II SA/Po 1107/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2020-02-27
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntówzmiana sposobu użytkowanianieruchomościprawo geodezyjnebudynkiklasyfikacja gruntówpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające aktualizacji danych w ewidencji gruntów, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem nowych dowodów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynków i gruntów.

Sprawa dotyczyła odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany sposobu użytkowania działki. Skarżący domagał się uznania części działki za grunty rolne zabudowane. Organy administracji odmówiły, opierając się na dokumentacji architektoniczno-budowlanej wskazującej na zabudowę przemysłową i mieszkalną oraz brak dowodów na zmianę sposobu użytkowania. Sąd uchylił decyzje, wskazując na nowe dowody przedstawione przez skarżącego, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania, oraz na błędy w ocenie przez organy możliwości zaliczenia części gruntu do gruntów ornych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę M. K. na decyzję Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Sprawa dotyczyła zmiany sposobu użytkowania działki nr [...] w obrębie [...], gdzie skarżący domagał się uznania części działki za grunty rolne zabudowane. Organy administracji odmówiły aktualizacji, argumentując, że dokumentacja architektoniczno-budowlana wskazuje na zabudowę przemysłową (zakład poligraficzny) i mieszkalną, a brak jest dowodów na zmianę sposobu użytkowania na cele rolnicze. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Sąd uznał, że na etapie postępowania sądowego skarżący przedstawił nowe dowody (zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania z 2003 r.), które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazał, że organy błędnie oceniły możliwość zaliczenia części gruntu do gruntów ornych, nie uwzględniając w pełni wniosku skarżącego i nie przeprowadzając wystarczającego postępowania dowodowego. Sąd podkreślił, że szkółkarstwo może być uznane za działalność rolniczą, a organy powinny zweryfikować, czy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania z 2003 r. zostało prawidłowo zarejestrowane i jakie kroki podjęto na jego skutek. Sąd nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionych przez sąd wytycznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może uchylić decyzję organu, jeśli skarżący przedstawił nowe dowody, które mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, a organy nie uwzględniły ich w sposób prawidłowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nowe dowody przedstawione przez skarżącego na etapie postępowania sądowego (zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania z 2003 r.) mogły stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Organy nie zbadały ich należycie, a także błędnie oceniły możliwość zaliczenia części gruntu do gruntów ornych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (28)

Główne

p.g.i.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

p.g.i.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.i.k. art. 20 § ust. 3

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 44 § pkt 2

Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 45 § ust. 1

Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 35 § pkt 6 w zw. z par. 45 ust. 2

Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 63 § ust. 1 pkt 6

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części. art. 8 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części. art. 9

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części. art. 10

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane art. 2 § ust. 1 i 2

u.p.d.o.f. art. 2 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

K.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 71 § ust. 1

Prawo budowlane art. 71 § ust. 5

Prawo budowlane art. 71 § ust. 4

k.k. art. 270 § § 1

Kodeks karny

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedstawienie nowych dowodów (zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania z 2003 r.) mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Błędna ocena przez organy możliwości zaliczenia części gruntu do gruntów ornych. Działalność szkółkarska może być uznana za rolniczą.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego. Szkółkarstwo jest działem specjalnym produkcji rolnej.

Skład orzekający

Danuta Rzyminiak-Owczarczak

przewodniczący

Edyta Podrazik

sprawozdawca

Izabela Paluszyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność nowych dowodów przedstawionych na etapie sądowym w kontekście wznowienia postępowania administracyjnego; interpretacja działalności szkółkarskiej jako rolniczej; zasady aktualizacji ewidencji gruntów i budynków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której nowe dowody pojawiły się po wydaniu decyzji administracyjnych, ale przed wyrokiem sądu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak nowe dowody mogą wpłynąć na wynik postępowania sądowego, nawet po wydaniu decyzji administracyjnych. Dotyczy również praktycznych aspektów ewidencji gruntów i klasyfikacji działalności rolniczej.

Nowe dowody w sądzie: jak zmienić bieg sprawy administracyjnej?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1107/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Sygn. powiązane
I OSK 1255/20 - Wyrok NSA z 2023-10-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2101
art. 2 pkt 8, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
Dz.U. 2015 poz 542
par. 44 pkt 2, par. 45 ust. 1, par. 35 pkt 6 w zw. z par. 45 ust. 2, par. 63 ust. 1 pkt 6
Rozporzadzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 1995 nr 10 poz 47
par. 8 ust. 1, par. 9 i par. 10
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części.
Dz.U. 2004 nr 93 poz 888
art. 2 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
Dz.U. 2019 poz 1387
art. 2 ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2019 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy aktualizacji danych z ewidencji gruntów i budynków; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...], II. zasądza od Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 7d pkt 1 lit. a, art. 22 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2017 r., poz. 2101 ze zm.; dalej: "p.g.i.k."), orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania gruntów dla działki numer [...] oznaczonej na arkuszu mapy [...] w obrębie [...], gmina [...], w związku z dokumentacją geodezyjną numer [...], przyjętą do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2017 r. pod numerem [...]
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wpłynęła do niego dokumentacja geodezyjna zarejestrowana pod numerem [...], przyjęta do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2017 r., zawierająca wykaz zmian gruntowych oraz mapę uzupełniającą, dotyczącą działki numer [...] położonej w [...]. Ponadto do dokumentacji załączono wniosek M. K. - zgłoszenie zmian danych ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] stycznia 2017 r., oświadczenie rolnika indywidualnego z dnia [...] listopada 2016 r., a także zaświadczenie Wójta Gminy [...] numer [...] z dnia [...] listopada 2016 r., z którego wynika, iż na dzień [...] marca 2016 r. M. K. jako właściciel miał zgłoszone do opodatkowania w ewidencji organu podatkowego grunty rolne o powierzchni fizycznej 1,5000 ha (1,5750 ha przeliczeniowych), w tym działka [...]: RIVa - 0,2200 ha, S-RIVa -0,0800 ha i RV - 0,0500 ha oraz działka [...]: RIVa - 0,6100 ha, B-RIVa - 0,4400 ha i RV - 0,1000 ha. Zaświadczenie wydane zostało w celu przedłożenia w Starostwie Powiatowym w celu prawidłowej klasyfikacji gruntów. Z dokumentacji geodezyjnej numer [...] wynika, iż w dniu [...] grudnia 2016 r. geodeta uprawniony stwierdził w terenie, że dotychczasowe tereny mieszkaniowe (B) o powierzchni 0,0714 ha oraz część dotychczasowych innych terenów zabudowanych (Bi) o powierzchni 0,4597 ha stanowią grunty rolne zabudowane na gruntach ornych klasy IVa (Br-RIVa), natomiast pozostała część innych terenów zabudowanych (Bi) o powierzchni 0,0544 ha stanowi grunty orne klasy IVa (RIVa).
W konsekwencji, pismem numer [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. Starosta [...] zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, dotyczącej działki położonej w obrębie [...], gmina [...], oznaczonej na arkuszu mapy [...] numerem [...]
W toku postępowania organ I instancji ustalił, że aktualny sposób użytkowania gruntów dla działki numer [...] w [...] ujawniony został w ewidencji gruntów i budynków w dniu [...] marca 2016 r. na podstawie dokumentacji geodezyjnej numer [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., do której dołączony został wniosek - zgłoszenie zmian danych osobowych objętych ewidencją gruntów i budynków podpisany przez M. K., we wniosku podano, iż dotyczy zmiany użytków gruntowych. Po dokonaniu aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o wymieniony wniosek sposób użytkowania gruntów dla działki numer [...] położonej w [...] przedstawiał się następująco: inne tereny zabudowane (Bi) o powierzchni 0,5141 ha, tereny mieszkaniowe (B) o powierzchni 0,0714 ha, grunty orne klasy IVa (RIVa) o powierzchni 0,4645 ha oraz grunty orne klasy V (RV) o powierzchni 0,1000 ha. Do dnia dzisiejszego wskazany sposób użytkowania nie uległ zmianie. Ponadto organ ustalił, iż na działce numer [...] znajduje się budynek o funkcji mieszkaniowej (oznaczony na mapie symbolem "m") oraz trzy przylegające do siebie budynki oznaczone na mapie jako "i" (pozostałe budynki niemieszkalne).
W dniu [...] grudnia 2017 r. Wójt Gminy [...] poinformował Starostę [...] pismem numer [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] w rejonie [...] - Uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. ([...] marca 2014 r,, poz. [...]), działka nr [...] w [...] przeznaczona jest częściowo pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej, częściowo pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, częściowo pod tereny dróg publicznych klasy lokalnej, częściowo pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowych oraz częściowo pod tereny dróg wewnętrznych. Jednocześnie Wójt Gminy [...] wskazał, że na przedmiotowej działce zlokalizowana jest linia elektroenergetyczna z pasem wolnym od zabudowy, a wzdłuż terenu drogi publicznej klasy lokalnej wyznaczono elewacje o szczególnych walorach architektonicznych. Z kolei Wydział Administracji Architektoniczno-Budowalnej Starostwa Powiatowego w [...] pismem numer [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. przekazał organowi I instancji poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię pisma Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] numer [...] z dnia [...] stycznia 1994 r., z którego wynika, że w dniu [...] stycznia 1994 r. dokonano wizji terenowej na działce numer [...] i stwierdzono, że na działce należącej już wówczas do M. K. znajduje się budynek warsztatowy, dla którego nie zostało wydane żadne pozwolenia na budowę. W dniu [...] grudnia 1993 r. M. K. złożył w Urzędzie Rejonowym w [...] dokumentację techniczną zakładu poligraficznego z uzgodnieniami. Z przedłożonych dokumentów wynikało, że inwestor otrzymał wskazania lokalizacyjne oraz decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji Wójta Gminy [...] numer [...]/93 z dnia [...] listopada 1993 r., a samowolnie wybudowany budynek warsztatu Zakładu Poligraficznego był zgodny z obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy N. [...] z dnia [...] września 1992 r. Ze wskazanego pisma wynika, że z uwagi na zgodność lokalizacji budynku warsztatowego z planem zagospodarowania przestrzennego, według którego działka przeznaczona była wówczas pod aktywizację gospodarczą oraz uzyskania koniecznych uzgodnień po spełnieniu wymogów formalnych i technicznych, inwestor winien wystąpić o decyzję na użytkowanie obiektu. Wydział Administracji Architektoniczno-Budowalnej Starostwa Powiatowego w [...] przekazał również poświadczone za zgodność z oryginałem: kopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego numer [...] z dnia [...] marca 1994 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego budynku zakładu poligraficznego (I etap), z której wynika, iż lokalizacja obiektu zgodna jest z planem zagospodarowania przestrzennego; kopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] numer [...] z dnia [...] lutego 1995 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę zakładu poligraficznego - II etap, tj., część gospodarcza/ łącznik biurowo-socjalny, hala magazynowo -produkcyjna, z której wynika, że wskazana inwestycja zgodna była z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] września 1992 r.; kopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] numer [...] z dnia [...] listopada 1997 r. udzielającej pozwolenia na rozbudowę istniejącego budynku zakładu poligraficznego o magazyn surowca i wyrobów gotowych oraz o część socjalną, z której wynika również, iż inwestycja była zgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] września 1992 r. oraz z decyzją Wójta Gminy [...] numer [...] z dnia [...] maja 1997 r.; kopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] numer [...] z dnia [...] maja 1998 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektów zakładu poligraficznego [...] etap rozbudowy zrealizowany na działce [...] w [...], przy [...].
Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. M. K. poinformował organ, że zgłoszenie zmian danych z grudnia 2015 r. dokonane zostało w wyniku przestępstwa. W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Starosty wpłynęła poświadczona za zgodność z oryginałem kopia wyroku z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt [...], w którym sąd orzekł m.in. o przepadku na rzecz Skarbu Państwa poprzez pozostawienie w aktach sprawy dowodu rzeczowego w postaci dokumentu zawierającego podrobiony podpis M. K.. Dowód, o którym mowa w wyroku sądu dotyczy: "Zgłoszenia zmian danych osobowych objętych ewidencją gruntów i budynków" dotyczącego działki numer [...] znajdującej się w [...] przy [...].
W dniu [...] czerwca 2018 r. M. K. przesłał do organu I instancji pismo wraz z załącznikami w postaci wydruków map z systemu [...] przedstawiające budynki na działkach [...] w [...]. Ze wskazanego załącznika dotyczącego działki numer [...] wynika, iż działka użytkowana jest rolniczo, a część budynku oznaczonego dotychczas na mapie jako "i" (pozostałe budynki niemieszkalne) użytkowana jest "rolniczo", a pozostała część budynku "wynajmowana jest firmie".
W dniu [...] lipca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] pismem numer [...] z dnia [...] lipca 2018 r. poinformował Starostę, iż w rejestrach PINB nie odnaleziono informacji dotyczących budynku zakładu poligraficznego zlokalizowanego na działce numer [...] w [...]. Wydział Administracji Architektoniczno-Budowalnej Starostwa Powiatowego w [...] pismem numer [...] z dnia [...] lipca 2018 r. również poinformował, że nie znalazł w swoich rejestrach żadnych informacji oraz dokumentów dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku oznaczonego na mapie jako "i" oraz informacji dotyczących budowy budynku mieszkalnego zlokalizowanych na działce numer [...] w [...]. Z kolei w dniu [...] lipca 2018 r. Wójt Gminy [...] pismem numer [...] z dnia [...] lipca 2018 r. przekazał Staroście [...] kopię planu realizacyjnego z zabudową budynkiem mieszkalnym oraz kopię decyzji pozwolenia na budowę numer [...] z dnia [...] listopada 1989 r. dotyczącej budowy budynku mieszkalnego, studni i osadnika bezodpływowego na działce numer [...] w [...].
Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że postępowanie dowodowe wykazało, że strona jest właścicielem działki numer [...] położonej w obrębie [...], gmina [...], która zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, na który zostało udzielone pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Ponadto na działce [...] znajdują się trzy przylegające do siebie budynki oznaczone jako "i", dla których wydane zostały decyzje Kierownika Urzędu Rejonowego udzielające: pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego samowolnie budynku zakładu poligraficznego oraz pozwolenia na rozbudowę zakładu poligraficznego. Jednocześnie w zasobach Organu Administracji Architektoniczno-Budowlanej oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego nie odnaleziono dokumentów i decyzji świadczących o uzyskaniu decyzji zmieniającej dotychczasowy sposób użytkowania budynków oznaczonych na mapie jako "i", tworzących zakład poligraficzny, na budynek gospodarstwa rolnego. Ponadto obszar działki [...] przeznaczony jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego częściowo pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej, częściowo pod tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, częściowo pod tereny dróg publicznych klasy lokalnej, częściowo pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowych, a częściowo pod tereny dróg wewnętrznych. Jak przy tym wynika ze wskazanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego oraz informacji uzyskanych z Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowalnej Starostwa Powiatowego w [...], samowolnie wybudowany budynek zakładu poligraficznego, który uzyskał następnie pozwolenie na użytkowanie oraz pozwolenia na jego rozbudowę zgodny był z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...], zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] września 1992 r., z którego wynika, iż obszar ten przeznaczony był wówczas pod aktywizację gospodarczą, a nie pod tereny zabudowy zagrodowej. Z przedłożonej przez Wójta Gminy [...] decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej dla budynku mieszkalnego usytuowanego na działce numer [...] oraz załącznika graficznego, a także z decyzji pozwolenia na użytkowanie budynku zakładu poligraficznego i pozwolenia na jego rozbudowę nie wynika, aby budynki te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego i posiadały cechy zabudowy zagrodowej. Ponadto zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którym objęta jest działka numer [...] jednoznacznie wskazują, iż obszar działki [...] nie jest przeznaczony pod zabudowę zagrodową, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje możliwości budowania budynków służących prowadzeniu działalności rolniczej.
W tej sytuacji, z uwagi na istnienie dokumentacji dotyczącej budowy zarówno budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego, zdaniem organu I instancji za niewystarczające w tym zakresie należy uznać oświadczenie M. K. dotyczące rolniczego użytkowania działki oraz rolniczego charakteru budynku, który zgodnie z dokumentacją architektoniczno-budowlaną jest budynkiem zakładu poligraficznego. Determinującym w niniejszym przypadku jest dokumentacja architektoniczno-budowalna, która jednoznacznie wskazuje, iż żaden z budynków znajdujących się na działce [...] nie służy potrzebom gospodarstwa rolnego. Tymczasem dla oznaczenia funkcji podstawowej budynku decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno - budowlana w postaci zatwierdzonego projektu budowlanego. Biorąc więc pod uwagę fakt, iż zarówno organy, do których zwracał się Starosta [...], jak i strona nie odnalazły, ani dostarczyły dokumentacji świadczącej o udzieleniu pozwolenia na zmianę dotychczasowych funkcji budynku zakładu poligraficznego i budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynki w zabudowie zagrodowej oraz budynki gospodarstw rolnych, za obowiązującą należy uznać dokumentację pozostającą w aktach niniejszego postępowania.
Drugą istotną kwestią w niniejszej sprawie dotyczącą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany sposobu użytkowania gruntów na podstawie dokumentacji geodezyjnej numer [...] jest fakt, że we wskazanej dokumentacji geodezyjnej, geodeta uprawniony zalicza część dotychczasowych innych terenów budowalnych (Bi) o powierzchni 0,0544 ha do gruntów ornych klasy IVa (RIVa), co w ocenie organu I instancji jest niedopuszczalne. Zmiana sposobu użytkowania gruntów ujawnionych dotychczas w ewidencji gruntów i budynków na grunty rolne, do których zalicza się klasoużytek RIVa (grunty orne klasy IVa), może bowiem nastąpić wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W przedmiotowym przypadku zmiany sposobu użytkowania gruntów wykazane przez geodetę uprawnionego nie mogą zatem nastąpić w drodze postępowania ewidencyjnego, na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a jedynie w drodze postępowania z zakresu gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Dalej organ I instancji wyjaśnił, że wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie uwzględnił wyrok sądu dotyczący przepadku w postaci zgłoszenia zmian danych ewidencji gruntów i budynków, niemniej jednak w kontekście niniejszej sytuacji przepadek zgłoszenia zmian danych nie jest równoznaczny z przepadkiem sporządzonej dokumentacji geodezyjnej przez geodetę uprawnionego numer [...] z [...] grudnia 2015 r. W ocenie organu I instancji ta właśnie dokumentacja geodezyjna numer [...], wykonana przez tego samego geodetę uprawnionego, który wykonał rok później dokumentację numer [...], odzwierciedla faktyczny sposób użytkowania gruntów na działce numer [...] położonej w [...] i spójna jest z danymi wynikającymi z dokumentacji architektoniczno-budowlanej dotyczącej posadowionych na działce budynków. Pomimo więc przepadku wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. podpisanego przez M. K., z uwagi na fakt, że aktualne zapisy figurujące w bazie danych ewidencji gruntów i budynków dokonane na podstawie dokumentacji geodezyjnej numer [...] zgodne są z innymi dostępnymi dla organu I instancji materiałami (dokumentacją architektoniczno-budowlaną, zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) zasadnym jest pozostawienie dotychczasowego wpisu dotyczącego sposobu użytkowania na działce numer [...]. Fakt przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do państwowego zasobu nie zwalnia organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków od oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego, który ma stanowić podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
W odwołaniu z dnia [...] października 2018 r. do [...] Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego M. K. i Z. K. podnieśli, że organ błędnie przyjął, iż złożony wniosek jest wnioskiem o zmianę sposobu użytkowania działki nr [...]. Jest to bowiem wniosek prostujący błędny wpis dokonany w wyniku przestępstwa, które zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego. Działania podjęte w wyniku przestępstwa nie mogą być podstawą dokonania wpisu bez wiedzy i zgody stron postępowania.
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania została zgromadzona dokumentacja architektoniczno - budowlana dotycząca budynków znajdujących się na przedmiotowej działce oraz przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Analiza zebranej dokumentacji wskazuje, że działka ewidencyjna nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, na który zostało wydane pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego. Na działce znajdują się również trzy przylegające do siebie budynki oznaczone symbolem "i", na które Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] wydał decyzje udzielające pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku zakładu poligraficznego oraz pozwolenia na rozbudowę zakładu poligraficznego. Wśród zgromadzonej dokumentacji brak jest dokumentów potwierdzających zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania budynków oznaczonych symbolem "i" (inne budynki niemieszkalne) tworzących zakład poligraficzny na budynki gospodarstwa rolnego. Ponadto, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przedmiotowa działka jest przeznaczona częściowo pod tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej, częściowo pod tereny dróg publicznych klasy lokalnej, częściowo pod tereny dróg publicznych klasy dojazdowych, częściowo pod tereny dróg wewnętrznych.
Tymczasem organ ewidencyjny, aby mógł dokonać zmian w zakresie funkcji podstawowej budynku innej niż z projekcie budowlanym, zatwierdzonym pozwoleniem na budowę, musi mieć do tego podstawę w rozstrzygnięciu kompetentnego organu administracji budowlanej, bowiem sam nie może być twórcą stanu prawnego. Podstawę do dokonania zmian w ewidencji, w sytuacji budynku już wybudowanego, może być więc decyzja właściwego organu budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Bez wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku przez organ administracji budowlanej, organ ewidencji nie może dokonać zmiany w zapisie ewidencji co do funkcji budynku. W niniejszej sprawie strony nie dostarczyły dokumentów dotyczących zmiany użytkowania budynków oznaczonych symbolem "i", jak również właściwe organy nie są w posiadaniu dokumentów, które wskazywałyby o zagrodowej zabudowie przedmiotowej działki.
Organ odwoławczy podzielił również stanowisko organu pierwszej instancji, że niedopuszczalne jest w sprawie o aktualizację danych ewidencyjnych w zakresie zmiany sposobu użytkowania gruntów na podstawie dokumentacji geodezyjnej, zaliczanie przez geodetę użytku "inne tereny mieszkaniowe" do użytku "grunty orne" klasy IVa. Zmiana sposobu użytkowania gruntów ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków na grunty rolne, do których zalicza się grunty orne klasy IVa, może nastąpić wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. W prowadzonej sprawie zmiany sposobu użytkowania gruntów wykazane przez geodetę nie mogą nastąpić w drodze postępowania ewidencyjnego, na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a jedynie w postępowaniu z zakresu gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy podkreślił, że właściciele działki nr [...] w "zgłoszeniu zmian danych ewidencji gruntów i budynków" z [...] stycznia 2017 r. wnieśli o "przywrócenie i zmianę klas bonitacyjnych" na przedmiotowej działce. Zatem zakres wniosku świadczy o żądaniu wprowadzenia zmian danych ewidencyjnych w zakresie użytku gruntowego wraz z oznaczeniem klasy bonitacyjnej na przedmiotowej działce ewidencyjnej.
Organ odwoławczy odnosząc się do wyroku Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] października 2017 r. sygn. akt VIII K 896/17 wyjaśnił również, że przepadek zgłoszenia zmian danych ewidencyjnych nie jest równoznaczny z przepadkiem sporządzonej dokumentacji geodezyjnej z [...] grudnia 2015 r. Dokumentacja ta odzwierciedla przy tym faktyczny sposób użytkowania gruntów na przedmiotowej działce.
W skardze z dnia [...] kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie (I) prawa materialnego, tj. 1) art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 u.p.g.k. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że możliwa jest aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o podrobiony wniosek, wobec którego orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa i w oparciu o dokumentację sporządzoną na zlecenie osoby nieuprawnionej do wystąpienia z wnioskiem o aktualizację, podczas gdy aktualizacja informacji może nastąpić jedynie z urzędu w oparciu o materiały zasobu lub na wniosek podmiotów wymienionych w art. 24 ust. 2a pkt 2 w oparciu o przedłożone przez te osoby dokumenty oraz 2) art. 24 ust. 2a i 2b u.p.g.k. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że organ jest uprawniony do dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z urzędu w drodze czynności materialno-technicznej w oparciu o dokumenty sporządzone na zlecenie osoby nieuprawnionej i nie znajdujące się w materiałach zasobu, podczas gdy z przepisu tego wprost wynika, że gdy brak jest wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego, a organ ewidencyjny nie posiada w swych zasobach materiałów i dokumentów, z których wynikałaby zmiana informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, to aktualizacja informacji powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a także (II) naruszenie przepisów postępowania, tj. 1) art. 75 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci dokumentacji geodezyjnej numer [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w sytuacji, gdy dokument ten zgodnie z prawomocnym wyrokiem uległ przepadkowi na rzecz Skarbu Państwa i został wyeliminowany z obrotu prawnego, a tym samym poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodach nieistniejących, 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez błędne ustalenie, że znajdujące się na działce nr [...] w [...] trzy przylegające do siebie budynki oznaczone symbolem "i" nie są użytkowane na potrzeby gospodarstwa rolnego, a zabudowa działki nie ma charakteru zagrodowego, podczas gdy skarżący przedłożył dokumenty niezbędne do wprowadzenia żądanych zmian, tj. oświadczenie rolnika indywidualnego, zaświadczenie z urzędu Gminy [...] o zgłoszeniu do opodatkowania gruntów rolnych, informację geodezyjną nr [...], oraz poprzez nieuzasadnione oparcie decyzji jedynie na dokumentacji architektoniczno-budowlanej dotyczącej budynków znajdujących się na przedmiotowej działce, z pominięciem pozostałych dowodów i okoliczności faktycznych, w szczególności z pominięciem faktu, że w dniu [...] czerwca 2003 r. została zgłoszona do Starostwa w [...] zmiana sposobu użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...], poprzez wskazanie że począwszy od [...] września 2003 r. budynki znajdujące się na działce będą wykorzystywane do produkcji rolniczej; 3) art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia z urzędu i na wniosek strony wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sytuacji, gdy strona powołała się na określone i istotne okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. że na działce nr [...] w [...] jest prowadzona produkcja rolnicza.
W odpowiedzi na skargę [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu [...] lutego 2020 r. skarżący wyjaśnił, że obecnie budynek gospodarczy w części użytkowany jest przez niego i trzyma tam sprzęt ogrodniczy, samochód i przyczepę, natomiast w pozostałej części jest użytkowany przez firmę [...] Spółka prowadzi w budynku działalność związaną ze szkółkarstwem - przesadza rośliny i przygotowuje je do sprzedaży. Wyjaśnił, że nie jest w zarządzie spółki [...] od początku 2017 r., nie jest również już wspólnikiem spółki. Ponadto skarżący przedłożył zgłoszenie zmian użytkowania z [...] czerwca 2003 r. oraz ksero potwierdzenia odbioru ze Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. wraz z wydrukiem maila. Wyjaśnił, że dokumenty te otrzymał od spółki [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...], o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej zmiany dotychczasowego sposobu użytkowania gruntów dla działki nr [...] oznaczonej na arkuszu mapy [...] w obrębie [...], gmina [...], w związku z dokumentacją geodezyjną nr [...] przyjętą do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2017 r., pod numerem [...]
Z akt sprawy wynika, że do dnia [...] marca 2016 r. użytki gruntowe na działce nr [...] w [...] o łącznej powierzchni 1,1500 ha w ewidencji gruntów i budynków oznaczone były jako grunty orne klasy IVa o powierzchni 0.6100 ha, grunty rolne zabudowane (Br-IVa) o powierzchni 0,4400 ha oraz grunty orne klasy RV o powierzchni 0,1000 ha. Na podstawie dokumentacji geodezyjnej numer [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., do której dołączony został wniosek - zgłoszenie zmian danych osobowych objętych ewidencją gruntów i budynków podpisany przez M. K., dokonano zmiany w ewidencji gruntów i budynków w następujący sposób: inne tereny zabudowane (Bi) o powierzchni 0,5141 ha, tereny mieszkaniowe (B) o powierzchni 0,0714 ha, grunty orne klasy IVa (RIVa) o powierzchni 0,4645 ha oraz grunty orne klasy V (RV) o powierzchni 0,1000 ha. W sprawie bezspornym jest, że Prokurator Rejonowy [...] w [...] uznał wskazany wniosek – dokument w postaci "Zgłoszenia zmian danych osobowych objętych ewidencją gruntów i budynków" za dowód rzeczowy i zatrzymał go do sprawy [...], ponieważ zawiera on podrobiony podpis M. K.. Z kolei wnioskiem z dnia [...] stycznia 2017 r. M. K. wystąpił o "przywrócenie i zmianę klas bonitacyjnych", załączając do wniosku dokumentację geodezyjną zarejestrowaną pod numerem [...], przyjętą do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2017 r., żądając dokonania zmiany w użytkach gruntowych działki nr [...] na grunty orne RV o powierzchni 0,1000 ha, grunty orne RIVa o powierzchni 0,5189 ha oraz grunty rolne zabudowane (Br-IVa) o powierzchni 0,5311 ha.
W rozpoznawanej sprawie Starosta [...] odmówił dokonania żądanej zmiany wskazując, że ujawniony na skutek przyjęcia do ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej numer [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. sposób użytkowania gruntów odpowiada stanowi faktycznemu.
W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia [...] maja 1989 r. u.p.g.k., ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. W odniesieniu do gruntów, ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W odniesieniu do budynków ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych. Ewidencja wskazuje także właściciela lub władającego gruntem (art. 20 ustawy).
Podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji, wynikającą z § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542), jest zasada utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1) z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Zgodnie z art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b u.p.g.k., aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek właścicieli przedmiotu własności, którego zmiany mają dotyczyć oraz następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana. Podkreślić także należy, że posługiwanie się przez prawodawcę w przepisach rozporządzenia pojęciem "aktualizacji" a nie "prostowania" nie oznacza, że w ogóle nie jest możliwe usuwanie błędów czy omyłek w ewidencji w ramach pojęcia "aktualizacja", ale powinno się to odbywać w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Ewidencja gruntów i budynków nie ma bowiem charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 381/15, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 277/09 z 27 lutego 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 960/12 z dnia 15 maja 2012 r. – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, w pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku o zmianę klasyfikacji gruntów z terenów mieszkaniowych B o powierzchni 0,0714 ha oraz części innych terenów zabudowanych Bi o powierzchni 0,4597 ha (z 0,5311 ha) na grunty rolne zabudowane o powierzchni 0,5311 ha wskazać należy, że stanowisko organów w tym zakresie zaprezentowane w kontrolowanych decyzjach co do zasady było prawidłowe. Dokumenty zgromadzone na etapie postępowania administracyjnego nie uprawniały bowiem do uznania, że znajdujący się na działce nr [...] budynek mieszkalny oznaczony na mapie symbolem "m" oraz zespół przylegających do siebie innych budynków niemieszkalnych, oznaczonych na mapie symbolem "i", stanowią zabudowę, o której mowa w pkt 5 ppkt 1 załącznika 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Organy orzekające w niniejszej sprawie zgromadziły w aktach sprawy dokumentację architektoniczno-budowlaną, z której wynika, że w dniu [...] listopada 1989 r. skarżący uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego, studni i osadnika bezodpływowego na działce numer [...] w [...] (k. 137 akt adm. organu I instancji). W zakresie budynku oznaczonego na mapie symbolem "i" organ I instancji pozyskał natomiast decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 1994 r. o pozwoleniu na użytkowanie zrealizowanego bez pozwolenia na budowę budynku zakładu poligraficznego (etap I) (k. 47 – 50 akt adm. organu I instancji), decyzję z dnia [...] lutego 1995 r. o pozwoleniu na rozbudowę zakładu poligraficznego – II etap, tj. część gospodarcza "b", łącznik biurowo-socjalny "c" i hala magazynowo-produkcyjna "d" (k. 45 akt adm. organu I instancji) wraz z decyzją z dnia [...] maja 1998 r. o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowy zakładu poligraficznego "[...] (k. 39 akt adm. organu I instancji), a także decyzję z dnia [...] listopada 1997 r. o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku zakładu poligraficznego o magazyn surowca i magazyn wyrobów gotowych oraz pomieszczenia biurowe – III etap (k. 42 akt adm. organu I instancji). Ani w rejestrach Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanego Starostwa Powiatowego w [...], ani w rejestrach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] nie odnaleziono decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku zakładu poligraficznego na działce nr [...] (k. 121, k. 124, k. 130 i k. 131 akt adm. organu I instancji). Również skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedłożył dokumentów świadczących o legalnej zmianie dotychczasowego sposobu użytkowania budynku zakładu poligraficznego.
Tymczasem, w przypadku ewidencji budynków, podstawą aktualizacji zapisów ewidencyjnych są zmiany wynikające z dokumentacji architektoniczno-budowlanej, gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej (§ 35 pkt 6 w zw. z § 45 ust. 2 rozporządzenia). A zatem, gdy chodzi o ewidencję budynków, dla oznaczenia funkcji podstawowej budynku (§ 63 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia), decydujące znaczenie ma dokumentacja architektoniczno-budowlana w postaci zatwierdzonego projektu budowlanego. Organy prowadzące ewidencję budynków, która powinna w swoich zapisach odzwierciedlać stan prawny, obowiązane są prowadzić zapisy w oparciu o wspomnianą dokumentację architektoniczno-budowlaną (projekt budowlany), z uwzględnieniem ewentualnych zmian, które zaszły w tej dokumentacji. Organ administracji budowlanej tworzy stan prawny określający funkcję (kategorię) budynku. Organ ewidencyjny, aby mógł dokonać zmian w zakresie funkcji podstawowej budynku innej niż z projekcie budowlanym, zatwierdzonym pozwoleniem na budowę, musi mieć do tego podstawę w rozstrzygnięciu uprawnionego organu administracji budowlanej. Podstawę do dokonania zmian w ewidencji, w sytuacji budynku już wybudowanego może być więc decyzja właściwego organu budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, o której mowa w art. 71 Prawa budowlanego. Bez wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku przez organ administracji budowlanej, organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany w zapisie ewidencji co do funkcji budynku.
Na powyższą konstatację nie ma przy tym wpływu fakt, że wniosek - zgłoszenie zmian danych osobowych objętych ewidencją gruntów i budynków z dnia [...] grudnia 2015 r. uległ przepadkowi jako dokument stanowiący dowód przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego (podrobienie dokumentu). Skoro bowiem organ ewidencyjny nie posiadał dokumentów świadczących o legalnej zmianie sposobu użytkowania zakładu poligraficznego, nie mógł uznać, że jest to budynek związany z produkcją rolniczą, a grunt pod nim i w jego sąsiedztwie to grunt rolny zabudowany, oznaczony symbolem Br-IVa.
Tym niemniej w rozpoznawanej sprawie Sąd nie mógł pominąć, że na etapie postępowania sądowego skarżący przedłożył do akt sprawy pismo z dnia [...] czerwca 2003 r. skierowane do Starostwa Powiatowego w [...], w którym działając w imieniu firmy "[...]" sp. z o. o. zawiadomił, że od dnia [...] września 2003 r. nastąpi zmiana sposobu użytkowania budynków znajdujących się na działce nr [...], na które wydane zostało pozwolenie na budowę z dnia [...] lutego 1995 r. i dalej pozwolenie na użytkowanie z dnia [...] marca 1994 r. oraz z dnia [...] maja 1998 r. Od dnia [...] września 2003 r. budynki te będą wykorzystywane do produkcji rolnej, tj. magazynowania sadzonek drzew i krzewów ozdobnych i leśnych oraz innych materiałów i środków potrzebnych do produkcji szkółkarskiej. W budynkach tych odbywać się będzie również sadzenie do doniczek i pakowanie roślin. Jako załączniki wymieniony został opis i rysunek określający usytuowanie budynku oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (k. 76 akt sąd.). Wraz z pismem skarżący przedłożył również kserokopię potwierdzenia odbioru nadanego przez spółkę [...] listu poleconego – "pisma o zmianie użytkowania na działce [...]" przez Starostwo Powiatowe w dniu [...] czerwca 2003 r. (k. 77 akt sąd.).
Wskazane dokumenty w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. stanowią istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania kwestionowanej decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Dokumenty te mogłyby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślenia przy tym wymaga, że skarżący wszedł w ich posiadanie dopiero po wydaniu zaskarżonych decyzji w przedmiotowej sprawie (k. 8 i k. 75 akt sąd.).
Powyższe obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."). Ogólna zasada orzekania przez sąd administracyjny na podstawie stanu istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji nie może bowiem stanowić przeszkody do uchylenia decyzji ze względu na podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego powstałe później, ale przed momentem wyrokowania przez sąd, jeżeli przed tym dniem zostały ujawnione i stały się sądowi znane (por. T. Kiełkowski, Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny, PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.).
W tym zakresie ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji winien zweryfikować, czy w zasobach Starostwa Powiatowego zostało zarejestrowane zgłoszenie spółki [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz jakie kroki podjęto na skutek wpływu tego pisma do Starostwa. Na mocy art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] czerwca 2003 r., zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymagała bowiem pozwolenia właściwego organu. Zauważyć należy, że w dniu dokonania "zgłoszenia zmiany użytkowania" nie obowiązywał przepis art. 71 w brzmieniu obowiązującym od dnia [...] maja 2004 r., który przewiduje, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, a właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wiąże się z przesłankami wskazanymi w art. 71 ust. 5. Dopiero na mocy noweli z [...] kwietnia 2004 r. zmiana sposobu użytkowania mogła nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ nie wniósł sprzeciwu w drodze decyzji (art. 71 ust. 4). Jednocześnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r., nr 93, poz. 888) wynika, że w sprawach zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się przepisy dotychczasowe.
W przypadku ustalenia przez organ, że zmiana sposobu użytkowania zakładu poligraficznego odbyła się zgodnie z prawem, należy rozważyć, czy zmiana użytkowania budynku na budynek do magazynowania sadzonek drzew i krzewów ozdobnych i leśnych oraz innych materiałów i środków potrzebnych do produkcji szkółkarskiej, a także do sadzenia do doniczek i pakowania roślin mieści się w pojęciu "produkcji rolniczej" z pkt 1 ppkt 5 załącznika 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Sąd ubocznie zauważa, że szkółkarstwo jest działem specjalnym produkcji rolnej. Szkółkarstwo, produkcja roślin ozdobnych, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej miesiąc - w przypadku roślin, licząc od dnia ich nabycia, są wymienione w art. 2 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1387) jako przykłady działalności rolniczej. Należy mieć również na uwadze, że w pkt 1 ppkt 5 załącznika 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków wymieniono rodzaje budynków przeznaczonych do produkcji rolniczej, wśród których wymienia się również budynki na sprzęt rolniczy oraz budynki służące przechowywaniu – czy to owoców i warzyw, czy też ryb. Podkreślenia wymaga, że jest to katalog otwarty, o czym świadczy sformułowanie "w szczególności".
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zaliczenie części gruntu dotychczas oznaczonego jako Bi o powierzchni 0,0544 ha do pozostałych znajdujących się na działce gruntów ornych klasy IVa wskazać należy, że stanowisko organów w tym zakresie było błędne.
Podkreślenia wymaga, że przed zmianą dokonaną na podstawie dokumentacji geodezyjnej [...], część gruntu oznaczona obecnie jako Bi o powierzchni 0,0544 ha stanowiła grunt orny klasy IVa (RIVa). Ponieważ na mocy art. 20 ust. 3 u.p.g.k., jedynie grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przy zmianie oznaczenia z gruntu ornego klasy IVa na inny teren zabudowany (Bi) jako grunt położony w bezpośrednim sąsiedztwie budynków i budowli wymienionych w pkt 14 ppkt 1 załącznika 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, nie było podstaw do pozostawienia klasy bonitacyjnej gruntu jako IVa. Nie oznacza to jednak, że grunt ten utracił swoje właściwości, charakteryzujące go jako glebę orną średniej jakości w rozumieniu urzędowej tabeli klas gruntów stanowiącej załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1246). Skarżący nie żądał więc zmiany klasy bonitacyjnej gruntu (która w istocie nie uległa zmianie), a jedynie wyłączenia spornego fragmentu gruntu o powierzchni 0,0544 ha z gruntów, które obecnie są zaliczone do innych terenów zabudowanych w oparciu o pkt 14 ppkt 2 załącznika 6 do Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dokumentacja geodezyjna zarejestrowana pod numerem [...] wskazywała na ich rolnicze wykorzystywanie, uzasadniające zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych – gruntów ornych.
Organy orzekające błędnie przyjęły, że skarżący domaga się zmiany klasy bonitacyjnej gruntu, i w konsekwencji naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, nie przeprowadzając prawidłowego postępowania w wyżej wymienionym zakresie.
Obowiązkiem organów było bowiem dokonanie oceny złożonej dokumentacji geodezyjnej nr [...] w przywoływanym zakresie i w przypadku uznania tej dokumentacji za niewystarczającą do dokonania wskazanej zmiany, przeprowadzenie oględziny działki nr [...] – w celu ustalenia, czy fragment gruntu o powierzchni 0,0544 ha, obecnie zaliczany do innych terenów zabudowanych, który bezpośrednio graniczy z gruntem ornym klasy IVa, rzeczywiście nie jest wykorzystywany na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie go do gruntu ornego klasy IVa. Na mocy § 35 pkt 7 w zw. z § 45 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do źródeł danych ewidencyjnych niezbędnych do aktualizacji operatu ewidencyjnego zalicza się bowiem wyniki oględzin.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2018 r., nr [...], albowiem wydano je z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazań opisanych powyżej zgodnie z art. 153 P.p.s.a.
O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem wpisu od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI