II SA/PO 1102/19

II SA/Po 1102/19 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2020-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Edyta Podrazik /sprawozdawca/
Jakub Zieliński /przewodniczący/
Wiesława Batorowicz
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
III OSK 4217/21 - Wyrok NSA z 2024-05-21
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1148
art. 168 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 8 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1481
art. 82 ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tj
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 32 ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 1145
art. 33[1] par. 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
Sentencja
Dnia 5 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] na decyzję Kurator Oświaty z dnia [...] października 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 168 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r., poz. 1148; dalej: "u.p.ś.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "K.p.a."), odmówił wpisania do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wydział Oświaty Urzędu Miasta [...] placówki kształcenia ustawicznego [...], zakładanej przez [...] Sp. z o.o. Sp. k.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. [...] Sp. z o.o. Sp. k. złożyła do Wydziału Oświaty Urzędu Miasta [...] wniosek o wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych placówki kształcenia ustawicznego [...], z siedzibą przy [...] w [...]. Do wniosku dołączono statut placówki, imienny wykaz kadry pedagogicznej, umowę najmu nieruchomości przy [...], pozytywną opinię państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, odpis z KRS dotyczący [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa i odpis z KRS [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
W dniu [...] kwietnia 2019 r. wezwano wnioskodawcę do skorygowanie wniosku poprzez wpisanie we wszystkich dokumentach Sp. z o.o., zamiast Sp. z o.o. Sp. k., poprawienie statutu, dostarczenie formularza zawierającego dane niezbędne do wpisania placówki do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, dostarczenie pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej, a także dopisanie w informacji o warunkach lokalowych miejsca prowadzenia zajęć. W odpowiedzi spółka dostarczyła pozytywną opinię komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej dotyczącą pomieszczeń przy [...].
Pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ I instancji poinformował wnioskodawcę, że placówka nie może być prowadzona przez spółkę nie posiadającą osobowości prawnej i ponownie zwrócił się o dostarczenie skorygowanych dokumentów dotyczących wpisu. W dniu [...] maja 2019 r. spółka zwróciła się o udostępnienie interpretacji od Ministra Oświaty dotyczącej zarejestrowania spółki komandytowej jako organu prowadzącego placówkę kształcenia ustawicznego. W kolejnym piśmie, które wpłynęło do organu w dniu [...] maja 2019 r., spółka zarzuciła organowi I instancji naruszenie zasady równości wobec prawa wskazując, że w dwóch przypadkach Wydział Oświaty dokonał wpisu szkół/placówek prowadzonych przez spółki komandytowe. Jednocześnie w piśmie przywołał kilkanaście przykładów wpisów dokonanych przez inne niż Miasto [...] organy rejestrujące, a dotyczących spółek komandytowych i jawnych (m.in. w [...], [...]).
Odnosząc się do powyższego organ I instancji w piśmie z dnia [...] maja 2019 r. wyjaśnił, że nie dysponuje interpretacją Ministerstwa Edukacji Narodowej w tej sprawie i posługuje się swoją opinią, którą wyraził w piśmie. Dodatkowo, w odniesieniu do dwóch wskazanych przez spółkę wpisów wyjaśnił, że na zaświadczeniach o wpisie do ewidencji w obu przypadkach widnieją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a błędne wpisy do Systemu Informacji Oświatowej są wyjaśniane.
Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. spółka została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych placówki kształcenia ustawicznego [...]. Pismo zwierało również prośbę o skorygowanie wszystkich dokumentów dotyczących wniosku na osobę, o której mowa w art. 168 ust. 1 u.p.ś. Dodatkowo pismo zawierało prośbę o poprawienie statutu, dostarczenie formularza zawierającego dane niezbędne do wpisania placówki do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, a także dopisanie w informacji o warunkach lokalowych miejsca prowadzenia zajęć. Strona została również pouczona, że zgodnie z art. 168 ust. 12 pkt 1 u.p.ś. organ, o którym mowa w ust. 1 wydaje decyzję odmowną wpisu do ewidencji, jeżeli zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 4, albo podane dane są błędne i mimo wezwania nie zostało uzupełnione albo poprawione w wyznaczonym terminie. Pismo pozostało bez odpowiedzi. Organ I instancji ponowił więc prośbę o skorygowanie wniosku pismem z dnia [...] lipca 2019 r. Termin na dostarczenie dokumentów wynosił 7 dni od daty odebrania pisma, tj. od dnia [...] lipca 2019 r. Do dnia wydania decyzji nie wpłynęły żadne dokumenty, o których była mowa w pismach z dnia [...] czerwca 2019 r. i z dnia [...] lipca 2019 r.
Przechodząc do meritum organ I instancji wskazał, że wniosek [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa nie spełnia wymogów określonych w art. 168 ust. 1 u.p.ś., bowiem przepis ten w sposób wyczerpujący wymienia podmioty mogące być organem prowadzącym szkoły lub placówki niepubliczne, wskazując, że mogą to być wyłącznie osoby fizyczne i osoby prawne. Należy więc uznać, że ustawodawca w sposób celowy wyklucza zakładanie i prowadzenie szkół i placówek przez podmioty pozbawione w świetle prawa cywilnego osobowości prawnej, nawet jeśli mają one osobowość prawną "ułomną", polegającą na (co najmniej ograniczonej) zdolności prawnej. W konsekwencji nie jest dopuszczalne zakładanie szkół i placówek niepublicznych przez osobowe spółki prawa handlowego. Ponadto wniosek nie spełnia wymogów określonych w art. 168 ust. 4 u.p.ś., ponieważ pomimo dwukrotnego wezwania wnioskodawca nie poprawił statutu, nie dostarczył formularza zawierającego dane niezbędne do wpisania placówki do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej oraz nie dopisał w informacji o warunkach lokalowych miejsca prowadzenia zajęć.
W odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2019 r. do Kurator Oświaty w [...] [...] sp. z o.o. sp. k. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła:
1) naruszenie art. 168 ust. 1 u.p.ś. poprzez dokonanie jego niewłaściwej wykładni i uznanie, że organem prowadzącym szkołę lub placówkę niepubliczną może być tylko osoba fizyczna lub osoba prawna w rozumieniu Kodeksu cywilnego, podczas gdy jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną również może być podmiotem prowadzącym szkołę lub placówkę niepubliczną;
2) naruszenie art. 8 § 1 i § 2 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, co skutkowało wydaniem decyzji, która przeczy zasadzie równego traktowania oraz stanowi nieuzasadnione odstępstwo od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym;
3) naruszenie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady równości polegające na nieuzasadniony zróżnicowaniu sytuacji prawnej jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, w stosunku do innych podmiotów stosunków cywilnoprawnych na tle ustawy z dnia [...] grudnia 2016 r. Prawo oświatowe.
W uzasadnieniu spółka wskazała, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z treścią art. 168 u.p.ś., albowiem pomija znaczenie przepisu art. 331 Kodeksu cywilnego. Spółka komandytowa – jako jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną – może być podmiotem prowadzącym niepubliczną placówką kształcenia ustawicznego. Wynika to z przepisu art. 331 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.
Odwołująca podkreśliła, że interpretację art. 168 u.p.ś. dopuszczającą prowadzenie niepublicznych placówek kształcenia ustawicznego przez spółki nieposiadające osobowości prawnej potwierdza ogólnopolska praktyka, zgodnie z którą spółki niemające osobowości prawnej rejestrowane są jako podmioty prowadzące niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego. Spółki komandytowe były już wpisywane jako organy prowadzące niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego także przez poznański Wydział Oświaty. Także inne organy województwa [...] rejestrowały spółki niemające osobowości prawnej jako podmioty prowadzące niepubliczne placówki kształcenia ustawicznego. W skali całego kraju występuje szereg spółek jawnych i komandytowych prowadzących wskazane szkoły i placówki, co wynika z Rejestru Szkół i Placówek Niepublicznych.
Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podkreślił, że w pełni podziela stanowisko organu I instancji w przedmiocie rozumienia przepisu art. 168 ust. 1 u.p.ś., albowiem zapisy art. 331 Kodeksu cywilnego nie będą miały z nim bezpośredniego związku. Wspomniany przepis precyzuje jedynie status jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi w odniesieniu do spraw o charakterze cywilnoprawnym. Brak analogicznej regulacji w ustawie - Prawo oświatowe uznać należy za celowy zabieg ustawodawcy mający na celu wyłączenie jednostek organizacyjnych niebędącymi osobami prawnymi z katalogu osób mogących być organem prowadzącym dla szkoły lub placówki niepublicznej.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że pomimo wprowadzenia art. 331 do Kodeksu cywilnego wciąż istnieje szereg różnic pomiędzy osobami prawnymi oraz jednostkami organizacyjnymi niebędącymi osobami prawnymi, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia prawa oświatowego. Pojawia się chociażby poważna wątpliwość co do stosowania lub niestosowania tego przepisu w odniesieniu do reprezentantów tych podmiotów. Przyjęcie natomiast tezy, że za spółkę osobową działa organ prowadziłoby do wniosku, że w spółce jawnej każdy ze wspólników jest organem. Podobnie jest w przypadku komplementariuszy w spółce komandytowej.
W kontekście zadań stawianym przez Prawo oświatowe organom prowadzącym, w tym dotyczących kontroli i nadzoru oraz zapewnienia właściwego funkcjonowania placówki na płaszczyźnie administracyjnoprawnej uznać należy, że organem prowadzącym szkołę lub placówkę niepubliczną może być tylko osoba fizyczna lub osoba prawna. Wyklucza to zakładanie i prowadzenie szkół i placówek przez podmioty pozbawione w świetle prawa cywilnego osobowości prawnej.
Ponadto odwołująca uchybiła wymogom stawianym w art. 168 ust. 4 u.p.ś. poprzez niezastosowanie się do wezwania organu I instancji w przedmiocie konieczności poprawy statutu, dostarczenia formularza zawierającego dane niezbędne do wpisania placówki do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej oraz uzupełnienia w zakresie miejsca prowadzenia zajęć.
W skardze z dnia [...] listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] sp. z o.o. sp. k. wniosła o uchylenie zaskarżanej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 168 ust. 1 u.p.ś., art. 8 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto podniosła, że wszystkie zadania organu prowadzącego szkołę lub placówkę wymienione w art. 10 ust. 1 u.p.ś. mogą być realizowane przez jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego. O takiej możliwości przesądza przyznana im podmiotowość prawna oraz regulacja zawarta w art. 8 § 1 Kodeksu spółek handlowych zawierająca stwierdzenie, że spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa i zaciągać zobowiązania (występować jako strona stosunków cywilnoprawnych). Nie ulega wątpliwości, że zagwarantowana prawem zdolność prawna, do czynności prawnych, sądowa oraz procesowa przesądza o tym, że jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, mogą bez przeszkód wywiązywać się z zadań określonych w ustawie Prawo Oświatowe.
Odnosząc się do tzw. "teorii organów" podnoszonej przez organ II instancji wskazano z kolei, że w żadnym stopniu nie przesądza ona o możliwości zakładania i prowadzenia szkół i placówek przez jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 331 Kodeksu cywilnego. W przedmiotowej sprawie nie ma bowiem znaczenia jak kształtuje się reprezentacja podmiotu prowadzącego szkołę/placówkę, tj. czy działa przez swoje organy (bezpośrednio przez osoby fizycznie), czy też działa przez inne podmioty (pośrednio przez osoby fizyczne). Kluczowa w niniejszej sprawie jest jedynie możliwość wykonywania zadań wymienionych w ustawie Prawo Oświatowe, tj. możliwość zapewnienia właściwego funkcjonowania szkoły lub placówki niepublicznej.
Niezależnie od powyższego wskazano, że choć spółki osobowe nie posiadają organów sensu stricto, to wspólnicy tej spółki pełnią rolę tzw. guasi-organów działających za spółkę (w jej imieniu i na jej rzecz) na zasadach określonych w art. 38 Kodeksu cywilnego. W teorii organów występuje bowiem zawsze tylko jeden podmiot - podmiot reprezentowany (spółka). Natomiast nadanie spółkom osobowym podmiotowości prawnej oznacza ostateczne oderwanie ich od tworzących je wspólników. W konsekwencji spółki osobowe, inaczej niż spółki cywilne, nie korzystają z podmiotowości prawnej swoich członków, ale są odrębnymi od wspólników uczestnikami obrotu. Są w tej sytuacji, podobnie jak osoby prawne, podmiotami reprezentowanymi.
Wspólnik posiadający prawo do reprezentacji w tej spółce będzie w obrocie działał więc nie w swoim imieniu na rzecz spółki, ale bezpośrednio w imieniu samej spółki. Tym samym będzie mógł dokonywać zarówno czynności prawnych, jak i czynności faktycznych (rozumianych jako czynności spółki), co świadczy o zrównaniu jego uprawnień z uprawnieniami organów spółek kapitałowych (osób prawnych). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. akt IV CSK 332/12, w którym wskazano, do wspólnika spółki jawnej reprezentującego spółkę i prowadzącego jej sprawy należy stosować odpowiednio przepisy o osobach prawnych, a nie o pełnomocnictwie. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że spółka jawna w świetle art. 8 Kodeksu spółek handlowych i art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego jest odrębną od wspólników jednostką organizacyjną wyposażoną w zdolność prawną, do której przepisy o osobach prawnych można stosować odpowiednio. Ponadto Sąd Najwyższy zauważył, że gdy chodzi o osoby określone w art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego to ustawa wskazuje, czyje zachowanie będzie uznane przez prawo jako zachowanie tej osoby. W przypadku spółki jawnej, zgodnie z art. 29 Kodeksu spółek handlowych, osobą której zachowanie jest uznawane za zachowanie samej spółki jest każdy wspólnik. Ponadto, ze względu na ustawową kompetencję wspólnika spółki osobowej, jego oświadczenie woli należy uznać za oświadczenie woli samej spółki. Taki status wspólnika spółki osobowej zbliża go więc do sytuacji członka organu osoby prawnej.
W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Spór w sprawie koncentruje się wokół prawidłowości dokonanej przez organy administracji publicznej wykładni przepisu art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, prowadzącej do odmowy wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wydział Oświaty Urzędu Miasta [...] placówki kształcenia ustawicznego zakładanej przez spółkę komandytową.
Zgodnie z art. 168 ust. 1 u.p.ś., osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek.
Zdaniem Sądu treść wskazanego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Z woli ustawodawcy wyłącznie dwie enumeratywnie wskazane w przepisie art. 168 ust. 1 u.p.ś. kategorie podmiotów – osoby prawne i osoby fizyczne – mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do właściwej ewidencji. W tej kwestii niewątpliwie zaobserwować można konsekwencję ustawodawcy, który po uchyleniu w dniu [...] września 2017 r. analogicznego w swojej treści art. 82 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 1991 r. o systemie oświaty, rozwiązanie to przeniósł na grunt przepisów ustawy Prawo oświatowe.
Co przy tym istotne, przepisy uprzednio obowiązującej ustawy o systemie oświaty były wielokrotnie nowelizowane, a sam przepis art. 82 ust. 1 parokrotnie zmieniał swoje brzmienie, tym niemniej katalog podmiotów uprawnionych do zakładania szkół i placówek niepublicznych po uzyskaniu wpisu do ewidencji pozostał niezmieniony.
Podkreślenia przy tym wymaga, że powoływany przez skarżącą przepis art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego został wprowadzony do systemu prawnego w dniu [...] września 2003 r., jednak od tego czasu pomimo licznych nowelizacji przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oświaty ustawodawca nie zdecydował się na rozszerzenie katalogu podmiotów uprawnionych do zakładania szkół i placówek niepublicznych po uzyskaniu wpisu o podmioty pozbawione w świetle prawa cywilnego osobowości prawnej, nawet jeśli mają one osobowość prawną "ułomną", polegającą na (co najmniej ograniczonej) zdolności prawnej.
Jak słusznie wskazały organy rozstrzygające w sprawie, przepis art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego precyzuje status jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi jedynie w odniesieniu do stosunków cywilnoprawnych (art. 1 tej ustawy). Brak analogicznej regulacji w ustawie Prawo oświatowe uznać należy za celowy zabieg ustawodawcy mający na celu wyłączenie jednostek organizacyjnych niebędącymi osobami prawnymi z katalogu osób mogących być organem prowadzącym dla szkoły lub placówki niepublicznej.
W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego błędną wykładnię należało uznać za niezasadny.
Powyższe stanowisko Sądu znajduje przy tym oparcie w ugruntowanych poglądach doktryny. Jej przedstawiciele zaznaczają, że szkołę bądź placówkę niepubliczną założyć może wyłącznie osoba fizyczna lub osoba prawna i nie ma tu przyznania takiej możliwości tzw. ułomnej osobie prawnej, o której mowa w art. 331 Kodeksu cywilnego. Tak popularne formy prowadzenia działalności, jak np. spółki osobowe (w tym jawna, partnerska, komandytowa czy komandytowo-akcyjna) są, co do zasady, odsunięte od możliwości zakładania i prowadzenia szkoły bądź placówki oświatowej [por. M. Pyter, Komentarz do art. 168 (w:) A. Balicki, Prawo oświatowe. Komentarz, Warszawa 2017, wyd. el./Legalis]. M. Pilich dodaje, że choć z jednej strony spółki osobowe prawa handlowego posiadają zdolność prawną, a więc mogą nabywać we własnym imieniu własność i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania oraz pozywać i być pozywane pod własną firmą (nazwą), co pozwala im wykonać najważniejsze zadanie stawiane przed organem prowadzącym szkołę, to jednak nie posiadają one w pełni odrębnego bytu prawnego i nie wydają się w ogóle odpowiednią formą prawną do realizacji celów przewidzianych w ustawie (chociażby z racji ich typowo gospodarczego charakteru) [por. M. Pilich (red.), Komentarz do ustawy - Prawo oświatowe, (w:) Prawo oświatowe oraz przepisy wprowadzające. Komentarz, Wolters Kluwers Polska 2018, wyd. el./Lex].
Tożsame stanowisko było wyrażane w literaturze na gruncie poprzednio obowiązującego art. 82 ust. 1 ustawy o systemie oświaty [zob. A. Pawlikowska, Komentarz do art. 82 (w:) W. Lachiewicz, A. Pawlikowska (red.), Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, Warszawa 2016, wyd. el./Legalis; zob. też J. Kokot, Komentarz do art. 82 (w:) A. Balicki, M. Pyter, J. Kokot, Ustawa o systemie oświaty. Ustawa o systemie informacji oświatowej. Komentarz, Warszawa 2016, wyd. el./Legalis].
W tym kierunku wypowiedział się również Departament Nauki, Oświaty i Dziedzictwa Narodowego Najwyższej Izby Kontroli wskazując w Informacji o wynikach kontroli funkcjonowania szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, nr ewid.: [...], [...], że zakładanie i prowadzenie tych szkół należy do właściwości podmiotów określonych w art. 5 ust. 2 pkt 2 i 3, a w szczególności osób fizycznych i prawnych, takich jak stowarzyszenia, fundacje oraz spółki kapitałowe prawa handlowego (tj. z ograniczoną odpowiedzialnością i akcyjne). Szkoły, w tym szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, nie mogą być zakładane i prowadzone przez spółki osobowe prawa handlowego oraz spółki cywilne (dostępny pod adresem [...] w zakładce kontrole -> wyniki-kontroli-nik).
Na prawidłowość podjętych w sprawie rozstrzygnięć nie może mieć przy tym wpływu wskazywany przez skarżącą fakt parokrotnego wpisania do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej zarówno przez Wydział Oświaty Urzędu Miasta [...], jak i inne organy rejestrujące placówek zakładanych przez spółki komandytowe i spółki jawne. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie świadczy to o naruszeniu przez organy przepisu art. 8 § 2 K.p.a. Stanowi on co prawda, że organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, jednakże podkreślenia wymaga, że przez utrwaloną praktykę należy rozumieć akceptowane przez sądy, stabilne, jednolite, ustandaryzowane i wieloletnie oraz znane publicznie postępowanie organów administracji publicznej przy rozstrzyganiu spraw tego samego rodzaju w takich samych stanach faktycznych i prawnych. Praktyka taka przede wszystkim musi być przy tym zgodna z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II GSK 1513/19, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl oraz cytowana w nim literatura). Wydanie rozstrzygnięcia zgodnie z przyjętą praktyką, która jest niezgodna z prawem oznaczałoby działanie organu wbrew przepisom prawa, czyli niezgodnie z regułami z art. 6 K.p.a. (zasadą działania na podstawie przepisów prawa), z art. 7 K.p.a. (zasadą prawdy obiektywnej), oraz art. 8 § 1 K.p.a. (zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa).
Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie naruszenia 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Uregulowana w tym przepisie zasada równości wobec prawa powinna być bowiem rozpatrywana w znaczeniu materialnym, o czym wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny (zob. przykładowo wyrok z 28 listopada 1995 r., sygn. akt K 17/95, OTK 1995, Nr 3, poz. 18 oraz wyrok z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt K 22/97, OTK 1997, Nr 3–4, poz. 41). Równość w znaczeniu materialnym polega na tym, iż wszystkie podmioty charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane tak samo. Jednocześnie tak rozumiana zasada równości dopuszcza możliwość różnego traktowania różnych adresatów lub podmiotów znajdujących się w odmiennej sytuacji faktycznej. W realiach omawianego problemu prawnego naruszeniem zasady równości wobec prawa byłoby więc, przykładowo, nieuzasadnione rozróżnienie sytuacji prawnej spółek osobowych prawa handlowego poprzez dopuszczenie zakładania szkół i placówek niepublicznych, spośród wszystkich spółek osobowych, wyłącznie przez spółki komandytowo-akcyjne. Naruszeniem omawianej zasady nie jest natomiast rozróżnienie sytuacji osób prawnych (w tym spółek kapitałowych) oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, nawet jeśli mają one osobowość prawną "ułomną" (spółek osobowych).
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy pkt 2 zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia [...] października 2020 r. wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.