II SA/PO 1009/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2006-01-27
NSArolnictwoŚredniawsa
płatności bezpośrednierolnictwoARiMRdzierżawaposiadanie gruntuproducent rolnyjednolita płatność obszarowapowierzchnia gospodarstwa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika na decyzję odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, uznając, że nie spełniał on warunków posiadania i faktycznego prowadzenia gospodarstwa.

Rolnik J.P. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jednak organy odmówiły mu przyznania płatności, wskazując na niewystarczającą powierzchnię gospodarstwa oraz fakt, że grunty były dzierżawione. Rolnik argumentował, że dzierżawcy zrzekli się dopłat na jego rzecz. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ustawa wymaga faktycznego posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego przez producenta rolnego, a przepisy nie przewidują możliwości zrzeczenia się dopłat na rzecz osób trzecich.

Sprawa dotyczyła skargi J.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, ponieważ suma powierzchni działek rolnych wskazanych we wniosku była mniejsza niż minimalna powierzchnia gospodarstwa (1 ha), a grunty były uprawiane przez dzierżawców. Skarżący twierdził, że dzierżawcy złożyli oświadczenia o zrzeczeniu się dopłat na jego rzecz. Organ odwoławczy podtrzymał decyzję, wskazując, że zgodnie z ustawą o płatnościach bezpośrednich, płatność przysługuje posiadaczowi gospodarstwa rolnego, który faktycznie włada gruntami, a przepisy nie przewidują możliwości zrzeczenia się dopłat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, uznając, że skarżący nie spełniał warunków określonych w ustawie, ponieważ nie prowadził osobiście gospodarstwa rolnego na spornych działkach, a grunty te były wydzierżawione. Sąd podkreślił, że posiadanie jest stanem faktycznym, a ustawa wymaga faktycznego prowadzenia gospodarstwa rolnego przez producenta rolnego. Dodatkowo, część działek nie spełniała kryterium minimalnej powierzchni 1 ha. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a postępowanie było prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, płatności bezpośrednie przysługują faktycznemu posiadaczowi gospodarstwa rolnego, który jest producentem rolnym. Przepisy nie przewidują możliwości zrzeczenia się dopłat na rzecz osób trzecich.

Uzasadnienie

Ustawa o płatnościach bezpośrednich wymaga, aby płatność przysługiwała posiadaczowi gospodarstwa rolnego, który faktycznie włada gruntami i prowadzi produkcję rolną. Posiadanie jest stanem faktycznym, a możliwość zrzeczenia się dopłat nie jest przewidziana w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.d.b.g.r. art. 3 § 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

u.p.d.b.g.r. art. 2 § 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Płatności przysługują posiadaczowi gospodarstwa rolnego, który jest producentem rolnym i faktycznie włada gruntami.

u.p.d.b.g.r. art. 2 § 2

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha.

Pomocnicze

u.p.d.b.g.r. art. 4 § 1

Ustawa o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych

W przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego w trakcie postępowania o przyznanie płatności, płatność przysługuje nowemu posiadaczowi, jeśli spełnia warunki.

k.c. art. 336

Kodeks cywilny

Definicja posiadania (samoistnego i zależnego).

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich wymagają faktycznego posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego przez producenta rolnego. Ustawa nie przewiduje możliwości zrzeczenia się dopłat na rzecz osób trzecich. Część działek rolnych nie spełniała minimalnego wymogu powierzchniowego (1 ha).

Odrzucone argumenty

Dzierżawcy zrzekli się dopłat na rzecz skarżącego. Organy naruszyły art. 7, 12 i 10 kpa, nie wyjaśniając ważności umów dzierżawy.

Godne uwagi sformułowania

Płatności przysługują posiadaczowi gospodarstwa rolnego tj. producentowi rolnemu na będące faktycznie w jego posiadaniu (faktycznym władaniu) grunty rolne. Przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości zrzeczenia się dopłat bezpośrednich na rzecz osób trzecich. Posiadanie jest instytucją prawa cywilnego i zostało uregulowane w art. 336 Kc i następne. Posiadanie według kodeksu cywilnego jest stanem faktycznym, który polega na faktycznym władztwie.

Skład orzekający

Barbara Drzazga

sprawozdawca

Małgorzata Górecka

członek

Stanisław Małek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących płatności bezpośrednich, wymogu faktycznego posiadania i prowadzenia gospodarstwa rolnego, a także dopuszczalności zrzeczenia się dopłat."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy o płatnościach bezpośrednich z 2003 roku i może być mniej aktualne w kontekście późniejszych zmian prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady przyznawania płatności rolnych i interpretację pojęcia posiadania gruntu, co jest istotne dla prawników i rolników.

Czy dzierżawa gruntu pozbawia rolnika unijnych dopłat? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 1009/04 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2006-01-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Drzazga /sprawozdawca/
Małgorzata Górecka
Stanisław Małek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2006r. przy udziale sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2004r. Nr [...] Znak [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/ M. Górecka /-/ St. Małek /-/ B. Drzazga
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. P. z dnia [...] czerwca 2004r. o przyznanie płatności na rok 2004, odmówił przyznania płatności na rok 2004 z tytułu JPO.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że suma powierzchni działek rolnych podanych we wniosku jest mniejsza niż minimalna powierzchnia gospodarstwa uprawniająca do uzyskania płatności (1ha). Zdaniem organu wnioskodawca nie jest użytkownikiem gruntów wskazanych we wniosku, bowiem grunty są uprawiane przez dzierżawców. Od powyższej decyzji J. P. wniósł odwołanie. W odwołaniu skarżący przyznał, że zgłoszone przez niego we wniosku grunty o pow. [...] ha są wydzierżawione, ale dzierżawcy złożyli oświadczenia, że zrzekają się dopłat na rzecz skarżącego.
Do odwołania skarżący załączył kserokopię oświadczeń M.D., C.K., J.M. i J. C. o zrzeczenie się dopłat na rzecz skarżącego.
Organ odwoławczy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych płatność przysługuje posiadaczowi gospodarstwa rolnego tj. producentowi rolnemu na będące faktycznie w jego posiadaniu (faktycznym władaniu) grunty rolne. Przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości zrzeczenia się dopłat bezpośrednich na rzecz osób trzecich. Skoro zatem J. P. nie był użytkownikiem objętych wnioskiem gruntów rolnych, to decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W skardze skarżący podniósł takie same argumenty jak w odwołaniu, i wskazując na naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ podkreślił, iż wymienione we wniosku skarżącego działki nr [...], i [...] zostały przez niego wydzierżawione, a powierzchnia działek nr [...] i [...] nie spełniały łącznie warunku określonego w art. 2 ust. 2 przedmiotowej ustawy (mają łącznie powierzchnię mniejszą niż 1 ha).
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego twierdził, że organy naruszyły art. 7,12 i 10 kpa, bowiem nie wyjaśniły czy umowy dzierżawy są ważne i czy przy skarżącym pozostał obszar uprawniający go do dopłat.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Warunki i tryb udzielania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych producentom rolnym określa ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy płatności przysługują osobie fizycznej i osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (zwanej w ustawie producentem rolnym) na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska.
Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o pow. nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 2). Płatności obejmują m. in. jednolitą płatność obszarową – JPO (art. 3 pkt 1).
Jak wynika zatem z wyżej powołanej ustawy, płatności przysługują osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, która jednocześnie jest producentem rolnym.
Posiadanie jest instytucją prawa cywilnego i zostało uregulowane w art. 336 Kc i następne. Posiadanie według kodeksu cywilnego jest stanem faktycznym, który polega na faktycznym władztwie. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
W niniejszej sprawie skarżący sam potwierdził fakt zawarcia umów dzierżawy gruntów rolnych należących do działek nr [...] i [...]. Załączył też oświadczenia dzierżawców, w tej sprawie. Powodem zawarcia umów był, wg twierdzeń skarżącego, jego stan zdrowia, uniemożliwiający samodzielne prowadzenie gospodarstwa rolnego.
Niespornym było zatem, że skarżący w chwili składania wniosku oraz w chwili wydawania decyzji przez organy orzekające w sprawie nie prowadził osobiście gospodarstwa rolnego i nie był producentem rolnym na obszarze działek nr [...] i [...]. Trafnie więc organy uznały, że odnośnie tych działek nie spełnia on warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych.
Za poglądem, iż ustawodawca uzależnia przyznanie płatności od faktycznego prowadzenia gospodarstwa rolnego (produkcji rolnej) w danym roku kalendarzowym przemawia też treść art. 4 ustawy, który w ust. 1 stanowi, iż gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji o przyznaniu płatności, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i złoży w określonym terminie wniosek.
Wniosek skarżącego o przyznanie płatności obejmował także grunty rolne pod pozycją E i F – obejmujące działki [...] i [...], o łącznej powierzchni 0,74 ha. Te działki również nie kwalifikują się do objęcia płatnościami, bowiem nie spełniają kryterium powierzchniowego określonego w art. 2 ust. 2 ustawy. Wbrew twierdzeniu skarżącego kwestia powyższa była przedmiotem rozważań organów.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, a w toku postępowania organy nie naruszyły przepisów postępowania, które miałaby wpływać na treść decyzji i stąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
/-/ M. Górecka /-/ St. Małek /-/ B. Drzazga
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI