneuchylenie decyzjikoszty sądowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję o umorzeniu postępowania nadzorczego, uznając ją za przedwczesną z powodu braku w aktach sprawy kluczowych dokumentów i niejasności co do rzeczywistego żądania strony.

Skarżący A. i A.G. domagali się kontroli pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, wskazując na naruszenie odległości od ich nieruchomości z działalnością gospodarczą. Organy nadzoru budowlanego umorzyły postępowanie jako bezprzedmiotowe, powołując się na ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Sąd uchylił tę decyzję, uznając ją za przedwczesną, ponieważ nie można było zweryfikować zgodności budowy z pozwoleniem z powodu braku dokumentów w aktach sprawy, a także z powodu niejasności co do charakteru żądania skarżących (wznowienie postępowania czy likwidacja samowoli budowlanej).

Sprawa dotyczyła skargi A. i A.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania administracyjnego. Skarżący domagali się kontroli pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego, twierdząc, że narusza ono odległości od ich nieruchomości, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, oraz że nie uczestniczyli w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Organy obu instancji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ budowa była prowadzona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie stwierdzono robót innych niż objęte pozwoleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za przedwczesną. Sąd wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do kontroli prawidłowości ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która może być weryfikowana w trybach nadzwyczajnych. Jednakże, skoro skarżący zwrócili się o kontrolę, organy powinny były wyjaśnić rzeczywiste żądanie strony – czy chodziło o wznowienie postępowania, czy o wszczęcie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Ponadto, umorzenie postępowania było przedwczesne, gdyż do akt sprawy nie dołączono ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co uniemożliwiało kontrolę zgodności budowy z pozwoleniem. Sąd zauważył również, że tablica informacyjna budowy wskazywała na pozwolenie wydane na remont i rewitalizację, a nie na budowę nowego obiektu, co dodatkowo podważało ustalenia organów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do kontroli prawidłowości ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę; weryfikacja taka może nastąpić w trybach nadzwyczajnych.

Uzasadnienie

Kompetencje organów nadzoru budowlanego ograniczają się do inspekcji i kontroli procesu budowlanego oraz utrzymania obiektów budowlanych, a nie do ponownej merytorycznej oceny ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 65 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przekazania sprawy do organu właściwego, jeśli organ jest niewłaściwy.

Pr. bud. art. 48

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 49b

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 50

Prawo budowlane

Pr. bud. art. 83

Prawo budowlane

Zakres kompetencji organów nadzoru budowlanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niejasność co do rzeczywistego żądania strony (wznowienie postępowania vs. samowola budowlana). Brak w aktach sprawy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, uniemożliwiający kontrolę zgodności budowy z pozwoleniem. Informacje na tablicy budowy wskazujące na remont/rewitalizację, a nie budowę, co podważa ustalenia organów.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę (zostały odrzucone przez sąd jako przedwczesne i niepoparte dowodami).

Godne uwagi sformułowania

nie można oczekiwać, że organy nadzoru budowlanego będą na wniosek skarżących kontrolować prawidłowość ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obowiązkiem organu było zażądanie od wnioskodawców sprecyzowania, czy wnoszą prośbę o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, czy też sygnalizują potrzebę wszczęcia postępowania sprawdzającego, czy roboty budowlane realizowane są przez inwestora w warunkach samowoli budowlanej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmuje również ustalenie przez organy administracji treści rzeczywistego żądania strony umorzenie postępowania – jako bezprzedmiotowego – z uwagi na prowadzenie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę należy uznać za przedwczesne, już chociażby z tej przyczyny, że do akt sprawy nie dołączono tej decyzji.

Skład orzekający

Barbara Drzazga

przewodniczący

Barbara Kamieńska

sprawozdawca

Wiesława Batorowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwość organów nadzoru budowlanego, obowiązek wyjaśniania żądań stron, wymogi formalne umorzenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o kontrolę pozwolenia na budowę i niejasności co do jego charakteru.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zidentyfikowanie przez organ żądania strony i kompletowanie akt sprawy, nawet w rutynowych sprawach budowlanych.

Niejasne żądanie strony i braki w aktach sprawy doprowadziły do uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania budowlanego.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 130/06 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /przewodniczący/
Barbara Kamieńska /sprawozdawca/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 1544/06 - Wyrok NSA z 2007-11-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr/ Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2006r. przy udziale ze skargi A. i A.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego; I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]r. Nr [...], II. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. i A.G. kwotę 500,-zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska
Uzasadnienie
Pismem sporządzonym dnia [...]r. (k. 1 akt administracyjnych) skarżący A. G. – "jako sąsiad – strona" wniósł o przeprowadzenie kontroli wydanego dnia [...]r. pozwolenia nr [...] na budowę z budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce nr [...] obręb S. przy ul. [...], w związku z niezachowaniem odległości nowoprojektowanego budynku od budynków A. i A.G., w których prowadzona jest działalność gospodarcza. Wnioskodawca podniósł, że on i jego żona nie uczestniczyli w postępowaniu administracyjnym "na skutek odmowy udzielenia informacji o inwestycji przez urzędników i wcześniejszego stanowiska organu rozpatrującego wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę".
W dniu [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. przeprowadził kontrolę na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] w związku z budową budynku mieszkalnego. W protokole oględzin robót budowlanych nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości i wskazano, że na dzień kontroli nie ma możliwości ustalenia odległości budowanego obiektu od granicy działki.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) oraz art. 48, art. 49b, art. 50 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) umorzył – jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego w K. przy ul. [...], na działce oznaczonej nr [...], obręb S.
Uzasadniając organ stwierdził, że przedmiotowy budynek jest realizowany na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r. wobec czego brak podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Brak również przesłanek do zastosowania art. 49b i art. 50 Prawa budowlanego, gdyż nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych innych niż objęte pozwoleniem na budowę, które wymagałyby pozwolenia lub zgłoszenia. Inwestycja nie jest też prowadzona w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź przepisach.
W odwołaniu od tej decyzji A.G. zarzucił, że ustalenie organu orzekającego, że inwestor – Towarzystwo Budownictwa Społecznego w K. prowadzi budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest wystarczające do uznania, iż bezprzedmiotowe jest postępowanie administracyjne wszczęte – na jego wniosek – w celu skontrolowania "realizacji inwestycji pod względem zgodności z prawem ze względu na niezachowanie odległości nowoprojektowanego budynku mieszkalnego od moich budynków, w których prowadzona jest działalność gospodarcza branży motoryzacyjnej". Budynki te znajdują się w odległości około 6 m od granicy działki nr [...], a ściana sąsiedniego budynku magazynowego nie spełnia wymogów ściany oddzielenia przeciwpożarowego. W pomieszczeniach związanych z działalnością gospodarczą odwołującego się przechowywane są butle ze sprzężonym tlenem, potrzebnym do cięcia blach. Odwołujący wyraził też obawę, że realizacja budynków wielorodzinnych uniemożliwi naturalne oświetlenie części pomieszczeń od zachodniej strony budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. w części wskazującej podstawę prawną rozstrzygnięcia i jako podstawę prawną wskazał tylko art. 105 § 1 kpa, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W ocenie organu odwoławczego, stanowisko organu I instancji co do bezprzedmiotowości postępowania było trafne. Prace budowlane przy budowie wielorodzinnego budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w K. są prowadzone na podstawie ostatecznej decyzji a dnia [...] r. nr [...] o pozwoleniu na budowę i jak wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji "nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych innych niż objęte pozwoleniem na budowę, które wymagałyby zgłoszenia lub pozwolenia. Inwestycja nie jest prowadzona w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska oraz w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach".
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego zaprojektowania przedmiotowej inwestycji w sposób naruszający przepisy powszechnie obowiązujące, organ drugiej instancji wyjaśnił, iż mogą być one podstawą do wszczęcia postępowania w trybie nadzwyczajnym przed organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez A. i A.G. – z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu. Jeszcze raz wyjaśnili, że domagali się wszczęcia postępowania administracyjnego w celu "ustalenia faktów nieujętych w projekcie budowlanym i nie wziętych pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę (np. nieaktualność mapy sytuacyjnej, na której nie było wskazanych budynków) oraz relacji pomiędzy projektowanymi budynkami a istniejącą sytuacją w terenie, która również nie była znana organowi wydającemu pozwolenie na budowę ani uwzględniającemu projekt (np. rzeczoznawcy przeciwpożarowemu – palne dachy magazynów sklepowych z wystającą z muru granicznego konstrukcją drewnianych okapów przy zaprojektowaniu ściany budynku mieszkalnego z otworami w odległości 4 m od niej)".
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazał się uzasadniona, chociaż z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Skarżący nie mogą oczekiwać, że organy nadzoru budowlanego będą na wniosek skarżących kontrolować prawidłowość ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę – pod względem faktycznym i prawnym, bowiem kompetencje organów nadzoru budowlanego sprowadzają się w zasadzie do działań z zakresu inspekcji i kontroli tak w zakresie prawidłowości przebiegu procesu budowlanego, jak i utrzymania obiektów budowlanych (art. 83 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016). Przede wszystkim jednak – jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania – ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę może być weryfikowana w trybie nadzwyczajnym, nie przez organ nadzoru budowlanego.
Problem jednak w tym, że skoro skarżący we wniosku z dnia [...] r. zwrócili się o kontrolę wydanego pozwolenia na budowę nr [...] z dnia [...] r., twierdząc, że nie uczestniczyli w tym postępowaniu bez swojej winy, to obowiązkiem organu było zażądanie od wnioskodawców sprecyzowania, czy wnoszą prośbę o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, czy też sygnalizują potrzebę wszczęcia postępowania sprawdzającego, czy roboty budowlane realizowane są przez inwestora w warunkach samowoli budowlanej. Jak trafnie wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 listopada 1999r. sygn. I SA/Łd 1592/97 (Lex nr 40547) – obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmuje również ustalenie przez organy administracji treści rzeczywistego żądania strony. Również obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa wymaga wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości. Nie można wykluczyć, że w istocie skarżący nie wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tylko z tego względu, że wniosek skierowali do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K., oczywiście niewłaściwego. Stosownie bowiem do art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, powinien niezwłocznie przekazać je do organu właściwego, zawiadamiając o tym wnoszącego podanie.
Nawet gdyby okazało się w toku dalszego postępowania, że skarżący wnieśli o wszczęcie postępowania w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej, to umorzenie postępowania – jako bezprzedmiotowego – z uwagi na prowadzenie budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę należy uznać za przedwczesne, już chociażby z tej przyczyny, że do akt sprawy nie dołączono tej decyzji. Uniemożliwia to skontrolowanie, czy budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego prowadzona jest na podstawie wskazanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pozwolenia na budowę z dnia [...] r. Nr [...] i czy nie dopuszczono się odstępstw przy realizacji tej inwestycji. Organy obu instancji przeoczyły, że na zdjęciu wykonanym w trakcie wizji lokalnej terenu inwestycji, obejmującym tablicę informacyjną budowy prowadzonej przez Miejskie Towarzystwo Budownictwa Społecznego, wskazano, że pozwolenie o tym numerze zostało wydane w dacie [...] r. "na remont", a przedmiotem budowy jest "rewitalizacja kamiennicy z dobudową".
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji
/-/ W. Batorowicz /-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI