II SA/Op 536/06

II SA/Op 536/06 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-09-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Roman Ciąglewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. S. na A w G. w przedmiocie zwrotu kaucji za mieszkanie postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
W dniu 8 maja 2006 r., F. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na niewłaściwe naliczenie, przez A w G., zwrotu kaucji za wykupione mieszkanie komunalne. W skardze wyjaśnił, iż w związku z wykupem mieszkania na własność, zwrócił się w dniu 29 sierpnia 2000 r., do A o zwrot, wpłaconej przez niego w dniu 4 października 1966 r., zwaloryzowanej kaucji za mieszkanie. W odpowiedzi otrzymał w dniu 6 listopada 2006 r. wyliczenie kaucji od 1988 r., jednakże bez odpowiedniej jej waloryzacji. Skarżący wskazał, iż tak wyliczoną kwotę przyjął. Jak wyjaśnił w chwili zwrotu kaucji nie był świadomy, iż przepis w oparciu o który kaucja została wyliczona, uznany został wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 października 2000 r. za niezgodny z Konstytucją RP. Po powzięciu informacji, iż wypłacona kwota kaucji została nieprawidłowo wyliczona, wystąpił dnia 10 grudnia 2001 r., a następnie 30 stycznia 2004 r. do A o wypłacenie zwaloryzowanej kwoty kaucji. W odpowiedzi otrzymał pismo z dnia 12 grudnia 2001 r. oraz 30 stycznia 2004 r. wskazujące, iż kaucja została prawidłowo wyliczona i wypłacona.
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wr 385/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przekazał sprawę do rozpoznania według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, zważył co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych, określona została w art. 3 i art. 4 Prawa o postępowaniu (...). Stosownie do art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu (...), obejmuje ona orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Ponadto jak stanowi art. 3 § 3 Prawa o postępowaniu (...), do właściwości sądów administracyjnych należy także orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie zaś z art. 4, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, sądy administracyjne są właściwe również do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Mając na uwadze zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych dostrzec przyjdzie, iż obejmuje ona jedynie sprawy z zakresu stosunków administracyjnoprawnych chyba, że ustawa szczególna przewiduje kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach. Oznacza to, iż w braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach wynikających z innych, niż administracyjne, stosunków prawnych.
Istota stosunku administracyjnoprawnego polega na tym, iż jedną z jego stron zawsze jest organ administracji publicznej, który z mocy przepisów prawa jest zobowiązany i uprawniony do władczego rozstrzygania o regulowanych przez prawo administracyjne prawach i obowiązkach drugiej strony. Wykonując swoje uprawnienia i obowiązki jest on przy tym wyposażony z mocy przepisów prawa w atrybut władzy państwowej, w postaci między innymi środków przymusu państwowego, służący do zabezpieczenia realizacji uprawnień i obowiązków administracyjnoprawnych. Odmiennie zatem, niż w przypadku stosunków cywilnoprawnych, gdzie strony będące partnerami mają równorzędną pozycję i według własnego uznania, w oparciu o przepisy prawa kształtują treść łączącego je stosunku prawnego, w stosunkach administracyjnoprawnych organ administracji publicznej jest obowiązany i uprawniony do władczego kształtowania sytuacji prawnej drugiej strony. Zaznaczyć przy tym wypada, iż nie wszystkie stosunki prawne, w których jedną ze stron jest organ administracji publicznej, mają charakter administracyjnoprawny. W przypadku bowiem gdy, obie strony korzystają z wyznaczonej granicami prawa swobody w ustalaniu treści łączącego je stosunku prawnego, a przepisy prawa nie ustalają dla jednego z nich kompetencji do władczego rozstrzygania o treści uprawnień i obowiązków przyjąć należy, iż stosunek ten nie ma charakteru administracyjnoprawnego.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić przyjdzie, iż jeżeli przepisy ustaw szczególnych nie stanowią inaczej, sądy administracyjne uprawnione są do kontroli legalności działań bądź bezczynności organów administracji publicznej, o których mowa w art. 3 Prawa o postępowaniu (...), wynikających z takich stosunków prawnych, w zakresie których organ administracji publicznej z mocy prawa uprawniony jest do władczego kształtowania treści tego stosunku prawnego.
W niniejszej sprawie, nie można uznać, iż roszczenie o wypłatę kaucji, wpłaconej przez najemcę lokalu mieszkalnego, wynika ze stosunku prawnego, którego treść ukształtowana została przez organ administracji publicznej. Stosunek prawny, stanowiący podstawę wypłaty kaucji, jest bowiem stosunkiem wynikającym z umowy cywilnoprawnej, w której występuje równorzędność podmiotów.
O cywilnoprawnym charakterze przedstawionego przez skarżącego sporu, rozstrzyga cywilny charakter stosunku najmu. Najem jest bowiem stosunkiem z zakresu prawa cywilnego. Powstaje on na podstawie umowy i normowany jest przez Kodeks cywilny. Wprawdzie szczególne uregulowania dotyczące najmu lokali mieszkalnych zawiera ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.), jednakże powstały w oparciu o przepisy tej ustawy stosunek najmu również jest stosunkiem cywilnoprawnym, który stosownie do art. 5 nawiązywany jest na podstawie umowy. Istota najmu, w rozumieniu wskazanej ustawy, jest bowiem tożsama, z pojęciem najmu uregulowanym w art. 659 K.c.
Zaznaczyć przyjdzie, iż warunki wypłaty kaucji wpłaconej przez najemcę przed dniem 12 listopada 1994 r. uregulowane zostały w art. 36 wskazanej ustawy. Skoro zatem podstawę wypłaty kaucji, o której mowa w art. 36 ustawy, stanowi stosunek najmu, będący stosunkiem cywilnoprawnym, stwierdzić należy, iż sprawa o wypłatę skarżącemu kaucji z tytułu najmu jest sprawą cywilną, nie mieszczącą się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Jak stanowi bowiem art. 2 Kodeksu postępowania cywilnego, do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych, oraz Sąd Najwyższy. W myśl przepisów art. 1-4 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, sprawy ze stosunku najmu lokali mieszkalnych, nie należą do właściwości sądów administracyjnych. Również przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, nie przewidują w tym zakresie właściwości sądów administracyjnych (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt III CZP 58/02, OSNC 2003/9/117).
Skoro skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych uznać należało, iż w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka odrzucenia skargi, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu (...).
Wobec powyższego orzeczono jak na wstępie.