II SA/PO 1139/18

III SA/Łd 429/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Katarzyna Ceglarska-Piłat /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3 w zw. z art. 3 par. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 10 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, , , po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. w sprawie ponaglenia na przewlekłość organu w sprawie transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia postanawia: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
D. K. (dalej: "skarżąca", "strona skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ponaglenie na przewlekłość Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi w sprawie transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia.
Organ w piśmie z 12 czerwca 2025 r. wyjaśnił, że ponaglenie na niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie przysługuje stronie toczącego się postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Dopiero odmowa dokonania transkrypcji następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto organ wskazał, że w sprawie wniosku strony nie zachodzą negatywne przesłanki transkrypcji wskazane w art. 107 ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 594) a zatem akt urodzenia skarżącej zostanie przeniesiony do polskiego rejestru stanu cywilnego w formie czynności materialno-technicznej – zgodnie z kolejnością przyjętych wniosków, a po rozpatrzeniu sprawy zostanie wydany odpis zupełny polskiego aktu urodzenia. Organ stwierdził także, że wszystkie wnioski o sporządzenie aktu w polskim rejestrze stanu cywilnego są rozpatrywane według kolejności wpływu. Wydłużenie terminu załatwienia spraw jest spowodowane lawinowym wzrostem liczby rozpatrywanych wniosków od 2022 r. wraz ze wzrostem liczby cudzoziemców przybywających do Polski głównie z Ukrainy i Białorusi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (por. art. 3 § 3 p.p.s.a.).
W myśl zaś art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła do WSA w Łodzi ponaglenie na przewlekłość organu w sprawie transkrypcji zagranicznego aktu urodzenia sporządzonego w G. oraz uzupełnienie aktu o dane rodziców, wynikające z aktu małżeństwa rodziców. Prawo do złożenia takiego środka prawnego przewidziane jest w art. 37 § 1 k.p.a. Ponaglenie wnosi się – co do zasady – do organu wyższego stopnia, za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (art. 37 § 3 k.p.a.). Organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie (art. 37 § 6 k.p.a.). Wniesienie ponaglenia otwiera stronie prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłość prowadzonego przez właściwy organ postępowania (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Zatem samo ponaglenie jak i postanowienie wydane w następstwie rozpoznania ponaglenia nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Po pierwsze nie przysługuje na nie zażalenie. Wskazać należy, iż w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, że na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie, gdy Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy przewiduje to przepis szczególny, a w odniesieniu do postanowienia wydanego w trybie art. 37 k.p.a. ustawodawca nie przewidział prawa do złożenia zażalenia. Po drugie postanowienie, o którym mowa nie rozstrzyga sprawy co do istoty ani też nie kończy postępowania. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, iż postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia ponaglenia jest rozstrzygnięciem podejmowanym w ramach nadzoru organu wyższego stopnia nad organami niższego stopnia. Nie jest zatem postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, jako że jego celem jest spowodowanie, aby tego rodzaju rozstrzygnięcie (co do istoty) zostało podjęte w sytuacji, gdy organ administracji pozostaje w bezczynności lub w sposób przewlekły prowadzi postępowanie, albo też poinformowanie strony, że jej zarzuty w tym zakresie ocenione zostały jako niezasadne. Nie kończy ono postępowania administracyjnego, a art. 37 § 6 k.p.a. nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia do wniesienia zażalenia. Wobec tego w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że postanowienie tego rodzaju jest niezaskarżalne (por. postanowienia WSA: w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2019 r., II SA/Po 1139/18; w Opolu z dnia 8 marca 2019 r., I SA/Op 9/19). Jest to rozstrzygnięcie mające na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym (postępowania podatkowego) i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 52 p.p.s.a.). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2, bądź w pkt 3 p.p.s.a. (por. postanowienia WSA w Gliwicach z 5 czerwca 2009 r., IV SAB/Gl 21/09 i z 19 stycznia 2023 r. II SA/Gl 1767/22; postanowienie WSA w Warszawie z 4 grudnia 2017 r., II SA/Wa 1879/17).
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.
w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., odrzucił skargę.
eg