II SA/Po 129/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący R. C. złożył obszerny wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej działalności spółki komunalnej, obejmujący m.in. wyniki finansowe, dane o pracownikach, informacje o kadrze kierowniczej, obsługę prawną i finansową, a także szczegóły dotyczące inwestycji i umów. Spółka początkowo poinformowała o przedłużeniu terminu odpowiedzi, a następnie wydała decyzję odmawiającą udostępnienia informacji w całości. Uzasadnienie decyzji opierało się na twierdzeniu, że żądane informacje dotyczą prywatnych interesów wnioskodawcy, a nie "sprawy publicznej", oraz na koncepcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Spółka wskazała na rzekomy konflikt między skarżącym a obecnym zarządem oraz na potencjalne spory cywilnoprawne. Skarżący wniósł skargę do WSA w Poznaniu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, międzynarodowych paktów praw obywatelskich i politycznych, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym naruszenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że spółka błędnie odmówiła udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej, skoro sama twierdziła, że informacje te nie stanowią informacji publicznej. Sąd podkreślił, że prawo do informacji publicznej wynika z Konstytucji i obejmuje działalność podmiotów wykonujących zadania publiczne i gospodarujących mieniem komunalnym. Sąd zakwestionował stanowisko spółki, że interes wnioskodawcy decyduje o tym, czy informacja jest publiczna, wskazując, że prawo do informacji jest prawem podmiotowym, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego ani faktycznego. Sąd odniósł się również do koncepcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej, uznając, że spółka nie wykazała w sposób rzetelny, aby doszło do takiego nadużycia. Sąd podkreślił, że taka koncepcja może być stosowana jedynie w przypadkach skrajnych i wymaga szczegółowej oceny okoliczności faktycznych, czego spółka nie uczyniła. Sąd uznał, że potencjalny spór cywilnoprawny nie stanowi podstawy do ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej. W związku z tym, sąd uchylił decyzję spółki i zasądził od niej zwrot kosztów sądowych na rzecz skarżącego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez spółkę, która ma uwzględnić ocenę prawną sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w kontekście definicji informacji publicznej, pojęcia "sprawy publicznej", roli interesu wnioskodawcy oraz stosowania koncepcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej, jednak jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy spółka komunalna może odmówić udostępnienia informacji publicznej w całości, powołując się na to, że wniosek dotyczy prywatnych interesów wnioskodawcy, a nie "sprawy publicznej"?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, spółka nie może odmówić udostępnienia informacji publicznej w całości, powołując się na prywatny interes wnioskodawcy, jeśli informacje te dotyczą działalności podmiotu wykonującego zadania publiczne i gospodarującego mieniem komunalnym. Prawo do informacji publicznej jest prawem podmiotowym, a interes wnioskodawcy nie jest kryterium wyłączającym udostępnienie informacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka błędnie zinterpretowała przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i Konstytucji, traktując interes wnioskodawcy jako przesłankę do odmowy. Prawo do informacji publicznej jest prawem konstytucyjnym, a od osoby wykonującej to prawo nie wolno żądać wykazania interesu prawnego ani faktycznego.
Czy koncepcja nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może stanowić podstawę do odmowy udostępnienia informacji publicznej w każdym przypadku, gdy wnioskodawca ma indywidualny interes?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koncepcja nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej może być podstawą odmowy, ale tylko w przypadkach skrajnych, wymagających rzetelnej oceny okoliczności faktycznych. Nie może być stosowana jako wygodne narzędzie do odmowy udzielenia informacji, zwłaszcza gdy dotyczy ona organizacji i zasad funkcjonowania podmiotu wykonującego zadania publiczne.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że koncepcja nadużycia prawa nie jest zdefiniowana w ustawie i wymaga ostrożnego stosowania, aby nie ograniczać kontroli społecznej nad instytucjami publicznymi. Spółka nie wykazała, aby doszło do nadużycia prawa w sposób uzasadniający odmowę, a potencjalny spór cywilnoprawny nie stanowi takiej podstawy.
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna nastąpić w formie decyzji administracyjnej, jeśli wnioskodawca twierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli adresat wniosku uważa, że żądane wiadomości nie stanowią informacji publicznej, powinien powiadomić o tym wnioskodawcę w formie pisma, a nie decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna może być wydana jedynie w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej z określonych ustawowo przyczyn.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wydanie decyzji administracyjnej jest możliwe tylko wtedy, gdy stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, np. w przypadku odmowy z powodu ochrony danych osobowych. Jeśli informacje nie są uznawane za publiczne, właściwe jest zwykłe pismo.
Przepisy (11)
Główne
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Konstytucja RP art. 61 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów.
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
u.d.i.p. art. 1 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna to każda informacja o działalności publicznej, podmiotów wykonujących zadania publiczne.
u.d.i.p. art. 2 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Każdy ma prawo do uzyskiwania informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 4 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, w tym m.in. organy władzy publicznej, inne organy i jednostki organizacyjne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które wykonują zadania publiczne lub zarządzają mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują, zasadach ich funkcjonowania, danych publicznych, majątku publicznym.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
PPSA art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o zwrocie kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
u.d.i.p. art. 13 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka błędnie odmówiła udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej, skoro sama uznała, że informacje te nie stanowią informacji publicznej. • Prawo do informacji publicznej jest prawem podmiotowym, a interes wnioskodawcy nie jest kryterium wyłączającym udostępnienie informacji. • Spółka nie wykazała w sposób rzetelny, że doszło do nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Zobowiązany odmawia zatem udostępniania informacji publicznej twierdząc jednocześnie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. • Decyzja administracyjna może być wydana jedynie wówczas, gdy w grę wchodzi zastosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. • Nieprawidłowe jest zatem stanowisko, zgodnie z którym jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy z tego właśnie powodu sprawy publicznej. • Odpowiadając na skargę Spółka wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. • Koncepcja nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej nie jest nazwana, a tym bardziej nie jest zdefiniowana w ustawie.
Skład orzekający
Jakub Zieliński
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Świstak
sędzia
Edyta Podrazik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w szczególności w kontekście definicji informacji publicznej, pojęcia \"sprawy publicznej\", roli interesu wnioskodawcy oraz stosowania koncepcji nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej, jednak jego argumentacja prawna ma szersze zastosowanie w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do informacji o działalności podmiotów publicznych i pokazuje, jak sądy interpretują granice tego prawa w kontekście interesów indywidualnych i potencjalnych nadużyć. Jest to istotne dla zrozumienia transparentności działania instytucji.
“Czy spółka komunalna może ukrywać informacje, powołując się na "prywatny interes" wnioskodawcy? WSA: Nie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.