II SA/Po 1123/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-04-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanysamowola budowlanapas drogowyschodywłaściwość organuuchylenie decyzjidrogi publicznestan faktycznyprawo materialne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego pod schody, wskazując na wadliwe ustalenia faktyczne i potrzebę zastosowania właściwego prawa materialnego.

Sprawa dotyczyła umorzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie doprowadzenia schodów do stanu zgodnego z prawem, które zostały wybudowane samowolnie na pasie drogowym. Skarżący, Zarząd Dróg Wojewódzkich, domagał się nakazania rozbiórki schodów. Sąd uchylił decyzje o umorzeniu, uznając, że organy wadliwie ustaliły stan faktyczny i nie zastosowały właściwych przepisów prawa, w tym nowelizacji ustawy o drogach publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnego zajęcia pasa drogowego pod schody prowadzące do sklepów. Organy niższych instancji umorzyły postępowanie, uznając brak swojej właściwości, ponieważ sprawa dotyczyła zajęcia pasa drogowego. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za uzasadnioną. Wskazał, że organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, nie wyjaśniając rzetelnie, czy doszło do budowy nowych schodów, remontu istniejących, czy też samowolnego zajęcia pasa drogowego. Sąd podkreślił, że nawet jeśli uznać sprawę za dotyczącą zajęcia pasa drogowego, to w przypadku niewłaściwego organu, sprawę należało przekazać właściwemu organowi, a nie umarzać postępowanie. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na zmianę przepisów ustawy o drogach publicznych, która weszła w życie w trakcie postępowania, a która jednoznacznie wskazuje właściwy organ do rozstrzygania takich spraw. W związku z powyższymi wadami, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sprawa dotyczy samowolnego zajęcia pasa drogowego, właściwy jest zarządca drogi, chyba że wymaga to rozbiórki obiektu budowlanego, co należy do właściwości organu nadzoru budowlanego. W przypadku wątpliwości, sprawę należy przekazać właściwemu organowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego wadliwie umorzyły postępowanie, uznając brak swojej właściwości. Nawet jeśli sprawa dotyczyła zajęcia pasa drogowego, należało ją przekazać właściwemu organowi, a nie umarzać. Sąd podkreślił potrzebę rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i zastosowania właściwego prawa materialnego, uwzględniając zmiany w ustawie o drogach publicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.d.p. art. 36

Ustawa o drogach publicznych

W przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami, zarządca drogi orzeka o przywróceniu do stanu poprzedniego, chyba że wymaga to rozbiórki obiektu budowlanego, co należy do właściwości organu nadzoru budowlanego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Organ umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 1 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja sprawy administracyjnej.

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek przekazania sprawy organowi właściwemu.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"

Podstawa do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 152

Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 97

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa § § 61, 68, 293 ust. 3

Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego wadliwie umorzyły postępowanie, uznając brak swojej właściwości. Należało rzetelnie ustalić stan faktyczny dotyczący budowy schodów i zajęcia pasa drogowego. Należało zastosować właściwe przepisy prawa materialnego, uwzględniając nowelizację ustawy o drogach publicznych.

Godne uwagi sformułowania

Odpada jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Jeżeli nawet organ nadzoru budowlanego uznał, że nie jest właściwy w sprawie, to winien przekazać sprawę organowi właściwemu. Jest niespornym, że do wybudowania, czy też odnowienia schodów jak twierdzi inwestorka, doszło przy okazji remontu fasady części budynku. Prawo budowlane nie zawiera przepisu, który zezwalałby na częściowy podział robót budowlanych – polegających na wybudowaniu schodów na te, które należą do organów nadzoru budowlanego i na te, które należą do innych organów, skoro jest to konstrukcja stanowiąca ergonomicznie jedną całość. Ta zmiana przepisu, którą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy musi wziąć pod uwagę nakłada na niego obowiązek ustalenia czy doszło do naruszenia pasa drogowego i w przypadku potwierdzenia tego naruszenia, zastosowanie obecnie obowiązującego przepisu, który jednoznacznie wskazuje organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Skład orzekający

Stanisław Małek

przewodniczący

Grażyna Radzicka

sprawozdawca

Aleksandra Łaskarzewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwość organów w sprawach dotyczących samowolnego zajęcia pasa drogowego, konieczność rzetelnego ustalania stanu faktycznego i stosowania właściwego prawa materialnego, znaczenie nowelizacji przepisów w toku postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy schodów na pasie drogowym i interpretacji przepisów o drogach publicznych oraz prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy problem z właściwością organów i potrzebę dokładnego ustalania stanu faktycznego, co jest częste w praktyce prawniczej. Pokazuje też, jak zmiany prawa wpływają na postępowania.

Kto odpowiada za samowolnie postawione schody na pasie drogowym? Sąd wyjaśnia właściwość organów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1123/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska
Grażyna Radzicka /sprawozdawca/
Stanisław Małek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekr. sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. - Rejon Dróg Wojewódzkich w C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...]. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ A. Łaskarzewska /-/ St. Małek /-/ G. Radzicka
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. umorzył postępowanie, którego przedmiotem było zmuszenie D. K. do doprowadzenia schodów prowadzących do sklepów mieszczących się na parterze budynku położonego w W. przy ul. [...] – do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że decyzją z dnia [...]. znak [...] Wojewoda W., odmówił D. K. – udzielenia pozwolenia na użytkowanie schodów, prowadzących do sklepów mieszczących się na parterze budynku w mieście W. przy ul. [...], bowiem stwierdził, że pobudowania schodów dopuszczono się w warunkach samowoli, nie uzyskując zgody Zarządu Dróg Wojewódzkich w P. – Rejonu Dróg Wojewódzkich w C. .
W ocenie organu, ponieważ nastąpiło samowolne zajęcie pasa drogowego, to właśnie zarządca drogi, winien orzec o przywróceniu do stanu poprzedniego, samowolnie naruszonego pasa drogowego zgodnie z art. 36 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r. (tekst jedn. Dz. U. z 2000 Nr 71, poz. 838 ze zm.).
Uznając wiec, że rozstrzygnięcie sprawy nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. na zasadzie art. 105 § 1 kpk postępowanie umorzył.
Odwołanie od decyzji złożył Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. zarzucając, że przedmiotowe schody są elementem budynku i zostały wykonane samowolnie przy przebudowie budynku. W ocenie odwołującego ponieważ przy przebudowie naruszono przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w szczególności § 61, 68, 293 ust. 3, stąd w ocenie odwołującego organ nadzoru budowlanego winien nakazać rozbiórkę schodów.
W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podzielił jej argumentację.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, Zarząd Dróg Wojewódzkich w P. podniósł podobne zarzuty jak w odwołaniu i żądał uchylenia zaskarżonych decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ administracyjny wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu przepisów art. 105 § 1 kpa organ ma do czynienia wówczas, gdy odpada jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 kpa. Dzieje się tak wówczas, gdy sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego traci charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania.
Powyższa sytuacja w sprawie nie występuje, a jeżeli nawet organ nadzoru budowlanego uznał, że nie jest właściwy w sprawie, to w ocenie Sądu winien przekazać sprawę organowi właściwemu do załatwienia sprawy w myśl art. 19 kpa. Pogląd, że w omawianej sytuacji należy postępowanie umorzyć nie jest zasadny, bo ostatecznie jeżeli uznać racje decyzji, że przedmiotem sprawy jest zajęcie pasa drogowego, to w sprawie wydano decyzję i wydał ją organ niewłaściwy.
Należy jednak przede wszystkim stwierdzić, że u podstaw uchylenia zaskarżonych decyzji leżą przede wszystkim wadliwe ustalenia stanu faktycznego i co się z tym wiąże nie zastosowanie prawa materialnego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie.
Jest niespornym, że do wybudowania, czy też odnowienia schodów jak twierdzi inwestorka, doszło przy okazji remontu fasady części budynku. Konstrukcja schodów jak wynika z materiału fotograficznego jest taka, że częściowo schody mieszczą się w licu budynku, a częściowo wystają poza nie. Prawo budowlane nie zawiera przepisu, który zezwalałby na częściowy podział robót budowlanych – polegających na wybudowaniu schodów na te, które należą do organów nadzoru budowlanego i na te, które należą do innych organów, skoro jest to konstrukcja stanowiąca ergonomicznie jedną całość.
Tak więc rolą organu budowlanego jest ustalenie prawidłowego stanu faktycznego polegającego na wyjaśnieniu czy i w jaki sposób zmieniono fasadę budynku, czy lub nie wybudowano nowe schody, czy tylko wyremontowano stare. Zdaje się niewiarygodne twierdzenie inwestorski, że złożone do akt zdjęcia ksero odzwierciedlają stan przedwojenny, gdyż przeczą temu zarówno znajdujące się na zdjęciu znaki drogowe, rodzaj słupów oświetlenia ulicznego, kształt pojazdów samochodowych, czy wreszcie wymalowane pasy na jezdni. Z drugiej strony nieprawdopodobnym jest by do budynku mieszkalnego nie było wejścia w ogóle. Przeczy temu zdjęcie znajdujące się w aktach sprawy przy protokole oględzin, a okres w którym go zrobiono jest możliwy do odtworzenia z uwagi na rodzaj sklepu będącego w tle osób fotografowanych. Widnieją na tym zdjęciu schody prowadzące do budynku i zajmujące część chodnika. Jeżeli więc tylko jedno wejście schodowe wyremontowano, a drugie na nowo skonstruowano rolą organów nadzoru budowlanego jest najpierw ustalenie rzetelnego stanu faktycznego, a następnie zastosowanie właściwego prawa materialnego.
Należy również podkreślić, że w międzyczasie nastąpiła zmiana prawa materialnego w ustawie z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) wprowadzonych miedzy innymi ustawą z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz. U. z 2003r. Nr 200, poz. 1953 która weszła w życie dnia 09 grudnia 2003r.
W myśl tej ustawy zmianie uległ art. 36 ustawy o drogach publicznych i stanowi on, że "w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu właściwy zarządca drogi orzeka, w drodze decyzji administracyjnej, o jego przywróceniu do stanu poprzedniego. Przepisu tego nie stosuje się w przypadku zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub niezgodnie z warunkami podanymi w tym zezwoleniu, wymagającego podjęcia przez właściwy organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego".
Ta zmiana przepisu, którą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy musi wziąć pod uwagę nakłada na niego obowiązek ustalenia czy doszło do naruszenia pasa drogowego i w przypadku potwierdzenia tego naruszenia, zastosowanie obecnie obowiązującego przepisu, który jednoznacznie wskazuje organ właściwy do rozpoznania sprawy.
Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ A. Łaskarzewska /-/ St. Małek /-/ G. Radzicka
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI