II SA/PO 1238/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-05-30
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenielegalne użytkowaniepozwolenie na użytkowaniekarasieci wodociągowekanalizacjainwestorużytkownikodpowiedzialnośćWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o nałożeniu kary za nielegalne użytkowanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, uznając, że skarżąca spółka nie była użytkownikiem tych urządzeń.

Spółka "A" została ukarana za nielegalne użytkowanie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Organ uznał spółkę za inwestora i użytkownika, nakładając karę na podstawie przepisów prawa budowlanego. Spółka odwołała się, argumentując, że nigdy nie użytkowała sieci, a przeszła ona w użytkowanie innej spółki. Sąd administracyjny, po przeprowadzeniu dowodu z wyroku sądu cywilnego, który zobowiązał inną spółkę do przejęcia urządzeń, uznał argumenty skarżącej za trafne i uchylił zaskarżone postanowienia.

Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na Przedsiębiorstwo "A" Sp. z o.o. w P. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za nielegalne użytkowanie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej oraz deszczowej. Organ uznał, że spółka, będąca inwestorem budowy, nie uzyskała pozwolenia na użytkowanie, co stanowi naruszenie przepisów prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie pierwszej instancji, argumentując, że spółka jest inwestorem, właścicielem i użytkownikiem sieci. Skarżąca spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, że nigdy nie użytkowała spornych sieci, a przeszły one w użytkowanie Przedsiębiorstwa "B" S.A. Sąd, badając sprawę, przeprowadził dowód z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego, który zobowiązał spółkę "B" do złożenia oświadczenia woli o przejęciu urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Sąd uznał, że wyrok ten przesądza ostatecznie, iż skarżąca spółka nie jest i nigdy nie była użytkownikiem tych urządzeń. Ponadto, sąd wskazał na sprzeczności w podstawie prawnej zastosowanej przez organy i nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących kar za nielegalne użytkowanie. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienia obu instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącej spółki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podmiot, który nie użytkował sieci i której użytkowanie przeszło na inny podmiot, nie może być ukarany za jej nielegalne użytkowanie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na prawomocnym wyroku sądu cywilnego, który zobowiązał inny podmiot do przejęcia urządzeń, co potwierdziło, że skarżąca spółka nie była użytkownikiem. Dodatkowo wskazano na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa budowlanego dotyczących kar.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

prawo budowlane art. 57 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

prawo budowlane art. 59 § f ust.1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

prawo budowlane art. 59 § g ust.1 i 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

prawo budowlane art. 55 § ust.1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

prawo budowlane art. 56

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

prawo budowlane art. 57 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

prawo budowlane art. 57 § ust.6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

prawo budowlane art. 60

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

prawo budowlane art. 63

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 155

Kodeks cywilny

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

u.z.w.i.o.ś. art. 31

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca spółka nigdy nie użytkowała spornych sieci, a ich użytkowanie przeszło na inny podmiot. Nie można nałożyć kary za nielegalne użytkowanie, jeśli nieprawidłowości wykryto w wyniku kontroli innej niż ta związana z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie. Podstawa prawna zastosowana przez organy była wewnętrznie sprzeczna i nieprawidłowo zinterpretowana.

Odrzucone argumenty

Organy błędnie uznały skarżącą spółkę za inwestora, właściciela i użytkownika sieci, nakładając karę na podstawie art. 57 ust. 7 prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd z urzędu na podstawie art. 106 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadził dowód z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 3.08.2005 r. Sygn. XII C 620/05 [...] którym to wyrokiem zobowiązano pozwaną spółkę do złożenia oświadczenia woli o przejęciu od przedsiębiorstwa "A" urządzeń wodociągowych [...] Powyższy wyrok sprawę przesądza w sposób ostateczny i dowodzi, że zgodnie z twierdzeniem skarżącego nie jest on, ani nigdy nie był użytkownikiem tych urządzeń. Podawana w uzasadnieniu obu postanowień podstawa prawa materialnego w powiązaniu z uzasadnieniem jest wewnętrznie sprzeczna.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący

Elwira Brychcy

sprawozdawca

Małgorzata Górecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów prawa budowlanego dotyczących kar za nielegalne użytkowanie obiektów budowlanych, zwłaszcza w kontekście przeniesienia własności i użytkowania urządzeń infrastrukturalnych oraz znaczenia prawomocnych wyroków sądów cywilnych w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której doszło do prawomocnego rozstrzygnięcia cywilnego dotyczącego własności i użytkowania urządzeń, a także interpretacji przepisów prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok sądu cywilnego może wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, a także podkreśla znaczenie faktycznego użytkowania obiektu dla odpowiedzialności karnej.

Sąd cywilny rozstrzygnął, kto jest właścicielem sieci, a sąd administracyjny uchylił karę. Jak wyrok jednego sądu wpływa na drugi?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1238/05 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/
Elwira Brychcy /sprawozdawca/
Małgorzata Górecka
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania budowli; I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta z dnia [...]r. nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Spółki kwotę 355 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Górecka
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 57 ust.7 w zw. z art. 59 f ust.1 oraz 59 g ust.1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz.U. nr 207, poz.2016 z 2003 r.) wymierzył Przedsiębiorstwu "A" sp. z o.o. w P. karę w wysokości [...]zł z tytułu nielegalnego użytkowania sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej i deszczowej w ulicach [...] i [...] w P.
W uzasadnieniu podano ,że na skutek pisma z dnia [...]r. Wydziału Gospodarowania Mieniem Miasta Urzędu Miasta wszczęto postępowanie, które ujawniło, że Przedsiębiorstwo "A" korzysta z tych urządzeń bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie sieci. Wskazano ,że w dniu [...]r. Przedsiębiorstw "A" uzyskało ostateczną decyzję pozwolenia na budowę w zakresie sieci wodociągowej oraz kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Powyższa decyzja zawierała obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie sieci z powołaniem na art. 55 ust.1 prawa budowlanego w ówczesnym brzmieniu. Przedsiębiorstwo "A" pozwolenia na użytkowanie nie uzyskało, natomiast całą dokumentacje związaną z budową tj. dziennik budowy, inwentaryzację geodezyjną przekazano do Wodociągów i Kanalizacji. Nie dokonano przy tym przeniesienia pozwolenia na budowę na rzecz tego podmiotu co uniemożliwia zgodne z prawem zakończenie procesu budowlanego. Przy ulicach [...] i [...] znajdują się budynki mieszkalne, dla których Przedsiębiorstwo "A" uzyskało decyzje pozwolenia na użytkowanie. Zdaniem organu powyższe wyczerpuje dyspozycję przepisu art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, a mianowicie inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 55 pkt.1 prawa budowlanego. Przepis ten nakłada obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu zaliczanego do kategorii XXVI wg. załącznika do ustawy prawo budowlane. Natomiast z art. 56 prawa budowlanego wynika ,że obowiązek wykonania czynności związanych z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie ciąży na inwestorze. Wysokość kary została obliczona przy założenia, że obiekt budowlany kwalifikuje się do kategorii XXVI przy zastosowaniu współczynnika kategorii k =8 i współczynnika wielkości obiektu w = 5 / przy łącznej długości sieci 2,58 km / na [...]zł.
W zażaleniu na powyższe postanowienie żalący zarzucił nietrafność rozstrzygnięcia ponieważ jak przedstawiono Przedsiębiorstwo "A" nigdy nie użytkowało, ani nie użytkuje, ani też nie zamierza użytkować wspomnianej sieci. Dalej podano, że przedmiotowa sieć w całości przeszła w użytkowanie Przedsiębiorstwa "B" S.A. w P., a zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków to podmioty przejmując te urządzenia winny wykonać wszelkie czynności niezbędne do uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Argumentowano, że nie można zastosować przepisu art. 57 ust. 7 prawa budowlanego wobec przedsiębiorstwa, które faktycznie nigdy nie przystąpiło do użytkowania sieci, a tym sama nie może być nałożona kara za jej użytkowanie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach uzasadnienia podano, że już z zażalenia wynika, że Przedsiębiorstwo "A" jest właścicielem spornych sieci, bo nie doszło do przeniesienia prawa własności zgodnie z art. 155 kodeksu cywilnego. Pozwolenie na użytkowanie winien zaś otrzymać inwestor, a inwestorem jest ten podmiot, na którego wydano decyzje pozwolenia na budowę. Dalej wskazano, że Przedsiębiorstwo "A" jest inwestorem, właścicielem i użytkownikiem spornych sieci, a obowiązek z art. 57 ust. 7 nałożyć należy na użytkownika, dlatego kara jest zasadna. Sieć wodociągowa nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa "B", ponieważ nie została przejęta w formie prawem przewidzianej dlatego też nie ma racji żalący odwołując się do art. 49 kodeksu cywilnego.
Powyższe postanowienie jest przedmiotem skargi złożonej przez Przedsiębiorstwo "A " do Sądu z wnioskiem o uchylenie postanowienia w całości.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 57 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane poprzez przyjęcie, że to skarżący winien wystąpić z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie, art. 60 i 63 cyt. ustawy przez uznanie, że przekazując dokumentacje sieci zarządcy sieci postąpił niezgodnie z prawem, oraz art. 57 ust. 7 cyt. ustawy, przez przyjęcie, że jako użytkownik jest odpowiedzialny za przystąpienie do użytkowania sieci, skoro skarżący nie miał wpływu na zainicjowanie użytkowania sieci przez spółkę "B". Zarzucono w końcu naruszenie art. 49 kodeksu cywilnego, argumentując, że spółka "B" w sposób zawiniony zwlekał z wykonaniem ustawowego obowiązku zawarcia stosownej umowy odpłatnego przejęcia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano uzasadnienie zawarte w zaskarżonym postanowieniu podając ponownie, że inwestorem, właścicielem i użytkownikiem sieci jest skarżący.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, a argumenty skarżącego Sąd uznał za trafne.
Na wstępie należy jednak wskazać, że podawana w uzasadnieniu obu postanowień podstawa prawa materialnego w powiązaniu z uzasadnieniem jest wewnętrznie sprzeczna. Otóż przyjęto prawidłowo, że pobudowana sieć kanalizacji deszczowej, wodociągowej i sanitarnej należy do kategorii XXVI zgodnie z załącznikiem do ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane. Następnie powołano się na art. 55 pkt 1 prawa budowlanego uzasadniający, aby przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego uzyskano ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Należy podkreślić, że cytowany art. 55 pkt 1 prawa budowlanego nie wymienia kategorii XXVI. Dalej jako podstawę prawną przywołano art. 59 f prawa budowlanego, który stanowi, w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę (...). Przepis art. 59 a stanowi, że właściwy organ przeprowadza na wezwanie inwestora, obowiązkowa kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Jak wynika z dosłownego brzmienia art. 59f ust. 1 prawa budowlanego karę można wymierzyć tylko w tedy ,gdy nieprawidłowości stwierdzono w trakcie obowiązkowej kontroli, a więc kontroli wykonywanej na skutek złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie (art. 57 ust.1 i 6). Nie można wymierzyć kary jeżeli nieprawidłowości zostaną stwierdzone w wyniku innej kontroli. Vide: Komentarz Prawo budowlane Zdzisław Kostaka Gdańsk 2005 str. 155-156.
Odnosząc się do argumentów skarżącego również należy uznać je za trafne.
Dla oceny, czy w toku postępowania administracyjnego prawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy Sąd z urzędu na podstawie art. 106 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270) przeprowadził dowód z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 3.08.2005 r. Sygn. XII C 620/05 z powództwa przedsiębiorstwa "A" przeciwko "B" sp. Z o.o w P., którym to wyrokiem zobowiązano pozwaną spółkę do złożenia oświadczenia woli o przejęciu od przedsiębiorstwa "A" urządzeń wodociągowych znajdujących się przy ulicy [...] i urządzeń kanalizacji sanitarnej położonych przy ulicy [...] i [...] w P. Sprawa przed sądem została wytoczona pozwem z dnia [...] r. z tej przyczyny, że spółka "B" nie przystępował do dobrowolnego zawarcia umowy. Tymczasem art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniem ścieków (Dz.U nr 72, poz. 747 z 2001) stanowi, że osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu na warunkach określonych w umowie. Powyższy wyrok sprawę przesądza w sposób ostateczny i dowodzi, że zgodnie z twierdzeniem skarżącego nie jest on, ani nigdy nie był użytkownikiem tych urządzeń. Prawomocny wyrok sądu zastępuje w tym względzie oświadczenie woli, którego nie złożyła spółka "B". Słuszny więc jest zarzut skarżącego, że zaskarżonym postanowieniem naruszono art. 60 i 63 prawa budowlanego przyjmując, że przedsiębiorstwo "A" niezgodnie z prawem przekazało dokumentację zarządcy spornych sieci.
Odnośnie zaś sieci deszczowej, to z twierdzeń skarżącego wynika, że na podstawie ugody kupna z dnia [...]r. właścicielem tej sieci stało się miasto P.
Powyższe argumenty wskazują, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego co sprawia, że Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w pkt.1 wyroku. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł na zasadzie art. 200, a rozstrzygnięcie zawarte w pkt. III uzasadnia przepis art. 151 cyt. ustawy.
/-/ E.Brychcy /-/ A.Łaskarzewska /-/ M.Górecka
MK

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI