II SA/Op 682/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Opolu umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie odmowy udostępnienia akt administracyjnych, po tym jak organ sam uchylił swoje postanowienie i wydał żądane odpisy.
Skarżący domagali się udostępnienia akt administracyjnych, w tym uwierzytelnionych odpisów dokumentów. Organ pierwszej instancji odmówił, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając brak ważnego interesu strony. Po wniesieniu skargi do WSA, organ odwoławczy, korzystając z możliwości autokontroli, uchylił swoje postanowienie i wydał żądane odpisy. W związku z tym WSA umorzył postępowanie sądowoadministracyjne jako bezprzedmiotowe i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Sprawa dotyczyła skargi E. i S. Ś. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy odmowę wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie wykazali ważnego interesu prawnego uzasadniającego wydanie takich odpisów, powołując się na art. 73 § 2 K.p.a. Po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, organ odwoławczy, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnił skargę i wydał nowe postanowienie, w którym uchylił swoje poprzednie postanowienie i nakazał wydanie skarżącym żądanych uwierzytelnionych odpisów dokumentów. W związku z tym, że organ sam załatwił żądanie strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał postępowanie sądowoadministracyjne za bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego, obejmujących wpis, koszty przejazdu, korespondencji, kserokopii oraz utracony zarobek.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ jest zobowiązany do umożliwienia przeglądania akt i sporządzania notatek oraz odpisów (art. 73 § 1 K.p.a.). Uwierzytelnienie odpisów lub wydanie uwierzytelnionych odpisów następuje tylko wtedy, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 K.p.a.).
Uzasadnienie
Sąd analizuje przepisy K.p.a. dotyczące dostępu do akt. Stwierdza, że prawo do uwierzytelnionych odpisów jest ograniczone do przypadków uzasadnionych ważnym interesem strony. W tej konkretnej sprawie, organ odwoławczy sam uchylił swoje postanowienie i wydał żądane odpisy, co doprowadziło do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
umorzono
Przepisy (11)
Główne
P.p.s.a. art. 54 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
P.p.s.a. art. 161 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2.
Pomocnicze
K.p.a. art. 73 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów.
K.p.a. art. 73 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.
K.p.a. art. 74 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisów art. 73 nie stosuje się do akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej lub innych akt wyłączonych ze względu na ważny interes państwowy.
K.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może utrzymać w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
P.p.s.a. art. 201 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także wówczas, gdy umorzono postępowanie z przyczyny określonej w art. 54 § 3.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się koszty sądowe, koszty przejazdów oraz równowartość utraconego zarobku.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności zaskarżonych aktów administracyjnych z prawem.
u.o.d.o.
Ustawa o ochronie danych osobowych
P.b. art. 91 § ust. 1
Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy, działając w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnił skargę i uchylił swoje postanowienie, wydając żądane odpisy, co doprowadziło do bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżących dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w postępowaniu dotyczącym zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń, które nie miały wpływu na rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania.
Godne uwagi sformułowania
skorzystanie przez organ, którego akt został zaskarżony, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenie go decyzją z 21.11.2006r., oznacza, że zaskarżone orzeczenie zostaje pozbawione bytu prawnego. W konsekwencji, powoduje to bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn, w rozumieniu art. 161 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. nadanie mylnej nazwy postanowieniu, nie zmienia jego charakteru prawnego
Skład orzekający
Ewa Janowska
sprawozdawca
Grażyna Jeżewska
członek
Krzysztof Bogusz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty uwzględniania skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.) i jego wpływ na bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ sam naprawił swój błąd przed rozprawą. Nie rozstrzyga meritum pierwotnego sporu o dostęp do akt.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy proceduralnej, pokazując mechanizm autokontroli organów administracji i jego konsekwencje dla postępowania sądowego. Jednakże, brak rozstrzygnięcia merytorycznego obniża jej ogólną atrakcyjność.
“Organ sam naprawił błąd: jak autokontrola wpływa na postępowanie sądowe?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Op 682/06 - Postanowienie WSA w Opolu Data orzeczenia 2007-02-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Ewa Janowska /sprawozdawca/ Grażyna Jeżewska Krzysztof Bogusz /przewodniczący/ Symbol z opisem 645 Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Umorzono postępowanie sądowe Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu . w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. Ś. i S. Ś. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia akt administracyjnych postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, solidarnie, na rzecz E. Ś. i S. Ś. kwotę 334, 60 zł (trzysta trzydzieści cztery złote 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez E. i S. Ś. jest postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] Nr [...] wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim z dnia [...], Nr [...] odmawiające skarżącym wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów, tj. - pisma Wydziału Finansowego Urzędu Miejskiego w Namysłowie z dnia 7 czerwca 2006r., - protokołu ustaleń z dnia 12 czerwca 2006r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy podniósł, że w zakresie udostępniania stronie akt postępowania administracyjnego obowiązujące przepisy art. 73 K.p.a. przewidują dwa odrębne stany fatyczno-prawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. Zgodnie z art. 73 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. W myśl natomiast art. 73 § 2 K.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Jednocześnie organ wskazał, że strona postępowania może domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z tych akt uwierzytelnionych odpisów, tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Okoliczności faktyczne w sprawie, zdaniem organu odwoławczego, pozwalały na stwierdzenie, że stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy wydania tj. sporządzenia i doręczenia uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt sprawy, z uwagi na niewskazanie przez skarżących ważnego interesu w tym względzie, jest prawidłowe. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że w świetle przepisów art. 74 § 1 K.p.a. oraz przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych, brak było podstaw do uzasadnienia odmowy wydania dokumentów przez organ nadzoru budowlanego, bowiem przepisu art. 73 K.p.a. nie stosuje się do akt sprawy, objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także innych akt, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy (art. 74 § 1 K.p.a.). W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o wydanie wyroku uwzględniającego żądanie wydania wskazanych odpisów z akt sprawy administracyjnej, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucili, że odmowa wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, za które strona zapłaciła jest naruszeniem zasady równości stron wobec prawa, również z uwagi na konsekwencje prawne i finansowe strona skarżąca winna mieć prawo posiadania żądanych dokumentów w celu obrony swoich interesów. Na rozprawie skarżący sprecyzowali swój wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego w ten sposób, że swoje żądanie ograniczyli do zwrotu wpisu, kosztów przejazdu do Sądu PKP, zwrotu kosztów wysłania korespondencji do Sądu i sporządzenia kserokopii przedstawionych Sądowi dokumentów, a także zwrotu równowartości zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w Sądzie. Wykazując wysokość utraconego zarobku za jeden dzień, skarżący S. Ś. przedstawił zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku 2005 (PIT 36) i oświadczył, że dochody te uzyskał z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej na zasadzie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w branży "instalacje wodno-kanalizacyjne i centralnego ogrzewania". Skarżąca E. Ś. wyjaśniła, że nie pracuje, dodając, iż koszt przejazdu koleją do Sądu, w jedną stronę nie przekracza kwoty 7 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadminstracyjnego w oparciu o przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ wyjaśnił, że badając zarzuty i oświadczenia zawarte w skardze postanowił uwzględnić skargę i decyzją z dnia 21 listopada 2006r., uchylił w całości zaskarżone postanowienie i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. postanowił w sentencji tego aktu o wydaniu stronie z akt sprawy prowadzonej przez organy inspekcji budowlanej, żądanych, uwierzytelnionych odpisów dokumentów, dodając, że orzeczenie to w pełni odpowiada wnioskowi zawartemu w skardze. W piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2006r. strona skarżąca nie zgodziła się z wnioskiem o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego postępowaniu dotyczącym legalności zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń biurowo-socjalnych na cele mieszkalne. Skarżący dodali, że bezprawne działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie namysłowskim uniemożliwiły im obronę przed oskarżeniami opartymi o przepis art. 91 ust. 1 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zwaną dalej P.p.s.a., (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracyjnych i wydawać orzeczeń o charakterze decyzji. Natomiast, zgodnie z przepisem art. 54 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Zatem, organ może, na co nie ma już wpływu skarżący, skorzystać z nadzwyczajnych, wyjątkowych i wykonywanych w związku z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, niejako w zastępstwie tego sądu, uprawnień autorewizyjnych przewidzianych w cytowanym przepisie. W niniejszej sprawie, Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w terminie określonym w powołanym przepisie art. 54 § 3 P.p.s.a. uwzględnił skargę i wydał orzeczenie załatwiające żądanie strony zawarte we wniosku z 20 czerwca 2006r. Na rozprawie, skarżący przyznali, że oczekiwali takiego załatwienia swojego wniosku, lecz niezwłocznie, zaś wydanie decyzji wraz z odpowiedzią na skargę, a więc po terminach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, stanowi naruszenie prawa, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w wyroku Sądu. W ocenie Sądu, skorzystanie przez organ, którego akt (decyzja, postanowienie) został zaskarżony, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 P.p.s.a. i uchylenie go decyzją z 21.11.2006r., oznacza, że zaskarżone orzeczenie zostaje pozbawione bytu prawnego. W konsekwencji, powoduje to bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn, w rozumieniu art. 161 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestaje istnieć przedmiot zaskarżenia. Wprawdzie wydanie stronie uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia (art. 74 § 2 K.p.a.) i zasada odnosi się także do aktów wydawanych w trybie orzeczeń autokontrolnych na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., to jednak w ocenie Sądu, wydanie w dniu 21 listopada 2006r. na ww podstawie prawnej, decyzji przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zamiast postanowienia, nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu należy podnieść, że podobnie jak w przypadku decyzji, nadanie mylnej nazwy postanowieniu, nie zmienia jego charakteru prawnego (porównaj postanowienie NSA z 17.04.1985r., II SA 1952/84 OSNA 1985 nr 1, poz. 20). Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w treści art. 201§ 1 P.p.s.a., ponieważ zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także wówczas, gdy umorzono postępowanie z przyczyny określonej w art. 54 § 3 tej ustawy. Natomiast stosownie do art. 205 § 1 P.p.s.a., (co zostało przez skarżących wykazane) do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów oraz równowartość utraconego zarobku wskutek stawiennictwa w Sądzie. W tym stanie rzeczy, Sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji postanowienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI