II SA/Op 621/06

II SA/Op 621/06 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2007-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Elżbieta Naumowicz /sprawozdawca/
Ewa Janowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Asesor Sądowy Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...] nr [...], 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. P., reprezentowaną przez pełnomocnika – adw. I. J., jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania T. P. z pobytu stałego w O. przy ul. [...].
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Pismem z dnia 27 kwietnia 2006 r. A. P. wystąpiła o wymeldowanie byłego męża – T. P. z lokalu przy ul. [...] w O. We wniosku wskazała, że T. P. w lokalu tym nie przebywa od stycznia 2006 r., nie posiada w nim rzeczy, nie oddał kluczy, przy czym kontaktuje się z ich wspólną małoletnią córką. Wnioskodawczyni podała również, iż T. P. wcześniej mieszkał u matki – K. P., a obecnie mieszka z kobietą, której adresu wnioskodawczyni nie zna.
T. P., zawiadomiony przez organ o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania, w piśmie z dnia 8 maja 2006 r. podał, iż w domu przebywa codziennie do południa, a po południu wychodzi, by uniknąć awantur z uwagi na obecność 4,5 - letniego dziecka. Wskazał też, że mieszkanie kupione zostało z jego środków i była żona chce je sprzedać, a ponadto toczy się sprawa o podział majątku. Jako adres do korespondencji wskazał mieszkanie K. P. przy ul. [...] w O. Poza tym, w piśmie z dnia 9 maja 2006 r. zakwestionował prawdziwość twierdzeń o wyprowadzeniu się, podając że w mieszkaniu przy ul. [...] mieszka cały czas, natomiast była żona chce sprzedać to mieszkanie i usiłuje go wymeldować. Z kolei A. P. w piśmie z dnia 22 maja 2006 r. wskazała, iż ponosi wszystkie opłaty za mieszkanie, natomiast były mąż nachodził ją o rożnych porach, dopóki nie zaczęła zamykać się od wewnątrz i nie otwierać. Poza tym podała, że T. P. przebywa pod nieznanym przez nią adresem z kobietą, a w z piątku na sobotę przebywa tam wraz z nim również córka.
W toku postępowania przeprowadzono dowód z przesłuchania świadków K. i C. J., zamieszkujących w sąsiednim lokalu przy ul. [...], którzy zeznali, że codziennie widują T. P., jak wchodzi do mieszkania oraz jak wychodzi z córką na spacer, widują go też w ogródku i widują jego samochód zaparkowany przed domem. Ponadto sporządzono protokoły z zeznań stron. Wynika z nich oświadczenie A. P., iż zeznania świadków są niewiarygodne, gdyż pozostaje z sąsiadami w wieloletnim konflikcie, oraz że były mąż nie zamieszkuje w mieszkaniu, a jedynie pozoruje przebywanie w nim i przychodzi tam pod jej nieobecność, nie nocuje, a zgodnie z wyrokiem rozwodowym, ustalającym sposób korzystania z mieszkania, w jednym pokoju posiada część swoich rzeczy, przy czym są to rzeczy zimowe, których aktualnie nie używa. Poza tym podała, że wymieniła zamki w drzwiach, jednak były mąż dokonał ponownej ich wymiany i wręczył jej jeden komplet kluczy. Z uwagi na dobro dziecka zaakceptowała taki stan rzeczy. Natomiast T. P. oświadczył, że w pokoju posiada wszystkie rzeczy osobiste, przy czym nie nocuje w mieszkaniu i nie przebywa tam w czasie obecności byłej żony, która uniemożliwia mu zamieszkiwanie wywołując awantury. Podał też, że złożył pozew o ochronę naruszonego posiadania i do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd nie wyraża zgody na wymeldowanie.
Ponadto uzyskano pismo Komendanta Komisariatu Policji z dnia 7 maja 2006 r., w którym stwierdzono, że T. P. oświadczył, że w związku z problemami rodzinnymi czasowo przebywa w O., przy ul. [...], jednak codziennie zgłasza się pod adres [...] ul. [...], co potwierdzili rozpytani sąsiedzi.
W wyniku rozpatrzenia złożonego wniosku, Prezydent Miasta Opola decyzją z dnia [...], nr [...], opartą o art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, odmówił wymeldowania T. P. z pobytu stałego w O. przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ przytoczył treść przepisu powołanego jako podstawa prawna decyzji, a następnie przedstawił przebieg postępowania oraz stwierdził, iż z przeprowadzonych dowodów jednoznacznie wynika, że T. P. przebywa w spornym mieszkaniu i znajdują się tam jego rzeczy osobiste. Wprawdzie nie nocuje w tym lokalu, jednak jest to powodowane działaniami byłej żony. Organ wskazał też, że T. P. podejmował próby wejścia do lokalu w czasie obecności żony, co potwierdza treść jej pisma z dnia 22 maja 2006 r.
Od decyzji tej odwołanie wniosła A. P., reprezentowana przez pełnomocnika – adw. I. J. W odwołaniu zarzucono naruszenie prawa materialnego i procesowego, poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, podnosząc, że przesłuchani świadkowie, którzy nie odwiedzają sąsiadów w mieszkaniu, nie posiadają wiadomości, na podstawie których można byłoby ustalić stan faktyczny sprawy. Ponownie wskazano na fakt pozorowania przez T. P. zamieszkiwania w spornym lokalu, wywodząc, iż T. P. opuścił mieszkanie dobrowolnie, gdyż chciał uniknąć awantur w żadnym razie nie był zmuszany do jego opuszczenia przez byłą żonę, a ponadto posiada klucze do lokalu i nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby nadal tam zamieszkiwał. Poza tym w piśmie z dnia 6 lipca 2006 r. pełnomocnik A. P. wniósł o uzupełnienie postępowania, podając, że od momentu opuszczenia lokalu T. P. zamieszkuje w O., o czym świadczy notatka dzielnicowego, który to dowód został zbagatelizowany przez organ pierwszej instancji.
W toku postępowania przed organem odwoławczym przesłuchana została świadek E. K., która zeznała, że w lokalu przy ul. [...] w O., bywa wraz z T. P. w okresie weekendu, a czasem umożliwia mu przenocowanie. Stwierdziła też, że sama "pomieszkuje" jedynie w tym mieszkaniu, a to ze względu na konieczność sprawowania opieki nad rodzicami oraz fakt, że często kończy pracę w O. po godz. 20 - ej. Poza tym przedłożone zostało pismo Komendanta Komisariatu Policji w Opolu z dnia 23 lipca 2006 r., informujące, że w czasie rozmowy z dzielnicowym T. P. oświadczył, iż przebywa w O, gdzie spędza noce, nie chce natomiast przebywać w miejscu zameldowania, gdyż była żona wszczyna awantury, w związku z czym bywa tam podczas wizyt u dziecka, gdyż chce jak najwięcej czasu spędzać z dzieckiem. Poza tym rozpytana sąsiadka J. oświadczyła, że T. P. bardzo często przebywa w lokalu przy ul. [...] w O., gdyż widuje się tam z dzieckiem. Ponadto T. P. złożył w dniu 11 sierpnia 2006r. oświadczenie, iż jest zmuszany do opuszczania mieszkania po godzinie 17 - ej przez byłą żonę, która nie pozwala mu nocować w domu, a ostatnio wywiozła jego pościel. Stwierdził, że dla dobra dziecka ustępuje na razie byłej żonie, tułając się po noclegowniach i korzystając z pomocy przyjaciół.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, iż nie można zgodzić się z zarzutami odwołania co do faktu opuszczenia przez T. P. bez wymeldowania miejsca pobytu stałego. Organ wskazał, iż T. P. w toku postępowania oświadczył, że nie opuścił miejsca pobytu na stałe, a jedynie w lokalu tym nie może nocować, a także, że przychodzi tam regularnie i spotyka się z córką, co koresponduje z treścią pism Policji. Poza tym organ wskazał na ustalenia, że w O. T. P. jest widywany czasami i nie przebywa stale w lokalu E. K. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, wskazał dalej organ, iż o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych można mówić wówczas, gdy nieprzebywanie jest wynikiem woli – zamiaru osoby opuszczającej lokal. Natomiast przejawem woli opuszczenia lokalu może być niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przeciwdziałania przeszkodom w swobodnym korzystaniu z mieszkania. Organ wywiódł, iż nie można uznać, że T. P. nie podejmował i nie podejmuje działań zapewniających korzystanie z mieszkania w sposób określony w wyroku rozwodowym z dnia [...], sygn. akt [...], tj. prawo do korzystania z pokoju przy kuchni, o czym świadczy pozew o ochronę naruszonego posiadania. Dalej, powołując się na przepis art. 365 § 1 k.p.c., organ odwoławczy stwierdził, iż orzeczenie prawomocne o rozwiązaniu małżeństwa wiąże sądy i organy państwowe. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że T. P. udowodnił, iż jego niezamieszkiwanie tymczasowe w spornym lokalu nie jest przejawem jego woli, na co dowodem jest podejmowanie środków prawnych umożliwiających mu bezpieczny powrót do lokalu, gdzie znajdują się jego rzeczy i dobra materialne.
W skardze na powyższą decyzję, wniesiono o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że opuszczenie przez T. P. miejsca pobytu stałego w O. przy ul. [...] nie miało charakteru dobrowolnego. W uzasadnieniu podniesiono, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, iż T. P. w sposób dobrowolny i trwały opuścił miejsce pobytu stałego w lutym 2006 r. i pozostaje z E. K. w konkubinacie, co potwierdza dowód w postaci pisma Policji z dnia 23 lipca 2006 r. Wskazano przy tym, że konkubinat, będący związkiem zbliżonym do małżeństwa, charakteryzuje się pozostawaniem we wspólnym gospodarstwie domowym. Poza tym podniesiono, że przeprowadzając się do swojej konkubiny, T. P. nie był w żaden sposób zmuszany przez skarżącą i zerwał więzi z dotychczasowym miejscem pobytu i swoje centrum życiowe koncentruje w O., w związku z czym organ był zobligowany do dokonania czynności zameldowania w tym nowym miejscu. Powyższe, w ocenie skarżącej, czyni bezzasadnym argument związania organu orzeczeniem o rozwiązaniu małżeństwa, na mocy którego T. P. nabył prawo do korzystania z pokoju przy kuchni w lokalu przy ul. [...]. Ponadto podniesiono, że organ odwoławczy błędnie ocenił, że wniesienie przez T. P. pozwu o ochronę naruszonego posiadania uzasadnia twierdzenie, iż nie opuścił on mieszkania w sposób dobrowolny, gdyż z pozwu tego nie wynika, by skarżąca podjęła jakiekolwiek działania, które zmusiły jej byłego męża do opuszczenia miejsca pobytu stałego. Ponadto, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazano na konieczność zawieszenia postępowania w sprawie wymeldowania do czasu zakończenia postępowania w wyniku którego może nastąpić ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty wskazywane w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 17 stycznia 2007 r. Prezydent Miasta Opola poinformował Sąd o sprzedaży przez A. P. spornego lokalu przy ul. [...] w O., podając, że nowy właściciel wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie T. P. Do pisma dołączono kserokopię aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 7 grudnia 2006 r., zawartej pomiędzy A. P. a K. S. i K. P.-S., oraz kserokopię wniosku nowych właścicieli o wymeldowanie.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 26 lipca 2007 r. K. S. oraz K. P.-S. zgłosili swój udział w sprawie, co uzasadnili faktem nabycia mieszkania od skarżącej i postanowieniem Sądu zostali dopuszczeni do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania na prawach strony z uwagi na to, że wynik postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi. Dodał, że T. P. cofnął pozew o naruszenie posiadania w sprawie cywilnej i nigdy nie miał zamiaru przebywania w przedmiotowym lokalu, a jego życie nie koncentrowało się wokół tego mieszkania. Na poparcie stanowiska pełnomocnik skarżącej przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2005 r. T. P. oświadczył, że do tej pory chce mieszkać w lokalu zakupionym z jego środków i tak naprawdę nie ma gdzie mieszkać. Natomiast uczestnicy postępowania stwierdzili, że w zakupionym przez nich mieszkaniu nie było żadnych rzeczy T. P.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związane – stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania zaskarżonych rozstrzygnięć. Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji, jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji, badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza tym, zgodnie z art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast na mocy art. 135 P.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, iż nie odpowiadają one wymogom prawa.
Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności. Na wstępie odnotować należy, iż w myśl art. 6 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przepis ten jednoznacznie określa przesłanki, od których wystąpienia uzależnione zostało uznanie pobytu za stały. Są nimi po pierwsze – stałe zamieszkiwanie, a po drugie – zamiar stałego pobytu. Należy przy tym zaznaczyć, iż obydwie przesłanki muszą wystąpić łącznie. Samo przebywanie danej osoby pod oznaczonym adresem, nawet jeśli ma charakter dobrowolny i trwały, nie przesądza bowiem o stałym charakterze jej pobytu. Musi być ono połączone z wolą przebywania. Również sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu, nie przesądza o stałym jego charakterze. Musi mu towarzyszyć przebywanie pod oznaczonym adresem, które polega na skoncentrowaniu w tymże miejscu osobistych i majątkowych interesów danej osoby, co oznacza w istocie realizację podstawowych funkcji życiowych. W orzecznictwie sądowadministracyjnym podjęto próbę wyliczenia tychże funkcji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, System Informacji Prawnej LEX nr 192912), zasadnie wymieniając wśród nich zamieszkiwanie, nocowanie, spożywanie posiłków, wypoczywanie, przechowywanie rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania (jak środki czystości i inne rzeczy osobistego użytku, odzież, żywność, meble), przyjmowanie wizyt członków rodziny lub znajomych, przyjmowanie i nadawanie korespondencji.
Od pobytu stałego należy odróżnić pobyt czasowy, który w myśl art. 7 ustawy o ewidencji ludności charakteryzuje się przebywaniem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Zauważyć należy, iż zasadnicza różnica pomiędzy obydwoma rodzajami pobytu sprowadza się do zamiaru osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu.
Materialne przesłanki wymeldowania z miejsca pobytu stałego uregulowane zostały natomiast w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W tym miejscu od razu zauważyć przyjdzie, że w świetle ustawy o ewidencji ludności zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu, nie wpływa także na wzajemne roszczenia majątkowe pomiędzy małżonkami.
Wracając do istoty sprawy, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności należy stwierdzić, iż badając zasadność wniosku o wymeldowanie ustalenia wymaga, czy osoba, o wymeldowanie której złożony został wniosek, opuściła miejsce pobytu stałego, przy czym – w myśl utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu – przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, System Informacji Prawnej LEX nr 190969). Należy mieć również na uwadze, iż "opuszczenie miejsca pobytu stałego", stanowiące hipotezę omawianego przepisu, nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to zasadnicze znaczenie przy ocenie, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Zaznaczyć przy tym należy, że przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy istniejące w sprawie okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123 oraz z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989 r., nr 2, poz. 72). Tak skonstruowana przesłanka zawierająca zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe, wymaga ustalenia, czy dana osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego przez tę osobę, są możliwe do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywania w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i cel w jakim to miejsce, na pewien czas, jest opuszczone, przyczyna opuszczenia miejsca pobytu. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, System Informacji Prawnej LEX nr 80643).
Odmowa wymeldowania w drodze decyzji możliwa jest wówczas, gdy którakolwiek z przesłanek warunkujących wymeldowanie w danym stanie faktycznym nie została wypełniona.
Obowiązkiem organu administracji rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanek do wymeldowania. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., co nakazuje organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest art. 77 § 1 K.p.a., który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Obowiązkiem organu jest też powiązanie poczynionych ustaleń faktycznych z konkretną normą prawa materialnego, która w części dyspozytywnej pozwala na jej podciągnięcie i zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, objętej rozpoznaniem na mocy art. 134 P.p.s.a., w kontekście przedstawionych wyżej uwag, należy stwierdzić przede wszystkim, że – w ocenie Sądu - w rozpoznawanej sprawie ustalenia w przedmiocie braku przesłanki opuszczenia lokalu przez T. P. oparto w zasadzie wyłącznie na jego oświadczeniach, sprzecznych z twierdzeniami skarżącej i kwestionowanych zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. Dotyczy to w szczególności decyzji organu odwoławczego, gdyż wynika to wprost z treści uzasadnienia tej decyzji. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że odmowę wymeldowania T. P. uzasadnia treść wyroku w sprawie o rozwód. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie zawarte w pkt IV wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z dnia [...], rozwiązującego małżeństwo przez rozwód, dotyczące określenia korzystania przez T. P. z jednego pokoju podczas wspólnego zamieszkiwania stron w lokalu przy ul. [...], nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu przez organ administracji postępowania w sprawie o wymeldowanie. W wyroku tym Sąd Okręgowy określił jedynie uprawnienie T. P. do zamieszkiwania w lokalu, w którym w dacie orzekania był on zameldowany na pobyt stały. Zupełnie odrębną rzeczą jest natomiast faktyczna realizacja tego uprawnienia. Innymi słowy – w sytuacji, gdyby uprawniony nie realizował swego uprawnienia i nie zamieszkiwał w lokalu, opuścił je dobrowolnie i zorganizował centrum swych spraw życiowych w innym miejscu, nie ulega wątpliwości, że istniałyby podstawy do wymeldowania w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Ustalenie tej właśnie okoliczności i dokonanie oceny, jaki w istocie charakter ma pobyt T. P. w lokalu przy ul. [...], było istotą postępowania prowadzonego przez organy obu instancji, a te okoliczności nie zostały, zdaniem Sądu, należycie wyjaśnione. T. P. w toku całego postępowania konsekwentnie podkreślał, że jego wolą jest zamieszkiwanie w spornym lokalu. Skrajnie odmienne stanowisko prezentowała natomiast skarżąca, twierdząc, iż jej były mąż jedynie pozoruje zamieszkiwanie. Wątpliwości w tym względzie nie wyjaśniają zgromadzone w sprawie dowody, jakimi są zeznania świadków i pisma Komendanta Komisariatu Policji, które – jak wynika z ich treści - zostały sporządzone głównie w oparciu o wyjaśnienia T. P. Nasuwającą się w pierwszej kolejności kwestią, która została pominięta przez organy, a która wymagała wyjaśnienia w świetle argumentów podnoszonych przez skarżącą, było ustalenie charakteru pobytu T. P. w spornym mieszkaniu i dokonanie oceny, czy pobyt ten nosi cechy zamieszkiwania, przejawiającego się – jak wskazano wyżej - przede wszystkim koncentracją tam interesów osobistych i majątkowych, a tym samym realizacją podstawowych funkcji życiowych, czy ma tylko charakter wizyt u dziecka, na co wskazywałaby treść notatki Komendanta Komisariatu Policji z dnia 23 lipca 2006r. Nie ustalono przede wszystkim, ile czasu T. P. spędza faktycznie w lokalu przy ul. [...]. Według zeznań sąsiadów widywany był tam w różnych porach dnia, przy czym w piśmie z dnia 11 sierpnia 2006 r. oświadczył, że zmuszany jest do opuszczania mieszkania po godzinie 17-ej. W toku całego postępowania organy nie ustaliły, kto w godzinach przedpołudniowych sprawuje opiekę nad 4,5-letnim dzieckiem, będącym zatem w wieku przedszkolnym: czy ojciec, czy inny opiekun, czy też dziecko uczęszcza do przedszkola i w jakich godzinach, a zatem kiedy T. P. odwiedzałby dziecko, a kiedy przebywałby w mieszkaniu realizując swe uprawnienie do zamieszkiwania. Nie ustalono również w istocie, czy i jakie rzeczy osobistego użytku posiada T. P. w spornym lokalu, a nadto czy posiada tam dokumenty, niezbędną odzież i żywność, czy przyjmuje tam gości i spożywa posiłki. Okoliczności powyższe mogły zostać wykazane w oparciu o postępowanie dowodowe (np. w drodze wizji lokalnej, wywiadu policyjnego, przesłuchania sąsiadów i innych osób mogących mieć informacje o rzeczywistym stanie rzeczy). Takie wymogi, dotyczące dopuszczenia jako dowód w sprawie wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem, wynikają z zasady prawdy obiektywnej (art. 75 § 1 K.p.a.). Dopiero po ustaleniu tych okoliczności możliwe było dokonanie prawidłowej oceny co do braku wystąpienia przesłanek opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Ponadto, dokonując oceny zaskarżonej decyzji, należy zgodzić się z zarzutami skargi, że w sytuacji, gdy toczyło się postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania, organ odwoławczy był zobligowany do zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd co do obowiązku zawieszenia postępowania przez organ rozpoznający sprawę o wymeldowanie, jeśli przed sądami lub organami prokuratury toczy się postępowanie, podczas którego może nastąpić ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu - do czasu zakończenia postępowania sądowego lub przygotowawczego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, System Informacji Prawnej LEX nr 49954 i powołane tam orzecznictwo). Ponadto zwrócić należy również uwagę na fakt, że istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy, która była przedmiotem rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w tym również pod kątem zarzutów podniesionych w odwołaniu.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie ustosunkował się do konkretnych, licznych zarzutów odwołania, dotyczących okoliczności faktycznych związanych z opuszczeniem lokalu, a wynikających ze zgromadzonych w sprawie dowodów, jakimi były wskazywane notatki Policji. Nie wskazał także przyczyn, z powodu których dowodom tym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.
Z opisanych wyżej względów wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia było przedwczesne. Zdaniem Sądu, zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, naruszyły przepisy w zakresie wszechstronnego zgromadzenia i rozważenia materiału dowodowego określone w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Dodatkowo organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania odwoławczego (art. 138 w zw. z art. 140 K.p.a.) oraz przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. Wskazane uchybienia przepisom postępowania ze względu na swój charakter mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., uchylono zaskarżoną decyzję. Na mocy art. 135 P.p.s.a. uchylono decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto na dyspozycji art. 152 tej ustawy.
Uchylenie decyzji skutkuje obowiązkiem organu pierwszej instancji do rozpatrzenia wniosku A. P. o wymeldowanie T. P. i wydania stosownej decyzji z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, a w szczególności faktu zbycia spornego mieszkania przez wnioskodawczynię w dniu 7 grudnia 2006 r.