II SA/Op 90/23

II SA/Op 90/23 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2023-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Krzysztof Bogusz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Zwrócono uiszczony wpis
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 § 1 pkt 1, art. 232 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 227
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Z. A. na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nysie z dnia 11 stycznia 2023 r., nr WON.SB-051-6-46/22 w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem procesowym z dnia 8 lutego 2023 r. Z. A. (zwany dalej: "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, wnosząc o:
- uchylenie (stwierdzenie bezskuteczności) stanowiska Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nysie (zwanego dalej: "organem") z dnia 11 stycznia 2023 r., nr WON.SB-051-6-46/22, w którym uznano wniosek skarżącego z dnia 28 czerwca 2022 r. jako skargę i stwierdzono, że nie podlega ona kontroli sądowej;
- uznanie, że złożony wniosek stanowi żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach w nich objętych,
- zakreślenie organowi terminu wydania właściwej decyzji;
- zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z treści wniosku z dnia 28 czerwca 2022 r. wynika, że skarżący zwraca się do organu o wszczęcie postępowania nadzorczego wobec posadowienia na nieruchomości położonej w N. przy ul. [...] wiaty na granicy działki, co stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę złożoną do Sądu, organ w piśmie z dnia 6 marca 2023 r. wyjaśnił, że w dniu 29 czerwca 2022 r. wpłynęło do organu pismo z dnia 28 czerwca 2022 r., które zostało uznane za skargę na działanie organu. Następnie, pismem z dnia 13 lipca 2022 r. poinformowano skarżącego o przyjęciu ww. skargi z dnia 28 czerwca 2022 r. i przeprowadzeniu przez organ postępowania wyjaśniającego w zakresie przedstawionym w skardze. Poinformowano przy tym skarżącego, że na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, z późn. zm.) - dalej zwanej jako: "K.p.a.", termin załatwienia skargi upływa 30 października 2022 r. oraz że przysługuje skarżącemu prawo wniesienia ponaglenia do Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu. Ostatecznie, po ponownej informacji o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy (pismo z dnia 28 października 2022 r.), organ w dniu 11 stycznia 2023 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego dokonanego na podstawie art. 237 § 3 K.p.a. zawiadomił skarżącego o sposobie załatwienia skargi, uznając ją za bezzasadną. W piśmie tym podano, że przeprowadzona na działce nr [...] (nieruchomość położonej w N. przy ul.[...]) kontrola wykazała, że na działce została posadowiona wiata, na którą uzyskano warunki zabudowy i dokonano zgłoszenia w dniu 25 sierpnia 2014 r. w Starostwie Powiatowym w Nysie. Zgłoszenie to o nr [...], dotyczące budowy wiaty o pow. [...] m² zostało natomiast przyjęte bez sprzeciwu.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego z dnia 10 marca 2023 r. wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez wskazanie numeru PESEL skarżącego. Pouczono, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi.
Ponadto, wezwano skarżącego do jednoznacznego wyjaśnienia, czy wnosi skargę na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nysie z dnia 11 stycznia 2023 r., sygn. WON.SB-051-6-46/22, informujące o sposobie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 czerwca 2022 r., którym domagał się min. wszczęcia przez ww. organ postępowania nadzorczego w stosunku do właścicieli nieruchomości sąsiedniej w sprawie naruszenia przepisów prawa budowlanego i innych. Czy też wobec treści jego pisma z dnia 8 lutego 2023 r., którym w punkcie 2 wniósł o uznanie przez Sąd, "iż złożony wniosek stanowi żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach nim objętych" - wnosi również skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nysie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 28 czerwca 2022 r. Jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania to pouczono skarżącego, że powinien wykazać w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, że przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nysie w sprawie rozpoznania wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, wyczerpał tryb z art. 37 K.p.a. W tym celu zobowiązano skarżącego o nadesłanie kopię ponaglenia wystosowanego przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie (np. dowód nadania na poczcie lub prezentata z datą wpływu do organu).
Jednocześnie poinformowano skarżącego, że brak odpowiedzi w podanym zakresie skutkować będzie przyjęciem, że skarga została wniesiona wyłącznie na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nysie z dnia 11 stycznia 2023 r. informujące o sposobie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 28 czerwca 2022 r.
Wyjaśniono przy tym, przywołując treść przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - zwanej dalej: "P.p.s.a.", że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Opisane wezwanie zostało doręczone skarżącemu do rąk dorosłego domownika (T. A.) - w dniu 20 marca 2023 r., co potwierdza pocztowy dowód doręczenia (k-26 akt sądowych).
Skarżący odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 21 marca 2023 r. (nadanym przesyłką pocztową w tym samym dniu, por. koperta k-21 akt), podając swój numer PESEL. Stwierdził także, że przedmiotem jego skargi do Sądu jest pismo organu z dnia 11 stycznia 2023 r., nr WON.SB-051-6-46/22. Dodał, że w sprawie istnieją także oczywiste przesłanki przewlekłego prowadzenia postępowania; organ kolejnymi pismami informował o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i pomimo stosownych pouczeń dotyczących możliwości zastosowania środków przewidzianych w art. 37 K.p.a., skarżący nie korzystał z tych możliwości, aby nie przedłużać postępowania. Z tych względów, jak podał skarżący, wątek ten nie jest przedmiotem skargi do Sądu.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 8 lutego 2023 r. skarżący uiścił wpis od skargi w wysokości 200 zł (por. wyciąg bankowy, k-13 akt sądowych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę z dnia 8 lutego 2023 r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracją z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Analizując treść skargi należy stwierdzić, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego, lecz jest tzw. "skargą powszechną" określoną przepisami działu VIII K.p.a. Przedmiotem tej skargi, zgodnie z art. 227 K.p.a., mogą być: zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jednakże nie uprawnia ona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego.
W ramach postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a. realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie w sprawach skarg wnoszonych na podstawie art. 227 K.p.a. cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, lecz jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć.
W konsekwencji powszechnie przyjmuje się, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i następnych K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Działania lub bezczynność organów administracji publicznej będące przedmiotem tego rodzaju skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a.
Za przyjęciem poglądu, że skarga z dnia 8 lutego 2023 r. wniesiona do Sądu podlega odrzuceniu przemawia zarówno treść tej skargi - uzupełnionej następnie oświadczeniem skarżącego z dnia 21 marca 2023 r., jak również treść kwestionowanego przez skarżącego pisma organu z dnia 11 stycznia 2023 r. To ostatnie zostało wydane w trybie art. 237 K.p.a., zgodnie z którym organ właściwy do załatwienia skargi powinien załatwić skargę bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca (art. 237 § 1 K.p.a.), a o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego (art. 237 § 3 K.p.a.). Z kolei z samej skargi do Sądu wynika niezadowolenie skarżącego ze sposobu załatwienia jego wniosku z dnia 28 czerwca 2022 r., a skarżący dopytany przez Sąd - w piśmie z dnia 21 marca 2023 r. wyraźnie oświadczył, że uczynił przedmiotem swojej skargi wyłącznie ww. pismo organu z dnia 11 stycznia 2023 r., nr WON.SB-051-6-46/22. Przyznał jednocześnie, że nie skarży bezczynności lub przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej dotyczącej jego wniosku z dnia 28 czerwca 2022 r. w sprawie nieruchomości położonej w N. przy ul. [...], w tym kontroli posadowienia na niej wiaty niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego.
W tym miejscu należy zwrócić bowiem uwagę na fakt, że wobec powstałych wątpliwości co do przedmiotu skargi, Sąd wezwał skarżącego do jednoznacznego wskazania przedmiotu skargi z dnia 8 lutego 2023 r. podając przy tym przepisy prawne regulujące kwestie właściwości sądów administracyjnych, w tym możliwość rozpoznawania skargi na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) organów po uprzednim spełnieniu przez skarżącego trybu zaskarżenia. Podyktowane to zastało treścią skargi sądowoadministracyjnej, w której skarżący mówi o: "unikaniu zajęcia decyzyjnego stanowiska w sprawie", a także faktem, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wezwanie autorstwa skarżącego z dnia 13 stycznia 2023 r. skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nysie o wydanie decyzji administracyjnej wobec zgłoszonego przez niego wniosku z dnia 28 czerwca 2022 r. Powyższe okoliczności sugerować mogły, że skarżący w istocie nie godzi się z bezczynnością (przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego) przez organ, a to w kontekście zgłoszonego przez niego wniosku z dnia 28 czerwca 2022 r. o wszczęcie postępowania administracyjnego (nadzorczego) wobec posadowienia na przedmiotowej nieruchomości wiaty niezgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Skarga na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) byłaby bowiem dopuszczalna w świetle przywołanego art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., po uprzednim wyczerpaniu trybu z art. 37 k.p.a., czyli po wystosowaniu do organu ponaglenia. Z uwagi jednak na jednoznaczne zaprzeczenie skarżącego, że nie skarży bezczynności (przewlekłego prowadzenia postępowania) organu, zagadnienie to nie mogło być uznane za przedmiot niniejszej skargi.
Mając na względzie przedstawiony stan sprawy, Sąd uznał o niedopuszczalności wniesionej do Sądu skargi, albowiem ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII K.p.a. - co wywiedziono wyżej - nie podlega kognicji sądów administracyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1578/10, LEX 737711). Przedmiotowa skarga podlega zatem odrzuceniu.
Wobec tego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Orzeczenie zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia o zwrocie skarżącemu wpisu sądowego od skargi uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.