II SA/OP 471/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2006-04-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba w policjizwolnienie ze służbyniezdolność do służbyorzeczenie lekarskieurlop wypoczynkowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneustawa o PolicjiNSAWSA

WSA w Opolu uchylił decyzje o zwolnieniu policjanta ze służby z powodu choroby, uznając, że urlop wypoczynkowy został mu udzielony prawidłowo i wpłynął na bieg terminu zwolnienia.

Sprawa dotyczyła zwolnienia funkcjonariusza policji G. W. ze służby z powodu choroby. Policjantowi udzielono urlopu wypoczynkowego, mimo że był już uznany za niezdolnego do służby. Organy administracji anulowały urlop, uznając, że nie mógł być udzielony w okresie niezdolności do służby. WSA uchylił decyzje, uznając, że urlop został udzielony prawidłowo i wpłynął na bieg terminu zwolnienia, a przełożony nie podjął odpowiednich działań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę G. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., która utrzymała w mocy decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w policji z dniem 31 lipca 2002 r. z powodu choroby. Podstawą prawną była ustawa o Policji, wskazująca na obligatoryjne zwolnienie po 12 miesiącach od zaprzestania służby z powodu choroby, o ile policjant nie zgłosi pisemnego wystąpienia ze służby. Kluczowym problemem było udzielenie G. W. urlopu wypoczynkowego w okresie od 7 do 29 października 2002 r., mimo że orzeczeniem lekarskim z 4 października 2002 r. został uznany za niezdolnego do służby. Organy administracji anulowały ten urlop, powołując się na przepisy rozporządzeń, które zakazują udzielania urlopu w okresie niezdolności do służby. WSA, opierając się na wykładni Naczelnego Sądu Administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że przełożony nie podjął odpowiednich działań po uzyskaniu informacji o niezdolności policjanta do służby, a udzielony urlop wypoczynkowy powinien być traktowany jako prawidłowo wykorzystany. Brak działań przełożonego sprawił, że policjant mógł zakładać, iż urlop jest wykorzystywany w pełni. NSA podkreślił, że policjant mógł zostać odwołany z urlopu z ważnych względów służbowych, a w sytuacji stwierdzonej niezdolności do służby, powinien zostać niezwłocznie zwolniony od zajęć służbowych. W konsekwencji, WSA uznał, że urlop został wykorzystany w sposób pełnoprawny, co wpłynęło na bieg 12-miesięcznego okresu ochronnego, a zwolnienie ze służby nastąpiło z naruszeniem tego przepisu. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, urlop wypoczynkowy nie może być udzielony policjantowi w okresie niezdolności do służby wskutek choroby lub zwolnienia od zajęć służbowych.

Uzasadnienie

Przepisy rozporządzeń Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jasno zakazują udzielania urlopu wypoczynkowego w okresie niezdolności do służby lub zwolnienia od zajęć służbowych. Przełożony powinien niezwłocznie zwolnić policjanta od zajęć służbowych po otrzymaniu orzeczenia o trwałej niezdolności do służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.o.P. art. 41 § 1 pkt 1

Ustawa o Policji

Obligatoryjne zwolnienie policjanta ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

u.o.P. art. 43 § 1

Ustawa o Policji

Zwolnienie policjanta ze służby z powodu trwałej niezdolności do służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.

rozp. urlopy policjantów art. 6 § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie urlopów policjantów

Zakaz udzielania urlopu wypoczynkowego w okresie niezdolności do służby wskutek choroby lub zwolnienia od zajęć służbowych.

rozp. prawa i obowiązki policjantów art. 23

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów

Obowiązek niezwłocznego zwolnienia policjanta od zajęć służbowych po otrzymaniu orzeczenia o trwałej niezdolności do służby.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna uchylenia zaskarżonej decyzji przez WSA.

Pomocnicze

u.o.P. art. 43 § 2

Ustawa o Policji

Wyjątek od zakazu zwolnienia przed upływem 12 miesięcy, jeśli policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.

u.o.P. art. 83

Ustawa o Policji

Policjant może zostać odwołany z urlopu wypoczynkowego z ważnych względów służbowych.

u.o.P. art. 114 § 1 pkt 2

Ustawa o Policji

Przyznanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe.

u.o.P. art. 115 § 1

Ustawa o Policji

Ustalenie wysokości odprawy.

rozp. komisje lekarskie art. 4 § 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych

Dotyczy trybu postępowania komisji lekarskich i ewentualnych naruszeń.

rozp. komisje lekarskie art. 28 § 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych

Zatwierdzanie orzeczeń komisji I stopnia przez komisję II stopnia.

rozp. nagrody roczne policjantów art. 1 § 1,2,4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg

Ustalanie uprawnień do nagrody rocznej.

p.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skutki uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna zasądzenia kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Udzielony urlop wypoczynkowy powinien być traktowany jako prawidłowo wykorzystany. Przełożony nie podjął wymaganych prawem działań po uzyskaniu informacji o niezdolności policjanta do służby. Zwolnienie ze służby nastąpiło z naruszeniem 12-miesięcznego okresu ochronnego.

Odrzucone argumenty

Urlop wypoczynkowy nie mógł być udzielony policjantowi niezdolnemu do służby. Decyzje organów administracji o zwolnieniu ze służby i anulowaniu urlopu były prawidłowe.

Godne uwagi sformułowania

podjęta w sposób sprzeczny z przepisami czynność przełożonego udzielająca policjantowi niezdolnemu do służby urlopu wypoczynkowego, zamiast zwolnienia policjanta od zajęć służbowych, powinna być wyeliminowana w trakcie postępowania administracyjnego konwalidacja ta została dokonana przez prawidłowe ustalenie w rozkazie personalnym o zwolnieniu skarżącego ze służby, rzeczywistego stanu faktycznego, co do daty zaprzestania służby z powodu choroby i trwania dwunastomiesięcznego okresu brak działań przełożonego powodował, że skarżący zakładał, iż pełnoprawnie wykorzystuje przyznany mu urlop wypoczynkowy policjant może zostać odwołany z urlopu wypoczynkowego z ważnych względów służbowych, co powoduje, iż potencjalnie nawet w przypadku przebywania na urlopie wypoczynkowym policjant musi być przygotowany do pełnienia służby

Skład orzekający

Ewa Janowska

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Jeżewska

sędzia

Krzysztof Bogusz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia policjantów ze służby z powodu choroby, w szczególności w kontekście udzielania urlopów wypoczynkowych i obowiązków przełożonych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i może wymagać adaptacji do innych służb mundurowych. Kluczowe jest ustalenie faktyczne dotyczące działań przełożonego i momentu uzyskania przez niego wiedzy o niezdolności do służby.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe postępowanie przełożonych w sytuacjach kryzysowych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji administracyjnych, nawet w sprawach dotyczących służb mundurowych.

Czy urlop wypoczynkowy może uratować policjanta przed zwolnieniem? WSA w Opolu rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 471/05 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-04-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Ewa Janowska /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Jeżewska
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Janowska – spr. sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant: st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006r., sprawy ze skargi G. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy policji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Komendanta Powiatowego Policji w O. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O na rzecz G. W. kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] Komendant Powiatowy Policji w O. zwolnił G. W. ze służby w policji z dniem 31 lipca 2002r. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7 poz. 58 ze zm.). Komendant stwierdził, że zwolniony policjant uprawniony jest do nagrody rocznej za 2003 rok w wysokości 7/12 jednomiesięcznego uposażenia, jakie policjantowi przysługuje na dzień zwolnienia ze służby, ekwiwalentu pieniężnego za 56 dni niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych za lata 2001-2003 i odprawy w wysokości pięciomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, jakie przysługują w dniu zwolnienia. Organ ustalił, że G. W. od 31 lipca 2002r. zaprzestał służby z powodu choroby i orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w O. z dnia 4 października 2002r. oraz orzeczeniem nr [...] Okręgowej Komisji Lekarskiej ZOZ MSWiA w K., z dnia 17 grudnia 2002r. został uznany za niezdolnego do służby w Policji. Komendant uznał, że okoliczności te, zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, są przesłankami obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby w policji, po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, o ile policjant wcześniej nie zgłosi pisemnego wystąpienia ze służby. Komendant wyjaśnił, że bezpośredni przełożony zgodził się na urlop G. W. w okresie od 7 października do 29 października 2002r., gdyż policjant wnioskując o urlop nie zawiadomił o orzeczeniu trwałej niezdolności do służby, a kopia orzeczenia stwierdzającego tę niezdolność dotarła do Komendy Powiatowej w O. w dniu 11 października 2002r. Organ I instancji zwrócił uwagę na przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740), według którego policjantowi nie może być udzielony urlop wypoczynkowy w okresie niezdolności do służby wskutek choroby. W rezultacie Komendant przyjął, że skarżący nie skorzystał z urlopu wypoczynkowego.
Uprawnienia do nagrody rocznej ustalono w oparciu o § 1 ust. 1,2,4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86, poz.789).
Uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe przyznano na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, a wysokość odprawy ustalono stosownie do przepisu art. 115 ust. 1 tej ustawy.
W odwołaniu G. W. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego wydanego w pierwszej instancji, w części dotyczącej terminu zwolnienia, poprzez jego przesunięcie na dzień 30 października 2002r., oraz o zmianę wysokości nagrody rocznej do 10/12 jednomiesięcznego uposażenia, a także zmianę zapisów w przedmiocie ilości dni urlopu wypoczynkowego i wysokości równoważnika z tego tytułu.
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaakceptował ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji. Nawiązał do przepisu § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, zgodnie z którym w razie orzeczenia całkowitej niezdolności policjanta do służby, bezpośredni przełożony niezwłocznie zwalnia go z zajęć służbowych, na okres do dnia zwolnienia ze służby. Wskazał również, iż według przepisu § 3 ust. 4 w/w rozporządzenia do udzielania urlopu i do zwolnienia od zajęć służbowych nie stosuje się formy rozkazu służbowego. Zaakcentował, że w okresie zwolnienia od zajęć służbowych policjantowi nie udziela się urlopu wypoczynkowego. Stwierdził, że skoro skarżącemu nie można udzielić urlopu wypoczynkowego to urlop ten został anulowany.
Od powyższej decyzji organu II instancji G. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu. Nadto wskazał, że w dniu 4 października 2002r. Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O. poinformował go o nieprawomocnym charakterze orzeczenia o niezdolności do służby. Skarżący zgłosił ten stan rzeczy bezpośredniemu przełożonemu wnosząc jednocześnie o udzielenie urlopu wypoczynkowego okresie od 7 października do 29 października 2002r. Przełożony udzielił skarżącemu urlopu w żądanym terminie. Zdaniem skarżącego udzielenie mu urlopu wypoczynkowego było równoznaczne z dopuszczeniem go do pełnienia służby. Zatem termin, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 7 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zaczął biec po zakończeniu urlopu , tj. w dniu 30 października 2002r. Skarżący wywodził, że podjęcie decyzji o anulowaniu urlopu już po terminie jego biegu, a wykorzystywanego przez skarżącego w naturze, jest niezgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2005r. oddalił skargę G. W. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia [...] nr [...], w uzasadnieniu wyroku podnosząc, że orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej w K. było orzeczeniem wydanym w trybie odwoławczym, przewidzianym przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz.349ze zm.) polegało na zatwierdzeniu, w myśl § 4 pkt 1 tego rozporządzenia, orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O., po rozpatrzeniu odwołania G. W. WSA uznał, że Okręgowa Komisja Lekarska w żadnym zakresie nie zmieniła orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, w tym także co do daty, od której trwała niezdolność do służby u badanego wystąpiła, gdyż zaakceptowano opinię psychologiczną i wyniki badania psychiatrycznego będącego podstawą orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O. o trwałej niezdolności G. W. do służby od dnia 4 października 2002r. WSA stwierdził, że orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej nie określiło daty powstania trwałej niezdolności do służby, ale datę powstania inwalidztwa w rozumieniu ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy policji (obecnie Dz. U. z 2004r. Nr 8 poz. 67 ze zm.). WSA podkreślił, że w zakresie daty powstania trwałej niezdolności do służby Okręgowa Komisja Lekarska nie wypowiedziała się wprost i nie uchyliła orzeczenia komisji lekarskiej pierwszego szczebla. WSA przyjął, że do dnia 6 października 2002r. G. W. był czasowo niezdolny do służby ale już od dnia 4 października 2002r. ta niezdolność nabrała charakteru trwałego uznając, iż zarówno z przepisów § 23 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, jak i z przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie urlopów policjantów wynika, że nie ma podstaw prawnych do podjęcia przez przełożonego policjanta czynności polegającej na udzielenie urlopu wypoczynkowego policjantowi, wobec którego w okresie czasowej niezdolności do służby wskutek choroby orzeczono trwałą niezdolność do służby. WSA dodatkowo podniósł, że z istoty urlopu wypoczynkowego oraz przepisu art. 83 ustawy o Policji można odczytać normę, według której urlopu wypoczynkowego można udzielić policjantowi zdolnemu do pełnienia służby. Podjęta w sposób sprzeczny z przepisami prawa czynność przełożonego udzielająca policjantowi niezdolnemu do służby urlopu wypoczynkowego, zamiast zwolnienia policjanta od zajęć służbowych, powinna być wyeliminowana w trakcie postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia ze służby i postępowania regulującego roszczenia pieniężne policjanta zwolnionego ze służby. W konsekwencji, WSA stwierdził, że konwalidacja w pierwszym zakresie została dokonana przez prawidłowe ustalenie w rozkazie personalnym o zwolnieniu skarżącego ze służby rzeczywistego stanu faktycznego, co do zaprzestania służby z powodu choroby i trwania okresu 12 miesięcy, o którym mowa w art. 43 ustawy o Policji. W przedmiocie zaś skutku w postaci niewykorzystania urlopu wypoczynkowego, na mocy art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 22 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, można było w rozkazie personalnym o zwolnieniu ze służby, określić ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W tym stanie rzeczy według Sądu, w odniesieniu do zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji, organy administracyjne prawidłowo przyjęły datę zaprzestania służby z powodu choroby i trwanie okresu tej niezdolności i jednocześnie konsekwentnie określiły ekwiwalent należny zwalnianemu policjantowi za niewykorzystany w rzeczywistości urlop w okresie od 7 października do 29 października 2002r. Dodatkowo, zdaniem Sądu, w zaskarżonych rozkazach prawidłowo określono wysokość nagrody rocznej i odprawy.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiódł skarżący. W skardze zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 45 ust. 3 oraz art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r., 58 ze zm.) oraz naruszenie prawa materialnego poprzez niezaliczenie do okresu służby okresu urlopu, który został prawidłowo udzielony w okresie od 7 października do 29 października 2002r. oraz poprzez przyjęcie, że orzeczenie nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w O. z dnia 4 października 2002r. jest orzeczeniem ostatecznym w sytuacji naruszenia dyspozycji § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych z jednoczesnym nie uznaniem terminu ustalenia inwalidztwa od dnia 17 grudnia 2002r. stosownie do orzeczenia Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. nr [...]. Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 października 2005r. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
NSA zwrócił uwagę na przepis art. 40 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjant może być skierowany z urzędu lub na własna prośbę do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych schorzeń ze służbą. Wskazał, że art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy przewiduje obligatoryjne zwolnienie policjanta ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Zwolnienie takie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby – art. 43 ust. 2 ustawy. NSA przypomniał, że tryb postępowania przed komisjami lekarskimi podległymi Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji określony został przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 lipca 1991r. (Dz. U. z 1991r. Nr 79, poz.349 ze zm.) w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych MSWiA. Orzeczenia wojewódzkiej komisji lekarskiej, od których nie wniesiono odwołania lub sprzeciwu i orzeczenia, do których okręgowa komisja lekarska nie ma zastrzeżeń - zostają przez nią zatwierdzone (§ 28 pkt 3 rozporządzenia). Przy czym w przypadku, gdy organ odwoławczy nie zatwierdza orzeczenia komisji I stopnia, zobowiązany jest je uchylić oraz wydaje nowe orzeczenie, które jest ostateczne lub zarządza ponowne badanie i wydanie nowego orzeczenia przez wojewódzką komisję lekarską, albo jeżeli orzeczenie dotyczy spraw, o których mowa w § 22 rozporządzenia – zwraca je wraz ze swoją opinią co do zasadności ustaleń wojewódzkiej komisji lekarskiej w celu ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowego orzeczenia (§ 28 cyt. rozporządzenia).
Ze względu na brak decyzji Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. w przedmiocie uchylenia orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że Okręgowa Komisja Lekarska podzieliła ocenę wyrażoną w zaskarżonym orzeczeniu. Zarówno w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O., jak i w orzeczeniu Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. wskazano, że stwierdzone u skarżącego inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w policji - określenie daty powstania inwalidztwa nie ma więc, zdaniem NSA, znaczenia dla rozstrzygnięcia, co do momentu powstania całkowitej niezdolności do służby. Oznacza to, w ocenie NSA, że trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął, iż datą powstania trwałej niezdolności do służby skarżącego jest data wydania orzeczenia przez komisję lekarską I stopnia. Data ta ma znaczenie dla okresu zwolnienia ze służby w policji, o ile policjant nie złoży w tej sprawie stosownego wniosku- art. 43ust. 2 ustawy o Policji.
Jednakże NSA uznał, że dla prawidłowego określenia daty zwolnienia policjanta ze służby w rozpatrywanej sprawie miało ustalenie skuteczności dokonania czynności udzielenia G. W. urlopu w okresie od 7 do 29 października 2002r. NSA stwierdził, że nieprawidłowe było przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że "podjęta w sposób sprzeczny z przepisami czynność przełożonego udzielająca policjantowi niezdolnemu do służby urlopu wypoczynkowego zamiast zwolnienia policjanta od zajęć służbowych, powinna być wyeliminowana w trakcie postępowania regulującego roszczenia pieniężne policjanta zwolnionego ze służby", oraz iż "konwalidacja ta została dokonana przez prawidłowe ustalenie w rozkazie personalnym o zwolnieniu skarżącego ze służby, rzeczywistego stanu faktycznego, co do daty zaprzestania służby z powodu choroby i trwania dwunastomiesięcznego okresu, o którym mowa w art. 43 ustawy o policji", zaś w zakresie roszczeń pieniężnych określono prawidłową wysokość ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu Administracyjnego I instancji, że opisane działanie przełożonych dążące do stwierdzenia rzeczywistego stanu rzeczy można było uznać za prawidłowe. Zdaniem NSA nie istniały bowiem żadne przeszkody, by G. W. został zwolniony od zajęć służbowych niezwłocznie po uzyskaniu przez przełożonego informacji o wydaniu przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności do służby policjanta. Brak jakichkolwiek działań przełożonego powodował, że skarżący zakładał, iż pełnoprawnie wykorzystuje przyznany mu urlop wypoczynkowy. NSA argumentował, że iż zgodnie z art. 83 ustawy o Policji – policjant może zostać odwołany z urlopu wypoczynkowego z ważnych względów służbowych, co powoduje, iż potencjalnie nawet w przypadku przebywania na urlopie wypoczynkowym policjant musi być przygotowany do pełnienia służby, w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności. NSA podkreślił, że w stosunku do G. W. wskazane było niezwłoczne zwolnienie go od zajęć służbowych, w sytuacji podjęcia wiadomości o przesłankach uniemożliwiających dalsze pełnienie przez niego służby w Policji.
W rezultacie NSA uznał, że należy zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż w rozpatrywanym przypadku pełnoprawnie wykorzystał on udzielony mu przez przełożonego urlop w dnia 7 – 29 października 2002r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy podnieść, że stosownie do przepisu art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) Naczelny sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie, innemu sądowi. Natomiast stosownie do art. 190 tej ustawy sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny.
W przedmiotowej sprawie stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania nie różni się od ustaleń dokonanych przy pierwotnej kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2006r. skarżący oświadczył, że dołączone do akt administracyjnych orzeczenia komisji lekarskich: Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w O. oraz Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. są jedynymi wydanymi w sprawie w zakresie określenia niezdolności skarżącego do służby w Policji. Zatem w sprawie bezspornym jest, iż G. W. jest inwalidą trzeciej grupy, całkowicie niezdolnym do służby w Policji. Bezspornym jest również, iż został mu udzielony urlop wypoczynkowy w okresie od 7 do 29 października 2002r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż datą powstania trwałej niezdolności skarżącego do służby jest data wydania orzeczenia przez komisję lekarską I stopnia tj. 4 października 2002r.
Wprawdzie udzielając urlopu wypoczynkowego przełożony skarżącego policjanta nie posiadał wiadomości o stwierdzeniu przez Wojewódzką Komisję Lekarską w dniu 4.10.2002r. trwałej niezdolności do służby w Policji, przy czym stwierdzona przez WKL trwała niezdolność G. W. została w trybie odwoławczym zatwierdzona orzeczeniem OKL MSWiA w K. z dnia 17 grudnia 2002r., jednakże po uzyskaniu orzeczenia komisji lekarskiej I stopnia przełożony w stosunku do skarżącego nie podjął żadnych działań mających na celu wypełnienie obowiązków nałożonych na przełożonego policjanta przepisami prawa. Zgodnie bowiem z § 23 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2 września 2002r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz. u. z 2002r.,Nr 151,poz.1261) przełożony w sprawach osobowych po otrzymaniu orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby policjanta niezwłocznie zwalnia go od zajęć służbowych do dnia zwolnienia ze służby. Dodatkowo przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. z 2002r., Nr 81, poz. 740 ze zm.) zakazuje udzielania urlopu wypoczynkowego w określonych w tym przepisie wypadkach, a mianowicie w okresie: czasowej niezdolności do służby, zwolnienia od zajęć służbowych lub zawieszenia w czynnościach służbowych. Istniały więc prawne przesłanki do zwolnienia skarżącego od zajęć służbowych, a przełożony zobowiązany był to uczynić niezwłocznie po uzyskaniu orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O. w dniu 11 października 2002r.
G. W. o braku możliwości stawiennictwa do służby został pisemnie powiadomiony w dniu 30 października 2002r., a więc po upływie przyznanego mu urlopu wypoczynkowego. Równocześnie organ administracyjny I instancji w rozkazie personalnym z dnia [...] anulował skarżącemu urlop wypoczynkowy w dniach 7 – 29 października 2002r. odpowiednio zwiększając kwotę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe, a tego rodzaju działania przełożonych nie można uznać za prawidłowe. Nie istniały żadne przeszkody, aby G. W. został zwolniony od zajęć służbowych niezwłocznie po uzyskaniu przez przełożonego informacji o wydaniu przez komisję lekarską orzeczenia o trwałej niezdolności do służby policjanta, mimo jego przebywania na urlopie wypoczynkowym. Brak działań przełożonego sprawił, że G. W. zakładał, że pełnoprawnie wykorzystuje urlop wypoczynkowy przyznany mu w spornym okresie. Istniała bowiem w świetle art. 83 ustawy o Policji niewykorzystana przez przełożonego możliwość odwołania funkcjonariusza z urlopu wypoczynkowego. Podkreślić należy, że policjant może zostać odwołany z urlopu wypoczynkowego z ważnych względów służbowych, co powoduje, że nawet w czasie przebywania na urlopie wypoczynkowym policjant musi być przygotowany do pełnienia służby w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności. Tym bardziej wskazane było w stosunku do skarżącego niezwłoczne zwolnienie go od zajęć służbowych, w sytuacji powzięcia wiadomości o przesłankach uniemożliwiających pełnienie przez niego służby w Policji.
Podstawą prawną zwolnienia skarżącego ze służby stanowił art. 41 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o Policji. Zgodnie z art. 43 ust. 1 tej ustawy zwolnienie policjanta na powyższej podstawie nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby.
Okoliczność wykorzystania przez skarżącego urlopu wypoczynkowego ma wpływ na ustalenie ochronnego okresu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o policji. W przedmiotowej sprawie przepis ten został naruszony, gdyż skarżący w istocie zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby dniem 30 października 2002r. a ze służby został zwolniony z dniem 31 lipca 2002r.
Reasumując należy stwierdzić, że zwolnienia dokonano z naruszeniem cyt. przepisu ustawy, gdyż przepis ten nie może być interpretowany w sposób rozszerzający i nie pozwala na łączenie urlopu wypoczynkowego z okresem przebywania na zwolnieniach lekarskich, ponieważ ścisła interpretacja art. 43 ust. 1 ustawy o policji prowadzi do wniosku, iż chodzi tutaj o nieprzerwany okres 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby.
Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 , natomiast rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i obejmują również konieczność ponownego określenia ekwiwalentu należnego zwalnianemu policjantowi oraz wysokości nagrody rocznej i odprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI