II SA/Po 117/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji robót budowlanych, uznając, że kwestia zgody wspólnoty mieszkaniowej na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi zagadnienie wstępne.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji robót budowlanych dotyczących części wspólnych budynku. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne rozstrzygnięcie sporu sądowego dotyczącego uchwały wspólnoty mieszkaniowej w sprawie zgody na te roboty. Organ odwoławczy uchylił to postanowienie, stwierdzając brak zagadnienia wstępnego. WSA w Poznaniu uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że kwestia zgody wspólnoty na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane jest zagadnieniem wstępnym, które powinno być rozstrzygnięte przed wydaniem decyzji w sprawie legalizacji robót.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. M. i K. M. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego (INB) z dnia 18 grudnia 2024 r., które uchyliło wcześniejsze postanowienie INB z dnia 23 sierpnia 2024 r. o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji robót budowlanych (przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P.). Postępowanie administracyjne zostało wszczęte z urzędu w sprawie przebudowy budynku mieszkalnego. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] i [...] w P. zgłosiła brak zgody na wykonanie robót budowlanych dotyczących części wspólnych, w tym budowę ogrodu zimowego i przebudowę dachu. Właściciele lokalu nr [...] (skarżący) zaskarżyli uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej dotyczącą zgody na te roboty do Sądu Okręgowego w P. (sygn. akt XII C 1625/24). Na wniosek skarżących, organ pierwszej instancji (PINB) zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uznając rozstrzygnięcie sporu sądowego za zagadnienie wstępne. Organ odwoławczy (INB) uchylił jednak to postanowienie, stwierdzając, że brak uchwały wspólnoty o zgodzie oznacza brak tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżący zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie przepisów k.p.a., w tym art. 7, 77 § 1 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując na niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i błędną wykładnię pojęcia zagadnienia wstępnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę, uznał, że kwestia zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, w tym na legalizację robót ingerujących w części wspólne, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd podkreślił, że organy administracji nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów o tytuł prawny do nieruchomości. W związku z tym, że rozstrzygnięcie sporu sądowego dotyczącego uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej ma bezpośredni wpływ na możliwość legalizacji robót budowlanych, prawidłowe było zawieszenie postępowania administracyjnego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, rozstrzygnięcie sporu sądowego dotyczącego uchwały wspólnoty mieszkaniowej w sprawie zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi zagadnienie wstępne, które uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji robót budowlanych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak zgody wspólnoty mieszkaniowej na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, w tym na legalizację robót ingerujących w części wspólne, jest zagadnieniem wstępnym, ponieważ organy administracji nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów o tytuł prawny do nieruchomości, a rozstrzygnięcie tej kwestii przez sąd jest niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania naprawczego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny (naruszenie prawa materialnego lub procesowego).
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed organem pierwszej instancji do postępowania przed organem odwoławczym.
k.p.a. art. 123 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. do innych postępowań.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu.
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Pb art. 50
Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze.
Pb art. 51
Prawo budowlane
Postępowanie naprawcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestia zgody wspólnoty mieszkaniowej na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował pojęcie zagadnienia wstępnego. Organy administracji nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów o tytuł prawny do nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie co do istoty zagadnienie wstępne tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości nie istnieje zagadnienie wstępne
Skład orzekający
Wiesława Batorowicz
przewodniczący
Edyta Podrazik
członek
Robert Talaga
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia zagadnienia wstępnego w kontekście postępowań naprawczych w prawie budowlanym, zwłaszcza gdy wymagana jest zgoda wspólnoty mieszkaniowej lub innych współwłaścicieli."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zgoda na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane jest sporna i stanowi przedmiot odrębnego postępowania sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy częstego problemu w budownictwie wielorodzinnym – konfliktu między właścicielami lokali a wspólnotą mieszkaniową w kwestii robót ingerujących w części wspólne. Pokazuje, jak ważna jest prawidłowa interpretacja przepisów proceduralnych.
“Kiedy spór o zgodę wspólnoty na budowę blokuje postępowanie administracyjne? Sąd wyjaśnia pojęcie 'zagadnienia wstępnego'.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Po 117/25 - Wyrok WSA w Poznaniu Data orzeczenia 2025-06-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Sędziowie Edyta Podrazik Robert Talaga /sprawozdawca/ Wiesława Batorowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Nadzór budowlany Administracyjne postępowanie Zawieszenie/podjęcie postępowania Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art. 97 § 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant specjalista Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. M. i K. M. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 614 zł (sześćset czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie W dniu 26 stycznia 2024 r. P. I. N. B. dla Miasta P. (dalej: PINB) zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P.". Pismem z dnia 21 lutego 2024 r. Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. [...] i [...] w P. przedłożyła kopię uchwały nr [...] z dnia 10 maja 2017 r., którą wyraziła zgodę "właścicielowi lokalu nr [...] na budowę ogrodu zimowego na tarasie przynależnym do lokalu" oraz podkreśliła, iż "nie udzieliła zgody oraz nie jest planowane jej udzielenie na wykonanie następujących robót budowlanych: Wykonania w miejscu okna — drzwi balkonowych, w mieszkaniu nr [...] (wejście na taras wykonany na dachu parterowej części budynku - będące stropem mieszkania nr [...]". W piśmie z dnia 8 marca 2024 r. Wspólnota potwierdziła "brak zgody wspólnoty dla legalizacji wspomnianej w piśmie z dnia 4 marca 2024 r. samowoli budowlanej, która może stanowić poważne zagrożenia dla życia i zdrowia części mieszkańców wspólnoty". Pismem z dnia 8 kwietnia 2024 r. Wspólnota Mieszkaniowa wyjaśniła, że uchwała nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zalegalizowanie robót budowlanych dotyczących lokalu mieszkalnego numer [...] została wywołana w dniu 19 marca 2024 roku i nie została ona przegłosowana, a w kolejnym piśmie z dnia 9 maja 2024 r. poinformowała, że uchwała nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na zalegalizowanie robót budowlanych dotyczących lokalu mieszkalnego numer [...] została odrzucona (10,41 % głosów za; 56,36 % głosów przeciw). Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2024 roku M. M. i K. M. poinformowali organ, że w dniu 18 czerwca 2024 roku złożono pozew z dnia 7 sierpnia 2024 r., którym zaskarżono uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] [...] w P. z dnia 8 maja 2024 roku. M. M. i K. M. zwrócili się o zawieszenie postępowania w związku z prowadzonym przez Sąd Okręgowy w P. XII Wydział Cywilny, postępowaniem, sygn. akt XIIC1625/24, w przedmiocie uchylenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] i [...] w P. z dnia 8 maja 2024 r. oznaczonej numerem [...], podjętej w przedmiocie wyrażenia zgody na zalegalizowanie robot budowalnych dotyczących lokalu mieszkalnego numer [...]. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2024 r., nr [...] (sygn. [...]) P. I. N. B. dla Miasta P. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie "przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w P. XII Wydział Cywilny pod sygn. XIIC 1625/24, z powództwa M. M. i K. M. w przedmiocie uchylenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] i [...] w P. z dnia 08 maja 2024 r., nr [...], podjętej w sprawie wyrażenia zgody na zalegalizowanie robót budowlanych dotyczących lokalu nr [...]". W uzasadnieniu organ wskazał, że prowadzi postępowanie naprawcze, dotyczące przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P., w ramach którego ustalono, że nieruchomość położona przy ul. [...] i [...] w P. stanowi współwłasność wielu osób (tj. istnieje współwłasność części wspólnych). Współwłaściciele są jednocześnie właścicielami poszczególnych samodzielnych lokali mieszkalnych (właścicielami lokalu nr [...] są M. i K. M.). W budynku istnieje Wspólnota Mieszkaniowa do której w związku z prowadzonym postępowaniem naprawczym skierowano dwa pisma z dnia 19 lutego i z dnia 4 marca 2024 roku o dostarczenie uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie zgody na zalegalizowanie w ramach ww. postępowania naprawczego robót dotyczących części wspólnych nieruchomości w zakresie wykonania w miejscu okna drzwi, poprzez które można wejść na taras wykonany na dachu parterowej części budynku oraz wykonaniu przebudowy dachu nad parterową częścią budynku. Uchwała powinna w jednoznaczny sposób rozstrzygać, czy Wspólnota Mieszkaniowa wyraża zgodę na zalegalizowanie ww. przebudowy, czy też odmawia wydania takiej zgody. W ocenie organu zagadnieniem wstępnym stało się ustalenie, czy Wspólnota Mieszkaniowa – jako właściciel części wspólnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] i [...] w P. – wyraża zgodę na zalegalizowanie w ramach ww. postępowania naprawczego robót dotyczących części wspólnych nieruchomości w zakresie wykonania w miejscu okna drzwi, poprzez które można wejść na taras wykonany na dachu parterowej części budynku oraz wykonaniu przebudowy dachu nad parterową częścią budynku. Pismem z dnia 16 sierpnia 2024 r. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła zażalenie żądając "uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zobowiązania organu do wydania decyzji w określonym terminie". W dniu 23 października 2024 r. oraz w dniu 20 listopada 2024 Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Sądu Okręgowego w P. o wyjaśnienie, czy Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały nr [...] z dnia 8 maja 2024 r. W. P. do czasu zakończenia sprawy o sygn. akt XII C 1625/24/N. Pismem z dnia 28 listopada 2024 r. (sygn. akt: XII C 1625/24/RN) Sąd Okręgowy w P. poinformował, iż orzeczenie takie nie zapadało. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2024 roku, nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) uchylił w całości postanowienie nr [...] P. I. N. B. dla Miasta P. z dnia 23 sierpnia 2024 r. (sygn. PINB[...]) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że skoro "(...) zgoda stanowiąca tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie może być dorozumiana", to taka zgoda nie istnieje, gdyż nie została podjęta uchwała, o wyrażeniu zgody. Stwierdzenia tego nie zmienia fakt, iż niepodjęcie tej uchwały stanowi przedmiot postępowania przed Sądem Okręgowym w P. (sprawa o sygn. akt: XII C 1625/24/RN) i postępowanie to jest nadal w toku (nie zapadło żadne orzeczenie kończące tę sprawę), ponieważ w żaden sposób nie została wstrzymana skuteczność czynności podjętej przez Wspólnotę. W tym przypadku oznacza to, że nie istnieje zagadnienie wstępne, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż niewątpliwie brak jest żądanej zgody Wspólnoty wyrażonej w formie uchwały. W związku z tym obowiązkiem organu było uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez PINB (art. 138 § 2 k.p.a.). Pismem z dnia 28 stycznia 2025 r. M. M. i K. M., reprezentowani przez radcę prawnego wnieśli do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2024 roku, sygn. akt organu II instancji [...] uchylające w całości postanowienie P. I. N. B. dla Miasta P. numer [...] sygn. PINB[...] z dnia 23 sierpnia 2024 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. do czasu rozstrzygnięcia sprawy prowadzonej przed Sądem Okręgowym w P. XII Wydział Cywilny pod sygn. XIIC1625/24. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie tj.: 1. naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - zwane dalej: k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez: a. brak uwzględnienia kwestii wpływu rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w przedmiocie uchylenia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] i [...] w P. (prowadzonej przed Sądem Okręgowym w P. XII Wydział Cywilny pod sygn. XII C 1625/24) na rezultat postępowania prowadzonego przez P. I. N. B. dla Miasta P. w sprawie o sygn. znak [...], b. pominięcie przez organ II instancji konieczności przedłożenia uchwały w sprawie uzyskania zgody na legalizację robót dotyczgcych robót dotyczących części wspólnych nieruchomości przy ul. [...] w P., a w konsekwencji ustalenia istnienia (bądź nie) wskazanej zgody, podczas, gdy skuteczność podjęcia uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej w tym zakresie jest sporna i konieczne jest ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii, c. braku szczegółowego ustalenia i niedostatecznego wyjaśnienia przez Organ II Instancji kwestii istnienia zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane; 2. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji brak zastosowania w niniejszej sprawie poprzez błędne uznanie przez Organ II Instancji, że w rozpatrywanym przypadku nie istnieje zagadnienie wstępne o jakim mowa we wskazanym przepisie (podczas, gdy rozstrzygnięcie skuteczności podjęcia uchwały w przedmiocie zgody na legalizację robót dotyczących robót dotyczących części wspólnych nieruchomości przy ul. [...] w P. jest zagadnieniem, którego rozstrzygnięcie będzie miało bezpośredni wpływ na decyzję wydaną przez P. I. N. B. dla Miasta P.. Mając na względzie powyższe, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 18 grudnia 2024 roku, [...] w całości; zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa, według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o ojej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Jednocześnie, w razie uwzględnienia skargi przez Sąd, organ wniósł - mając na uwadze treść art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - o zasądzenie, kosztów postępowania według stawek minimalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z kolei z art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. W tak zakreślonych granicach przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 18 grudnia 2024 roku, nr [...] uchylające w całości postanowienie nr [...] P. I. N. B. dla Miasta P. z dnia 23 sierpnia 2024 r. (sygn. PINB[...]) w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie legalizacji robót budowlanych i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Organ pierwszej instancji. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy podjęto prawidłowe rozstrzygnięcie w kwestii zawieszenia postępowanie w sprawie zalegalizowania robót budowlanych. Podstawą prawną zawieszenia postępowania przez organ nadzoru budowlanego I instancji był art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej jako k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zastosowany przepis stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na podstawie tego unormowania organ orzekający decyduje czy w sprawie zaistniało zagadnienie wstępne, którego brak rozstrzygnięcia wstrzymuje wydanie decyzji administracyjnej. Uznając daną kwestię za zagadnienie wstępne należy wykazać związek przyczynowo-skutkowy, który uzasadnia wstrzymanie wydania decyzji. Co do zasady przez pojęcie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji, a zatem zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego (por.m.in. wyroki NSA 9 lipca 2013 r., I OSK 348/12, LEX nr 1374761 oraz z 11 października 2016 r., II OSK 549/15, LEX nr 2169188). O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność przy tym musi być bezpośrednia. W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno "zależeć" rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści, ponieważ prejudycjalność zachodzi tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie co do pewnej kwestii prawnej stanowi wiążącą przesłankę wydania decyzji w postępowaniu głównym. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1470/20, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych na stronie bazy CBOSA, dalej jako: "CBOSA"). W orzecznictwie sądów administracyjnych dopuszcza się oczekiwanie na rozstrzygnięcie danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd, gdy co prawda nie jest niemożliwe rozstrzygnięcia sprawy, ale jest zasadne oczekiwanie na uzyskanie wiążącego stanowiska z uwagi na umożliwienie zachowania konstytucyjnych wartości (por. por. wyrok NSA z 7 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 626/20, wyrok WSA w Olsztynie z 23 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 809/23, publ. w CBOSA). Pomiędzy rozstrzygnięciem zapadłym przed sądem lub innym organem, a rozstrzygnięciem sprawy musi zachodzić stosunek zależności tego rodzaju, że sprawa administracyjna może zostać rozstrzygnięta na różne sposoby - w zależności od tego, jakie rozstrzygnięcie wyda sąd lub inny organ. Innymi słowy pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się kwestię materialnoprawną, zagadnienie prawne (prejudycjalne), którego uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie administracyjnej, a którego organ administracji nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (zob. wyrok NSA z 28 czerwca 2024 r. sygn. I OSK 719/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem prejudykatem jest tylko ta kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotowe postępowanie w sprawie prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego dotyczyło "przebudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w P." i było prowadzone na podstawie przepisów art. 50 – art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.), które regulują tzw. postępowanie naprawcze, mające na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, tj. do stanu zgodnego z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę (jeżeli zostało wydane) oraz przepisach prawa. Skuteczne przeprowadzenie takiego postępowania wymaga przedłożenia stosownej dokumentacji, a przede wszystkim potwierdzenia tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem prowadzonego postepowania. W tego typu postępowaniach dopuszczalność zalegalizowania wykonanych robót budowlanych uzależniona jest od ustalenia, czy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w czasie postępowania naprawczego). W przypadku nieruchomości, która jest objęta współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora (...) zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości" (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 77/23, LEX nr 3562107). P. I. N. B. dla Miasta P. pismami z dnia 19 lutego 2024 r. oraz z dnia 4 marca 2024 r., a zwracał się do Wspólnoty Mieszkaniowej Właścicieli Nieruchomości przy ulicy [...] i [...] w P. o przedłożenie "uchwały w sprawie zgody na zalegalizowanie w ramach ww. postępowania naprawczego robót dotyczących części wspólnych nieruchomości w zakresie wykonania w miejscu okna drzwi, poprzez które można wejść na taras wykonany na dachu parterowej części budynku oraz wykonaniu przebudowy dachu na parterową częścią budynku". W niniejszej sprawie przedłożona do postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie przebudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P., uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...] z dnia 8 maja 2024 r., została zaskarżona pozwem z dnia 18 czerwca 2024 roku, a postępowanie w tym przedmiocie jest prowadzone pod sygn. akt XII C 1625/24 przez Sąd Okręgowym w P.. W ocenie Sądu w sprawie prawidłowe było przyjęcie przez organ i instancji, że zagadnieniem wstępnym jest ustalenie, czy Wspólnota Mieszkaniowa – jako właściciel części wspólnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] i [...] w P. – wyraża zgodę na zalegalizowanie w ramach ww. postępowania naprawczego robót dotyczących części wspólnych nieruchomości w zakresie wykonania w miejscu okna drzwi, przez które można wejść na taras wykonany na dachu parterowej części budynku oraz wykonaniu przebudowy dachu nad parterową częścią budynku. W tym względzie należy zgodzić się ze stanowiskiem, że bezpośrednio związane z postępowaniem w sprawie legalizacji robót budowlanych dotyczących lokalu nr [...] na nieruchomości przy ulicy [...] i [...] w P. jest postępowanie dotyczące określenia czy Wspólnota Mieszkaniowa skutecznie podjęła uchwałę w przedmiocie zgody na zalegalizowanie prac budowlanych (przebudowy) i wszczęcie postępowania naprawczego w zakresie robót ingerujących w części wspólne (czy uchwała z dnia 8 maja 2024 roku istnieje w obrocie prawnym). W tym względzie prawidłowe rozstrzygnięcie postępowania naprawczego wymaga niewątpliwie jasności w kwestii zgody inwestora na legalizację zrealizowanych robót budowlanych. Organy administracji nie mają kompetencji do ingerowania w stosunki własnościowe i rozstrzygania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane należało zatem uznać za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które wymagało jednoznacznego ustalenia czy Wspólnota Mieszkaniowa - jako właściciel części wspólnych budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. [...] i [...] w P. - wyraża zgodę na zalegalizowanie w ramach ww. postępowania naprawczego robót dotyczących części wspólnych nieruchomości w zakresie wykonania w miejscu okna drzwi, poprzez które można wejść na taras wykonany na dachu parterowej części budynku oraz wykonaniu przebudowy dachu nad parterową częścią budynku. Na obecnym etapie postępowania organ odwoławczy samodzielnie i jednostronnie przesądził kwestie związane z dysponowaniem nieruchomością na cele budowlane przez Wspólnotę Mieszkaniową ul. [...] i [...] w P., a konsekwencji również z legalizacją robót budowlanych (przebudowy) oraz wyrażeniem zgody na przeprowadzenie postępowania naprawczego w sprawie. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostaje natomiast kluczowe z uwagi na dalszy tok postępowania prowadzonego przed P. I. N. B. dla Miasta P. w sprawie o sygnaturze akt PINB[...], a także wpływa bezpośrednio na charakter rozstrzygnięcia we wskazanej sprawie. Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Inspektor Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 614 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz od pełnomocnictwa substytucyjnego w wysokości 17 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm). Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu sądu (art. 153 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI