II SA/Po 1030/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-01-27
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwoposiadanie gruntówdzierżawaagencja restrukturyzacjipowierzchnia gospodarstwaproducent rolny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich, uznając, że płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi gruntów, a nie osobie zgłaszającej spory prawne dotyczące posiadania.

Rolnik J.L. zaskarżył decyzję odmawiającą mu przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, argumentując, że jest prawnym posiadaczem gruntów na podstawie umowy dzierżawy. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji, wskazując, że płatności przysługują faktycznemu użytkownikowi, a spory o posiadanie nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że płatności należą się faktycznemu posiadaczowi, a pozostałe grunty skarżącego nie spełniały minimalnego wymogu powierzchni.

Sprawa dotyczyła skargi J.L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2004. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, ponieważ suma powierzchni działek rolnych podanych we wniosku była mniejsza niż minimalna powierzchnia gospodarstwa uprawniająca do płatności (1 ha). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich i k.p.a., wskazując, że umowa poddzierżawy z "A" Spółką z o.o. została rozwiązana, a spółka jest posiadaczem gruntów w złej wierze. Organ odwoławczy podtrzymał decyzję, argumentując, że płatności przysługują faktycznemu posiadaczowi (użytkownikowi) gruntów, a spory między właścicielem a dzierżawcami nie wpływają na rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny uznał skargę za niezasadną. Zgodnie z ustawą, płatności przysługują posiadaczowi gospodarstwa rolnego, który jest producentem rolnym i faktycznie włada gruntami. Sąd podkreślił, że posiadanie jest stanem faktycznym, a spory cywilne dotyczące prawa do władania gruntami powinny być rozstrzygane przed sądami powszechnymi. W tej sprawie, działki były faktycznie użytkowane przez spółkę "A", a pozostałe grunty skarżącego nie spełniały wymogu minimalnej powierzchni 1 ha. W związku z tym, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Płatności bezpośrednie przysługują faktycznemu posiadaczowi (użytkownikowi) gospodarstwa rolnego, który jest producentem rolnym. Spory między właścicielami gruntów a posiadaczami zależnymi nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy o dopłaty.

Uzasadnienie

Ustawa o płatnościach bezpośrednich definiuje posiadacza jako osobę, która faktycznie włada gruntami rolnymi. Posiadanie jest stanem faktycznym, a ewentualne spory o prawo do władania gruntami powinny być rozstrzygane przed sądami powszechnymi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.b.g.r. art. 3 § ust. 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

u.p.d.b.g.r. art. 2 § ust. 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Płatności przysługują osobie fizycznej i osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (producentem rolnym) na będące w jej posiadaniu grunty rolne.

u.p.d.b.g.r. art. 2 § ust. 2

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami.

u.p.d.b.g.r. art. 3 § pkt 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Płatności obejmują m.in. jednolitą płatność obszarową - JPO.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Reguluje instytucję posiadania, definiując posiadacza samoistnego i zależnego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego, że płatności przysługują mu na podstawie umowy dzierżawy, mimo iż faktyczne władanie gruntami sprawowała spółka "A". Argument skarżącego dotyczący posiadania gruntów przez spółkę "A" w złej wierze.

Godne uwagi sformułowania

płatności przysługują posiadaczowi gospodarstwa rolnego (...) na będące w jego posiadaniu grunty rolne posiadanie jest instytucją prawa cywilnego i zostało uregulowane w art. 336 kc i następne. Posiadanie według kodeksu cywilnego jest stanem faktycznym, który polega na faktycznym władztwie. ewentualne spory sądowe pomiędzy właścicielem gruntów a dzierżawcami czy poddzierżawcami nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy dopłat. Zadaniem organów administracyjnych w postępowaniu o przyznanie dopłat nie jest rozstrzyganie sporów pomiędzy wnioskodawcami, a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność jako faktycznemu użytkownikowi.

Skład orzekający

Barbara Drzazga

sprawozdawca

Małgorzata Górecka

członek

Stanisław Małek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że płatności bezpośrednie przysługują faktycznemu użytkownikowi gruntów, a spory o posiadanie nie wpływają na rozstrzygnięcie w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z płatnościami bezpośrednimi i definicją posiadania w kontekście administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z definicją posiadania i jego wpływem na uzyskanie dopłat, co jest istotne dla rolników i prawników zajmujących się prawem rolnym.

Kto naprawdę dostanie dopłaty? Sąd rozstrzyga spór o faktyczne posiadanie gruntów rolnych.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1030/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /sprawozdawca/
Małgorzata Górecka
Stanisław Małek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2004r. Nr [...] Znak [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/M.Górecka /-/St.Małek /-/B.Drzazga
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. L. z dnia [...].05.2004r. o przyznanie płatności za rok 2004, odmówił J. L. przyznania płatności za rok 2004 z tytułu JPO i UPO – inne.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że suma powierzchni działek rolnych podanych we wniosku jest mniejsza niż minimalna powierzchnia gospodarstwa uprawniająca do uzyskania płatności -1ha.
J. L. złożył od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając decyzji z dnia [...].08.2004r. naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz art. 7,8,9,11 oraz 107 § 3 kpa. Skarżący wskazał, iż umowa poddzierżawy z dnia [...].10.2002r., zgodnie z którą poddzierżawcą nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha położonej w B. i S. była "A" Spółka z o.o. w B. została rozwiązana pismem z dnia [...].04.2004r. i w związku z powyższym w/w spółka jest obecnie posiadaczem gruntów rolnych w złej wierze.
Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2004r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca zadeklarował we wniosku z dnia [...].05.2004r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położone w gminie G., które, co skarżący potwierdził, w chwili składania wniosku były we faktycznym władaniu Przedsiębiorstwa "A" Spółki z o.o. w B.
Zdaniem organu, art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich przewiduje wypłatę płatności posiadaczowi gospodarstwa rolnego tj. producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu (faktycznym władaniu) grunty rolne, a więc ewentualne spory sądowe pomiędzy właścicielem gruntów a dzierżawcami czy poddzierżawcami nie mają wpływu na rozstrzygniecie sprawy dopłat. Organ podniósł, że można ubiegać się o dopłatę nawet w przypadku bezumownego korzystania z gruntu (oczywiście po spełnieniu pozostałych wymogów art. 2 w/w ustawy).
Zadaniem organów administracyjnych w postępowaniu o przyznanie dopłat nie jest rozstrzyganie sporów pomiędzy wnioskodawcami, a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność jako faktycznemu użytkownikowi.
W niniejszej sprawie skarżący nie był faktycznym użytkownikiem wszystkich działek wymienionych we wniosku, bowiem działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] były użytkowane przez w/w spółkę. Pozostała część powierzchni gruntów rolnych nie spełniała, zdaniem organu odwoławczego, warunku minimalnej powierzchni do uzyskania płatności powyżej 1 ha powierzchni.
Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż to on jest prawnym posiadaczem gospodarstwa rolnego, w którego skład wchodzą grunty rolne objęte wnioskiem z dnia [...].05.2004r. Wynika to z umowy dzierżawy z dnia [...].09.2002r. zawartej z właścicielem gospodarstwa. Zdaniem skarżącego to jemu, a nie spółce "A" przysługuje prawo do użytkowania i władania gospodarstwem rolnym i w związku z tym prawo do płatności bezpośrednich, bowiem w/w spółka włada obecnie gruntami bezprawnie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Warunki i tryb ustalania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych producentom rolnym określa ustawa z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy płatności przysługują osobie fizycznej i osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (zwanej w ustawie producentem rolnym) na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.
Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 2) Płatności obejmują m.im. jednolitą płatność obszarową - JPO (art. 3 pkt 1).
Jak wynika zatem z wyżej powołanej ustawy, płatności przysługują osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, która jednocześnie jest producentem rolnym.
Posiadanie jest instytucją prawa cywilnego i zostało uregulowane w art. 336 kc i następne. Posiadanie według kodeksu cywilnego jest stanem faktycznym, który polega na faktycznym władztwie. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Ustawa o płatnościach bezpośrednich nie wymaga, aby posiadacz gospodarstwa rolnego był posiadaczem w dobrej wierze.
Ustawa określa bowiem tryb udzielania płatności producenta rolnego (art. 1 ustawy), a więc osobom które faktycznie prowadzą w danym roku działalność dotyczącą produkcji roślinnej na obszarze posiadanych gruntów rolnych. Spory pomiędzy właścicielami gruntów a posiadaczami zależnymi mogą być natomiast rozstrzygane przed sądami powszechnymi.
W niniejszej sprawie niespornym było, iż działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji były faktycznie użytkowane przez Przedsiębiorstwo "A" Spółka z o.o. w B., a więc trafnie organy orzekające w sprawie odmówiły skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich.
Pozostałe, zgłoszone we wniosku, działki nr [...] i [...] mają łącznie powierzchnie 0,71 ha, a więc nie spełniają kryterium określonego w art. 2 ust. 2 ustawy, nie mogły być więc podstawą do ustalenia dopłat.
Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/M.Górecka /-/St.Małek /-/B.Drzazga
hp

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI