II SA/Op 77/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy nie ustaliły jednoznacznie rodzaju paliwa grzewczego, mimo wskazania przez skarżącą koksu i możliwości omyłki w deklaracji CEEB.
Skarżąca B.G. wniosła o przyznanie dodatku węglowego, wskazując kocioł na paliwo stałe jako główne źródło ogrzewania. Organy odmówiły przyznania dodatku, powołując się na deklarację CEEB, w której jako paliwo wskazano "inny rodzaj biomasy", a nie węgiel kamienny lub paliwa węglopochodne. WSA uchylił decyzje organów, stwierdzając, że nie ustaliły one jednoznacznie rodzaju paliwa, nie zbadały możliwości omyłki skarżącej w deklaracji CEEB (gdzie odręcznie dopisano "koks") ani nie przeprowadziły wywiadu środowiskowego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącej B.G. dodatku węglowego. Skarżąca wniosła o przyznanie dodatku, deklarując, że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) jako paliwo wskazano "inny rodzaj biomasy", a nie węgiel kamienny lub paliwa węglopochodne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że omyłka skarżącej w deklaracji CEEB nie ma znaczenia dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił obie decyzje. Sąd uznał, że organy obu instancji nie ustaliły jednoznacznie rodzaju paliwa grzewczego. Podkreślono, że skarżąca konsekwentnie twierdziła, iż dom opala koksem, który jest paliwem węglopochodnym, a w deklaracji CEEB odręcznie dopisano "koks". Sąd wskazał, że organy nie zbadały tej okoliczności, nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego ani wywiadu środowiskowego, co stanowiło naruszenie przepisów K.p.a. Zgodnie z nowelizacjami ustawy o dodatku węglowym, organy miały obowiązek wnikliwie badać stan faktyczny, w tym rodzaj stosowanego paliwa, nawet w przypadku omyłek w deklaracjach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, błędne wskazanie rodzaju paliwa w deklaracji CEEB nie stanowi wystarczającej podstawy do odmowy przyznania dodatku węglowego, jeśli organy nie ustaliły jednoznacznie rzeczywistego rodzaju paliwa i nie zbadały możliwości omyłki skarżącej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie ustaliły jednoznacznie rodzaju paliwa grzewczego, nie zbadały możliwości omyłki skarżącej w deklaracji CEEB (gdzie odręcznie dopisano "koks") ani nie przeprowadziły wywiadu środowiskowego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest urządzenie na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi (węgiel kamienny, brykiet, pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego), wpisane lub zgłoszone do CEEB do 11 sierpnia 2022 r. lub po tym terminie w przypadku pierwszego zgłoszenia.
u.d.w. art. 2 § ust. 3
Ustawa o dodatku węglowym
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet, zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § ust. 15a
Ustawa o dodatku węglowym
Weryfikacja wniosku o dodatek węglowy obejmuje informacje z deklaracji opłat za odpady, świadczeń rodzinnych, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego oraz dane z rejestrów PESEL i mieszkańców.
u.d.w. art. 2 § ust. 15b
Ustawa o dodatku węglowym
W przypadku wątpliwości organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego.
u.d.w. art. 2 § ust. 15f
Ustawa o dodatku węglowym
Organ może przeprowadzić wywiad środowiskowy z urzędu, aby ustalić prawo do dodatku węglowego dla osób, które nie złożyły wniosku.
u.d.w. art. 2 § ust. 15g
Ustawa o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje, gdy główne źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone do CEEB do 11 sierpnia 2022 r., ale wywiad środowiskowy potwierdził, że jest to źródło zgodne z definicją.
u.d.w. art. 2 § ust. 16
Ustawa o dodatku węglowym
Przyznanie dodatku węglowego nie wymaga decyzji, ale odmowa, uchylenie lub rozstrzygnięcie o nienależnie pobranym dodatku wymaga decyzji.
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27a § ust. 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Określa Centralną Ewidencję Emisyjności Budynków (CEEB).
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27g § ust. 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
Określa termin na zgłoszenie źródła ciepła do CEEB.
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw art. 50 § ust. 1 pkt g
Nowelizacja ustawy o dodatku węglowym poprzez dodanie art. 2 ust. 15a-15e.
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych art. 26 § ust. 1 pkt b
Dodanie do ustawy o dodatku węglowym art. 2 ust. 15f i 15g.
K.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów wnikliwie i zgodnie z prawem.
K.p.a. art. 8
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca konsekwentnie podnosiła, że dom opala koksem, który jest paliwem węglopochodnym, a w deklaracji CEEB popełniła omyłkę, zaznaczając "inny rodzaj biomasy" i odręcznie dopisując "koks". Nowelizacje ustawy o dodatku węglowym nakładają na organy obowiązek wnikliwego badania stanu faktycznego, w tym rodzaju stosowanego paliwa, nawet w przypadku omyłek w deklaracjach.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów, że błędne wskazanie paliwa w deklaracji CEEB, niezależnie od omyłki, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego. Argument organu odwoławczego, że fakt niewpisania węgla i paliw węglopochodnych jako paliwa używanego, wynikający z omyłki strony, nie ma znaczenia dla sprawy.
Godne uwagi sformułowania
"w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z dnia 28 czerwca 2022 r. (...) osoba ją zgłaszająca podała m.in. w pozycji B03 Rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych: inny rodzaj biomasy - dopisując odręcznie rodzaj paliwa używanego do ogrzewania "koks"." "nie można wykluczyć, że w rzeczywistości rodzajem paliwa stosowanym do ogrzewania domu przez skarżącą jest właśnie koks - który podlega zaliczeniu do grupy (01) węgiel i paliwa węglopochodne." "organy orzekające w sprawie nie oceniły tej okoliczności, nie przeprowadziły również postępowania wyjaśniającego kwestię prawidłowości danych zawartych w deklaracji do CEEB w odniesieniu do stanu faktycznego." "zmierzają one - przy odformalizowaniu procedury - do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując organy do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej."
Skład orzekający
Krzysztof Bogusz
przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
sprawozdawca
Elżbieta Kmiecik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że organy administracji mają obowiązek wnikliwie badać stan faktyczny dotyczący źródła ogrzewania i rodzaju paliwa przy rozpatrywaniu wniosków o dodatek węglowy, nawet w przypadku omyłek w deklaracjach CEEB. Podkreślenie znaczenia nowelizacji przepisów i obowiązku przeprowadzania wywiadów środowiskowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i omyłkami w deklaracjach CEEB. Interpretacja przepisów może ewoluować w zależności od dalszego orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu z dostępem do dodatku węglowego i błędów w deklaracjach CEEB, co jest nadal aktualne dla wielu gospodarstw domowych. Pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji.
“Dodatek węglowy: Omyłka w CEEB nie musi oznaczać odmowy. Sąd wskazuje na obowiązek dokładnego badania stanu faktycznego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Op 77/23 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2023-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Elżbieta Kmiecik Krzysztof Bogusz /przewodniczący/ Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1692 art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15a, uast. 15b, ust. 15f, ust. 15g i ust. 16, Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1967 art. 50 ust. 1 pkt g Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2236 art. 26 ust. 1 pkt b Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 stycznia 2023 r., nr SKO.40.3803.2022.ro w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Zdzieszowic z dnia 14 listopada 2022 r., nr MGOPS.II.40193.1272.2022.MM. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Opolu przez B. G. (dalej jako "skarżąca" lub "wnioskodawczyni") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako "Kolegium" bądź "organ odwoławczy") z dnia 16 stycznia 2023 r., nr SKO.40.3803.2022.ro, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Zdzieszowic (dalej również jako "organ pierwszej instancji") z dnia 14 listopada 2022 r., nr MGOPS.II.40193.1272.2022.MM, o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego. Zaskarżona decyzja został wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia 15 września 2022 r. skarżąca wystąpiła do Burmistrza Zdzieszowic o przyznanie dodatku węglowego oświadczając, że prowadzi wieloosobowe gospodarstwo pod adresem R., ul. [...] w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Wnioskodawczyni oświadczyła we wniosku, że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe. W formularzu wniosku zaznaczono, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1692 ze zm. - zwanej dalej u.d.w.) informacje przestawione we wniosku o wypłatę dodatku węglowego składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, decyzją z dnia 14 listopada 2022 r., nr MGOPS.II.40193.1272.2022.MM, Z-ca Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach, działający z upoważnienia Burmistrza Zdzieszowic, odmówił skarżącej prawa do dodatku węglowego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. W uzasadnieniu decyzji organ odnotował, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27 a ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r. albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 27g ust. 1 ww. ustawy właściciel lub zarządca budynku lub lokalu składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła lub źródłach spalania paliw, o których mowa odpowiednio w art. 27a ust. 2 pkt 1 lit. a i c, w terminie 14 dni od dnia pierwszego uruchomienia tego źródła ciepła lub źródła spalania paliw. W dalszej kolejności organ podniósł, że w pierwszej deklaracji do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (dalej również jako CEEB), podano jako zainstalowane i eksploatowane źródło ciepła: kocioł na paliwo stałe zasilany innym rodzajem biomasy, a nie węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającym co najmniej 85 % węgla kamiennego i wobec tego przedmiotowe świadczenie nie może być przyznane. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że w deklaracji do CEEG pomyliła się, gdyż w rzeczywistości dom opala koksem, który stanowi grupę (01) węgiel i paliwa węglopochodne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 stycznia 2023 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przestawił stan faktyczny sprawy, po czym odwołał się do treści przepisów art. 2 ust. 1, ust. 3, ust. 15 i ust. 15g u.d.w., stwierdzając, że we wniosku o przyznanie dodatku węglowego wnioskodawczyni wskazała, jako główne źródło ciepła piec na paliwo stałe, natomiast z deklaracji do CEEB zgłoszonej przed 11 sierpnia 2022 r. wynika, że piec jest zasilany "innym rodzajem paliwa". W związku z powyższym Kolegium uznało, że zgłoszenia do CEEB głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego, jakim jest kocioł na paliwo stałe zasilany innym rodzajem biomasy, które to paliwo nie zostało przewidziane w przepisach ustawy, uprawniało organ pierwszej instancji do odmowy przyznania dodatku węglowego. Zdaniem Kolegium, fakt niewpisania węgla i paliw węglopochodnych jako paliwa używanego do ogrzewania, wynikający z omyłki strony, nie ma znaczenia dla sprawy bowiem warunkiem przyznania dodatku węglowego jest wpisanie lub zgłoszenie do 11 sierpnia 2022 r. do CEEB zainstalowanego i eksploatowanego źródła ogrzewania na węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85 % węgla kamiennego. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca i powtórzyła, że podczas składania deklaracji dotyczącej CEEB mylnie zaznaczyła rodzaj zastosowanego rodzaju paliwa. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniosło, że warunkiem niezbędnym przyznania dodatku węglowego jest wpisanie lub zgłoszenie do dnia 11 sierpnia 2002 r. do CEEB zainstalowanego i eksploatowanego źródła ogrzewania na węgiel kamienny, brykiet lub peplet zawierający co najmniej 85 % węgla kamiennego. Tymczasem skarżąca, zarówno przed jak i po 11 sierpnia 2022 r. nie przedłożyła deklaracji do CEEB w przedmiocie opalania koksem, jej deklaracja dotyczyła tylko "innego rodzaju biomasy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy cyt. powyżej ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym - zwanej nadal u.d.w., a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, w myśl którego dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438 ze zm.), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Stosownie do art. 2 ust. 3 u.d.w., przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet, zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Od razu też zauważyć należy, że na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm., dalej jako "ustawa zmieniająca") doszło do istotnej nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, poprzez dodanie w art. 2 do treści tej ustawy ustępów 15a-15e. Z kolei z mocy art. 26 ust. 1 pkt b) ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), do ustawy o dodatku węglowym dodano w art. 2 tej ustawy ustępy 15f i 15g. I tak, zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm.), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 ze zm.), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1 ze zm.), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 ze zm.); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). W myśl art. 2 ust. 15b u.d.w., jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c u.d.w.). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d u.d.w.). Niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (art. 2 ust. 15e u.d.w.). Stosownie do art. 2 ust. 15f u.d.w., w przypadku posiadania informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy w celu ustalenia prawa do tego dodatku. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. W takim przypadku organ ten przyznaje dodatek w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, bez konieczności składania wniosku oraz bez składania odpowiedniej deklaracji dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Z kolei wedle art. 2 ust. 15g u.d.w., dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Jak stanowi art. 2 ust. 16 u.d.w., przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Natomiast odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji. Przywołane wyżej przepisy prawa określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie dodatku węglowego. Postępowanie to wszczynane jest co do zasady na wniosek strony, ale także w niektórych przypadkach może być wszczęte z urzędu (art. 2 ust. 15f u.d.w.). Dokonując zatem weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, właściwy organ gminy zobowiązany jest uwzględnić informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie określonych ustawą świadczeń (świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, świadczenia wychowawczego, dodatku osłonowego, dodatku mieszkaniowego), a także dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców. Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, by w toku takiego wywiadu ustalić, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. W konsekwencji, informacje podane we wniosku o przyznanie dodatku węglowego muszą zostać zweryfikowane przez organ gminy przed wypłatą dodatku węglowego (potwierdzoną informacją o przyznaniu tego dodatku kierowaną do wnioskodawcy), bądź też przed podjęciem decyzji o odmowie przyznania dodatku węglowego. W sprawie nie jest sporne, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego. Ustalenie zatem w toku sprawy, że w budynku zainstalowany jest kocił na paliwo stałe ogrzewane "innym rodzajem biomasy" istotnie wyklucza możliwość przyznania dodatku węglowego. Jednakże, w ocenie Sądu, wskazana okoliczność, stanowiąca o ziszczeniu się przesłanki do odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego, nie została jednoznacznie ustalona w toku przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania. W przedmiotowej sprawie, co wymaga podkreślenia, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dodatku węglowego 15 września 2022 r., wskazując że głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego, znajdującego się w budynku jednorodzinnym, jest kocioł na paliwo stałe. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zasadniczym i jedynym powodem odmowy przyznania skarżącej dodatku węglowego był fakt, że w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw złożonej do CEEB 11 lutego 2022 r., jako rodzaj stosowanych paliw strona zaznaczyła "inny rodzaj biomasy". Organ pierwszej instancji wydał decyzję o odmowie przyznania skarżącej prawa do dodatku węglowego w dniu 14 listopada 2022 r., przyjmując, że oświadczenie zawarte w deklaracji nie daje podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego dodatku. Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dodatkowo stwierdził, że fakt niewpisania węgla i paliw węglopochodnych jako paliwa używanego do ogrzewania, wynikający z omyłki strony, nie ma znaczenia dla sprawy bowiem warunkiem przyznania dodatku węglowego jest wpisanie lub zgłoszenie do 11 sierpnia 2022 r. do CEEB zainstalowanego i eksploatowanego źródła ogrzewania na węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85 % węgla kamiennego. W ocenie Sądu, stanowisko organów obu instancji jest błędne, a co najmniej przedwczesne. Po pierwsze, jak konsekwentnie argumentuje skarżąca (zarówno w odwołaniu, jak i w skardze), w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania błędnie znaczyła rodzaj stosowanych w kotłach paliw stałych, gdyż dom opala koksem, który stanowi grupę (01) węgiel i paliwa weglopochodne. Po drugie - co istotne, do czego zupełnie nie odniosły się organy - w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z dnia 28 czerwca 2022 r. (data wpływu do organu 11 lutego 2022 r.), osoba ją zgłaszająca podała m.in. w pozycji B03 Rodzaje stosowanych w kotłach paliw stałych: inny rodzaj biomasy - dopisując odręcznie rodzaj paliwa używanego do ogrzewania "koks". W tym kontekście nie można wykluczyć, że w rzeczywistości rodzajem paliwa stosowanym do ogrzewania domu przez skarżącą jest właśnie koks - który podlega zaliczeniu do grupy (01) węgiel i paliwa węglopochodne. Tymczasem organy orzekające w sprawie nie oceniły tej okoliczności, nie przeprowadziły również postępowania wyjaśniającego kwestię prawidłowości danych zawartych w deklaracji do CEEB w odniesieniu do stanu faktycznego. Organ odwoławczy odnosząc się do twierdzeń skarżącej, stwierdził lakonicznie, że fakt omyłkowego niewpisania węgla i paliw węglopochodnych jako paliwa używanego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia bowiem warunkiem przyznania dodatku węglowego jest wpisanie źródła ogrzewania, które zawiera co najmniej 85 % węgla kamiennego. W związku z powyższym zaakcentować należy, że regulacje przewidziane w przytoczonych wyżej art. 2 ust. 15a-15e u.d.w. zostały wprowadzone z dniem 20 września 2022 r. na mocy powołanej wyżej ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, zaś art. 52 ustawy zmieniającej stanowi, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Z kolei przytoczone wyżej przepisy art. 2 ust. 15f i 15g u.d.w. zostały wprowadzone z dniem 3 listopada 2022 r. na mocy ustawy z 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), której art. 31 ust. 1 nakazuje również do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy o dodatku węglowym, stosować przepisy w nowym brzmieniu. Dostrzec zatem trzeba, że skoro postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie dodatku węglowego złożonym w dniu 15 września 2022 r. było wszczęte, ale nie zakończone w dniu 3 listopada 2022 r., to organy rozpoznając wniosek po wskazanej dacie miały obowiązek respektować treść art. 2 ust. 15a-15g u.d.w. W rezultacie, przepisy ustawy o dodatku węglowym zobowiązywały organy do ustalenia, np. w drodze wywiadu środowiskowego, rzeczywistego rodzaju źródła ciepła stosowanego w gospodarstwach domowych prowadzonych na terenie gminnym, jak również rodzaju paliwa używanego do ogrzewania budynków w tych gospodarstwach. W ocenie Sądu, z przedstawionych powyżej przepisów dodanych w drodze nowelizacji u.d.w. wynika, że zmierzają one - przy odformalizowaniu procedury - do objęcia pomocą finansową w postaci dodatku węglowego jak największej liczby gospodarstw domowych, uprawniając, a jednocześnie obligując organy do wnikliwego, wszechstronnego zbadania sytuacji faktycznej. Ustalania faktyczne powinny zatem dotyczyć źródeł ciepła i rodzaju stosowanych paliw w gospodarstwach domowych i to nie tylko tych, co do których wpłynął wniosek o wypłatę dodatku węglowego, ale także tych, co do których organ jest w posiadaniu informacji wskazujących, że osoba, która nie złożyła wniosku o wypłatę dodatku węglowego, spełnia warunki jego przyznania wynikające z ustawy. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, odmowa przyznania dodatku węglowego skarżącej bez ustalenia rzeczywistego rodzaju stosowanego paliwa do kotła paliwa stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni wskazania dotyczące konieczności uzupełnienia ustaleń i przeprowadzenia analizy okoliczności faktycznych we wskazanym wyżej zakresie, w szczególności jednoznacznie ustali źródło ogrzewania gospodarstwa domowego skarżącej na podstawie już posiadanych informacji oraz rozważy przeprowadzenie w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej bądź innych dowodów po wskazaniu stronie potrzeby ich przeprowadzenia. Jednocześnie organ uwzględni okoliczność, że "koks" - to substancja stała, porowata, składająca się gł. z pierwiastka węgla, zawierająca ponadto składniki mineralne (do 12% popiołu), wodę (5–10%), siarkę (do 1%), ślady fosforu oraz niewielkie ilości składników gazowych (encyklopedia PWN).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI