II SA/Op 664/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie SKO o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, uznając je za wydane z naruszeniem prawa procesowego.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji o przekazaniu wniosku o naprawę drogi do właściwego starosty. Sąd administracyjny uznał, że SKO błędnie zastosowało art. 138 § 2 K.p.a., uchylając postanowienie i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast merytorycznie rozstrzygnąć sprawę lub uzupełnić postępowanie dowodowe. Sąd wskazał na konieczność zbadania kwestii właściwości organu i statusu drogi jako powiatowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę K. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które uchyliło postanowienie Sekretarza Gminy Cisek o przekazaniu wniosku o naprawę pobocza drogi do Starości. Sąd uznał, że SKO naruszyło prawo, stosując art. 138 § 2 K.p.a. (decyzja kasacyjna) bez uzasadnionych podstaw. Zdaniem Sądu, SKO powinno było merytorycznie rozpoznać sprawę lub uzupełnić postępowanie dowodowe, np. poprzez uzyskanie uchwały rady powiatu potwierdzającej status drogi jako powiatowej. Sąd podkreślił, że decyzja kasacyjna jest środkiem wyjątkowym i nie może być stosowana w sytuacjach, gdy możliwe jest uzupełnienie postępowania dowodowego w ramach postępowania odwoławczego (art. 136 K.p.a.). Ponadto, Sąd zwrócił uwagę, że SKO nie odniosło się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku upoważnienia Sekretarza Gminy do wydania postanowienia w okresie, gdy Wójt Gminy stracił mandat. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO, uznając je za wydane z naruszeniem prawa, i wskazał, że dalsze postępowanie powinno uwzględniać przedstawione przez Sąd uwagi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może uchylić postanowienia i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 138 § 2 K.p.a., a sprawę można rozpoznać merytorycznie lub uzupełnić postępowanie dowodowe w ramach postępowania odwoławczego.
Uzasadnienie
Decyzja kasacyjna (art. 138 § 2 K.p.a.) jest środkiem wyjątkowym. Organ odwoławczy powinien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy lub uzupełnić postępowanie dowodowe w trybie art. 136 K.p.a., a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie jest to absolutnie konieczne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
K.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 65 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 6a § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.s.k.o. art. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 18
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 124 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 19
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 6a § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 6a § ust. 3
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 5 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 2 § ust. 2
Ustawa o drogach publicznych
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
K.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.p. art. 21
Ustawa o drogach publicznych
K.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
K.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 K.p.a., przekazując sprawę do ponownego rozpoznania zamiast merytorycznego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia postępowania dowodowego. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu skarżącego dotyczącego braku upoważnienia Sekretarza Gminy do wydania postanowienia.
Odrzucone argumenty
Żądanie zasądzenia zadośćuczynienia od osoby odpowiedzialnej za stan rzeczy. Wniosek o dopuszczenie dowodów z artykułów prasowych i pism z poprzednich lat.
Godne uwagi sformułowania
decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 K.p.a. nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały w nim określone. zasadą powinno być uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy.
Skład orzekający
Daria Sachanbińska
sprawozdawca
Elżbieta Kmiecik
członek
Grażyna Jeżewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 K.p.a. i zasady merytorycznego rozstrzygania spraw przez organy odwoławcze."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych rozstrzyganych w trybie K.p.a.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy administracji i jak sąd administracyjny kontroluje ich działania, chroniąc prawa obywateli.
“Sąd administracyjny: Organ odwoławczy nie może unikać merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Op 664/06 - Wyrok WSA w Opolu Data orzeczenia 2007-03-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu Sędziowie Daria Sachanbińska /sprawozdawca/ Elżbieta Kmiecik Grażyna Jeżewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżone postanowienie Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekazania podania do organu właściwego w sprawie utrzymania drogi publicznej 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Uzasadnienie Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. H. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], którym - na podstawie art. 1 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. - uchylono postanowienie Sekretarza Gminy Cisek (działającego z upoważnienia Wójta Gminy Cisek) z dnia [...], nr [...], o przekazaniu według właściwości Staroście Kędzierzyńsko-Kozielskiemu pisma K. H. z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie naprawy pobocza drogi powiatowej Nr 1432 o relacji [...] - [...] poprzez usunięcie nadmiaru ziemi, oraz przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Pismem z dnia 17 stycznia 2006 r. K. H. zwrócił się do Urzędu Gminy Cisek o pilne naprawienie pobocza drogi z P. do D. Wnioskujący wskazał, że naprawa drogi powinna polegać na zebraniu ziemi, która poprzez erozję oraz uprawy polowe zasypuje pobocza nawierzchni drogi asfaltowej. W ocenie K. H., przedmiotowy odcinek drogi powinien zostać przywrócony do stanu z roku wybudowania tejże drogi, kiedy to pobocze zapewniało spływ wody deszczowej. Wnioskujący podkreślił, iż w obecnym stanie jest to niemożliwe, albowiem na poboczach zalegają hałdy ziemi, co utrudnia również mijanie się pojazdów. W dniu [...] Sekretarz Gminy Cisek, działający z upoważnienia Wójta Gminy Cisek, wydał postanowienie o przekazaniu pisma K. H. według właściwości Staroście Kędzierzyńsko-Kozielskiemu. W uzasadnieniu postanowienia podał, iż wymieniona we wniosku droga stanowi odcinek drogi powiatowej Nr 1432 o relacji [...] - [...], dlatego przedmiotową sprawę przekazano do właściwego zarządcy. Na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wniósł K. H. wskazując, iż we wniosku z dnia 17 stycznia 2006 r. zwrócił się o naprawę pobocza drogi z P. do D., a nie drogi relacji [...] - [...]. K. H. podniósł, iż poprzez błąd popełniony w postanowieniu został narażony na dodatkowe koszty przesyłki pocztowej oraz dojazdu do poczty, w związku z tym wnosi o zadośćuczynienie w kwocie 30 zł. Ponadto, zwrócił się również o wyjaśnienie, czy Gmina jako Urząd może stosować pieczątki urzędowe o treści "Wójt Gminy", skoro Wójt z dniem 12 stycznia 2006 r. został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołany ze stanowiska, oraz o wyjaśnienie, czy Sekretarz Gminy może w związku z tym wydać postanowienie z upoważnienia byłego Wójta i jakie w związku tym upoważnienie Wójta obowiązuje po 13 stycznia 2006 r. Postanowieniem z dnia [...] nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło zaskarżone orzeczenie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, iż zwrócił się do Sekretarza Gminy Cisek o wyjaśnienie kwestii umocowania do wydawania aktów z upoważnienia Wójta. W odpowiedzi otrzymał informację, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało przez Sekretarza Gminy działającego na mocy upoważnień wydanych przez Wójta Gminy Cisek, tj. zarządzeń: nr [...] z 29 grudnia 2003 r. oraz nr [...] i [...] z 5 stycznia 2006 r., natomiast mandat Wójta Gminy Cisek wygasł w dniu 12 stycznia 2006 r. w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W okresie od 12 stycznia do 21 marca 2006 r. w Gminie Cisek nie było osoby pełniącej funkcję Wójta Gminy. W tym okresie Urząd Gminy Cisek działał tylko i wyłącznie na mocy wydanych wcześniej (przed wygaśnięciem mandatu) upoważnień. Dopiero z dniem 22 marca 2006 r. Prezes Rady Ministrów RP wyznaczył Jerzego Groegera do pełnienia funkcji Wójta Gminy Cisek. Uzasadniając rozstrzygnięcie uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1, stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Zaliczenie drogi do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu w porozumieniu z zarządem województwa, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga, oraz zarządów sąsiednich powiatów, a w miastach na prawach powiatu - opinii prezydentów miast. Ustalenie przebiegu istniejących dróg powiatowych następuje również w drodze uchwały rady powiatu, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga (art. 6a ust. 2 i 3 cyt. ustawy). Według powołanego w podstawie prawnej postanowienia organu pierwszej instancji przepisu art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przepis art. 124 § 2 K.p.a. stanowi natomiast, iż postanowienie o przekazaniu według właściwości powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie. W tych przypadkach uzasadnienie stanowi integralną część postanowienia. Odnosząc powyższe regulacje do przedmiotowej sprawy, Kolegium zarzuciło, że pozaustawowe i ogólnikowe sformułowania zamieszczone w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji stanowią naruszenie art. 8 i art. 9 K.p.a. Organ pierwszej instancji dopuścił się zatem naruszenia art. 65 K.p.a. w powiązaniu z art. 19 K.p.a. Z jednozdaniowego uzasadnienia nie wynika bowiem, aby Sekretarz Gminy Cisek w ogóle badał, czy jest właściwy do rozpoznania sprawy. Co więcej, ani w uzasadnieniu postanowienia, ani też w aktach sprawy nie ma żadnych dowodów na to, iż istotnie droga o Nr 1432 jest drogą powiatową (np. takim dowodem byłoby powołanie się i dołączenie do akt uchwały rady powiatu). Na koniec, Kolegium podniosło, że ustosunkowanie się na obecnym etapie sprawy do pozostałych, wcześniej nie analizowanych zarzutów zażalenia jest bezprzedmiotowe. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł K. H., wskazując, iż podtrzymuje treść wniosku z dnia 17 stycznia 2006 r. Skarżący wywodził, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu nie odniosło się do zarzutu braku upoważnienia Sekretarza Gminy Cisek do wydania postanowienia z upoważnienia Wójta Gminy Cisek. Wskazał także, iż w okresie od 12 stycznia 2006 r. do 22 marca 2006 r. Gmina Cisek nie posiadała Wójta, stąd żadne wcześniejsze upoważnienia nie miały mocy prawnej. Co prawda, otrzymał do wiadomości odpowiedź z Gminy, w której Sekretarz wyjaśnia zaistniałą sytuację związaną z umocowaniem do działania w imieniu Wójta, jednak nie przesłano mu wymienionych w piśmie załączników. Ponadto skarżący zarzucił, iż Urząd Gminy Cisek przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie wziął pod uwagę zaleceń i rozważań wydanego postanowienia z dnia [...] i nie uzasadnił prawidłowo rozstrzygnięcia z dnia 3 października 2006 r. W związku z tym zażądał przeprowadzenia przez Sąd oceny, czy Urząd Gminy Cisek załatwia jego sprawę prawidłowo oraz wyjaśnienia przez Urząd Gminy, kto jest bezpośrednio odpowiedzialny za postały stan rzeczy i zasądzenie przez Sąd, od wskazanej z imienia i nazwiska osoby, zadośćuczynienia w wysokości 1.000 zł. na rzecz Domu Dziecka w Kędzierzynie-Koźlu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podkreślając, że problem upoważnienia Sekretarza Gminy Cisek przez Wójta Gminy Cisek do wydawania indywidualnych aktów administracyjnych (w niniejszej sprawie postanowienia), wbrew twierdzeniu skarżącego, został dostrzeżony przez zespół orzekający Kolegium. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] zespół orzekający stwierdził bowiem, iż wobec uchylenia w całości postanowienia organu pierwszej instancji, ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów podniesionych w zażaleniu jest bezprzedmiotowe. Uchylenie postanowienia Sekretarza Gminy Cisek i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania nastąpiło zaś dlatego, iż organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 65 § 1 K.p.a. w powiązaniu z art. 19 K.p.a. Organ podtrzymał całą argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2007 r. K. H. wniósł o dopuszczenie dowodów z artykułów prasowych świadczących o wykonywaniu przez Wójta różnych czynności po wygaśnięciu mandatu i o kwestionowaniu wyroku Sądu w tej sprawie, oraz dowodów z kilku pism dotyczących naprawy drogi, składanych w poprzednich latach, stanowiących korespondencję pomiędzy skarżącym a Zarządem Gminy Cisek oraz Zarządem Dróg i Mostów Kędzierzyn-Koźle. W trakcie rozprawy Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego. Pełnomocnik K. H. podtrzymał żądanie skargi oraz argumenty w niej zawarte, akcentując, iż organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej, nie będąc przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że podjęto ją z naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie K. H. zaskarżył do Sądu postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, którym uchylono postanowienie Sekretarza Gminy Cisek (działającego z upoważnienia Wójta Gminy Cisek) z dnia [...] i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Przedmiotem oceny Sądu było zatem rozstrzygnięcie kasacyjne organu odwoławczego podjęte w trybie przepisu art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., który stanowi regulację do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Sąd, w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a., miał za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W tym miejscu koniecznym jest przypomnienie, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Stosownie do treści art. 138 § 1 K.p.a., rozstrzygnięcie merytoryczne organu odwoławczego może polegać na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości lub części i w tym zakresie wydaniu orzeczenia co do istoty sprawy bądź uchyleniu tej decyzji i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, bądź też umorzeniu postępowania odwoławczego. Natomiast, zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Omawiany przepis winien być interpretowany ściśle, co oznacza, że decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 K.p.a. nie może być podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały w nim określone. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, co wielokrotnie zostało podkreślone w orzecznictwie sądowym (np. wyroki: NSA z dnia 6 sierpnia 1999 r., IV SA 2776/98 – Lex nr 47914; NSA z dnia 22 września 1981 r., II SA 400/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 88), stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest zatem dopuszczalna wykładnia rozszerzająca (patrz wyroki: NSA z 25 listopada 2003 r., IV SA 1496/02, M.Prawn. 2004 r., nr 2, s.60; NSA z 2 grudnia 1999 r., I SA 632/99, Lex nr 48722; NSA z 27 października 1999 r., I SA 2127/98, Lex nr 48721). Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, iż organ odwoławczy wadliwie, bo z naruszeniem treści art. 138 § 2 K.p.a. przyjął, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej. W pierwszej kolejności odnotować należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchylając postanowienie organu pierwszej instancji wskazało, iż organ ten dopuścił się naruszenia art. 65 w zw. z art. 19 K.p.a., albowiem z jednozdaniowego uzasadnienia nie wynika, aby Sekretarz Gminy Cisek w ogóle badał, czy jest właściwy do rozpoznania sprawy, a w aktach sprawy brak jest dowodów, iż droga nr 1432 o relacji [...] -[...] jest drogą powiatową. Organ zauważył, iż dowód taki stanowiłoby powołanie i dołączenie do akt sprawy uchwały rady powiatu, jednak równocześnie nie wykazał, ażeby uzupełnienie opisanego dokumentu stanowiło znaczną część postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 138 § 2 K.p.a. W ocenie Sądu, przeprowadzenie przedmiotowego dowodu nie wykracza poza ramy postępowania odwoławczego, a konkretnie postępowania uzupełniającego dokonanego w trybie art. 136 K.p.a. Wskazać należy, iż do dnia 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (wówczas - Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzieliły się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi gminne oraz lokalne miejskie i drogi zakładowe. Przepis powyższego artykułu został zmieniony z dniem 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 52 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) w ten sposób, iż drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej zostały podzielone na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne. Zgodnie natomiast z art. 6a ustawy o drogach publicznych, dodanym wskazaną ustawą zmieniającą, do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1, stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Zaliczenie drogi do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu oraz w drodze uchwały rady powiatu następuje ustalenie przebiegu istniejących dróg powiatowych. W realiach niniejszej sprawy organ pierwszej instancji ustalił i podał ten fakt w postanowieniu przekazującym wniosek K. H. według właściwości, iż droga relacji [...] – [...], przy której znajduje się [...]. (integralna część sołectwa [...]), stanowi odcinek drogi powiatowej nr 1432. Powyższe świadczy o tym, iż organ pierwszej instancji dokonał pewnych ustaleń w sprawie i dał im wyraz w swoim rozstrzygnięciu, choć nie dołączył do akt administracyjnych i nie powołał w rozstrzygnięciu uchwał potwierdzających tę okoliczność. Zarzucane przez Kolegium nieudokumentowanie stanu faktycznego sprawy nie mogło jednak stanowić podstawy do uchylenia postanowienia, gdyż - jak szczegółowo wskazano już wcześniej - zasadą powinno być uzupełnienie postępowania dowodowego w toku postępowania odwoławczego i merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy. W postępowaniu drugoinstancyjnym należało przeprowadzić jedynie uzupełniający dowód z uchwały właściwej rady powiatu w sprawie zaliczenia wskazanej drogi do kategorii dróg powiatowych i z uchwały o ustaleniu przebiegu drogi. Nawet konieczność przeprowadzenia kilku dowodów mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania (por. wyrok NSA z 17 października 1996 r., I SA/Po 234/96 - Lex nr 27339 i wyrok z 13 maja 1999 r., IV SA 723/97 - Lex nr 47269). Powyżej przedstawione postępowanie dowodowe pozwoliłoby również odpowiedzieć na zarzut skarżącego ujęty w zażaleniu skierowanym do organu drugiej instancji, iż we wniosku z dnia 17 stycznia 2006 r. zwracał się o uregulowanie stanu drogi z P. do D., a nie jak zostało określone w postanowieniu organu pierwszej instancji z miejscowości D. do miejscowości P. Słusznie bowiem zarzucił skarżący, iż organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w ogóle nie odniósł się do powyższej kwestii, choć organ pierwszej instancji - podając adres skarżącego - wskazał, iż "[...]", określona przez skarżącego jako miejscowość, jest w istocie ulicą miejscowości [...]. Zresztą, pod taki też adres organy obu instancji skutecznie doręczały stronie korespondencję. Wystarczyło zatem zbadać, czy stanowisko powyższej kwestii jest słuszne, a więc należało wyjaśnić, czy ulica [...] stanowi odcinek drogi nr 1432, i czy - z uwagi na brzmienie art. 2 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, wedle którego ulice leżące w ciągu dróg wymienionych w ust. 1 należą do tej samej kategorii co te drogi - stanowi tym samym drogę powiatową. W końcu, nie można też nie zauważyć, że zgromadzenie wskazanych dowodów dałoby Kolegium podstawę do zajęcia stanowiska w kwestii zasadności postanowienia o przekazaniu wniosku K. H. oraz do sporządzenia prawidłowego (pełnego) uzasadnienia, pogłębionego o omówienie także stanu prawnego sprawy. Podsumowując, podkreślić należy, iż argumenty wskazane w zaskarżonym postanowieniu nie uzasadniały uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powyższe stwierdzenie skutkuje zaś uznaniem, iż doszło do naruszenia cyt. wcześniej i omówionego art. 138 § 2 K.p.a. Uchylając się w istocie od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu naruszyło także art. 138 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy - rozpoznając odwołanie - ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną w jej całokształcie, wydając jedno z rozstrzygnięć, o jakich mowa w art. 138 § 1 pkt 1-3 K.p.a. Ponadto, za trafne należy uznać te wywody skargi, w których skarżący podnosił brak odniesienia się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do kwestii aktualności upoważnienia do wydawania indywidualnych aktów administracyjnych. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że organ odwoławczy prowadził postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, tymczasem w uzasadnieniu wydanego postanowienia uznał czynienie rozważań dotyczących m.in. kwestii umocowania do wydania postanowienia za zbędne (bezprzedmiotowe). Stanowisko takie w żadnej mierze nie zasługuje na aprobatę, bowiem w przypadku uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien w sposób jednoznaczny określić własne stanowisko w kwestii wszystkich wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji. W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności powinno było zbadać i wypowiedzieć się co do omawianego zarzutu skarżącego. Ewentualne potwierdzenie się tego zarzutu, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stanowi podstawę przyczyny nieważności postępowania i tym samym - w postępowaniu odwoławczym - stanowi przesłankę do uchylenia postanowienia, niezależnie od stwierdzenia popełnienia innych naruszeń prawa procesowego. Odnosząc się do zgłoszonego przez skarżącego zarzutu kierowanego pod adresem rozstrzygnięcia Urzędu Gminy Cisek z dnia 3 października 2006 r., wyjaśnić należy, że Sąd jest związany granicami sprawy (patrz art. 134 § 1 P.p.s.a.), zatem nie jest uprawniony do badania w niniejszym postępowaniu wskazanego przez skarżącego rozstrzygnięcia, które zostało wydane w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Na postanowienie z dnia 3 października 2006 r. strona może złożyć zażalenie, którego zasadność będzie przedmiotem oceny organu odwoławczego. Natomiast, co do żądania skarżącego zasądzenia od osoby bezpośrednio odpowiedzialnej za załatwienie jego sprawy zadośćuczynienia w wysokości 1.000 zł., zauważyć trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest właściwy do orzekania w tym zakresie. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, natomiast na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę oddala. Z przytoczonych regulacji wyraźnie wynikają uprawnienia orzecznicze sądów administracyjnych, które nie obejmują możliwości zasądzenia żądanego zadośćuczynienia. Odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa, co zostało uregulowane przepisem art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego. Sądem właściwym w zakresie orzekania co do wskazanego powyżej żądania jest sąd powszechny. Na koniec, odnotowania także wymaga, iż Sąd postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. oddalił wniosek skarżącego o dopuszczenie dowodów z pisma skarżącego do Zarządu Gminy Cisek z dnia 13 października 1997 r., pisma skarżącego do Zarządu Dróg i Mostów Kędzierzyn-Koźle z dnia 14 lutego 2005 r. oraz z artykułów prasowych. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do postępowania dowodowego przed wojewódzkim sądem administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy K.p.c., zgodnie z którymi dokumenty można podzielić na urzędowe - art. 244 § 1 K.p.c. (sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania), stanowiące dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone oraz prywatne - art. 245 K.p.c., stanowiące dowód tego, że osoba, która je podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Artykuł 106 § 3 P.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym ma to być dowód uzupełniający. Wskazać zatem należy, iż niedopuszczalne było przeprowadzenie przez Sąd dowodów z zawnioskowanych przez skarżącego artykułów prasowych, albowiem nie są one dokumentami. Co się zaś tyczy pism wskazanych powyżej, nie dotyczą one bezpośrednio wniosku skarżącego z dnia 17 stycznia 2006 r. i pozostają bez wpływu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z powodów wskazanych wyżej należało uchylić zaskarżone postanowienie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Orzeczenie o niewykonywaniu postanowienia oparto o art. 152 P.p.s.a. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań Sądu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI