II SA/Op 535/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2016-04-05
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ruch drogowyzdrowie psychicznebadania lekarskieprawo jazdydecyzja administracyjnabezpieczeństwo ruchu drogowegoustawa o kierujących pojazdamiNSAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę kierowcy na decyzję o skierowaniu na badania lekarskie, uznając zasadność zastrzeżeń co do stanu zdrowia psychicznego na podstawie opinii sądowo-psychiatrycznej.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję o skierowaniu jej na badania lekarskie w celu ustalenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podstawą decyzji była opinia sądowo-psychiatryczna wskazująca na chorobę psychiczną i nawrót objawów. Sąd uznał, że istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego skarżącej, a posiadane przez nią zaświadczenie lekarskie było nieaktualne i nie spełniało wymogów formalnych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.

Przedmiotem sprawy była skarga M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Nyskiego o skierowaniu skarżącej na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Prokuratora, który powołał się na opinię sądowo-psychiatryczną z postępowania o umieszczenie M. K. w szpitalu psychiatrycznym. Opinia ta wskazywała na chorobę psychiczną i nawrót objawów, co mogło stwarzać zagrożenie w ruchu drogowym. Starosta Nyski wydał decyzję o skierowaniu na badania, a SKO utrzymało ją w mocy, uznając, że przesłanka "uzasadnionych zastrzeżeń" co do stanu zdrowia została spełniona. M. K. w skardze podnosiła, że ma prawo wyboru lekarza, nie jest ubezwłasnowolniona, a samochód jest jej potrzebny do codziennego funkcjonowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja organów była zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że podstawą do skierowania na badania są uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, a nie pewność co do niezdolności do kierowania. Opinia sądowo-psychiatryczna stanowiła wiarygodne źródło informacji, a załączone przez skarżącą zaświadczenie lekarskie było nieaktualne i nie spełniało wymogów formalnych. Sąd zaznaczył, że celem badań jest weryfikacja wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego kierowcy i jego wpływu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia psychicznego kierowcy, poparte wiarygodną opinią sądowo-psychiatryczną, stanowią wystarczającą podstawę do skierowania na badania lekarskie, nawet jeśli nie ma pewności co do niezdolności do kierowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy prawa (art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami) pozwalają na skierowanie kierowcy na badania lekarskie w przypadku istnienia uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. Opinia sądowo-psychiatryczna, wskazująca na chorobę psychiczną i nawrót objawów, stanowiła wiarygodne źródło informacji uzasadniające takie działania. Celem skierowania na badania jest weryfikacja wątpliwości, a nie definitywne stwierdzenie braku zdolności do kierowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.k.p. art. 99 § 1 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia.

u.k.p. art. 75 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

Badaniu lekarskiemu podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 182

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wniosku Prokuratora o wszczęcie postępowania.

k.p.a. art. 61 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa wszczęcia postępowania z urzędu.

rozp. MZ art. 4 § 1 pkt 8

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców

Określa przesłanki uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia.

rozp. MZ art. 10 § 1

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców

Określa jednostki uprawnione do przeprowadzania badań lekarskich kierowców.

k.p. art. 229

Kodeks pracy

Dotyczy badań lekarskich pracowników, nie miał zastosowania w tej sprawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia psychicznego kierowcy, potwierdzone opinią sądowo-psychiatryczną. Nieaktualność i brak wymogów formalnych zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącą. Cel skierowania na badania lekarskie jako weryfikacja wątpliwości, a nie definitywne rozstrzygnięcie.

Odrzucone argumenty

Prawo wyboru lekarza przez skarżącą. Potrzeba posiadania prawa jazdy do codziennego funkcjonowania. Długoletnie, bezproblemowe prowadzenie pojazdów. Argumenty dotyczące rzekomych donosów i złośliwości.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Skierowanie na badanie lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, a nie ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie. Posiadanie zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi, nie stanowi przeszkody do kontroli stanu zdrowia, gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości.

Skład orzekający

Grażyna Jeżewska

przewodniczący

Ewa Janowska

sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie skierowania kierowcy na badania lekarskie w przypadku wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego, nawet przy posiadaniu wcześniejszego zaświadczenia lekarskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podstawą skierowania jest opinia sądowo-psychiatryczna w kontekście postępowania dotyczącego zdrowia psychicznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego – wpływu stanu zdrowia psychicznego kierowcy na jego zdolność do prowadzenia pojazdów. Pokazuje, jak organy państwowe i sądy interpretują przepisy w celu ochrony społeczeństwa.

Czy problemy ze zdrowiem psychicznym mogą pozbawić Cię prawa jazdy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 535/15 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2016-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Ewa Janowska /sprawozdawca/
Grażyna Jeżewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
I OSK 1699/16 - Wyrok NSA z 2016-11-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 września 2015 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 września 2015 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty Nyskiego z dnia 10 czerwca 2015 r., nr [...], kierującą M. K., posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z dnia 18 stycznia 2013 r. Komendant Komisariatu Policji w [...], działając na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908, z późn. zm.), zwrócił się do Starosty Nyskiego o ocenę zdrowia M. K., posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B. W uzasadnieniu wskazał, że w tracie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że M. K. leczy się psychiatrycznie, lecz obecnie, pomimo zaleceń lekarzy, nie przyjmuje lekarstw. Stan zdrowia M. K., może zatem stwarzać realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie.
W dniu 21 lutego 2013 r. Starosta Nyski wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, które następie umorzył decyzją z dnia 14 marca 2013 r., z uwagi na złożenie przez M. K. zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 lutego 2013 r., wystawionego przez lekarza psychiatrę, w którym stwierdzono brak psychiatrycznych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Kolejnym wnioskiem o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania M. K. na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, wystąpił do Starosty [...] w dniu 21 kwietnia 2015 r., Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...]. Jako podstawę swego działania wskazał art. 182 K.p.a. oraz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. nr 30, poz. 151, z późn. zm.). Podniósł, że przed Sądem Rejonowym w [...], Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich, toczyło się postępowanie o umieszczenie M. K. bez jej zgody w szpitalu psychiatrycznym. W toku tego postępowania M. K. została poddana badaniom przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, którzy rozpoznali u niej chorobę psychiczną w postaci [...]. Ostatecznie, dnia 15 grudnia 2014 r., Sąd oddalił wniosek o umieszczenie M. K. bez jej zgody w szpitalu psychiatrycznym, bowiem z opinii sądowo-psychiatrycznej wynikało, że lekarzom udało się stronę nakłonić do podjęcia leczenia psychiatrycznego, przy czym dokonano zastrzeżenia, że w przypadku niepodjęcia leczenia, konieczne będzie skierowanie jej na leczenie szpitalne psychiatryczne. Prokurator uznał, że zachodzą zastrzeżenia co do stanu zdrowia M. K., co powoduje zasadność wszczęcia postępowania.
W dniu 28 kwietnia 2015 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] przesłał do Starostwa Powiatowego w Nysie opinię sądowo-psychiatryczną z badań psychiatrycznych M. K., przeprowadzonych w dniu 1 grudnia 2014 r. przez biegłych lekarzy psychiatrów.
W związku z powyższym, Starosta Nyski w dniu 28 maja 2015 r., wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skierowania M. K. na kontrolne badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a i b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, o czym zawiadomił stronę. W piśmie tym organ wskazał, iż w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zawiadomienia strona może zapoznać się z aktami sprawy, uzyskać wyjaśnienia oraz składać wnioski i zastrzeżenia.
W dniu 2 czerwca 2015 r. do organu zgłosiła się M. K., celem zapoznania się z aktami sprawy i oświadczyła, że nigdy nie przekroczyła prędkości, nie spowodowała kolizji, nie prowadziła również pojazdu będąc pod wpływem alkoholu oraz, że nie nałożono na nią punktów karnych za nieprzestrzeganie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem strony, wystąpienie Prokuratora spowodowane zostało "donosem jej rodziny", która twierdzi, że nie przyjmuje leków, a powinna leczyć się psychiatrycznie. Wskazała, że nie stwierdzono u niej psychiatrycznych przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów mechanicznych i jako dowód w sprawie przedłożyła zaświadczenie lekarskie z dnia 28 lutego 2013 r. wystawione przez lekarza psychiatrę o braku przeciwwskazań psychiatrycznych do prowadzenia pojazdów mechanicznych.
Decyzja z dnia 10 czerwca 2015 r., nr [...], Starosta Nyski, działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155, z późn. zm.), skierował M. K. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], celem ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu organ wskazał, że z informacji zawartych we wniosku Prokuratury Rejonowej w [...], popartych opinią sądowo-psychiatryczną wynika, że mogą zachodzić zastrzeżenia co do stanu zdrowia M. K., dlatego skierowanie na kontrolne badanie lekarskie jest uzasadnione.
W wyniku rozpoznania odwołania wywiedzionego od powyższej decyzji przez M. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, decyzją z dnia 17 września 2015 r., nr [...], utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy oraz omówiło przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b i c, art. 75 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, po czym stwierdziło, że z regulacji art. 99 tej ustawy wynika, że przesłanką do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie są "uzasadnione zastrzeżenia" co do stanu zdrowia kierującego. Nie są więc wystarczające, zdaniem Kolegium, nasuwające się w tym względzie wątpliwości, że kierujący pojazdami ze względu na swój stan zdrowia nie gwarantuje bezpiecznego prowadzenia pojazdu, które mają ostatecznie rozwiać badania lekarskie. Z ustaleń muszą wynikać okoliczności, które wskazują z dużą dozą prawdopodobieństwa, że w stosunku do kierującego mogą występować przeciwwskazania zdrowotne, co do jego dalszego udziału jako uczestnika ruchu drogowego. Kolegium podkreśliło, że przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia musi być interpretowana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym spowodowanym osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy Kolegium przypomniało, że podstawą wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez M. K., był wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 20 kwietnia 2015 r. informujący, iż w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w [...], Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich w sprawie umieszczenia M. K. bez jej zgody w szpitalu psychiatrycznym, została ona poddana badaniom przez dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, którzy rozpoznali u odwołującej chorobę psychiczną w postaci [...]. Odnosząc się do opinii sądowo-psychiatrycznej z dnia 1 grudnia 2014 r., Kolegium wyjaśniło, że w opinii tej biegli wskazali, że od około roku badana przerwała systematyczne leczenie psychiatryczne i nastąpił nawrót ostrych objawów [...]. Zdaniem biegłych, obecnie nie jest bezwzględnie konieczne skierowanie M. K. na leczenie psychiatryczne szpitalne, bowiem badana zobowiązała się do zgłoszenia w poradni PZP i kontynuowania leczenia. W razie jednak, gdyby nie podjęła leczenia ambulatoryjnego i nie kontynuowała go, wskazane jest skierowanie M. K. na leczenie psychiatryczne szpitalne, gdyż przerywanie braku leczenia powoduje u niej znaczne pogorszenie stanu psychicznego zdrowia i trudności w codziennym funkcjonowaniu. W konsekwencji, Kolegium uznało, że całokształt okoliczności potwierdza u M. K. uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu psychicznego zdrowia, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r., co rodzi konieczność dokonania oceny predyspozycji zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jednocześnie Kolegium zgodziło się z organem pierwszej instancji o zasadności wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 § 1 pkt 4 K.p.a. Akcentowało również, że wskazywane przez odwołującą okoliczności, dotyczące, braku zaufania do Prokuratora, który złożył wniosek o wszczęcie postępowania w przedmiocie skierowania na badania lekarskie, nie mogą zastąpić właściwego w tej kwestii stanowiska lekarza uprawnionego do oceny predyspozycji osoby do kierowania pojazdami. Podkreśliło nadto, że skierowanie na badanie lekarskie może nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom.
W skardze na powyższą decyzję M. K. wniosła o odstąpienie od skierowania jej na badanie lekarskie, podnosząc, że "leczyła się u dr [...], a Sąd Rejonowy skierował ją przymusowo do innego lekarza psychiatry". Podnosiła, że ma prawo wyboru lekarza, gdyż nie jest ubezwłasnowolniona. Dodała nadto, że od 40 lat prowadzi samochód i przez ten okres nie otrzymała żadnego upomnienia. Samochód jest jej potrzebny do przemieszczania się, robienia zakupów, gdyż ma chore nogi. W ocenie skarżącej, skierowanie jej na badania lekarskie zostało podyktowane donosami oraz złośliwościami i pozbawia ją ostatniej pomocy. Do skargi dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 28 lutego 2013 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniło, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniał konieczność dokonania oceny predyspozycji zdrowotnych skarżącej do kierowania pojazdami oraz stwierdzenia, czy stwarza ona zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dodatkowo wskazało, że dołączone do skargi zaświadczenie lekarskie jest nieaktualne, bowiem wystawione zostało w dnia 28 lutego 2013 r., czyli dwa lata przed złożeniem przez Prokuratora wniosku o wydanie decyzji w sprawie skierowania skarżącej na badania lekarskie. Ponadto z zaświadczenia nie wynika by zostało ono wydane przez uprawnionego lekarza, czy też według wzoru wynikającego z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badan lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 535/15, referendarz sądowy WSA w Opolu, ustanowił dla skarżącej adwokata z urzędu oraz zwolnił od kosztów sądowych w całości.
Na rozprawie sądowej w dniu 5 kwietnia 2016 r., pełnomocnik skarżącej, podtrzymując skargę i wnioski w niej zawarte, wnosił o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Wskazał na bezsporny stan prawny oraz zwrócił uwagę na zaświadczenie lekarza psychiatry, którym stwierdzono brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez skarżącą. W dalszej kolejności pełnomocnik powołał się na wyrok WSA z dnia 19 sierpnia 2015 r. i stwierdził, że organ administracyjny nie powinien kierować kierowcę na kontrolne badania z powodu wątpliwości co do stanu zdrowia psychicznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 270, z późń. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury Dokonując oceny sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej, czy celowościowej.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późń. zm.) zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie natomiast braku uchybień wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza on przepisów prawa w jakimkolwiek stopniu skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z porządku prawnego, wobec czego uznać należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 17 września 2015 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Nyskiego z dnia 10 czerwca 2015 r., w przedmiocie skierowania M. K. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...], w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155, z późn. zm.- zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą).
W myśl art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia.
Zgodnie zaś z treścią art. 99 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, starosta (prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia.
Przytoczone regulacje prawne nie wskazują precyzyjnie, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne" oraz, że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, a celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. W literaturze wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Może to być np. pochodząca z różnych źródeł informacja o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy (aktywna forma alkoholizmu, narkomanii, wada wzroku, padaczka itp.) (tak: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 122 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, System Informacji Prawnej Lex Omega, aktualny na gruncie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierującymi pojazdami z uwagi na przejście regulacji do tej ustawy).
W rozpoznawanej sprawie przyczyną, dla której Starosta Nyski, skierował skarżącą M. K. na badania lekarskie była informacja uzyskana z przedłożonej przez prokuratora opinii sądowo-psychiatrycznej, z treści której wynika, że w toku badań u skarżącej rozpoznano objawy choroby psychicznej, tj. [...].
Podkreślenia wymaga, że podstawą do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie jest wiarygodna informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem, a nie ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy bowiem do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego wydaje odpowiednie przewidziane prawem orzeczenie. Wskazany przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, ma zaś zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Bk 624/10, LEX nr 752374). W przedmiotowej sprawie zaistniała ta druga sytuacja, a więc zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej zostały ujawnione w związku z prowadzoną sprawą cywilną o umieszczenie skarżącej, bez jej zgody, w szpitalu psychiatrycznym, w następstwie sporządzenia na jej potrzeby, przez biegłych specjalistów opinii sądowo-psychiatrycznej. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu oraz dokumentacji medycznej biegli stwierdzili, że skarżąca leczyła się psychiatrycznie od [...] r. do około [...] r., początkowo z rozpoznaniem [...], a od [...] r. z rozpoznaniem [...]. Leczenie to przerwała i nastąpił nawrót ostrych objawów [...], co powoduje [...] i [...], [...], [...], [...]. W ocenie biegłych, w przypadku niepodjęcia przez skarżącą leczenia ambulatoryjnego, wskazane jest skierowanie jej na leczenie psychiatryczne szpitalne, gdyż przerwanie leczenia powoduje u niej znaczne pogorszenie stanu psychicznego zdrowia i trudności w codziennym funkcjonowaniu. Niewątpliwie zatem opisane przypadłości zdrowotne, zdaniem Sądu, należy kwalifikować do tych, które mogą potencjalnie wpływać na wymaganą od kierującego pojazdem zdolność panowania nad swoim zachowaniem w trakcie uczestniczenia w ruchu drogowym. Informacja o zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia skarżącej, w której biegli rozpoznali w skarżącej [...], stanowi informację wiarygodną, a zatem uzasadniającą wydanie decyzji na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami. Wskazana opinia została bowiem wydana przez specjalistów w danej dziedzinie (biegłych sądowych), a więc osoby posiadające wiadomości specjalne.
W tym stanie rzeczy, wydanie w niniejszej sprawie decyzji, na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie było w pełni uzasadnione i zgodne z prawem.
Odnosząc się do złożonego przez skarżącą zaświadczenia lekarskiego z dnia 28 lutego 2013 r. o braku przeciwskazań psychiatrycznych do prowadzenia pojazdów mechanicznych przez skarżącą, stwierdzić należy, iż zaświadczenie to nie miało znaczenia w sprawie, gdyż jak słusznie podnosił organ odwoławczy, zostało ono wydane jeszcze przez złożeniem przez Prokuratora wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie o skierowanie na badanie lekarskie, nadto nie wynika z niego aby zostało wydane przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich ubiegających się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców oraz by zostało sporządzone na druku według wzoru wynikającego z rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Podkreślić należy, że posiadanie zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi, nie stanowi przeszkody do kontroli stanu zdrowia, gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości. Zresztą pochodziło ono sprzed blisko dwóch lat, a tym samym nie przedstawiało aktualnego stanu zdrowia skarżącej. Organy nie mogą bowiem samodzielnie dokonywać wiążącej oceny stanu zdrowia skarżącej (por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 156/11- dostępny na stronie internetowej CBOSA). Skierowanie na badanie lekarskie ma właśnie na celu wyjaśnienie wątpliwości, czy stwierdzone w opinii psychiatrycznej organiczne zaburzenia osobowości mogą mieć wpływ na zachowanie uczestnika w ruchu drogowym.
Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U z 2014 r., poz. 949) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Badanie lekarskie jest przeprowadzane – zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy - na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy, który nie miał zastosowania w niniejszej sprawie.
Zauważyć przyjdzie, że decyzja Starosty nie ogranicza w żadnym zakresie praw skarżącej i nie powoduje ich utraty. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, a zatem, że nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem badań jest jedynie weryfikacja powziętych przez organ wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 584/13 - dostępny na ww. stronie internetowej).
Z punktu widzenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie jest obojętne, czy kierowca potrafi powściągnąć emocje w sytuacjach stresowych, z którymi będzie stykał się na drodze. Natomiast nie ma znaczenia fakt, czy pojawiające się na tym tle dysfunkcje mają postać jednostki chorobowej, czy też cechy nieprawidłowej osobowości. Każda bowiem trwała niemożność emocjonalnego poradzenia sobie przez kierowcę z sytuacjami drogowymi będzie elementem dyskwalifikującym go. Dlatego też stan psychiczny, emocjonalny kierującego pojazdem nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 126/09, LEX nr 557072).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI