II SA/OP 469/06

II SA/Op 469/06 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-11-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Elżbieta Naumowicz /sprawozdawca/
Ewa Janowska
Krzysztof Bogusz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Janowska Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz – spr. Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 roku sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Gminy Popielów z dnia 29 grudnia 2005 r., nr XXX/248/2005 w przedmiocie regulaminu wynagradzania nauczycieli 1) stwierdza nieważność § 10, § 18 ust. 2 i 4, § 24, § 30, § 31 oraz § 32 zaskarżonej uchwały, 2) określa, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w części wskazanej w pkt 1 wyroku.
Uzasadnienie
Wojewoda Opolski, powołując się na przepis art. 93 ust. 1 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na uchwałę Rady Gminy Popielów Nr XXX/248/2005 z dnia 29 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: motywacyjnego, funkcyjnego, za wysługę lat, za warunki pracy oraz szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym i art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego Nr 43 z dnia 28 czerwca 2006 r. pod pozycją 1384. W §§ 1 i 2 tej uchwały Rada Gminy określiła zakres regulaminu oraz krąg osób, do których ma on zastosowanie, wskazując, że są nimi nauczyciele zatrudnieni w przedszkolach, szkołach podstawowych i gimnazjum prowadzonym przez Gminę Popielów, a także słowniczek pojęć "nauczyciel", "szkoła" oraz "dyrektor". W §§ 3-11, zawartych w rozdziale II, ustalono zasady przyznawania dodatku motywacyjnego nauczycielom oraz nauczycielom, którym powierzono funkcję dyrektora, uzależniając je od osiągnięć nauczyciela (§ 3), jakości świadczonej pracy (§ 4). Poza tym określono zasady ustalania wysokości stawki tego dodatku (§ 7) i różnicowania jej wysokości (§ 6), osoby uprawnione do przyznawania dodatku (§ 8), okres i zasady jego przyznania oraz wypłaty (§ 9-11). W § 10 określono sytuacje, w których nauczycielowi nie przysługuje prawo do dodatku motywacyjnego, wymieniając wśród nich okres przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia oraz pozostawania w stanie nieczynnym (ust. 1), a także sytuacje, w których nauczyciel traci prawo do tego dodatku do końca okresu, na jaki został przyznany, zaliczając do nich otrzymanie kary upomnienia lub nagany (ust. 2). Dalej, w rozdziale III, Rada Gminy przewidziała zasady ustalania wysokości dodatku funkcyjnego dla poszczególnych uprawnionych, tj. dla dyrektora szkoły (§ 13), dyrektora przedszkola (§ 14), dla nauczyciela wychowawcy (§ 15), nauczyciela pełniącego funkcje opiekuna stażu (§ 16), wskazując osoby uprawnione do przyznawania dodatku (§ 17) oraz warunki, zasady i terminy jego wypłaty (§ 18-20), określając przy tym w § 18 ust. 2 Regulaminu sytuacje, w których nie przysługuje dodatek funkcyjny, natomiast w ust. 4 stanowiąc, że otrzymanie dodatku, o którym mowa w § 13 i § 14 wyłącza prawo do dodatku, o którym mowa w § 15. W przepisach §§ 21, 22 i 21, objętych rozdziałem IV, ustalono zasady przyznawania dodatku za wysługę lat, natomiast w rozdziale V, obejmującym zapisy §§ 22-25 – dodatku za warunki pracy trudne, uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia, przewidując w § 23 wysokość do tego dodatku dla nauczycieli: prowadzących zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze z dziećmi i młodzieżą upośledzonymi umysłowo w stopniu głębokim (pkt 1), prowadzących indywidualne nauczanie dziecka zakwalifikowanego do kształcenia specjalnego (pkt 2), prowadzących zajęcia dydaktyczne w klasach łączonych w szkołach podstawowych (pkt 3) i prowadzących inne zajęcia niż wymienione w pkt 1-3 (pkt 4). W § 24 Rada Gminy zawarła zapis, że w razie zbiegu tytułów do dodatków określonych w § 23 nauczycielowi przysługuje prawo do jednego dodatku. W kolejnych regulacjach, zawartych w rozdziale VI uchwały, obejmującym §§ 26-33, uregulowano zasady ustalania i przyznawania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe (§ 26, § 28 i § 29) oraz godziny doraźnych zastępstw, stanowiąc w § 30, że "W określonej sytuacji szkoły nauczyciele mogą być zobowiązani przez dyrektora do zastępowania innego nauczyciela w czasie jego nieobecności, w ramach tzw. doraźnych zastępstw, za które przysługuje nauczycielowi wynagrodzenie jak za godziny ponadwymiarowe". Natomiast w § 31 ustalono, że wynagrodzenie za zrealizowane godziny doraźnych zastępstw nie przysługuje nauczycielom pełniącym w szkole lub przedszkolu funkcję dyrektora. Z kolei w § 32 postanowiono, że nauczycielowi będącemu opiekunem dzieci wyjeżdżających poza teren gminy na okres dłuższy niż 1 dzień na: wycieczkę, zieloną szkołę lub w celu wzięcia udziału w konkursie, występie artystycznym lub innej imprezie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, nie więcej niż za 3 godziny dziennie (pkt 1). Wynagrodzenie za jedną godzinę, o której mowa w pkt 1 ustala się dzieląc najwyższą stawkę wynagrodzenia zasadniczego, określonego dla nauczyciela mianowanego przez miesięczną liczbę godzin tygodniowo obowiązkowego wymiaru zajęć świetlicowych (pkt 2). Końcowymi regulacjami, zawartymi w rozdziale VII, Rada Gminy Popielów wskazała na uzgodnienie regulaminu z Zarządem Oddziału ZNP w Popielowie (§ 33), postanowiła o utracie mocy pięciu własnych uchwał z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie ustalenia regulaminów dotyczących wynagradzania nauczycieli (§ 34), powierzyła wykonanie uchwały Wójtowi Gminy (§ 35) oraz przyjęła, że uchwała podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego i wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2006 r. (§ 36).
W skardze wniesiono o "stwierdzenie nieważności zapisów § 18 ust. 4, § 24, § 30 wyrazów: § 19 wyrazów: "W określonej sytuacji szkoły nauczyciele mogą być zobowiązani przez dyrektora do zastępowania innego nauczyciela w czasie jego nieobecności (...), za które" oraz zapisów § 31 i § 32" powyższej uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa. Wojewoda Opolski zarzucił zaskarżonej uchwale sprzeczność z przepisem § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. Nr 22, poz. 181 ze zm.) w zakresie zapisu § 18 ust. 4, pozbawiającego dyrektora szkoły dodatku za wychowawstwo. Zdaniem skarżącego, dodatek funkcyjny przysługuje każdemu pełniącemu którąkolwiek z funkcji wymienionych w powołanym przepisie rozporządzenia, niezależnie od innych zadań jakie sprawuje. Skarżący organ stwierdził, że ograniczenie prawa do dodatku stanowi pozbawienie ustawowo przyznanego elementu wynagrodzenia, czym narusza akt wyższego rzędu, gdyż prawo do dodatku jest przypisane w drodze rozporządzenia do określonej funkcji, a gmina może różnicować jedynie jego wysokość. Poza tym w skardze zarzucono sprzeczność z art. 34 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela w zakresie postanowień § 24 zaskarżonej uchwały, ograniczających prawa nauczyciela w zakresie dodatków za warunki pracy. Skarżący organ wywiódł, że ustawowy przepis przewiduje, iż dodatek należy się nauczycielom za pracę zarówno w warunkach trudnych, jak i uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia, wskazując, że jeśli praca jest świadczona w części godzin w warunkach trudnych, a w innej części w warunkach uciążliwych albo szkodliwych dla zdrowia, dochodzi do zbiegu prawa do dodatków i nauczyciel nabywa prawo do otrzymania każdego z nich. Odnośnie zapisu § 30 zaskarżonej uchwały, definiującego pojęcie godziny doraźnego zastępstwa oraz określającego podmiot właściwy do przydzielenia takich godzin, skarżący organ stwierdził brak podstaw do wprowadzenia tej regulacji oraz istotne naruszenie prawa, podnosząc, iż przedmiotową kwestię reguluje art. 35 ust. 2a ustawy Karta Nauczyciela, natomiast przepis § 137 w związku z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908) zawiera zakaz powtarzania przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Poza tym Wojewoda opolski stwierdził, że określenie kto przydziela nauczycielom godziny doraźnych zastępstw, zawarte w zapisie "W określonej sytuacji szkoły nauczyciele mogą być zobowiązani przez dyrektora do zastępowania innego nauczyciela w czasie jego nieobecności (...), za które", stanowi wykroczenie poza kompetencje określone w art. 30 ust. 6 pkt 2 Karty Nauczyciela, upoważniającym i zobowiązującym radę gminy do określenia jedynie szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za te godziny, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności tego zapisu. Pozostały zakres § 30 zaskarżonej uchwały, zdaniem Wojewody, mieści się w upoważnieniu wynikającym z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. Analogiczny, skutkujący nieważnością, zarzut przekroczenia kompetencji sformułowany został przez skarżącego w odniesieniu do zapisu § 31 zaskarżonej uchwały. Wojewoda Opolski wskazał, iż kwestię doraźnych zastępstw regulują zapisy art. 35 ust 2a i 3 ustawy Karta Nauczyciela i nie wynika z nich kompetencja organu prowadzącego szkołę do pozbawiania dyrektorów szkół wynagrodzenia za godziny doraźnych zastępstw. Odnośnie zapisu § 32 skarżący organ podniósł, iż regulacja zawarta w ust. 2 tego przepisu narusza art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela, upoważniający organ prowadzący szkołę do określania wysokości i warunków wypłacania tylko takich składników, o jakich mowa w art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy Karta Nauczyciela. Skarżący wywodził, że przepis ten nie przewiduje za opiekę nad