II SA/Op 506/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2007-01-30
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęwznowienie postępowaniadoręczenieKodeks postępowania administracyjnegoprawo budowlanewadliwość decyzjiczynny udział stronyorgan odwoławczysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę inwestorów na decyzję Wojewody Opolskiego, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę z powodu wadliwego doręczenia zawiadomień sąsiadom.

Sprawa dotyczyła skargi inwestorów na decyzję Wojewody Opolskiego, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę było wadliwe z powodu nieskutecznego doręczenia zawiadomień sąsiadom (małżonkom R.), którzy nie zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania ani o wydanej decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę inwestorów, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w kwestii prawidłowości doręczeń i przesłanek wznowienia postępowania.

Przedmiotem skargi wniesionej przez inwestorów A. K. i D. N. była decyzja Wojewody Opolskiego, która utrzymywała w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z dnia 18 kwietnia 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. Postępowanie wznowiono na wniosek małżonków B. i A. R., którzy twierdzili, że nie zostali skutecznie powiadomieni o wszczęciu postępowania ani o wydanej decyzji, ponieważ doręczono im ją na nieaktualny adres. Starosta odmówił uchylenia decyzji, argumentując, że małżonkowie R. brali czynny udział w postępowaniu i nie dopełnili obowiązku aktualizacji adresu, a także nie wnieśli odwołania od decyzji. Wojewoda Opolski uchylił decyzję Starosty, wskazując na naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 K.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), a także na wadliwe doręczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę inwestorów, uznając, że Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty, ponieważ organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w kwestii prawidłowości doręczeń i przesłanek wznowienia postępowania, a także dokonał merytorycznej oceny sprawy w sytuacji, gdy nie powinien tego robić w postępowaniu o odmowie wznowienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia aktualnego miejsca pobytu stron oraz prawidłowości doręczeń.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że organ pierwszej instancji nie podjął wystarczających czynności w celu ustalenia adresu małżonków R. i prawidłowego doręczenia im zawiadomień i decyzji, co naruszyło zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

K.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

K.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

K.p.a. art. 145 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4).

K.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1.

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

K.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

Pr. bud. art. 28 § § 2

Prawo budowlane

Określa strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Pr. bud. art. 3 § pkt 20

Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu.

PUSA art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

u.e.l.i.d.o. art. 44a

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Prowadzenie ewidencji ludności.

u.e.l.i.d.o. art. 46

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Prowadzenie gminnych zbiorów meldunkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji z powodu wadliwego doręczenia zawiadomień i decyzji stronom postępowania. Organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w kwestii prawidłowości doręczeń i przesłanek wznowienia postępowania. Organ pierwszej instancji nie powinien merytorycznie oceniać pozwolenia na budowę w postępowaniu o odmowie wznowienia.

Odrzucone argumenty

Skarga inwestorów, którzy twierdzili, że postępowanie administracyjne było prawidłowe, a sąsiedzi nie odebrali zawiadomienia z własnej winy.

Godne uwagi sformułowania

nie została poprzedzona przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania dowodowego nie podjął czynności zmierzających do ustalenia adresu B. i A. R., w sytuacji gdy już zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania nie zostało doręczone strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań dokonanych w tym przedmiocie przez organ administracji publicznej nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący postępowanie pozwalające na stwierdzenie istnienia braku przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Jerzy Krupiński

przewodniczący

Ewa Janowska

sprawozdawca

Elżbieta Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, zasada czynnego udziału strony, przesłanki wznowienia postępowania i kompetencje organów w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia w postępowaniu o pozwolenie na budowę i wznowieniu postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe znaczenie prawidłowego doręczania pism w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje zaniedbań organów, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd w adresie sąsiada może unieważnić pozwolenie na budowę – lekcja z postępowania administracyjnego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 506/06 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2007-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Kmiecik
Ewa Janowska /sprawozdawca/
Jerzy Krupiński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 980/07 - Wyrok NSA z 2008-09-03
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi A. K. i D. N. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez A. K. i D. N. jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...] nr [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia [...] nr [...] odmawiającą (po wznowieniu postępowania) uchylenia decyzji nr [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej w K. przy ulicy [...], na działce nr A, wydanej na rzecz A. K. i D. N.
Organ odwoławczy ustalił, że Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski postanowieniem z dnia 28 marca 2006 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 2 K.p.a. wznowił, na wniosek małżonków B. i A. R. postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną z dnia 18 kwietnia 2005 r., nr [...]. Wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wskutek żądania wnioskodawców zawartego w piśmie z dnia 13 czerwca 2005 r. uzupełnionym dnia 3 marca 2006. przez pełnomocnika B. i A. R. – radcę prawnego A. W. Żądając wznowienia postępowania strona wskazała, że nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę na rzecz małżonków N., nie została również skutecznie powiadomiona o decyzji z 18 kwietnia, 2005 r., która została doręczona w formie doręczenia zastępczego, bowiem, przesłana przez organ, na nieaktualny od ponad 15 lat adres. Dodała, że o decyzji udzielającej pozwolenia na budowę dowiedziała się w dniu 9 czerwca 2005 r. w Wydziale Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu, podnosząc, że realizacja projektu w formie wynikającej z udzielonego pozwolenia na budowę narusza założenie przyjęte w planie realizacyjnym zagospodarowania terenu dotyczące szeregu budynków względem siebie, a zatwierdzone przez Wydział Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta w Kędzierzynie-Koźlu w 1987 r. Małżonkowie R. zarzucili, że rozpoczynając swoją budowę w 1987 r. przyjęli pewne warunki zabudowy, które teraz zostały bezpodstawnie zmienione na ich niekorzyść.
Następnie, organ I instancji – Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 151 K.p.a. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 18 kwietnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej organ wyjaśnił, że A. K. i D. N. w dniu 28 lutego 2005 r. złożyli wniosek o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej zlokalizowanego na działce K., na działce nr A, przedkładając 4 egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 1 kwietnia 2005 r., stosownie do art. 61 § 4 K.p.a. organ przesłał do sąsiadów inwestycji zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Ze zwrotnego poświadczenia odbioru wynikało, że jedna ze stron, sąsiedzi inwestorów, małżonkowie B. i A. R. nie podjęli w terminie zawiadomienia. Organ wyjaśnił, że doręczenie zawiadomienia zostało dokonane na adresy podane przez Wydział Geodezji i Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu. Decyzja udzielająca pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego została wydana przez Starostę w dniu 18 kwietnia 2005 r. i doręczona stronom postępowania, w tym B. i A. R., przy czym przesyłka skierowana do ww. osób wróciła do nadawcy z adnotacją poczty "adresat wyprowadził się". W dniu 13 maja 2005 r. A. R. telefonicznie powiadomił organ architektoniczno-budowlany o swoim aktualnym stałym adresie, w związku z powyższym przesłano mu "do wiadomości" decyzję z dnia 18 kwietnia 2005 r. na wskazany adres.
W dniu 18 maja 2005 r. A. R., na jego wniosek, w siedzibie organu I instancji został udostępniony projekt budowlany (przekroje budynku oraz przekroje fundamentów). Zdaniem organu I instancji przestawione okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że przesłanki o wstrzymanie wykonania decyzji nr [...] z dnia 18.04.2005 r. nie zostały zachowane. Jednocześnie organ dodał, że podstawą wznowienia postępowania, kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu są: nie branie udziału w postępowaniu, po drugie braku winy strony. Organ I instancji argumentował, że B. i A. R. brali czynny udział w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę, zostali zawiadomieniu o wszczęciu tego postępowania, a z winy strony nie znano nowego miejsca zamieszkania, ponieważ strona ta nie dopełniła obowiązku wynikającego z Prawa Geodezyjnego i Kartograficznego, powiadomienia Starosty o wszelkich zmianach danych objętych ewidencją gruntów. W ocenie tego organu, również przesłanka o braku winy strony nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż otrzymując decyzję o pozwoleniu na budowę nie skorzystała z przysługującego prawa do wniesienia odwołania w terminie przewidzianym w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Jednocześnie organ stwierdził, że podnoszony przez żądających wznowienia postępowania administracyjnego, argument o zacienianiu ich nieruchomości przez projektowany budynek mieszkalny nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest zależności pomiędzy naturalnym oświetleniem pomieszczeń a zabudową szeregową, gdzie fronty elewacji nie są usytuowane równolegle do osi drogi, nadto w pismach pełnomocnika B. i A. R. nie zostały wniesione żadne inne dowody, które miałyby wpływ na podjęcie innej decyzji niż wydane pozwolenie na budowę nr [...] z dnia 8 kwietnia 2005 r.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji B. i A. R. zarzucili, że zostali skutecznie pozbawieni realizacji swoich uprawnień w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na sąsiedniej nieruchomości.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że organ I instancji po powzięciu informacji, iż przesyłka zawierająca decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia 18 kwietnia 2005 r. nr [...], jak i wcześniej zawiadomienie o wszczęciu postępowania nie została odebrana przez B. i A. R., miał obowiązek podjąć niezwłocznie wszelkie czynności, aby skutecznie doręczyć decyzję, a czego nie uczynił. W ocenie organu II instancji, twierdzenie, iż to z winy strony organ ustalił nieprawidłowy adres na podstawie nieaktualnych danych z zasobów Wydziału Geodezji i Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu było, nieuzasadnione, bowiem ewidencja gruntów nie jest źródłem danych dotyczących miejsca zamieszkania. Dane takie są zbierane przez właściwe biura meldunkowe, mogące je udostępnić na żądanie organów. Organ odwoławczy podniósł, że z akt sprawy wynika, iż dopiero po miesiącu po otrzymaniu od samych zainteresowanych ich aktualnego adresu, Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski ponownie wysłał im decyzję. Decyzja ta była już ostateczna, bowiem upłynął termin odwoławczy dla stron, którym ją doręczono. Z tego względu organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu I instancji o prawidłowym doręczeniu przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady opisanej w art. 10 K.p.a., nie zapewniając stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwiając zapewnienie wpływu na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. Realizacja tych zasad oznacza, że prawu strony do wypowiedzenia się do zebranych dowodów towarzyszy obowiązek organu, prowadzącego postępowanie pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy przyznał, że wprawdzie umożliwiono odwołującym zapoznanie się z częścią projektu budowlanego, lecz nastąpiło to dopiero 18 maja 2005 r. tj. po zakończeniu postępowania.
Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że skoro Starosta w zaskarżonej decyzji uznał, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy i dokonywania oceny wydanego pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący inwestorzy wskazali na nieprawidłowości w działaniu Wicewojewody Opolskiego i zwrócili uwagę na wydany w dniu 13 grudnia 2005 r. wyrok WSA Opolu, którym uchylono postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 19 lipca 2005 r. o przywróceniu B. i A. R. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 18 kwietnia 2005 r. Zarzucili, że postępowanie administracyjne dotyczące przedmiotowego pozwolenia na budowę było prawidłowo prowadzone a wszyscy sąsiedzi otrzymali zawiadomienie o wszczęciu postępowania, jedynie jedna strona – małżonkowie R. – nie odebrali zawiadomienia, z tego względu, że zaniechali powiadomienia organów geodezyjnych o zmianie miejsca zamieszkania. Dodali, że nie zgadzają się z działaniem organów polegającym na pouczaniu o możliwości składania wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu jest kasacyjna decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, wydana w postępowaniu wznowieniowym z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Podstawę rozstrzygnięcia organu II instancji stanowi art. 138 § 2 K.p.a. Zgodnie z treścią ww przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że decyzja odmawiająca uchylenia decyzji Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, nie została poprzedzona przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania dowodowego.
W rozpoznawanej sprawie istotne jest to, że B. i A. R. wystąpili do organu o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, przytaczając okoliczności, które ich zdaniem uzasadniają wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem decyzji administracyjnej ostatecznej. Wobec czego, słusznie organy przyjęły, że zarówno badanie czy podmiot, który złożył wniosek o wznowienie postępowania, jak i to czy istotnie kwestionowana decyzja zapadła z naruszeniem interesu prawnego wymienionych osób, nie mogło podlegać badaniu w postępowaniu o odmowie wznowienia postępowania, a wyłącznie w trybie określonym w art. 150 i 151 K.p.a., tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Godzi się zauważyć, że pierwsza faza postępowania o wznowienie polega na zbadaniu, czy wniosek o wznowienie postępowania opiera się na podstawach wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. i czy został zachowany termin do złożenia wniosku przewidziany, w art. 148 K.p.a. W tej fazie postępowania organ administracji bada również, czy nie występują negatywne przesłanki przedmiotowe dla wznowienia postępowania, np. czy wniosek jest złożony w postępowaniu, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją.
Na tym etapie organ administracji bada również, czy wniosek pochodzi od strony postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, że nie stanowi kontrowersji w rozpatrywanej sprawie posiadanie przez B. i A. R. statusu strony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę Nr [...]. Zgodnie z art. 28 § 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji z 18 kwietnia 2005 r., stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, przy czym stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów techniczno-budowlanych, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. Z lektury akt wynika, że Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski uznał za stronę postępowania zakończonego wydaniem przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę – budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej na działce położonej w K. przy ulicy [...] – również B. i A. R., wskazując, że obszar oddziaływania nieruchomości obejmuje nieruchomość nr A i kierując decyzję także do ww osób.
Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który można zastosować po wyczerpaniu kilku przesłanek. Przede wszystkim sprawa musi zostać zakończona decyzją ostateczną, ponadto decyzja ta musi być dotknięta poważną wadą, której nie da się usunąć w drodze sprostowania, uzupełnienia lub wyjaśnienia (art. 111-113 k.p.a.). Artykuły 145 § 1 oraz 145a k.p.a. określają istotne wady decyzji ostatecznej, której zaistnienie powoduje ponowne rozpatrzenie sprawy w celu sprawdzenia, czy któraś z nich nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.
W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Inaczej mówiąc ta podstawa wznowienia opiera się na dwóch przesłankach:
1) na fakcie niebrania udziału przez stronę postępowania,
2) na braku winy strony.
Przez udział w postępowaniu należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego, ale też i w innych czynnościach decydujących, który jest realizowany przez doręczenie stronie decyzji. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć przypadki, gdy stronie nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji, a w takich przypadkach strona ma prawo żądać wznowienia postępowania.
Natomiast druga przesłanka pozwalająca na wznowienie postępowania administracyjnego, określona w przywołanym przepisie, oznacza niedopuszczenie strony do uczestnictwa, gdy strona została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania oraz czynnościach w postępowaniu wyjaśniającym, nie mogła wziąć udziału z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia.
Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje niezależnie od tego czy kwalifikowane naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić. Ta okoliczność ma charakter formalny – sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi powód dostateczny do wznowienia postępowania.
Zgodnie z art. 151 k.p.a. organ wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.
Jeżeli zatem, organ ustali, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej. Nie może, bowiem, nawet w przypadku, gdy stwierdzi innego rodzaju wadliwość decyzji uchylić jej w tym trybie. Art. 151 § 1 K.p.a. stanowi expressis verbis, iż w przypadku braku podstaw określonych w art. 145 § 1 K.p.a. organ podejmuje decyzję odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej.
W tym miejscu przyjdzie zgodzić się z organem odwoławczym, że wadliwość decyzji organu I instancji polegała także na merytorycznym rozpoznaniu sprawy i dokonaniu oceny udzielonego pozwolenia na budowę, w sytuacji uznania, że nie zachodzą przesłanki wymienione w art. 145 § 1 K.p.a.
Niezależnie od powyższego, Sąd podziela argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził właściwego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie ustalenia, czy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaakcentować należy, że Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski w postępowaniu administracyjnym prowadzonym z wniosku skarżących o udzielenie pozwolenia na budowę nie podjął czynności zmierzających do ustalenia adresu B. i A. R., w sytuacji gdy już zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania nie zostało doręczone w trybie art. 39 w zw. Z art. 46 § 1 K.p.a., a przesyłka zawierająca decyzję nr [...] wróciła do nadawcy z adnotacją poczty "adresat wyprowadził się". Obowiązek prawidłowego doręczenia nałożony jest na organ administracji publicznej, strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań dokonanych w tym przedmiocie przez organ administracji publicznej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że to z winy strony organ ustalił nieprawidłowy adres na podstawie danych posiadanych przez Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w Kędzierzynie-Koźlu, bowiem ewidencja gruntów nie jest źródłem danych dotyczących miejsca zamieszkania, takie dane są zbierane i gromadzone przez właściwe biura meldunkowe, z zasobów których bez przeszkód mógł skorzystać Starosta. Z przepisów art. 44a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) wynika, ze ewidencję ludności prowadzi się w formie zbiorów meldunkowych jako zbioru danych stałych mieszkańców i zbioru danych byłych mieszkańców, a ewidencję tę prowadzą organy gminy w formie gminnych zbiorów meldunkowych – art. 46 cyt. ustawy.
Skoro w postępowaniu przed organem I instancji nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia aktualnego na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę miejsca pobytu wszystkich stron tego postępowania, jak również nie dokonano ustaleń pozwalających na doręczenie w trybie art. 41 K.p.a. i nie wyjaśniono, czy takie próby doręczenia były podejmowane, to Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący postępowanie pozwalające na stwierdzenie istnienia braku przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W tym miejscu podkreślić przyjdzie, że decyzja kasacyjna oceniana jest przede wszystkim w zakresie, czy spełnia wymogi, jakie zawiera art. 138 § 2 K.p.a, a Sąd nie stwierdził, aby w rozpatrywanej sprawie przepis ten został naruszony. Organ odwoławczy jest kompetentny wyłącznie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, przeprowadzenie przez ten organ postępowania w całości lub z znacznej części naruszałoby bowiem zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wojewoda Opolski nie mógł zatem przeprowadzić postępowania dowodowego pozwalającego na stwierdzenie braku przesłanek do wznowienia postępowania na podstawie wskazanej przez stronę, a następnie przystąpić do merytorycznej oceny decyzji dotychczasowej, aby nie narazić się na zarzut naruszenia art. 15 K.p.a. Dla uznania, że została zrealizowana zasada zawarta w art. 15 K.p.a nie wystarczy stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów dla których to postępowanie jest prowadzone. Tak więc każda sprawa powinna być nie tylko rozstrzygnięta, ale i rozpoznana przez dwa organy różnych stopni. Tylko tak rozumiana zasada dwuinstancyjności postępowania stwarza gwarancje realizacji praw i interesów stron oraz uczestników postępowania.
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI