II SA/Op 81/20

II SA/Op 81/20 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka
Daria Sachanbińska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2070/21 - Wyrok NSA z 2024-05-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 7a, art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 31 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 października 2019 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu opolskiego (PINB) nakazał J. R. (zwanemu dalej również skarżącym) "przywrócić stan poprzedni zabudowanej obecnie klatki schodowej jako części wspólnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w miejscowości [...] gmina[...] , działka nr a, wykonanej bez pozwolenia na budowę". Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym. W ustaleniach stanu faktycznego organ podał, że po wszczęciu z urzędu w dniu 4 lutego 2019 r. postępowania w przedmiotowej sprawie, przeprowadził w dnu 25 marca 2019 r. oględziny, na podstawie których ustalił, iż w 2016 r. zabudowano spocznik klatki schodowej przy mieszkaniu nr [...]. Zabudowa posiada wymiary 1,2 m na 1,93 m i została wykonana z płyt OSB na konstrukcji stalowej. Spocznik pod zabudową został wysunięty w kierunku klatki schodowej o 90 cm. Wysokość balustrady schodów wynosi 0,90 m, wysokość drabiny wyjścia na dach 2 m (usytuowana 0,4 m od podłogi), odległość wyjścia od ostatniego stopnia 1,1 m. Rozstaw szczebli 0,3 m, a szerokość drabiny 0,3 m. Organ ustalił również, że skarżący nie posiada pozwolenia ani zgłoszenia na zabudowę, a zgodnie z jego oświadczeniem wykonał ją ze względów bezpieczeństwa. Organ wskazał, że skarżący na wezwanie nie przedstawił dokumentu potwierdzającego posiadanie prawa do dysponowania przedmiotową nieruchomością w zakresie zrealizowanych robót budowlanych. Natomiast poinformował, że powodem zabudowania 1/8 części "jego klatki schodowej" było bezpieczeństwo, zdrowie i życie osób z niej korzystających. Stwierdził też, że zabudowa klatki schodowej ma chronić przed upadkiem z drabinki, która prowadzi na dach. Ponadto podniósł, że klatka schodowa jest źle wybudowana. W tak ustalonym stanie faktycznym organ uznał, że wykonanie robót budowlanych nastąpiło bez koniecznej dokumentacji, w tym wymaganego w myśl art. 29 ust. 3 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę, a to narusza art. 28 ust. 1 tej ustawy. W kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wyjaśnił, że właściciele lokali mieszkalnych budynku wielorodzinnego pod adresem [...] tworzą z mocy prawa dużą wspólnotę mieszkaniową, zatem wystarczyłaby zgoda większości właścicieli lokali podjęta w formie uchwały lub zastąpienie tej zgody orzeczeniem sądu. Według organu wykonane roboty stanowią przebudowę, o której mowa w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego. Doszło bowiem do zmiany parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego (zmiana układu pomieszczenia części wspólnej - klatki schodowej). Przedmiotowa przebudowa nie jest zwolniona z uzyskania pozwolenia na budowę. Z tego względu, zdaniem organu, zasadne stało się wdrożenie postępowania naprawczego z art. 50-51 Prawa budowlanego. Jednocześnie organ stwierdził, że brak jest podstaw do zalegalizowania zabudowy, ponieważ inwestor nie posiada prawa do dysponowania częściami wspólnymi nieruchomości na cele budowlane. Ustalenie zaś tej okoliczności jest wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który to przepis obejmuje m.in. nakaz doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. Na poparcie swojego stanowiska odwołał się do uchwały NSA z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10. Następnie wskazał, że drugą podstawą do orzeczenia o doprowadzeniu przebudowy do stanu poprzedniego jest naruszenie przepisów technicznych, w tym § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065), zwanego dalej warunkami technicznymi, ponieważ doszło do zwężenia spocznika schodów przed lokalem nr [...] i [...] w ten sposób, że nie spełnia on wymagań określonych w tym przepisie. Według tabeli zawartej w treści § 68 ust. 1 ww. rozporządzenia minimalna szerokość spocznika schodów powinna wynieść 1,5 m, a w związku wykonaną zabudową szerokość ta jest mniejsza. Dodatkowo skarżący uniemożliwił wejście na dach w sytuacji, gdy będzie to konieczne. Brak jest też jednego z wyjść ewakuacyjnych w budynku.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podkreślił, że zabudowa spocznika nigdy by nie powstała, gdyby budynek został postawiony zgodnie z Prawem budowlanym i rzetelnie odebrany przez nadzór budowlany, który nie wziął pod uwagę bezpieczeństwa ludzi. W szczególności dotyczy to wejścia na dach. Wskazał też na konkretne nieprawidłowości w budynku dotyczące balustrady i drabiny prowadzącej na dach oraz dotyczące braku obręczy bezpieczeństwa i wymaganej szerokości schodów. Nadmienił, że dokonana przez niego zabudowa nie stwarza żadnego zagrożenia pod względem technicznym, jak i dla bezpieczeństwa. Zaznaczył, że informował PINB o gotowości rozebrania zabudowy, jeżeli wymienione nieprawidłowości zostaną usunięte. Jeśli ten warunek nie zostanie spełniony, a zabudowa zostanie usunięta, to taki stan rzeczy będzie stanowił zagrożenie bezpieczeństwa, zaś za ewentualny wypadek odpowie Wspólnota. Skarżący wyjaśnił, że nie może uzyskać zgody Wspólnoty na realizację robót, bo ta nie istnieje. Poza tym skargę w tej sprawie podpisały osoby, które zamieszkują w innych miejscowościach. Natomiast lista mieszkańców utworzona przez organ obejmuje również osoby nieżyjące i kilkunastoletnie dziecko. Końcowo podał, że nie zablokował wejścia na dach.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu (dalej w skrócie: OWINB) decyzją z dnia 31 grudnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne PINB i za prawidłową uznał przyjętą przez niego kwalifikację spornej inwestycji jako przebudowy, która dla swej legalności wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zastosowanego trybu legalizacji zabudowy wykonanej przez skarżącego, wskazał, że nałożenie obowiązków z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego następuje wówczas, gdy nie jest możliwe doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Istotą instytucji przewidzianych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego jest odniesienie się do robót mających dopiero nastąpić. Jakakolwiek zatem decyzja oparta o art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego powinna określać zakres wykonanych robót oraz zakres, w jakim wykonane roboty są sprzeczne lub ewentualnie zgodne z prawem. O ile organ ustali niezgodność z prawem wykonanych robót, to ma obowiązek określić, w jakiej części możliwe jest doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem, poprzez wydanie decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ustalenie natomiast, że roboty budowlane nie odpowiadają obowiązującym przepisom prawa, a to przepisom prawa miejscowego, jak również przepisom techniczno-budowlanym, obowiązany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż tylko ten przepis zawiera sankcje adekwatne do stwierdzonych nieprawidłowości. Zdaniem organu przez wykonanie przedmiotowej przebudowy obejmującej zabudowę spocznika schodów i wstawienie drzwi doszło do zwężenia spocznika schodów przed lokalem nr [...] i [...] w ten sposób, że nie spełnia on wymagań określonych w § 68 ust. 1 warunków technicznych. Dalej, odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że przedmiotem niniejszego postępowania nie jest ocena zgodności wybudowanego budynku mieszkalnego z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy, lecz ocena samowolnie wykonanych przez skarżącego robót budowlanych pod kątem zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Tymczasem z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, że wykonana zabudowa spocznika narusza § 68 ust. 1 warunków technicznych, ponieważ doszło do "zawężenia" spocznika do szerokości 1 m, zamiast wymaganego minimum - 1,5 m. Ponadto tak wykonana zabudowa spocznika klatki schodowej narusza przepisy przeciwpożarowe odnośnie do prawidłowej ewakuacji z budynku w przypadku wystąpienia pożaru (budynek zaliczany jest do kat. ZL) - nie spełnia ona wymogów określonych w § 217 ust. 1 warunków technicznych w zakresie odporności ogniowej przegrody wewnętrznej oddzielającej mieszkanie od drogi ewakuacyjnej, ani wymogów określonych w § 242 ust. 2 i 3 tego rozporządzenia w zakresie szerokości i wysokości dróg ewakuacyjnych (minimalna szerokość 1,2 m i wysokość 2,2 m z możliwością lokalnego obniżenia do 2 m), ponieważ wysokość pomiędzy stopniem biegu schodowego a najbardziej wysuniętym fragmentem obudowy wynosi około 1,92 m. W ocenie OWINB naruszenie wskazanych przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie wykonanej samowolnie zabudowy do stanu zgodnego z przepisami stanowi przesłankę do wydania nakazu w trybie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie ma tu znaczenia ewentualna zgoda wszystkich współwłaścicieli budynku na wykonanie zabudowy części spocznika. Niemniej jednak - co dostrzegł organ - już w interwencji z dnia 21 sierpnia 2017 r. współwłaściciele budynku wskazali, że zabudowa powstała bez ich zgody i utrudnia wejście na dach, wejście do sąsiedniego mieszkania, jest niestabilna oraz zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców. Brak zgody współwłaścicieli na zabudowę części wspólnych klatki schodowej także powoduje, że wykonane roboty budowlane nie mogą zostać zalegalizowane.
W skardze na powyższą decyzję J. R. zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 91a i art. 61, oraz przepisów warunków technicznych. W motywach skargi skarżący wyjaśnił, że wykonał pomiary i ustalił, iż klatka schodowa wraz z wyjściem ewakuacyjnym nie jest zgodna z Prawem budowlanym, bo zagraża zdrowiu i życiu ludzi. Natomiast jego interwencje w tej sprawie w organach nadzoru budowlanego okazały się bezskuteczne. Dlatego ze względów bezpieczeństwa zdecydował się na wykonanie przedmiotowej zabudowy, która nie ogranicza sąsiadce dostępu do jej mieszkania. W dalszej części skargi skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu, dodatkowo podnosząc, że jest skonfliktowany z sąsiadką.
W odpowiedzi na skargę OWINB wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 6 października 2020 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, uzupełnił zarzuty skargi i podniósł, że zaskarżona decyzja narusza następujące przepisy:
- art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym niepodjęcie przez organ działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
- art. 8 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej oraz niepodejmowanie przez organ czynności z urzędu;
- art. 7 K.p.a. przez dokonanie błędnego ustalenia, że skarżący uniemożliwił wejście na dach co powoduje obniżenie bezpieczeństwa mieszkańców budynku wielorodzinnego, w sytuacji gdy wstawione drzwi nie są zamykane, stąd nie stanowią przeszkody do wejścia na dach, a jednocześnie konstrukcja drabinki prowadzącej do włazu na dach uniemożliwia wejście po niej, gdyż wymagałaby to umiejętności akrobatycznych, czyniąc taką możliwość jedynie iluzoryczną;
- "art. 68 ust. 1" warunków technicznych przez jego niezasadne zastosowanie poprzedzone błędnym ustaleniem stanu faktycznego, że skarżący zmniejszył rozmiar spocznika schodów przed lokalem nr [...] i [...] , w sytuacji gdy skarżący nie ingerował w jego rozmiar.
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Postanowieniem z dnia 18 października 2020 r., sygn. akt II SA/Op 81/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie z powodu śmierci uczestniczki postępowania – M. M. Po ustaleniu spadkobierców zmarłej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 15 marca 2021 r. podjął zawieszone postępowanie.
W piśmie z dnia 26 marca 2021 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo wskazał, że nie ustalono w sposób prawidłowy właścicieli mieszkań w przedmiotowym budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te nie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. Zdaniem Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Dlatego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przed przedstawieniem przyczyn, które zdecydowały o takiej ocenie Sądu, w pierwszej kolejności odnotować należy, że przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie była decyzja OWINB z dnia 31 grudnia 2019 r., którą utrzymano w mocy decyzję PINB z dnia 10 października 2019 r. (organ odwoławczy błędnie wskazał - "24 października 2019 r.") nakazującą skarżącemu przywrócenie stanu poprzedniego zabudowanej obecnie - bez pozwolenia na budowę - klatki schodowej jako części wspólnej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w miejscowości [...] gmina [...], działka nr a.
Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nadal zwanej w skrócie Prawem budowlanym, wedle którego właściwy organ nadzoru budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, w drodze decyzji, nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zgodnie natomiast z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, a więc m.in. do robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Z uwagi na zakres wykonanych przez skarżącego prac prowadzących do zmiany układu pomieszczenia części wspólnej - klatki schodowej w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zakwalifikowały zabudowę spocznika i wstawienie drzwi jako przebudowę. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.
W ocenie Sądu prawidłowo też organy uznały, że na wykonanie spornej przebudowy skarżący winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Przepisy Prawa budowlanego wprowadziły zasadę wyrażoną w art. 28, zgodnie z którą budowę można rozpocząć po wcześniejszym uzyskaniu pozwolenia na budowę zamierzonego przedsięwzięcia inwestycyjnego. Wyjątek od tej zasady stanowią przepisy art. 29-31 Prawa budowlanego, które umożliwiają m.in. wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, lecz te przepisy nie dotyczą rozważanego przypadku. W związku z ustaleniem organów, że inwestor nie legitymuje się wymaganym pozwoleniem na budowę, właściwie zatem wdrożono tryb naprawczy określony art. 50-51 Prawa budowlanego.
Podkreślenia również wymaga, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co oznacza, że nakazy wymienione w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego mogą być zastosowane tylko w takim przypadku, gdy nastąpiło naruszenie prawa niedające się usunąć i wykonane roboty budowlane nie mogą być w żaden sposób doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Niewątpliwie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem wynika z prawidłowych ustaleń organów, na skutek wykonania zabudowy doszło do zwężenia spocznika schodów przed lokalem nr [...] i [...] do szerokości 1 m, co powoduje, że nie spełnia on wymagań określonych w § 68 ust. 1 warunków technicznych. Stosownie do tej regulacji minimalna szerokość użytkowa spocznika w przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych powinna wynosić 1,5 m. Ponadto trafnie stwierdził organ odwoławczy, że zrealizowana przez skarżącego zabudowa narusza przepisy przeciwpożarowe, ponieważ nie spełnia wymogów przewidzianych w § 217 ust. 1 warunków technicznych w zakresie odporności ogniowej przegrody wewnętrznej oddzielającej mieszkanie od drogi ewakuacyjnej. W tym miejscu należy dostrzec, że organ odwoławczy wyraził jednoznaczne stanowisko, iż wyłaz na dach nie stanowi wyjścia ewakuacyjnego, stąd niezrozumiałe są zarzuty skarżącego dotyczące tej kwestii sformułowane w uzupełnieniu skargi. Poza tym, zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organem odwoławczym, że przedmiotowa zabudowa narusza przepis § 242 ust. 3 warunków technicznych, gdyż wysokość pomiędzy stopniem biegu schodowego a najbardziej wysuniętym fragmentem obudowy wynosi około 1,92 m. Natomiast powołany przepis określa, że wysokość drogi ewakuacyjnej powinna wynosić co najmniej 2,2 m. Wobec zatem niespełnienia wskazanych warunków technicznych przez zrealizowaną zabudowę, organy nadzoru budowlanego były zobligowane do wydania rozstrzygnięcia o przywróceniu obiektu do stanu poprzedniego.
Kolejną przeszkodą uniemożlwiającą zalegalizowanie wykonanej przebudowy jest brak posiadania przez skarżącego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przebudowa części wspólnych budynku, do których niewątpliwe należy klatka schodowa, jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, co wynika wprost z art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. poz. 737, z późn. zm.). Na wykonanie spornych robót w części wspólnej nieruchomości położonej w [...] konieczne było więc uzyskanie przez skarżącego zgody wszystkich współwłaścicieli lokali. Tymczasem, jak ustalił organ odwoławczy, w interwencji z dnia 21 sierpnia 2017 r. współwłaściciele budynku wskazali, że zabudowa powstała bez ich zgody, utrudnia wejście na dach i do sąsiedniego mieszkania oraz zagraża ich bezpieczeństwu. Zdaniem Sądu również z tego powodu postępowanie naprawcze nie mogło zakończyć się wynikiem pozytywnym dla skarżącego. Odnotować jeszcze można, na co słusznie zwrócił uwagę PINB, że w uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/10 (ONSAiwsa 2011 r., nr 2, poz. 22) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego ustalenie, iż inwestor nie dysponuje prawem do nieruchomości na cele budowlane może stanowić przesłankę do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
W związku z zarzutami skargi wyjaśnienia również wymaga, że przedmiot niniejszego postępowania dotyczy wyłącznie samowolnie wykonanej przez skarżącego przebudowy klatki schodowej. Natomiast Sąd związany jest granicami kontrolowanej sprawy, dlatego też poza oceną Sądu pozostają podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące nieprawidłowości w stanie budynku, w tym jego wad konstrukcyjnych.
Odnosząc się z kolei do wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji w zakresie uznania za strony postępowania osób zmarłych - co dostrzegł również skarżący w odwołaniu - stwierdzić przyjdzie, że taka wada postępowania toczącego się przed organami może stanowić wyłącznie określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, której Sąd nie bierze pod uwagę z urzędu, a jedynie na wniosek następców prawnych zmarłych osób (por. wyrok z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2338/20, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwrócić należy też uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż zarzut pominięcia (niebrania udziału) w postępowaniu administracyjnym może skutecznie podnosić wyłącznie ta strona, której to dotyczy. Tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać (por. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK 1750/18 i powołane tam orzecznictwo). Z tych względów zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowego ustalenia listy mieszkańców nie mogły odnieść oczekiwanego przez niego skutku.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała wymienione w skardze (także w uzupełnieniu skargi) przepisy prawa materialnego i procesowego. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniu skarżącego, organy dokonały wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, stosując się do zasad regulujących postępowanie administracyjne, określonych w art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy obowiązujące przepisy prawa dostarczyły natomiast podstaw do wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego zabudowanej klatki schodowej. Sąd miał również na uwadze to, że ustalenia i ocena organów znalazły wyraz w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi z art. 107 § 3 K.p.a. Odnotowania także wymaga, że organ odwoławczy odniósł się do mających znaczenie w sprawie zarzutów odwołania oraz zajął w tym zakresie trafne stanowisko. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.