uczniami w sytuacjach wskazanych przez Radę Gminy dodatkowego wynagrodzenia dla nauczyciela, stąd Rada działała w sposób sprzeczny z prawem, wprowadzając przesłanki modyfikujące, które to przekroczenie ustawowej delegacji stanowi istotne naruszenie prawa. Niezależnie od tego skarżący organ stwierdził, iż czas pracy nauczyciela nie ogranicza się tylko do tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć, przewidywanego w art. 42 ust. 3, 4a i 7 ustawy Karta Nauczyciela, nie przekraczającego 40 godzin tygodniowo. W myśl ust. 2 pkt 2 tego artykułu nauczyciel w ramach obowiązany jest realizować inne czynności i zajęcia wynikające z zadań statutowych szkoły, a do takich zajęć należeć będzie opieka nad uczniami podczas wycieczek i innych wyjazdów. Skoro zadania te należą do ustawowo określonych obowiązków nauczyciela, Rada nie może przyznawać za takie czynności i zajęcia dodatkowego wynagrodzenia w trybie art. 30 ust. 6 pkt 3 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, przyjmując, że jest to inne świadczenie wynikające ze stosunku pracy. Dodatkowo Wojewoda Opolski podniósł, że przyjęta regulacja, przyznająca ryczałtowe wynagrodzenie w sytuacji, gdy wycieczka odbywać się będzie częściowo w dniu wolnym od pracy, naruszać będzie art. 42c ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela i § 10 rozporządzenia, zgodnie z którymi nauczyciel za zajęcia wykonywane w dniu wolnym od pracy otrzymuje inny dzień wolny od pracy, a w uzasadnionych przypadkach zamiast dnia wolnego - odrębne wynagrodzenie za każdą godzinę pracy obliczane jak za godzinę ponadwymiarową.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Popielów wniosła o umorzenie postępowania, powołując się na przepis art. 54 § 2 oraz 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazując, że uwzględniając w całości zarzuty skargi podjęła nową uchwałę w sprawie zmiany uchwały z dnia 29 grudnia 2005 r., którą uchylono zaskarżone przepisy, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Do odpowiedzi na skargę dołączono odpis uchwały Rady Gminy Popielów Nr XXXVI/304/2006 z dnia 20 lipca 2006 r., w której § 1 umieszczono zapis, iż w uchwale Nr XXX/248/2005 wykreśla się zapisy § 18 ust. 4, § 24, § 30, § 31, § 32, natomiast w § 3 postanowiono o wejściu w życie uchwały po upływie 14 dniu od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego.
W piśmie procesowym z dnia 11 sierpnia 2006 r. Wojewoda Opolski podał, że zaskarżona uchwała została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego Nr 43 z dnia 28 czerwca 2006 r. i weszła w życie z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2006, natomiast uchwała z dnia 20 lipca 2006 r. zostanie opublikowana. Poza tym, powołując się na pismo Gminy Popielów nr Or-0150/XXXVI/165/2006, Wojewoda Opolski wskazał, iż skarżona uchwała w okresie obowiązywania wywołała skutki prawne, wynikające z wykonania zakwestionowanego § 32 uchwały, w związku z czym podtrzymał zarzuty co do tego przepisu, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności. Ponadto stwierdził, iż wobec faktu, że po opublikowaniu uchwały zmieniającej wyeliminowane zostaną z obrotu prawnego pozostałe skarżone postanowienia uchwały z dnia 29 grudnia 2005 r., możliwe będzie umorzenie postępowania w pozostałym zakresie pod warunkiem, iż do momentu wejścia w życie uchwały zmieniającej nie wywołają one skutków prawnych. Kserokopię wskazanego w powyższym piśmie procesowym pisma Gminy Popielów z dnia 10 sierpnia 2006 r. skarżący przesłał do Sądu jako załącznik do pisma z dnia 16 sierpnia 2006 r. Z treści tego pisma wynikało, iż w 2006 r. na podstawie zapisów § 32 uchwały z dnia 29 grudnia 2005 r. zostały nauczycielom wypłacone wynagrodzenia w łącznej wysokości 2467,92 zł, natomiast zapisy § 18 ust. 4, § 24, § 30 oraz § 31 nie wywołały do chwili obecnej skutków prawnych.
Na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. pełnomocnik Wojewody Opolskiego podtrzymał zarzuty skargi oraz wyjaśnił, że zawarty w żądaniu skargi zwrot "§ 19 wyrazów" został tam wpisany omyłkowo przy przepisywaniu tekstu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 – 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne właściwe są do kontroli zgodności z prawem uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego oraz aktów organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego, uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż wyżej wymienione, a podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej oraz zgodności z prawem aktów nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że stosownie do treści art. 8 ust. 1 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego (Dz.U.1994 Nr 124 poz. 607) wszelka kontrola administracyjna działalności społeczności lokalnych może być dokonywana wyłącznie w sposób i w przypadkach przewidzianych w konstytucji lub w ustawie. Z ostatnio powołanym przepisem korespondują uregulowania zawarte w art. 147 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w myśl których sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie aktów organów gmin, przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), stosownie do którego nieważna jest uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego sprzeczna z prawem. Na podstawie argumentacji a contrario do postanowień art. 91 ust. 4 powołanej ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącego, iż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa, należy przyjąć, że każde "istotne naruszenie prawa" aktem organów gmin oznacza ich nieważność (por. Tadeusz Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne", Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 310). Wobec braku ustawowej definicji pojęcia "istotnych naruszeń prawa", w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano pogląd, że są to takie naruszenia prawa jak: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, przepisów wyznaczających podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić ponadto przyjdzie, że zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a., organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Akt wydany w trybie tego przepisu zastępuje akt zaskarżony do sądu administracyjnego. Uchylenie bądź zmiana uchwały przez organ gminy nie w każdym jednak przypadku czyni postępowanie sądowoadministracyjne bezprzedmiotowym. Uchylenie albo zmiana uchwały przez organ gminy inną uchwałą ma bowiem charakter konstytutywny, a zatem wywołuje skutek na przyszłość (ex nunc). Tym samym przerywa wywoływanie przez tę uchwałę skutków prawnych jedynie od daty wejścia w życie uchwały uchylającej, natomiast stwierdzenie nieważności uchwały znosi jej skutki od samego początku (ex tunc). Zważywszy na treść art. 42 powołanej ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 2 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz. 718 ze zm.), w myśl których ogłaszanie aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe a akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w wojewódzkich dziennikach urzędowych, wchodzą w życie po upływie czternastu dni od daty ich ogłoszenia, chyba że dany akt określi termin dłuższy, uznać należało, że zaskarżona uchwała weszła w życie z dniem 13 lipca 2006 r. i w części zakwestionowanej przez Wojewodę Opolskiego pozostawała w obiegu prawnym do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie uchwały ją zmieniającej, którą wyeliminowano wszystkie wskazane w skardze zapisy, tj. § 18 ust. 4, § 24, § 30, § 31 i § 32 zaskarżonej uchwały. Uchwała zmieniająca ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego Nr 55 z dnia 18 sierpnia 2006 r., pod pozycją 1724, i weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia tj. od 2 września 2006 r. Zaskarżona uchwała, w okresie jej obowiązywania od 13 lipca 2006 r. do 1 września 2006 r. w pierwotnym brzmieniu, wywołała przy tym skutki prawne polegające na tym, że w oparciu o jej uregulowania, wynikające z zakwestionowanego § 32, wypłacone zostały nauczycielom wynagrodzenia w łącznej wysokości 2467,92 zł. Ta okoliczność czyni uzasadnionym przeprowadzenie kontroli legalności zaskarżonej uchwały przez Sąd, pomimo uchylenia jej w zaskarżonej części przez Radę Gminy.
Ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały poprzedzić należy jeszcze jedną istotną uwagą, dotyczącą zakresu kognicji sądu administracyjnego, wynikającego z art. 134 § 1 P.p.s.a., w myśl którego sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Odczytując ten przepis w powiązaniu z wcześniej powołanymi art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych uznać należy, że sąd ten jest uprawniony do oceny wszystkich uregulowań zawartych w zaskarżonej uchwale pod kątem ich zgodności z prawem obowiązującym w dacie wydania tego aktu, a nie tylko tych przepisów, które zostały zakwestionowane przez organ nadzoru.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały Rady Gminy Popielów Nr XXX/248/2005 z dnia 29 grudnia 2005 r. sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość stawek oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków: motywacyjnego, funkcyjnego, za wysługę lat, za warunki pracy oraz szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw należy mieć na uwadze, że została ona podjęta została na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 118, poz. 1112 ze zm.). Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, z którym należy się zidentyfikować, regulaminy wydane na podstawie tego przepisu stanowią akty prawa miejscowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 3149/01, System Informacji Prawnej LEX nr 133864). Z tego względu należą one do aktów, które Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Takie zaliczenie pociąga za sobą konsekwencje w postaci konieczności odnoszenia do nich (i spełniania przez nie) wszystkich zasad charakteryzujących tworzenie i obowiązywanie systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, przede wszystkim zaś zasady prymatu ustawy w hierarchii aktów prawnych i zasady, że wszelkie inne akty prawotwórcze mogą być stanowione wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie(por. D. Dąbek: "Prawo miejscowe samorządu terytorialnego", Oficyna Wydawnicza Branta, Bydgoszcz -Kraków 2003, s. 58). W stosunku do aktów prawa miejscowego zasady te wyraża art. 94 Konstytucji RP, który stanowi, że organy samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Upoważnienie to może przybrać postać delegacji generalnej albo szczególnej. Na podstawie delegacji ogólnej stanowione są akty porządkowe i ustrojowo-organizacyjne, natomiast na podstawie delegacji szczególnej - akty prawa miejscowego o charakterze wykonawczym. Najczęściej upoważnienie szczegółowe dotyczy materii, która jest ogólnie uregulowana w ustawie, a organom terenowym pozostawione zostaje uregulowanie kwestii szczegółowych. Akt prawa miejscowego ma w tym przypadku charakter dopełniający do regulacji ustawowej. Przepisy obowiązującego prawa zawierają dużą liczbę upoważnień do stanowienia aktów prawa miejscowego przez organy samorządu terytorialnego. W tej grupie mieszczą się również uregulowania zawarte w ustawie Karta Nauczyciela, która w art. 30 ust. 1 określa składniki wynagrodzenia, do jakich należą: 1) wynagrodzenie zasadnicze; 2) dodatki: za wysługę lat, motywacyjny, funkcyjny oraz za warunki pracy; 3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw; 4) nagrody i inne świadczenia wynikające ze stosunku pracy. Przepis art. 30 ust. 6 tej ustawy zawiera natomiast upoważnienie nakładające na organ prowadzący szkołę, będący jednostką samorządu terytorialnego radę gminy obowiązek corocznego uchwalenia regulaminu, określającego dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego:1) wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33 i 34; 2) szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3; 3) wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach - w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w ust. 3 i 4. Analiza treści przytoczonego wyżej przepisu prowadzi do wniosku, iż zawiera on szczegółowe upoważnienie ustawowe, określające materię, jaką pozostawiono szczegółowemu uregulowaniu w drodze aktu prawa miejscowego. Nie stwarza ono po stronie organu uprawnienia ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przytoczonym przepisie ani też do podejmowania regulacji w sposób odmienny niż wskazane przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wyjście poza zakres delegacji ustawowej. W tym kontekście zakwestionować należało, w ocenie Sądu, uregulowania zawarte w § 10 ust. 1 regulaminu, określające, że dodatek motywacyjny nie przysługuje w czasie przebywania nauczyciela na urlopie dla poratowania zdrowia oraz pozostawania w stanie nieczynnym. Okoliczności wymienione § 10 ust. 1 regulaminu dotyczą sytuacji, w których kwestia uprawnień do wynagrodzenia została już szczegółowo unormowana przepisami powszechnie obowiązującymi. Zgodnie z art. 73 ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela, nauczyciel w okresie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym dodatków socjalnych, o których mowa w art. 54. Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 6 tej ustawy nauczyciel przeniesiony w stan nieczynny zachowuje prawo do comiesięcznego wynagrodzenia zasadniczego oraz prawo do innych świadczeń pracowniczych, w tym dodatków socjalnych, o których mowa w art. 54, do czasu wygaśnięcia stosunku pracy. Ustawodawca szczegółowo określił zatem składniki wynagrodzenia, jakie przysługują nauczycielowi korzystającemu z urlopu dla poratowania zdrowia oraz pozostającemu w stanie nieczynnym. Żaden z powołanych przepisów nie uprawnia nauczyciela do dodatku motywacyjnego. Z tego względu analizowana regulacja zamieszczona w regulaminie wkracza w materię ustawową, potwierdzając w zasadzie stan prawny wynikający z przepisów powszechnie obowiązujących, co rzutuje na jej ocenę jako niedopuszczalnej, a przez to istotnie naruszającej prawo. Tak samo ocenić należało unormowanie zawarte w § 10 ust. 2 regulaminu, w którym Rada Gminy postanowiła, że nauczyciel traci automatycznie prawo do dodatku motywacyjnego do końca okresu, na który dodatek został przyznany w razie otrzymania kary upomnienia lub nagany. Dodatek motywacyjny, jeśli zostanie przyznany, stanowi integralną część wynagrodzenia nauczyciela (art. 30 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela), przysługuje nauczycielowi wraz z wynagrodzeniem zasadniczym i ma z reguły charakter okresowy. W § 9 ust. 1 regulaminu określono zresztą, że dodatek ten jest przyznawany na okres powyżej jednego miesiąca do końca roku szkolnego. Natomiast uregulowanie zawarte w § 10 ust. 2 uchwały odnosi się do sytuacji ukarania nauczyciela karami porządkowymi, o jakich mowa w art. 108 § 1 Kodeksu pracy, który to przepis ma zastosowanie z mocy art. 75 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela. Zaznaczyć należy, że katalog kar, jakie mogą być nakładane na nauczyciela, został określony w art. 75 i 76 ustawy Karta Nauczyciela oraz w art. 108 Kodeksu pracy i ma on charakter zamknięty. W art. 108 § 2 i 3 Kodeksu pracy uregulowano sytuacje, w których może zostać nałożona dodatkowa kara pieniężna oraz określono precyzyjnie dopuszczalną wysokość tej kary stanowiąc, że za jedno przekroczenie nie może być ona wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika, a łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1-3 Kodeksu pracy. Wśród kar wskazanych w wymienionych przepisach brak jest natomiast kary polegającej na pozbawieniu dodatku motywacyjnego lub któregokolwiek z dodatków, jakie przysługują nauczycielowi. Ewentualne rozszerzenie tego katalogu w drodze aktu prawa miejscowego wymagałoby wyraźnej delegacji ustawowej, a taka delegacja z pewnością nie wynika z normy kompetencyjnej zawartej w art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela. W pkt 1 tego przepisu ustawodawca upoważnił organ prowadzący szkołę wyłącznie do określania wysokości stawek dodatku motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz szczegółowych warunków przyznawania tych dodatków, co z pewnością nie uprawnia ani do określania sytuacji, w których następuje ich pozbawienie ani tym bardziej nie upoważnia do stanowienia dodatkowego katalogu kar. Uregulowanie zawarte w § 10 ust. 2 regulaminu, polegające na pozbawieniu dodatku motywacyjnego do końca okresu, na jaki został przyznany, stanowi w istocie dodatkową karę pieniężną, w związku z czym w sposób ewidentny wykracza poza upoważnienie zawarte w art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela, nie odpowiada zatem wymogom, jakie stawiane są przepisom prawa powszechnie obowiązującego, co musiało skutkować stwierdzeniem jego nieważności przez Sąd. Nie można przy tym nie zauważyć, iż dolegliwość tej kary i łączna jej wysokość byłaby zróżnicowana w zależności od tego, czy kara nałożona zostałaby na początku, czy tez pod koniec roku szkolnego. Analogiczne zarzuty, jak przedstawione dotychczas, postawić należy unormowaniom odnoszącym się do dodatku funkcyjnego, zawartym w § 18 ust. 2 regulaminu, który obejmuje punkty 1-5. W przepisie tym Rada Gminy Popielów wskazała okoliczności, w których nie przysługuje ten rodzaj dodatku, wymieniając – poza omówionymi już wyżej sytuacjami przebywania nauczyciela na urlopie dla poratowania zdrowia (pkt 2) oraz pozostawania w stanie nieczynnym (pkt 3) – również nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy (pkt 1). Ostatnio wymienioną sytuację reguluje przepis art. 80 zdanie drugie Kodeksu pracy, który ma zastosowanie poprzez art. 91c ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, stanowiący, że za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią. Z tego względu uregulowanie zawarte w § 18 ust 2 pkt 1 regulaminu niedopuszczalnie wkracza w powyższe unormowania ustawowe. Poza tym w § 18 ust. 2 pkt 4 i 5 regulaminu postanowiono o utracie prawa do dodatku funkcyjnego na okres trzech miesięcy w razie otrzymania upomnienia lub nagany oraz w razie naruszenia dyscypliny budżetowej. Uregulowania te, jako stanowiące dodatkowe kary pieniężne, wykraczają poza delegację ustawową i pozostają w sprzeczności z aktem wyższego rzędu, jakim jest ustawa, co wykazano już wyżej. Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, że w dotychczasowym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wielokrotnie przypominano, że - w myśl art. 94 Konstytucji RP - ustawa stanowi zarówno podstawę wydania aktu prawa miejscowego, jak i określa jego granice przedmiotowe. Konsekwentnie też akcentowano, iż upoważnienie nie może opierać się na domniemaniu objęcia swym zakresem materii w nim niewymienionych, nie podlega wykładni rozszerzającej ani celowościowej. Oczywiste jest także, że akt prawa miejscowego nie może być sprzeczny z aktem ustawodawczym, z którego wynika delegacja i na podstawie którego został wydany. Kierując się powyższą normą konstytucyjną oraz wskazaniami Trybunału Konstytucyjnego w zakresie prawidłowego wykonania delegacji ustawowej, należy dojść do wniosku, że omówione wyżej postanowienia regulaminu nie tylko zostały wydane poza zakresem upoważnienia ustawowego, a tym samym są niezgodne z art. 94 Konstytucji RP, lecz także są niespójne z treścią ustawy. Tego rodzaju wadliwości stanowią o istotnym naruszeniu prawa i powodują konieczność stwierdzenia przez Sąd nieważności wymienionych regulacji.
Dokonując dalszej oceny zaskarżonej uchwały, Sąd zgodził się z argumentacją Wojewody Opolskiego, że poza kompetencje określone w art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela wykraczają uregulowania zawarte w § 18 ust. 4, § 24, § 30, § 31 i § 32 regulaminu, co skutkuje ich nieważnością. Odnośnie pierwszego z wymienionych zapisów, stanowiącego o wyłączeniu prawa do dodatku za wychowawstwo w razie otrzymywania dodatku funkcyjnego, podzielić należy argumentację skargi, że uregulowanie to stanowi pozbawienie elementu wynagrodzenia. Na mocy delegacji ustawowej, zawartej w art. 30 ust. 5 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania uprawniony został do określenia, w drodze rozporządzenia, wykazu stanowisk oraz sprawowanych funkcji uprawniających nauczyciela do dodatku funkcyjnego. W wykonaniu tej delegacji wydane zostało przez Ministra Edukacji Narodowej i Sportu rozporządzenie z dnia 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagrodzenia za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. Nr 22, poz. 181 ze zm.). Określono w nim stanowiska i funkcje, z którymi wiąże się uprawnienie do uzyskania dodatku funkcyjnego (§ 5 rozporządzenia). Na tle tego uregulowania oraz treści normy kompetencyjnej wynikającej z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela należy stwierdzić, że upoważnienie ustawowe uprawnia organ prowadzący szkołę do określenia wysokości stawek dodatku funkcyjnego oraz określenia warunków przyznawania tego dodatku, przypisanego do określonych stanowisk, jakimi są stanowiska dyrektorów oraz wicedyrektorów szkół i przedszkoli i inne stanowiska kierownicze oraz funkcje: wychowawcy klasy, doradcy metodycznego lub nauczyciela-konsultanta i opiekuna stażu. Omawiana kompetencja uchwałodawcza organu prowadzącego szkołę nie dotyczy z pewnością określania uprawnień do dodatku funkcyjnego, poprzez jego pozbawienie w razie zbiegu uprawnień w związku z jednoczesnym zajmowaniem stanowiska dyrektora szkoły i pełnieniem funkcji wychowawcy. Uprawnienie to mieści się raczej w normie kompetencyjnej z art. 30 ust. 5 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela. Zwrócić należy przy tym uwagę, że zawarte w powołanym rozporządzeniu wyliczenie stanowisk i funkcji uprawniających do dodatku jest wyliczeniem rozłącznym. Z tych względów powyższy zapis regulaminu, wydany z przekroczeniem normy kompetencyjnej, należało ocenić jako istotnie naruszający prawo. W podobny sposób, w świetle uregulowania wynikającego z art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela, ocenić trzeba zapis § 24 regulaminu, w myśl którego w razie zbiegu tytułów do dodatków za warunki pracy określonych w § 23 regulaminu nauczycielowi przysługuje prawo do jednego dodatku. W § 23 regulaminu określono, które z zajęć prowadzonych przez nauczyciela, wymienionych w punktach 1-4 kwalifikują do uzyskania przez nauczyciela dodatku za warunki pracy w wysokości odpowiednio 15%, 20%, 5% oraz 1% stawki godzinowej wynagrodzenia zasadniczego za każdą zrealizowaną godzinę. W świetle powyższego uregulowania oczywistym jest, że nauczyciel nie może realizować jednocześnie w tym samym czasie zajęć kwalifikowanych do różnych stawek, w związku z czym nie może być mowy o zbiegu dodatków. Możliwa jest natomiast sytuacja, gdy nauczyciel w kolejnych godzinach prowadzi zajęcia kwalifikujące do różnych stawek dodatku, jednak wówczas, zdaniem Sądu, również nie następuje zbieg dodatków, skoro dodatek nie dotyczy tej samej godziny zajęć. Zapis zawarty w § 24 regulaminu wskazuje na przyjęcie przez Radę Gminy Popielów odmiennego stanowiska, sprowadzającego się do możliwości zbiegu po stronie tego samego nauczyciela uprawnień do różnych rodzajów dodatków. Przyjęcie takiej tezy skutkowało sformułowaniem zapisu prowadzącego w istocie do ograniczenia prawa nauczyciela w zakresie dodatków za warunki pracy. Zapis ten z kolei, co słusznie zauważył skarżący organ, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 34 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela, który stanowi, że nauczycielom pracującym w trudnych, uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia warunkach przysługuje z tego tytułu dodatek za warunki pracy. W związku z takim stanowiskiem, jakie również zaprezentowano w skardze, zakładającym możliwość zbiegu prawa do dodatków w razie świadczenia pracy w części godzin w warunkach trudnych, a w innej części w warunkach uciążliwych albo szkodliwych dla zdrowia, podkreślić należy, że zapisy § 23 pkt 1-3 regulaminu odnoszą się do prac określonych w § 8 pkt 7, 8 i 10 powołanego już wyżej rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r., wydanego na podstawie delegacji z art. 34 ust. 2 ustawy Karta Nauczyciela, w którym określono enumeratywnie, jakie zajęcia prowadzone przez nauczycieli należy uważać za pracę wykonywaną w trudnych warunkach. W § 9 rozporządzenia określono natomiast rodzaje zajęć prowadzonych w warunkach uciążliwych. Z kolei w art. 34 ust. 3 ustawy karta Nauczyciela zawarta została delegacja dla ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia, w drodze rozporządzenia, wykazu prac wykonywanych w warunkach szkodliwych dla zdrowia, stanowiących podstawę do przyznania z tego tytułu dodatku. Z normy kompetencyjnej zawartej w art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Karta Nauczyciela nie wynika uprawnienie organu prowadzącego szkołę do pozbawiania nauczyciela dodatku za pracę w warunkach określonych w art. 34 ust. 1 tej ustawy, w związku z czym należało uznać, że uregulowanie zawarte w § 24 regulaminu podjęte zostało z przekroczeniem delegacji ustawowej i jako takie istotnie narusza prawo, co z kolei skutkuje koniecznością stwierdzenia jego nieważności.
Odnośnie dalszych zapisów regulaminu, zawartych w § 30 i § 31, a dotyczących doraźnych zastępstw, wskazać trzeba, że uregulowanie zawarte w pierwszym z wymienionych przepisów jest wadliwe z dwóch powodów: po pierwsze - w sposób ewidentny wykracza poza normę kompetencyjną zawartą w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela. Przepis ten upoważnia organ prowadzący szkołę do ustalenia w ramach regulaminu jedynie szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw. Mieści się tu zatem jedynie kompetencja do ustalania warunków i wypłacania (wydawania) należnych kwot, a nie upoważnienie do określenia osoby przydzielającej doraźne zastępstwa. W tym zakresie zgodzić należy się z zarzutami skargi, że bez podstawy prawnej Rada Gminy Popielów określiła kompetencje dyrektora. Poza tym w art. 35 ust. 2a i ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela ustawodawca zawarł precyzyjną definicję godziny doraźnego zastępstwa i określił, że wynagrodzenie za godziny doraźnych zastępstw wypłaca się według stawki osobistego zaszeregowania nauczyciela, z uwzględnieniem dodatku za warunki pracy. Unormowanie to należy uznać za wyczerpujące, w związku z czym skład orzekający w niniejszej sprawie przyjął, wbrew stanowisku Wojewody Opolskiego, iż odmienne uregulowanie tej kwestii w regulaminie stanowi wykroczenie poza delegację ustawową i pozostaje w sprzeczności z aktem wyższego rzędu, jakim jest ustawa. Taką wadliwość zakwalifikować trzeba do istotnych naruszeń prawa, co skutkuje koniecznością stwierdzenia nieważności zapisu § 30 zaskarżonej uchwały w całości.
Podobne zarzuty do tych, które postawiono postanowieniom § 30 regulaminu, dotyczą także § 31 zaskarżonej uchwały. Zawarte tam zapisy odnośnie braku prawa dyrektorów szkół i przedszkoli do wynagrodzenie za zrealizowane godziny doraźnych zastępstw wykraczają oczywiście poza upoważnienie zawarte w art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela, z którego to przepisu nie wynika kompetencja organu prowadzącego szkołę do stanowienia o pozbawieniu którejkolwiek z grup nauczycieli, w tym również i dyrektorów szkół, wynagrodzenia za godziny doraźnych zastępstw. Zasadnie skarżący stwierdził ponadto, iż uregulowanie dotyczące wynagrodzenia za godziny nadliczbowe wynika z art. 35 ust. 2a i ust. 3 Karty Nauczyciela.
Oceniając nadal zaskarżoną uchwałę w świetle przepisów ustawy Karta Nauczyciela i pod kątem delegacji zawartej w art. 30 ust. 6 tej ustawy stwierdzić przyjdzie, iż również zapisy § 32 regulaminu nie spełniają wymogu zgodności z zakresem przedmiotowym upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 30 ust. 6 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela. Podkreślić trzeba, że delegacja ustawowa, o której mowa w ostatnio powołanym przepisie ustawy, dotyczy wyłącznie określania przez organ prowadzący szkołę wysokości i warunków wypłacania tylko tych składników, jakie zostały wymienione w art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy Karta Nauczyciela, a zatem nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. W tym katalogu nie mieści się z całą pewnością ustalenie dodatkowego wynagrodzenia z tytułu opieki nad dziećmi podczas wycieczek szkolnych i innych wyjazdów poza teren gminy, jaką zamieszczono w § 32 ust. 1 regulaminu. W istocie w analizowanym zapisie regulaminu Rada Gminy Popielów uregulowała prawo do dodatkowego świadczenia pieniężnego za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, niedopuszczalnie modyfikując zapisy ustawy i przekraczając normę kompetencyjną do stanowienia prawa miejscowego. W pełni należy bowiem podzielić te zarzuty skargi, wedle których opieka nad uczniami podczas wycieczek i innych wyjazdów należy do zakresu ustawowych obowiązków nauczyciela, wynikających z art. 42 ust. ust. 2 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela, z którymi nie wiąże się prawo do dodatkowego, poza wynikającym z przepisów ustawy, wynagrodzenia. Poza tym regulacja, na podstawie której możliwe jest obliczenie wynagrodzenie za zajęcia dydaktyczne, wychowawcze lub opiekuńcze, wykonywane w dniu wolnym od pracy, zawarta została w art. 42c ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela, w którym ustawodawca określił, że za ten czas nauczyciel otrzymuje inny dzień wolny od pracy, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach zamiast dnia wolnego otrzymuje odrębne wynagrodzenie, w wysokości ustalonej w sposób określony w przepisach wykonawczych. Takim przepisem jest niewątpliwie § 10 powoływanego już rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2005 r., który określa, że w sytuacji realizowania przez nauczycieli opisanych wyżej zajęć w dniu wolnym od pracy, jeśli nie otrzymują za ten dzień innego dnia wolnego, przysługuje odrębne wynagrodzenie za każdą godzinę pracy obliczane jak za godzinę ponadwymiarową. W tym kontekście zapis § 32 ust. 2 Regulaminu, dotyczący sposobu ustalenia dodatkowego wynagrodzenia za czas wycieczki odbywającej się częściowo w dniu wolnym od pracy, dodatkowo pozostaje w sprzeczności z zapisem ustawowym.
W konkluzji stwierdzić przyjdzie, że Sąd uznał zasadność skargi Wojewody Opolskiego, podzielając argumentację w niej zawartą. Z treści normy kompetencyjnej określonej w art. 30 ust. 6 ustawy Karta Nauczyciela nie wynika, by organ prowadzący szkołę, jakim w niniejszej sprawie była Rada Gminy Popielów, posiadał uprawnienia do stanowienia w zakresie określonym we wskazanych w skardze zapisach § 18 ust. 4, § 24, § 30, § 31 i § 32 zaskarżonej uchwały. Uregulowania te, jak również uregulowania zawarte w § 10 i § 18 ust. 2 regulaminu zostały podjęte z naruszeniem prawa, polegającym na przekroczeniu ustawowej kompetencji do podjęcia uchwały w powyższym zakresie, które to naruszenie należało uznać za istotne, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej wskazane wyżej zapisy. Końcowo należy jeszcze odnotować dostrzeżoną przez Sąd wadliwość dotyczącą redakcji zaskarżonej uchwały, polegającą na podwójnej numeracji przepisów § 21 oraz § 22 regulaminu. Stanowi to uchybienie formalne w zakresie dbałości organu stanowiącego prawo miejscowe o staranność i poprawność legislacji, nie może jednak zostać uznane za istotne naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności dotkniętych nim zapisów.
Z przedstawionych wyżej względów, na mocy art. 147 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 1 wyroku.
Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparte jest o art. 152 tej ustawy.