III SA/Kr 428/22
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję odmawiającą policjantowi wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe po wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Skarżący, były policjant, domagał się wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niekonstytucyjny dotychczasowy sposób obliczania tego ekwiwalentu. Organy Policji odmawiały wypłaty, twierdząc, że nowe przepisy przejściowe nie przyznają takiego prawa. Sąd administracyjny uznał, że organy naruszyły art. 153 p.p.s.a., ignorując wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu i błędnie interpretując przepisy przejściowe, które nie pozwalają na powtórzenie niekonstytucyjnych rozwiązań.
Sprawa dotyczyła skargi B. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2013-2014. Skarżący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał art. 115a ustawy o Policji za niezgodny z Konstytucją w zakresie obliczania ekwiwalentu. Organy Policji dwukrotnie odmawiały wypłaty, argumentując, że nowe przepisy (ustawa z 14 sierpnia 2020 r.) i przepisy przejściowe nie przyznają prawa do wyrównania dla policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że zmiana stanu prawnego nie uzasadniała odstąpienia od wiążącej oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku WSA (sygn. akt III SA/Kr 33/20), który został utrzymany w mocy przez NSA. Sąd uznał, że przepisy przejściowe (art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r.) nakazują stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r., co oznacza konieczność uwzględnienia wyroku TK. Organy błędnie zinterpretowały te przepisy, co doprowadziło do tzw. "wtórnej niekonstytucyjności". Sąd rozstrzygnął również kwestię braku kompetencji organów administracji do rozpatrywania żądań odsetek ustawowych, wskazując na właściwość sądów powszechnych w tym zakresie.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organy są związane oceną prawną, chyba że zmiana stanu prawnego jest na tyle istotna, że czyni pogląd sądu nieaktualnym. W tej sprawie zmiana stanu prawnego nie uzasadniała odstąpienia od wiążącej wykładni.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy przejściowe dotyczące ekwiwalentu za urlop policjantów, mimo nowelizacji, nie pozwoliły organom na odstąpienie od zastosowania wyroku WSA, ponieważ zasady obliczania ekwiwalentu nadal wymagały uwzględnienia wyroku TK.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.p. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis ten, uznany częściowo za niekonstytucyjny, określa wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Po wyroku TK i nowelizacji, jego interpretacja musi uwzględniać orzeczenie TK i przepisy przejściowe.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania sądu wiążą organy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie w sposób uniemożliwiający ich zastosowanie. W tej sprawie zmiana stanu prawnego nie była wystarczająca do odstąpienia od wiążącej wykładni.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie, stanowi podstawę do oceny konstytucyjności art. 115a ustawy o Policji.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
W związku z art. 66 ust. 2, stanowi podstawę do oceny konstytucyjności art. 115a ustawy o Policji.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa moc obowiązującą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Pomocnicze
Dz.U. 2020 poz 1610 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten nakazuje stosowanie zasad obowiązujących przed 6 listopada 2018 r. do ekwiwalentu za okres przed tą datą, co oznacza konieczność uwzględnienia wyroku TK.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania odsetek ustawowych przed sądem powszechnym.
Dz.U. 2021 r., poz. 137 art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy naruszyły art. 153 p.p.s.a., nie stosując się do wiążącej wykładni sądu z poprzedniego wyroku. Zmiana stanu prawnego nie uzasadniała odstąpienia od zastosowania wyroku WSA, gdyż przepisy przejściowe nakazują uwzględnienie wyroku TK. Wykładnia organów prowadzi do "wtórnej niekonstytucyjności" i narusza moc obowiązującą wyroków TK.
Odrzucone argumenty
Nowe przepisy przejściowe (ustawa z 14 sierpnia 2020 r.) nie przyznają prawa do wyrównania ekwiwalentu dla policjantów zwolnionych przed 6 listopada 2018 r. Zmiana stanu prawnego uzasadnia odstąpienie od zastosowania się do wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu (art. 153 p.p.s.a.). Organ nie jest wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające wypłatę wyrównania na zasadach korzystniejszych niż obowiązujące w dacie zwolnienia.
Godne uwagi sformułowania
"Organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy" "zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny" "zasadnicze znaczenie ma to, że przepisy przejściowe nie mogą być interpretowane w sposób, który prowadziłby do powielania rozwiązań uznanych za niekonstytucyjne" "istnienie zjawiska tzw. 'wtórnej niekonstytucyjności'" "organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa"
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Michna
sędzia
Marta Kisielowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji przepisów przejściowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływu na prawa funkcjonariuszy służb mundurowych, co jest istotne dla wielu osób.
“Policjanci walczą o wyrównanie ekwiwalentu za urlop po wyroku TK – czy przepisy przejściowe mogą unieważnić prawa?”
Sektor
służby mundurowe
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 428/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-10-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-03-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna Marta Kisielowska Renata Czeluśniak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Inne Policja Sygn. powiązane III OSK 524/23 - Wyrok NSA z 2024-06-28 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1610 Art. 9 ust. 1 Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Dz.U. 2019 poz 161 Art. 115a Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Dz.U. 2022 poz 329 Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 153, art. 119 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia 2 lutego 2022 r. nr 8/EU-O/2022 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Uzasadnienie Skarżący B. G. zwrócił się z wnioskiem o ponowne przeliczenie i wypłatę ekwiwalentu za urlop w związku z odejściem ze służby. Podstawę żądania stanowił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, zgodnie z którym art. 115a UoP w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. Komendant Miejski Policji w N. decyzją z 30 września 2019 r. nr [...] odmówił skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji oraz za niewykorzystany czas wolny od służby w Policji. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W wyniku rozpoznania skargi, WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 33/20 uchylił ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. NSA wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OSK 3298/21 oddalił skargę kasacyjną organu. Po otrzymaniu akt sprawy Komendant Miejski Policji w N. decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r. nr [...] ponownie odmówił stronie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata 2013-2014 oraz za niewykorzystany czas wolny od służby. Wskazał, że orzeczenie TK, w następstwie którego nastąpiła utrata mocy części przepisu art. 115a UoP, tj. w zakresie wielkości "przelicznika", nie przyznało uprawnień byłym policjantom do ww. ekwiwalentu w innej wysokości, tj. obliczonego według przelicznika np. 1/21 lub 1/22 części miesięcznego uposażenia, tak jak to ma miejsce w innych służbach mundurowych. Prawa tego nie przyznały również znowelizowane przepisy UoP, które obowiązują od 1 października 2020 r. i zostały wprowadzone ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1610). Odnosząc się do prawomocnego orzeczenia WSA w Krakowie sygn. akt III SA/Kr 33/20 organ wskazał na treść art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie, co zdaniem organu, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji organ przyjął, że skoro w dacie zwolnienia ze służby wypłacono w całości byłemu policjantowi przysługujący mu wówczas ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy, to jego uprawnienie zostało już zrealizowane. W odwołaniu skarżący nie zgodził się z ww. stanowiskiem, wniósł o uchylenie decyzji i wypłatę wyrównania należnego ekwiwalentu pieniężnego. Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie decyzją z dnia 2 lutego 2022 r. nr 8/EU-O/2022 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 20 lutego 2014 r. na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji w N. nr [...] z dnia 15 stycznia 2014 r. W dniu 16 stycznia 2014 r. zostało sporządzone Zestawienie okresów nieprzerwanej służby zaliczonej do wysługi lat dla wypłaty odprawy dla funkcjonariusza Policji zwolnionego ze służby w Policji, zawierające m.in. wskazanie ilości dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze 70 dni. Wobec powyższego policjantowi zwalnianemu ze służby wypłacono ekwiwalent pieniężny w łącznej kwocie 9.441,83 zł brutto, tj. za wszystkie dni niewykorzystanych urlopów, ustalony przy zastosowaniu "przelicznika" w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego na podstawie art. 115a UoP w brzmieniu obowiązującym w dniu wypłaty. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 115a UoP w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r., zatem z uwzględnieniem zmiany tego przepisu oraz przepisów przejściowych wprowadzonych ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. art. 115a UoP otrzymuje brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.". Z kolei zgodnie z art. 9 ust. 1 przywołanej ustawy, przepis art. 115a UoP w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 roku oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 roku. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 roku. W konsekwencji, w ocenie organu, od dnia 1 października 2020 r. w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. zastosowanie znajdą wyłącznie przepisy w brzmieniu dotychczasowym dotyczące ustalania wysokości ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe (a więc z obowiązującym w dniu zwolnienia ze służby "przelicznikiem" 1/30 części miesięcznego uposażenia za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego). Komendant podkreślił, że nowy przepis art. 115a UoP, jak również przepisy przejściowe ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. nie przyznają policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. prawa do wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 października 2020 r. organ nie jest zatem upoważniony do dokonania wypłaty uzupełniającej. Mając na względzie, że z dniem 1 października 2020 r. weszły w życie wyżej omówione przepisy, które miały stanowić odpowiedź na orzeczenie TK z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 zasadnym było rozważenie, w ocenie Komendanta, czy organ jest w stanie wykonać wyrok sądu administracyjnego, który uprawomocnił się w dniu 3 sierpnia 2021 r. Organ podniósł, że uchylenie przez WSA w Krakowie decyzji z powodu jej wadliwości, a następnie oddalenie skargi kasacyjnej organu nie powoduje, że sprawa administracyjna traci swój byt. Dla organu i strony wniosek o wszczęcie postępowania, które doprowadziło do wszczęcia w pierwszej kolejności trybu instancyjnego przed organami oraz trybu sądowoadministracyjnego w sprawie, w której uchylono decyzję nadal nie został rozpoznany. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organ zobowiązany jest stosować stan prawny z daty orzekania, chyba, że przepisy odrębne stanowią inaczej. W omawianym przypadku ustawodawca wprowadził przepisy intertemporalne. Takim przepisem jest przywołany powyżej art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. Tym samym do spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy za okres poprzedzający 6 listopada 2018 r. stosuje się "przelicznik" wynikający z przepisów UoP w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Komendant wskazał, że okoliczność, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocny wyrok sądu może budzić pewne wątpliwości w związku z treścią art. 153 p.p.s.a. Jednakże, jak podkreślił, przepis ten przewiduje istotne odstępstwo od tej zasady. Mianowicie organ nie jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd w wyroku, jeżeli istotnej zmianie uległ stan prawny. Powyższe zezwala zatem organowi na uchylenie się od restrykcyjnych skutków art. 153 p.p.s.a. Organ podkreślił, że WSA w Krakowie orzekał przed dniem wejścia w życie zacytowanych powyżej zmian ustawowych. Z kolei NSA rozpatrując skargę kasacyjną w uzasadnieniu swojego wyroku odniósł się do tych zmian ustawowych stwierdzając, że "Naczelny Sąd Administracyjny jedynie ubocznie wyjaśnia, że organ, ponownie rozpoznając sprawę, będzie zobowiązany ocenić na ile wskazania zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku co do konieczności wyliczenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy według korzystniejszego przelicznika wynikającego z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wypłaty, wobec zmienionego stanu prawnego (ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2020 r., poz. 1610) zachowują walor związania w rozumieniu art. 153 P.p.s.a." Zastosowanie się zatem do wykładni art. 115a UoP w brzmieniu zaprezentowanym w wymienionym wyroku wydanym przez sąd administracyjny stanowiłoby, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, naruszenie art. 6 k.p.a. Podkreślono, że dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy obejmującym każdy mogący się pojawić stan faktyczny. Organ wyjaśnił ponadto, że kwestia wypłaty ewentualnych ustawowych odsetek, nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o zobowiązanie organu do wypłaty wyrównania ekwiwalentu wraz z ustawowymi odsetkami, zarzucając: - naruszenie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w zw. z art. 115a UoP w zakresie związanym z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., a przez to pozbawienie należnego z mocy prawa i powołanego wyroku TK wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe za lata 2013-2014; - niezastosowanie się do wiążącego organ i inne organy (jak i wprost sądy) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, co spowodowało pozbawienie go należnych świadczeń publicznoprawnych w postaci wyrównania ekwiwalentu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z 2 lutego 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w N. z 9 grudnia 2021 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata 2013-2014 oraz za niewykorzystany czas wolny od służby. Na wstępie wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2020 r. sygn. akt lII SA/Kr 33/20 uchylił decyzję z dnia 20 listopada 2019 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 30 września 2019 r. odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za ww. niewykorzystane urlopy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji oraz za niewykorzystany czas wolny od służby w Policji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2021 r. sygn. akt III OSK 3298/21 oddalił skargę kasacyjną organu. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji w Krakowie po raz drugi utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe za lata 2013-2014 oraz za niewykorzystany czas wolny od służby. Zdaniem organu, zastosowanie się do wykładni art. 115a UoP w brzmieniu przyjętym w wyroku WSA w Krakowie stanowiłoby naruszenie art. 6 k.p.a. bowiem, dnia 1 października 2020 r. organ został wyposażony w materialnoprawne przepisy umożliwiające rozpoznanie wszystkich spraw o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Sporna pozostaje zatem kwestia związania organów Policji powołanym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Trzeba wskazać, że zmiana stanu prawnego uzasadniająca odstąpienie od wskazań zawartych w wyroku ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy powoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z 22.09.1999 r., I SA 2019/98, cyt. za B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019), co nie miało miejsca w nin. sprawie. Organy I i II instancji naruszyły art. 153 p.p.s.a. i orzekły w sposób odmienny niż wynikało to ze wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 25 czerwca 2020 r. – organy nie dokonały wyliczenia i wypłaty części należnego skarżącemu ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji, interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego. W ocenie Sądu wejście w życie w dniu 1 października 2020 r. ww. nowelizacji ustawy o Policji nie pozwala na przyjęcie, że doszło do zmiany stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od zastosowania wyroku WSA w Krakowie. Aktualne bowiem pozostają w stosunku do policjantów zwolnionych ze służby przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego rozważania prawne zawarte w ww. wyroku WSA, a przede wszystkim wynikające z niego wskazania. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610, w skrócie: ustawy o szczególnych rozwiązaniach): "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r." Jak stanowi zatem przepis art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi TK z dnia 30 października 2018 r. i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku. Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organy w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków TK, które wiążą również ustawodawcę. Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku TK z 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i NSA, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Ustawodawca wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku TK z dnia 30 października 2018 r., sygn. K 7/15, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zd. drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ww. wyrok TK usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej, w tym organy Policji, winny dokonywać wykładni art. 115a ustawy o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. zgodnie z Konstytucją RP. Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg zasad podanych w ustawie o Policji w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). W rezultacie w nin. sprawie, w której skarżący został zwolniony z Policji z dniem 20 lutego 2014 r. (a zatem przed 2018 r.), do oceny zasadności żądania o ponowne przeliczenie ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy zastosowanie znajduje przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 2018 r. i ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. W rezultacie w pełni aktualne pozostają wskazania zawarte wyroku WSA z dnia 25 czerwca 2020 r. oraz wyroku NSA z dnia 3 sierpnia 2021 r. gdyż nie doszło do zmiany elementów decydujących o powstaniu sprawy administracyjnej w postaci: okoliczności faktycznych sprawy, a także norm prawnych stanowiących podstawę orzekania przez organy administracji publicznej i sytuacji skarżącego powinna zostać dokonana z zastosowaniem poprzednio obowiązującego art. 115a ustawy o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem TK z dnia 30 października 2018 r. oraz treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji. Należy wskazać, że art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, gdyż są nimi związane. Związanie oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu orzeczenia oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r., III OSK 321/21, CBOSA). Odnosząc się natomiast do żądania zasądzenia ustawowych odsetek podnieść należy, że zarówno przepisy ustawy o Policji, jak i wydane na jej podstawie akty wykonawcze, nie zawierają regulacji, która przyznaje organowi Policji kompetencje do rozstrzygania w drodze decyzji administracyjnej sprawy odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie uposażenia i innych należności pieniężnych. Analiza różnorodnych uregulowań stosunków służbowych i zapadłego na ich tle orzecznictwa sądowego – sądów powszechnych i administracyjnych – prowadzi do wniosku, że droga administracyjna w przedmiocie dochodzenia odsetek przysługuje tam, gdzie przepis określonej pragmatyki służbowej przewiduje prawo do odsetek, a jednocześnie nie przewiduje dla ich dochodzenia drogi przed sądem powszechnym. Rozbieżną pozornie praktykę orzekania w sprawach odsetek funkcjonariuszy tłumaczy treść art. 7 Konstytucji RP. Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jeśli zatem istnieje regulacja określonej pragmatyki, która przewiduje prawo do odsetek, w sprawie właściwa pozostaje droga administracyjna, jeżeli ustawa nie zastrzegła drogi przed sądem powszechnym. Ten ostatni sąd (sąd powszechny) będzie natomiast rozpatrywał roszczenia o odsetki w tych wszystkich sprawach, w których pragmatyka służbowa wprost nie przewiduje uprawnienia do odsetek, co uniemożliwia organowi działanie w granicach prawa i przyznanie takiego świadczenia. Mając zatem na uwadze, że ustawa o Policji nie przewiduje prawa funkcjonariusza do odsetek, a niewypłacenie w terminie uposażenia funkcjonariuszowi Policji stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego żądanie odsetek przed sądem powszechnym, w sprawie właściwy pozostaje ten sąd (zob. np. wyrok NSA 3 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1467/13). W konsekwencji powyższego, mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów art. 153 p.p.s.a., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a w zw. z art. 119 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę