II SA/Op 97/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2019-05-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniazgłoszeniesprzeciwdecyzjapostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniapowaga rzeczy osądzonejwiatrmalarnia proszkowa

WSA w Opolu oddalił skargę na decyzję Wojewody Opolskiego o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania wiaty na malarnię proszkową, uznając sprawę za bezprzedmiotową z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Skarżąca A. D. zgłosiła zmianę sposobu użytkowania wiaty na malarnię proszkową. Starosta wniósł sprzeciw, wskazując na konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, uznając zgłoszenie za bezskuteczne z powodu zmiany sposobu użytkowania przed dokonaniem zgłoszenia. WSA w Opolu oddalił skargę, podzielając stanowisko o bezprzedmiotowości postępowania, ale z innej przyczyny – powagi rzeczy osądzonej, gdyż sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z 2017 r.

Sprawa dotyczyła skargi A. D. na decyzję Wojewody Opolskiego, która uchyliła decyzję Starosty Opolskiego i umorzyła postępowanie w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania wiaty na maszyny rolnicze na malarnię proszkową. Starosta pierwotnie wniósł sprzeciw, uznając, że zmiana wymaga pozwolenia na budowę. Wojewoda Opolski, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Starosty i umorzył postępowanie, stwierdzając, że zgłoszenie zostało dokonane po faktycznej zmianie sposobu użytkowania, co czyniło postępowanie bezprzedmiotowym na podstawie art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego. Skarżąca zarzuciła naruszenie szeregu przepisów K.p.a. oraz Prawa budowlanego, kwestionując ustalenia faktyczne i interpretację przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, choć z innej przyczyny niż wskazał Wojewoda. Sąd stwierdził, że sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą rozstrzygniętą ostateczną decyzją Wojewody z 2017 r., co oznacza powagę rzeczy osądzonej i bezprzedmiotowość postępowania. Sąd podkreślił, że stan faktyczny (obecność komory lakierniczej, galerii transportowej, kominów) nie zmienił się od 2017 r., kiedy to również stwierdzono zmianę sposobu użytkowania przed dokonaniem zgłoszenia. Sąd oddalił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego, a także kwestię wysokości wpisu od skargi, uznając, że wpis stały w wysokości 500 zł był prawidłowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, dokonanie zgłoszenia po zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych, a postępowanie w przedmiocie takiego zgłoszenia jest bezprzedmiotowe.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego, zgłoszenie dokonane po zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych. Dodatkowo, jeśli sprawa dotycząca tej samej zmiany sposobu użytkowania była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, postępowanie jest bezprzedmiotowe z powodu powagi rzeczy osądzonej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie, gdy zachodzi powaga rzeczy osądzonej.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu.

Prawo budowlane art. 71 § 4

Ustawa Prawo budowlane

Zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania należy dokonać przed dokonaniem zmiany.

Prawo budowlane art. 71 § 5

Ustawa Prawo budowlane

Organ wnosi sprzeciw, jeżeli planowana zmiana sposobu użytkowania wymaga robót objętych pozwoleniem na budowę.

Prawo budowlane art. 71 § 7

Ustawa Prawo budowlane

Dokonanie zgłoszenia po zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność postępowania zachodzi m.in. gdy sprawa była już prawomocnie rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.

Prawo budowlane art. 29

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30

Ustawa Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, co skutkuje powagą rzeczy osądzonej i bezprzedmiotowością ponownego postępowania. Zmiana sposobu użytkowania obiektu nastąpiła przed dokonaniem zgłoszenia, co czyni zgłoszenie bezskutecznym prawnie.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 7, 11, 77, 107) przez Wojewodę. Zarzut naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Zarzut naruszenia art. 122a § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez wydanie decyzji po terminie. Zarzut nieprawidłowej wysokości wpisu od skargi.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie może brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej czy celowościowej kontrola sądowoadministracyjna nie ogranicza się do badania zasadności zarzutów powaga rzeczy osądzonej, która powoduje bezprzedmiotowość postępowania decyzja ostateczna jest prawidłowa i wiążąca

Skład orzekający

Ewa Janowska

przewodniczący

Elżbieta Kmiecik

członek

Daria Sachanbińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, w szczególności w kontekście powagi rzeczy osądzonej i bezskuteczności zgłoszenia dokonanego po faktycznej zmianie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany sposobu użytkowania wiaty na malarnię proszkową i wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania i znaczenie zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu administracyjnym.

Zmiana sposobu użytkowania wiaty na malarnię: Sąd potwierdza – sprawa już rozstrzygnięta!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 97/19 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2019-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /sprawozdawca/
Elżbieta Kmiecik
Ewa Janowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2670/19 - Postanowienie NSA z 2022-04-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 105 par. 1, art. 156 par. 1 pkt 3, art. 138 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 71 ust. 4, ust. 5 pkt 1, ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant Referent stażysta Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 21 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 18 września 2018 r. A. D. zgłosiła w Starostwie Powiatowym w Opolu zmianę sposobu użytkowania wiaty na maszyny rolnicze - znajdującej się w [...] przy ul. [...], na działce oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków nr a z k. m. [...], obręb [...] - na malarnię proszkową.
Decyzją z dnia 8 października 2018 r., nr [...], działając na podstawie art. 71 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, Starosta Opolski wniósł sprzeciw do ww. zgłoszenia. Wskazał, że w wyniku zmiany sposobu użytkowania wiaty na malarnię proszkową, niewątpliwie nastąpi zmiana parametrów technicznych i użytkowych obiektu wiaty, a także przebudowa tego obiektu na budynek - malarnię proszkową. Ponadto wiata usytuowana jest bezpośrednio przy granicy z działką nr b i jakakolwiek przebudowa, w wyniku której powstanie z niej budynek, spowoduje ograniczenia dla działki sąsiedniej i objęcie obszarem oddziaływania tejże działki. Roboty budowlane polegające na przebudowie wiaty na budynek nie zostały - zgodnie z art. 29 i art. 30 Prawa budowlanego - zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a na podstawie art. 71 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego organ wnosi sprzeciw, jeżeli planowana zmiana sposobu użytkowania wymaga wykonania robót objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Po myśli zaś art. 71 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego, rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę.
W dniu 10 października 2018 r. inwestorka złożyła wniosek o uzupełnienie powyższej decyzji co do rozstrzygnięcia, poprzez określenie robót budowlanych, które zgodnie z dokonanym zgłoszeniem miałyby być wykonane i wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto wniosła o uzupełnienie decyzji o prawidłową datę jej wydania wskazując, że dzień 8 października 2018 r. nie jest datą wydania decyzji, gdyż podpis osoby działającej z upoważnienia organu został złożony w dniu 9 października 2018 r. o godzinie 11.02.
Postanowieniem z dnia 16 października 2018 r. Starosta Opolski odmówił uzupełnienia decyzji z dnia 8 października 2018 r. uznając, że decyzja zawiera rozstrzygnięcie jak i datę jej wydania. Tymczasem strona może żądać uzupełnienia wyłącznie tych składników decyzji, które zostały wskazane w art. 111 § 1 K.p.a.
Pismem z dnia 17 października 2018 r. A. D. wniosła odwołanie od decyzji Starosty Opolskiego z dnia 8 października 2018 r. Formułując zarzuty wskazała na błędne oznaczenie daty decyzji i brak nazwania jakiejkolwiek ustalonej roboty budowlanej (np. wykonanie ściany, przebudowa nadproża, wykonanie fundamentu itp.). Zarzuciła też organowi brak udowodnienia, że domniemane i nieokreślone roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Wywodziła, że z sentencji decyzji musi wynikać podstawa podjętego rozstrzygnięcia. Ponadto, w świetle art. 71 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego organ powinien podać, jakie - jego zdaniem - roboty budowlane wymagające uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę przewidziano do wykonania w dokonanym zgłoszeniu. Podnosząc, że planowana zmiana użytkowania wiaty nie wymaga wykonania jakichkolwiek robót budowlanych stwierdziła, że nie powstanie żaden budynek malarni. Zakwestionowała również oddziaływanie obiektu na sąsiednią działkę i jego wpływ na jej zabudowę. Podkreśliła, że jest to teren przeznaczony na uprawy rolnicze.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 21 stycznia 2019 r., nr [...], Wojewoda Opolski - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., dalej: K.p.a.) - uchylił decyzję Starosty Opolskiego z dnia 8 października 2018 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Przedstawiając ustalenia stanu faktycznego wskazał, że decyzją z dnia 23 października 2017 r., nr [...], uchylił decyzję Starosty Opolskiego z dnia 12 czerwca 2017 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania wiaty na maszyny rolnicze na malarnię proszkową na działce nr a w [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W związku z tym, prowadząc postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawnie, uzyskał informację od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] o przeprowadzonych przez ten organ w dniu 11 października 2011 r. oględzinach przedmiotowego obiektu. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] przesłał kopie protokołów oględzin przeprowadzonych przez ten organ dnia 13 sierpnia i 11 października 2018 r. oraz kopię postanowienia tego organu z dnia 19 grudnia 2018 r. nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej obiektu nr [...] - wiaty na maszyny rolnicze, zlokalizowanej w miejscowości [...] na działce nr c. Dokonując oceny obecnie dokonanego zgłoszenia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, Wojewoda Opolski powołał się na art. 71 ust. 2 i ust. 4 Prawa budowlanego. Wskazał, że zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Natomiast z przeprowadzonych dnia 13 sierpnia 2018 r. oględzin wynika, że w wiacie będącej przedmiotem zgłoszenia zlokalizowany był ciągnik rolniczy wraz z przyczepą, paczki z różnymi materiałami oraz komora lakiernicza. Stwierdzono również "podwieszenie galerii transportowej do kratowych wiązarów dachowych". Z uwag wniesionych do protokołu oględzin przez sąsiada uczestniczącego w oględzinach wynika z kolei, że w przedmiotowym obiekcie prowadzona jest działalność lakiernicza, o czym świadczą dwa kominy spalinowe. Wojewoda zaznaczył, że wprawdzie organ nadzoru budowlanego nie stwierdził zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej wiaty uznając, że umieszczenie wewnątrz obiektu komory lakierniczej jest niewystarczające do procedowania o ewentualnej zmianie sposobu użytkowania obiektu, jednak stanowisko to nie jest wiążące. Podkreślił, że postępowanie w sprawie zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania nie może zmierzać do legalizacji samowoli budowlanej oraz zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej. Tymczasem, przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania wiaty rolniczej na malarnię proszkową była już raz przedmiotem zgłoszenia, które było oceniane w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 23 października 2017 r. umarzającą postępowanie w sprawie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, z uwagi na zmianę sposobu użytkowania przed dokonaniem zgłoszenia. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 3/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na ww. decyzję i podzielił argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji Wojewody Opolskiego. W przekonaniu organu, w warunkach rozpoznawanej sprawy posiadany materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że obiekt będący przedmiotem zgłoszenia nie pełni funkcji wiaty na maszyny rolnicze. W obiekcie tym znajduje się komora lakiernicza oraz elementy galerii transportowej, a to oznacza, że doszło do zmiany warunków m.in. pracy, bezpieczeństwa pożarowego oraz higieniczno-sanitarnych. W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany sposobu użytkowania przed dokonaniem zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w Opolu. Stosownie natomiast do art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego, dokonanie zgłoszenia po zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych. Postępowanie stało się zatem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Dlatego też należało uchylić decyzję Starosty i umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję odwoławczą A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w której zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie:
- art. 7 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zignorowanie złożonego przez skarżącą materiału dowodowego, brak rozważenia istoty sprawy w kontekście interesu społecznego oraz zupełne pominięcie słusznego interesu skarżącej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- art. 11 K.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji o treści, która nie przekonuje co do zasadności i zgodności z prawem;
- art. 77 ust. 1 K.p.a. poprzez brak rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego;
- art. 107 ust. 1 i 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia faktycznego decyzji, które wskazywałoby fakty uznane za udowodnione, dowody, na których oparł się organ, przyczyny odmówienia wiarygodności lub mocy dowodowej pozostałym dowodom;
- art. 122a § 2 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego po upływie ustawowego terminu na wydanie decyzji;
- art. 142 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do zaskarżenia postanowienia Starosty Opolskiego z dnia 16 października 2018 r.;
- art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną jego interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżąca podjęła działalność w obiekcie zmierzając do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnego, higieniczno-sanitarnego, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń, podczas gdy w istocie nie miało to miejsca;
- § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na ustalenie wpisu o nieprawidłowej wysokości.
W związku z tymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi A. D. podniosła, że z dostarczonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokumentów nie wynika, aby w miejscu wiaty powstał budynek, natomiast wynika, że wiata jest użytkowana zgodnie z przeznaczeniem. Za niezrozumiałe uznała stwierdzenie, że Wojewoda nie jest związany stanowiskiem organu nadzoru budowlanego. Ponadto, nie zgodziła się ze stanowiskiem, że przedmiotowy obiekt jest nielegalny. Oświadczyła, że wiata powstała legalnie, a wykonane w obrębie wiaty roboty budowlane nie mają wpływu na sposób użytkowania i bezpieczeństwo przebywających w obiekcie ludzi. Na kwestię legalności obiektu nie ma też wpływu wstawienie do niego komory lakierniczej (zajmującej raptem kilka metrów kwadratowych powierzchni), która jest jedynie urządzeniem technicznym stojącym na posadzce. Nie udowodniono również, że podwieszenie "galerii transportowej" do dachowych wiązarów kratowych stanowiło działanie niezgodne z Prawem budowlanym. Wprawdzie organ powiatowy nadzoru budowlanego wspomina na temat komory lakierniczej i "galerii transportowej", jednak nie zostały one wymienione wśród elementów noszących charakter nielegalny. W kwestii stwierdzonej w 2017 r. zmiany sposobu użytkowania obiektu przed dokonaniem stosownego zgłoszenia, skarżąca podniosła, że z uwagi na upływ czasu mogła zmienić się sytuacja i ewentualne, stwierdzone w toku postępowania prowadzonego jesienią 2017 r. symptomy dokonania zmiany sposobu użytkowania miały prawo przestać istnieć. Skarżąca podkreśliła, że jeżeli nie jest wykonywana w obiekcie praca, to nie można mówić o zmianie warunków pracy. Organ nie wskazał na jakiekolwiek dokonane zmiany wymienione w art. 71 Prawa budowlanego. Tymczasem wstawienie urządzenia w postaci komory lakierniczej nie zmienia charakteru obiektu. Galeria transportowa służy obecnie przemieszczaniu wewnątrz wiaty części osprzętu maszyn rolniczych. W dalszej części skargi A. D. odnotowała wprowadzenie nowych uregulowań rozdziału 8a K.p.a., które - jej zdaniem - pozwalają na inne, aniżeli dotychczasowe rozumienie instytucji zgłoszenia, ustanowionej przepisami Prawa budowlanego. W tym zakresie wywodziła, że przyjmując prawo do umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość (rozstrzygnięcie Wojewody Opolskiego) wynikającą z faktycznego dokonania zmiany sposobu użytkowania przed zgłoszeniem, decyzja o umorzeniu wpisuje się w przypadek punktu 1 (art. 122a § 2 K.p.a.). Rozstrzygnięcie to musi być jednak dokonane przed upływem czasu przyznanego ustawowo na wydanie decyzji. W okolicznościach sprawy decyzja Wojewody została wydana po upływie ponad czterech miesięcy od daty doręczenia organowi zgłoszenia, co - w przekonaniu skarżącej - narusza przepis o właściwości, która została utracona po upływie 30 dni (przepis szczególny) od daty doręczenia zgłoszenia organowi. Końcowo skarżąca podniosła, że organ powinien był pouczyć o konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości wynikającej z § 2 ust. 6 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W toku postępowania sądowego dołączono do niniejszej sprawy akta wskazanej przez organ odwoławczy sprawy o sygn. akt II SA/Op 3/18, w której tut. Sąd oddalił skargę na decyzję Wojewodę Opolskiego z dnia 23 października 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wniesienia sprzeciwu do dokonanego przez A. D. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania wiaty na maszyny rolnicze na malarnię proszkową, położonej w [...] przy ul. [...], działka nr a. W sprawie tej Sąd podzielił zaprezentowane przez organ odwoławczy stanowisko, wedle którego sposób użytkowania obiektu objętego zgłoszeniem został już zmieniony i że w związku z tym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W trakcie oględzin ustalono bowiem, że w obiekcie nie są przechowywane maszyny rolnicze i że znajdują się w nim elementy konstrukcyjne maszyn oraz piec.
Na rozprawie sądowej strony podtrzymały swoje stanowiska i argumentację. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że nie orientuje się, czy nastąpiły zmiany w stanie faktycznym od jesieni 2017 r. w zakresie mającym wpływ na ocenę sposobu użytkowania wiaty. Wyjaśnił, że w dalszym ciągu w przedmiotowej wiacie znajduje się kabina do malowania oraz galeria transportowa, a także składowane są tam maszyny rolnicze, ciągnik. Nadto podał, że w żaden inny sposób, od opisanego, wiata nie była użytkowana, nie dochodziło do demontażu jakichkolwiek urządzeń. Nie potrafił jednak wyjaśnić, czy w spornej wiacie znajdują się kominy i czy kominy opisane przez organy mają charakter wentylacyjny, co mogłoby świadczyć o przygotowaniu instalacji pod przyszłe użytkowanie wiaty jako malarni. Na pytanie Sądu pełnomocnik organu wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy działki o numerze a i że wcześniej - przed zmianą numeracji - działka ta była oznaczona numerem c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z przepisu tego wynika, że kontrola sądowoadministracyjna nie ogranicza się do badania zasadności zarzutów, zaś sąd, w granicach danej sprawy, zobowiązany jest dokonać pełnej oceny prawidłowości aktu administracyjnego.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, we wskazanym zakresie i według podanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa w takim stopniu, który pozwalałby na uwzględnienie skargi i podjęcie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ w sprawie należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie, choć z innych przyczyn niż te, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Wojewody. Z tego powodu Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przypomnieć trzeba, że zaskarżoną decyzją uchylono decyzję Starosty Opolskiego i umorzono postępowanie w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania wiaty na maszyny rolnicze na malarnię proszkową, z uwagi na dokonanie zgłoszenia po faktycznej zmianie sposobu użytkowania. Na podstawie art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego Wojewoda Opolski uznał, że dokonanie zgłoszenia po zmianie sposobu użytkowania nie wywołuje skutków prawnych i postępowanie wszczęte w przedmiocie tego zgłoszenia jest bezprzedmiotowe.
W ocenie Sądu, na gruncie niniejszej sprawy istotną okolicznością wynikającą z akt administracyjnych, a podlegającą uwzględnieniu w pierwszej kolejności, jest jednak to, że organy orzekały już w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowej wiaty. Prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, że zmiana sposobu użytkowania wiaty przeznaczonej na maszyny rolnicze na malarnię proszkową była wcześniej, bo w 2017 r., przedmiotem zgłoszenia, które podlegało ocenie organów. Wojewoda Opolski ustalił wówczas, że przed dokonaniem tego zgłoszenia doszło do zmiany sposobu użytkowania i decyzją z dnia 23 października 2017 r. uchylił decyzję Starosty Opolskiego wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia oraz umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, jako bezprzedmiotowe. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Op 3/18, tut. Sąd oddalił skargę wniesioną na tę decyzję, podzielając stanowisko Wojewody. W konsekwencji, sprawa dotycząca zmiany sposobu użytkowania wiaty na maszyny rolnicze (na działce nr a) na malarnię proszkową została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną wydaną przed wszczęciem postępowania w niniejszej sprawie.
Od tego czasu, jak wynika z ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy w toku niniejszego postępowania, prowadzonego w związku z dokonaniem ponownego zgłoszenia w tym samym co poprzednio przedmiocie, stan faktyczny dotyczący zmiany sposobu użytkowania tej samej wiaty nie uległ zmianie. Z dowodów zgromadzonych w postępowaniu podlegającym obecnie ocenie wynika, że obiekt nadal nie pełni funkcji wiaty na maszyny rolnicze. W dalszym ciągu bowiem znajduje się w nim komora lakiernicza, galeria transportowa i kominy spalinowe, których obecność może być wykorzystana do prowadzenia działalności lakierniczej. Okoliczności te (elementy konstrukcyjne, urządzenia, piec) - co należy podkreślić - przesądziły w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 23 października 2017 r. o uznaniu, że przed zgłoszeniem z dnia 11 maja 2017 r. dokonanym przez A. D. nastąpiła już zmiana sposobu użytkowania spornego obiektu na lakiernię proszkową. Powyższej oceny nie może natomiast zmienić to, że w czasie oględzin w dniu 13 sierpnia 2018 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż w obiekcie znajduje się również ciągnik.
Dodać trzeba, że przedstawiony stan faktyczny potwierdzają protokoły z oględzin przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego w dniach 13 sierpnia i 11 października 2018 r. oraz załączona do nich dokumentacja fotograficzna. Dowody te stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie i - w ocenie Sądu - były wystarczające dla stwierdzenia, że okoliczności faktyczne dotyczące sposobu użytkowania wiaty nie zmieniły się od 2017 r., gdy po raz pierwszy orzekały organy administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu. Z dowodów tych wynika ewidentnie, że obiekt jest nadal przystosowany do nowego sposobu użytkowania, odpowiadającego temu, który został stwierdzony we wcześniejszym postępowaniu. Zaznaczyć przy tym trzeba, że ustalenia Wojewody w zakresie stanu faktycznego potwierdził podczas rozprawy przed tut. Sądem pełnomocnik skarżącej, który wyraźnie oświadczył, że znajdujące się w obiekcie urządzenia nie zostały zdemontowane. Również w skardze A. D. nie stwierdziła jednoznacznie, że w odniesieniu do obiektu objętego zgłoszeniem stan faktyczny uległ zmianie. Zdaniem Sądu, to przede wszystkim skarżąca posiada wiedzę na temat poprzedniego i aktualnego stanu spornego obiektu, tymczasem w skardze jedynie teoretycznie założyła, że z uwagi na upływ czasu mogła zmienić się sytuacja i ewentualne, stwierdzone w toku postępowania prowadzonego jesienią 2017 r. symptomy dokonania zmiany sposobu użytkowania miały prawo przestać istnieć.
W tej sytuacji, uwzględniając ustalenia organu, uznać należało, że kontrolowana obecnie sprawa jest tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą dotyczącą wcześniejszego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, która została zakończona decyzją ostateczną Wojewody Opolskiego z dnia 23 października 2017 r. Dostrzec bowiem trzeba, że elementy prawotwórcze stanu faktycznego, stanowiącego podstawę decyzji Wojewody Opolskiego z dnia 23 sierpnia 2017 r., z którym w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne, w stanie faktycznym niniejszej sprawy są tożsame. Zarówno w poprzednim postępowaniu, jak i w postępowaniu podlegającym obecnie kontroli Sądu, zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania dotyczyło tego samego obiektu i zostało złożone przez skarżącą. W obydwu przypadkach odnosiło się ono do zmiany sposobu użytkowania obiektu na malarnię proszkową i dokonane zostało już po przystosowaniu wiaty do zmienionego sposobu użytkowania. Od czasu zakończenia pierwszego postępowania stan faktyczny dotyczący przystosowania wiaty do nowego sposobu jej użytkowania nie uległ przy tym zmianie.
Powyższe powoduje, że postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe, ale nie z tego powodu, że doszło do zmiany sposobu użytkowania spornej wiaty przed dokonaniem zgłoszenia tej zmiany - jak uznał Wojewoda w zaskarżonej decyzji, lecz dlatego, że ta sama sprawa podlegała już rozpoznaniu i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 23 sierpnia 2017 r. Wówczas, umarzając postępowanie organ uwzględnił to, że dokonanie zgłoszenia nastąpiło po zmianie sposobu użytkowania. Skoro sprawa dotyczy tego samego przedmiotu oraz tych samych stron i w tym samym stanie faktycznym podlega ocenie na tej samej podstawie prawnej, to należało uznać, że zachodzi powaga rzeczy osądzonej, która powoduje bezprzedmiotowość postępowania.
Wyjaśnić przyjdzie, że bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza m.in. brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Omawiana bezprzedmiotowość zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Dalsze prowadzenie postępowania w takim przypadku stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Niewątpliwie taki stan zaistniałby w przypadku prowadzenia ponownie postępowania w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Wydanie decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowi bowiem przesłankę nieważności postępowania, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., która jest konsekwencją zasady trwałości decyzji (art. 16 § 1 K.p.a.). Przesłanka ta powinna być uwzględniana na każdym etapie postępowania, w tym w postępowaniu zwykłym, gdyż przyjmuje się, że decyzja ostateczna jest prawidłowa i wiążąca. Dlatego ustalenie, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną prowadzić winno do jego umorzenia jako bezprzedmiotowego (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 14. wydanie, Wyd. C.H.Beck, Warszawa 2016 r. - komentarz do art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2, art. 156 § 1 pkt 3). Zaznaczyć przy tym trzeba, że decyzja ostateczna o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony jak każda inna decyzja, co oznacza, że decyzja umarzająca postępowanie także objęta jest ochroną wynikającą z powagi rzeczy osądzonej. W postępowaniu odwoławczym niedopuszczalne jest jednak stosowanie sankcji nieważności decyzji, zatem w sytuacji zaistnienia wadliwości określonej w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., organ odwoławczy zobowiązany jest uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w danej sprawie, stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., gwarantując w ten sposób poszanowanie ww. zasady trwałości decyzji.
W kontrolowanej sprawie, pomimo prawidłowych ustaleń faktycznych, w tym dostrzegając, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania wiaty podlegała już ocenie w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, Wojewoda w zaskarżonej decyzji nie wskazał na powagę rzeczy osadzonej jako przesłankę umorzenia postępowania. Na podstawie art. 71 ust. 7 Prawa budowlanego, jako okoliczność uzasadniającą umorzenie postępowania uwzględnił natomiast to (podobnie jak w decyzji z dnia 23 października 2017 r.), że dokonanie zgłoszenia po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego było prawnie bezskuteczne. W rezultacie dokonał tożsamej oceny z tą, która stanowiła podstawę wcześniejszego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w pierwszej kolejności organ powinien jednak uwzględnić okoliczność istnienia powagi rzeczy osadzonej, jako mającą dalej idące skutki. Wadliwość ta nie miała jednak wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. W sprawie zaistniały bowiem podstawy do uchylenia decyzji pierwszej instancji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Tym samym, rozstrzygniecie było prawidłowe, a częściowo błędna ocena organu w omówionym wyżej zakresie nie wpłynęła na wynik sprawy.
Badając dalej zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził, by naruszała ona - w sposób rażący - wskazane w skardze przepisy, w tym art. 7, art. 11, art. 77 ust. 1, art. 107 ust. 1 i 3 K.p.a. Po pierwsze zauważyć trzeba, że A. D. w żaden sposób nie uzasadniła, na czym polega kwalifikowany charakter naruszeń, których miał dopuścić się Wojewoda Opolski. Nie sposób odnieść się w pełni do tak sformułowanych zarzutów, niemniej jednak, dokonując oceny ich zasadności w możliwym zakresie, Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego, który pozwalał na podjęcie rozstrzygnięcia. Z kolei uzasadnienie zaskarżonej decyzji potwierdza, że Wojewoda dokonał powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz - zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. - przedstawił w uzasadnieniu okoliczności i fakty przemawiające, jego zdaniem, za uchyleniem decyzji Starosty Opolskiego i umorzeniem postępowania organu pierwszej instancji. Z przedstawionych przez Sąd wywodów wynika także, że wydanie decyzji odwoławczej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. było prawidłowe, choć o takim stanowisku Sądu zadecydowała inna argumentacja (zaprezentowana wcześniej), niż podana przez Wojewodę. Skoro wykazano powyżej, że w sprawie niewątpliwie wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., to w konsekwencji nieuprawniony jest zarzut dotyczący naruszenia art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ponadto nie ma racji skarżąca twierdząc, że doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 122a § 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., przez wydanie rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji po upływie ustawowego terminu na wydanie decyzji. Wskazany jako pierwszy przepis K.p.a. nie odnosi się bowiem do organu odwoławczego, zatem nie mogło dojść do jego naruszenia przez Wojewodę Opolskiego. Myli się nadto skarżąca podnosząc, że w niniejszej sprawie wpis od skargi powinien wynosić 200 zł, stosownie do ust. 6 § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, z późn. zm.). Niewątpliwie niniejsza sprawa, prowadzona w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jest sprawą dotyczącą skargi z zakresu budownictwa, zatem po myśli § 2 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia objęta jest wpisem stałym w wysokości 500 zł. Dla tej oceny bez znaczenia pozostaje to, że podjęta przez Wojewodę decyzja nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Nie można bowiem pominąć, że umorzenie postępowania kończy bieg postępowania, stanowiąc załatwienie sprawy w "inny sposób", w rozumieniu art. 104 § 2 K.p.a. W przypadku skarg na decyzje z zakresu budownictwa przepisy omawianego rozporządzenia nie uzależniają wysokości wpisu od sposobu, w jaki organ załatwi sprawę. Sąd zgodził się natomiast z A. D., że Wojewoda nie odniósł się do kwestii prawidłowości daty, w jakiej wydano decyzję pierwszoinstancyjną. Słusznie podniosła skarżąca, że w tym zakresie zakwestionowała w odwołaniu również postanowienie Starosty Opolskiego z dnia 16 października 2018 r. Wadliwość ta nie mogła jednak spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy Wojewoda wyeliminował z porządku prawnego decyzję organu pierwszej instancji.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia skargi i orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI