II SA/Op 461/05

II SA/Op 461/05 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Grażyna Jeżewska
Krzysztof Bogusz /sprawozdawca/
Teresa Cisyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Cisyk sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie asesor sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącej M. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. P. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] utrzymująca w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję tegoż organu z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.
Wydanie tych orzeczeń poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu.
Wnioskiem z dnia 30 września 2002 r. M. P. wystąpiła do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Decyzją z dnia 15 listopada 2002 r., nr [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ), umorzył postępowanie w sprawie przyznania M. P. uprawnień kombatanckich. Organ stwierdził, iż postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt złożenia wniosku po upływie ustawowego terminu.
Decyzja ta został zaskarżona przez stronę, która wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Uzasadniając wniosek podniosła, że w grudniu 1939 r. cała jej rodzina została wysiedlona z rodzinnego domu. Rodziców wywieziono na przymusowe roboty, natomiast skarżąca wraz z bratem przebywała w obozie, następnie została przewieziona do administrowanego przez Niemców domu dziecka w T. Rozłąka z rodzicami negatywnie wpłynęła na zdrowie i psychikę skarżącej, dlatego też – w jej odczuciu – powinna być uznana za osobę represjonowaną.
W dniu 10 stycznia 2003 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zawiesił toczące się w niniejszej sprawie postępowanie, uznając, iż rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia prawnego w przedmiocie zgodności z Konstytucją RP art. 22 ust. 3 cyt. wyżej ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...), stanowi zagadnienie wstępne o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Po podjęciu postępowania, decyzją z dnia 30 maja 2003 r. o numerze [...], Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił decyzję z dnia 15 listopada 2002 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego i odmówił przyznania M. P. uprawnień kombatanckich. Rozstrzygnięcie oparto o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 22 ust. 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach (...) oraz przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ).
Organ ustalił, że M. P. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu uwięzienia w obozie hitlerowskim, dołączając zaświadczenie z Archiwum Państwowego w Ł., potwierdzające osadzenie w obozie w G. Z powołaniem się na art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach (...) oraz przepisy rozporządzenia w sprawie określenia miejsc odosobnienia (...), organ wyjaśnił, iż obóz w G. nie został uznany za miejsce odosobnienia, w którym pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny.
M. P. wniosła od tych orzeczeń skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu, który w trybie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
Wyrokiem z dnia 25 stycznia 2005 r. w sprawie II SA/Wr 2335/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżone decyzje z dnia 15 listopada 2002 r., nr [...] i z dnia 30 maja 2003 r., nr [...] i zważył, iż z uwagi na niedochowanie terminu określonego art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach organ pierwszej instancji umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem M. P. Organ odwoławczy, uwzględniając treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r., którym za sprzeczny z Konstytucją RP uznano art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, uchylił zaskarżone orzeczenie i odmówił przyznania M. P. uprawnień kombatanckich, gdyż w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kombatantach.
Opisane wyżej rozstrzygnięcia organów administracji obu instancji są wadliwe. Odmowa przyznania przez organ odwoławczy uprawnień kombatanckich, w sytuacji umorzenia postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji, prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności z art. 78 zd. 1 i art.15 k.p.a.
Sąd rozpoznający tamtą sprawę podniósł też, że podziela pogląd doktryny, iż zasada, o której mowa, polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a to z kolei oznacza, że organy pierwszej i drugiej instancji winny prowadzić postępowanie tożsame pod względem podmiotowym i przedmiotowym.
Sąd ten podniósł dalej, że oceny słuszności żądania M. P. dokonał wyłącznie organ drugiej instancji, co stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności. Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pominął fakt, iż przed organem pierwszej instancji nie toczyło się postępowanie, którego celem było wydanie orzeczenia w przedmiocie uprawnień kombatanckich. Inaczej mówiąc, organ ten nie orzekał o istocie sprawy, bowiem nie wypowiedział się w kwestii praw skarżącej, nie dokonał oceny stanu faktycznego w kontekście ustawowych przesłanek normujących zagadnienie uprawnień kombatanckich. Decyzję swą oparł wyłącznie na przesłance formalnej, czyli niedochowaniu terminu do złożenia wniosku. W tych okolicznościach uprawniony jest zarzut – zdaniem tamtego Sądu – że rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy kwestii uprawnień skarżącej nie tylko przesądza o złamaniu zasady dwuinstancyjności, lecz także stanowi pogwałcenie podstawowych praw i gwarancji procesowych strony. Popełnienie powyższego naruszenia prawa czyni niemożliwym wypowiadanie się przez Sąd na temat kwestii merytorycznych.
Ponadto Sąd zarzucił zaskarżonej decyzji inne istotne wady. W szczególności uchybiając art. 107 §1 i 3 k.p.a., organ nie zawarł w swym rozstrzygnięciu wszystkich koniecznych elementów. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej nie zostało poparte żadnymi wywodami, nie podano uzasadnienia prawnego i faktycznego takiego rozstrzygnięcia.
Końcowo Sąd ten zważył, że uchylenie zaskarżonej decyzji powoduje, iż powraca do obrotu prawnego decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 listopada 2002 r. Konieczność uchylenia także tej decyzji wynika z faktu, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 kwietnia 2003 r. orzekł o niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, tj. art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach.
Z tego też względu – zdaniem Sądu rozpoznającego tamtą sprawę –należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji, opierając się na przepisie art. 145 §1 pkt 1 lit. b oraz art. 135 p.s.a.
W dniu 25 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał także skargę M. P. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 28 lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz poprzedzające je postanowienie tegoż organu z dnia 10 stycznia 2003 r., nr [...]. W sprawie tej prowadzonej pod sygnaturą II SA/Wr 605/03 podkreślił, że art. 97 par 1 pkt 4 k.p.a. jest podstawą obligatoryjnego zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zwrócono uwagę że musi istnieć związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W braku takiego związku zawieszenie postępowania na wskazanej podstawie nie jest dopuszczalne. Sąd ten podkreślił także, że wystąpienie Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność przepisu art. 22 ust 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją RP nie stanowi zagadnienia wstępnego dla organów administracji publicznej orzekających na podstawie tego przepisu.
Wreszcie Sąd rozpoznający tamtą sprawę powołał ten argument, że ewentualne orzeczenie o niezgodności przepisu aktu prawnego z Konstytucją winno być przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania prowadzonego w trybie art. 145a k.p.a.
Po zwrocie akt opisanych spraw sądowoadministracyjnych decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 22 ust 1 i art. 4 ust 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. uchylił decyzję własną z dnia 15 listopada 2002 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego odmawiając jednocześnie stronie przyznaniu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w G. w grudniu 1939 r.
W uzasadnieniu decyzji wskazano na przepis art. 8 ust 1 ustawy o kombatantach będący podstawą wydania rozporządzenia przez Prezesa Rady Ministrów określającego miejsca odosobnienia w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Zwrócono uwagę że takie miejsca odosobnienia związane były z warunkami pobytu nie różniącymi się od warunków obowiązujących w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa (...) w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Podniesiono, że wnioskowany przez M. P. obóz w G. nie został wymieniony we wspomnianym rozporządzeniu ani – co wynika z dostępnych Urzędowi dokumentów znajdujących się w aktach sprawy – nie był obozem karnym lub wychowawczym o którym mowa w § 5 pkt 2 i 3 rozporządzenia. Końcowo organ ten zważył, że przy takich ustaleniach wnioskowana przez stronę represja nie jest represją w rozumieniu art. 4 ust 1 pkt 1 lit. b i c ustawy o kombatantach.
Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenia sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną z tym uzasadnieniem, że rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia miejsc odosobnienia (...) nie wymienia obozu przejściowego w G. jako spełniającego warunki określone w art. 4 ust 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy o kombatantach. Powołując się na przepisy ustawy o kombatantach organ zważył, że mimo podstaw do uznania iż strona przebywała w obozie przesiedleńczym w G. to nie może być ten pobyt uznany za podstawę nabycia uprawnień kombatanckich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu M. P. zaskarżyła decyzję organu z dnia [...] wnosząc "o ponowne rozpatrzenie wniosku" a w uzasadnieniu skargi zwróciła uwagę na wystąpienie do Instytutu Pamięci Narodowej w W. w sprawie podlegania represjom.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem tożsamym do zawartego w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zwrócono tylko uwagę, że strona nie ubiegała się o przyznanie uprawnień w trybie art. 4 ust 2 ustawy o kombatantach a informacja o zwróceniu się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej wpłynęła do organu dnia 11 października 2005 r.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. Artykułu). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Trzeba także dodać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153 poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego ostatniego przepisu wynika ta przede wszystkim konsekwencja, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U 2002 Nr 42 poz. 371 ze zm.) dalej zwana "ustawą o kombatantach" w art. 21 ust 1 stanowi, że "uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 4, posiada obywatelstwo polskie lub posiadała je okresie działalności kombatanckiej bądź w okresie podlegania represjom".
Z kolei w myśl art. 22 ust. 1 tej ustawy o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 21 orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.
W aktach administracyjnych przedstawionych sądowi znajdują się następujące dokumenty związane z wymaganym przez ustawę wnioskiem strony:
a) kwestionariusz osoby ubiegającej o przyznanie uprawnień kombatanckich
(bez daty i podpisu oraz rekomendacji stowarzyszenia),
b) kserokopia zaświadczenia Archiwum Państwowego w Ł. z dnia 26 sierpnia 2002 r. potwierdzającego, że M. B. ur. [...], wysiedlona z rodziną z miejscowości K. do obozu w G. figuruje na liście osób i rodzin przeznaczonych do wywiezienia do Generalnej Guberni a prowadzonej przez Centralę Przesiedleńczą w P. – Oddział w Ł. oraz, że wykaz ten pochodzi z dnia 15 grudnia 1939 r. (oryginał tego dokumentu został złożony przez stronę w sprawie II SA/Wr 605/03 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, karta 3),
c) kserokopia dowodu osobistego potwierdzającego, że M. J. P. z domu B. jest córką L. i A., urodzoną dnia [...] w miejscowości [...] powiat [...].
Dokumenty te przesłane do organu przy piśmie Zarządu Okręgu [...] Polskiego Związku Byłych Więźniów Politycznych Hitlerowskich Więzień i Obozów Koncentracyjnych z datą wpływu dnia 30 września 2002 r. (karta 1 – 5 akt administracyjnych ).
Dalej w aktach tych znajduje się uwierzytelniona kserokopia kolejnego kwestionariusza z datą wpływu do organu dnia 7 lipca 2003 r., w którym jest już określenie, że M. P. ubiega się o przyznanie uprawnień osoby "represjonowanej", a okres podlegania represjom określono terminem "od grudnia 1939 r." (poz. 14). Z opinii stowarzyszenia kombatanckiego zawartej w tym kwestionariuszu wynika, że strona "jako 3 letnie dziecko doznała wiele represji ze strony niemieckich władz za to, że rodzice nie chcieli podpisać Volkslisty" (karta 30 akt administracyjnych).
Przy tak sformułowanych żądaniach wniosku organ w toku ponownego rozpatrywania sprawy po uchyleniu wcześniejszych decyzji wyrokiem tut. Sądu w sprawie II SA/Wr 2335/04 z dnia 25 stycznia 2005 r., ograniczył się jedynie do cytowania zapisów art. 4 ust. 1 pkt 1 litera a,b,c ustawy o kombatantach i rozporządzenia wykonawczego dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia (...) (Dz. U. 2001 Nr 106 poz. 1154) i konstatacji, że skoro obóz przesiedleńczy w G. nie jest wymieniony w rozporządzeniu wydanym z mocy ustawowej delegacji przewidzianej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach to strona "nie może za ten pobyt nabyć uprawnień kombatanckich".
Trzeba w związku z tym przypomnieć, że sąd poprzednio rozpoznający sprawę zarzucił organowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i takie braki postępowania (art. 107§ 1 i 3 k.p.a.), które "czyniły niemożliwym wypowiadanie się przez Sąd na temat kwestii merytorycznych".
Obecnie zaskarżona decyzja także nie spełnia wymogów prawa. Zachodzi na wstępie zasadnicze pytanie czy organ prawidłowo ustalił żądanie strony. Użycie przez stronę słów "przyznanie uprawnień represjonowanych", "represjonowana od grudnia 1939 r., byłam 3 letnim dzieckiem po zakończeniu wojny miałam 8 lat" budziło chyba wątpliwości organu skoro w uzasadnieniu decyzji rozpatruje żądanie wniosku na tle całego uregulowania art. 4 ust. 1 pkt 1 przewidującego zasadniczo odmienne miejsca represji, w tym obozy koncentracyjne i to w sytuacji, gdy strona nigdy nie twierdziła, że przebywała w takim obozie.
Dlatego organ winien w trybie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać stronę do uzupełnienia braków wniosku ze stosownym pouczeniem, o ile istniały wątpliwości co do jego treści.
Przyjmując nawet, że nie było wątpliwości co do treści żądania, to organ nie był zwolniony z obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego stosownie do reguł wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Z oświadczeń strony i zaświadczenia Archiwum w Ł. wynika, że przed wojną zamieszkiwała w mieście [...] wraz z rodziną. Stamtąd poprzez obóz przejściowy w G. jako 3 letnie dziecko po rozdzieleniu z rodzicami, umieszczono ją z bratem Z. B. (lat 6) w T. w ośrodku określonym domem dziecka administrowanym przez władze okupacyjne Generalnej Guberni. Tam spędziła z bratem całą wojnę do wyzwolenia w 1944 r.
Dzieci umieszczone w tym ośrodku były zatrudniane, starsze na zewnątrz (Instytut Weterynarii), a młodsze wykonywały prace porządkowe i pomocnicze w kuchni.
Skarżąca w odwołaniu z dnia 22 sierpnia 2005 r. dodatkowo podnosi też, że z obozu w G. przeniesiono ją najpierw do Ł., a później dopiero do T. Umieszczenie w obozie w Ł. tłumaczyłoby zapisy zaświadczenia znajdującego się w Archiwum Państwowym w Ł., wydanego na podstawie akt Centrali Przesiedleńczej w P. – Oddział w Ł.
Okoliczności te potwierdza organizacja kombatancka, która rekomendowała wniosek strony uznając je "za zgodne z prawdą" (karta 20 akt administracyjnych).
Jedną z podstaw ustalenia podlegania represjom jest ustalenie pobytu w "innych miejscach odosobnienia" w tym takich, w których "pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny".
Trzeba także pamiętać, że w myśl art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach jej przepisy "stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania przymusowemu wynarodowieniu".
W tej mierze brak jakichkolwiek ustaleń organu, który winien odnieść się nie tylko
do pobytu w G., ale także w Ł. i w ośrodku w T. Trzeba podkreślić, że w odwołaniu z dnia 22 sierpnia 2005 r. strona podniosłą, że z G. została przeniesiona do Ł. Ta okoliczność wymaga szczególnego rozważenia, bo innymi miejscami odosobnienia określonymi w art. 4 ust. 1 pkt 1 litera c ustawy o kombatantach są w rozumieniu § 6 rozporządzenia z dnia 20 września 2001 r. cztery obozy w Ł., szczegółowo tam wymienione.
Jeśli jednak te miejscowości nie są "miejscem odosobnienia" w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy, to należało rozważyć, czy strona nie spełnia przesłanek z art. 4 ust. 2 ustawy.
Wprawdzie stosownie do cytowanego art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach obowiązek wykazania przesłanek uprawniających do przyznania uprawnień z tytułu podlegania represjom spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.).
Organ ma obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), przy czym jako dowód winien dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.
Dlatego ogólnikowe stwierdzenia, nawet po szczegółowym przytoczeniu przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o kombatantach, nie mogą być przyjęte za spełnienie zasad postępowania przed organem.
Brak ustosunkowania się do całości twierdzeń strony, popieranych w rekomendacji organizacji kombatanckiej, stanowi uchybienie przepisom art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Z niewiadomych przyczyn organ nie sięgnął po dostępne środki dowodowe z dokumentów np. co do prawnego charakteru miejsc przebywania strony skarżącej w G., Ł. i T.
Możliwe były także osobowe środki dowodowe np. przesłuchanie brata skarżącej Z. (o ile żyje) i samej strony, zwłaszcza jeśli zważyć na wymóg przewidziany w art. 10 § 1 w zw. z art. 81 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.
Z tych względów i z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Sąd uwzględniając skargę orzekł jak w sentencji, stanowiąc o dalszych rozstrzygnięciach na podstawie art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.