II SA/Op 449/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2021-11-04
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęzmiana sposobu użytkowaniapunkt skupu złomuhałasochrona środowiskaprawo budowlaneKodeks postępowania administracyjnegowznowienie postępowaniastrona postępowaniaobszar oddziaływania

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty w sprawie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu na punkt skupu złomu, uznając, że skarżący powinien być stroną postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewody O., która utrzymała w mocy decyzję Starosty stwierdzającą naruszenie prawa przy wydawaniu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku na punkt skupu złomu. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, argumentując, że bez własnej winy nie brał w nim udziału, a inwestycja wpłynie na jego nieruchomość. Sąd uznał, że skarżący powinien być uznany za stronę postępowania, a organy administracji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, ograniczając się do stwierdzenia naruszenia prawa bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał skargę J. J. na decyzję Wojewody O., która utrzymała w mocy decyzję Starosty G. stwierdzającą naruszenie prawa przy wydawaniu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych. Skarżący domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu, a planowana inwestycja będzie oddziaływać na jego nieruchomość. Sąd uznał, że skarżący powinien być uznany za stronę postępowania, ponieważ jego nieruchomość może być potencjalnie narażona na negatywne oddziaływania, takie jak hałas, spaliny czy pyły. Sąd stwierdził, że organy administracji obu instancji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, ograniczając się do stwierdzenia naruszenia prawa bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy i prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności kwestii emisji hałasu. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zwracając sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości sąsiedniej powinien być uznany za stronę postępowania, jeśli jego nieruchomość może być potencjalnie narażona na negatywne oddziaływania inwestycji, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika spełnienie wszystkich wymagań prawnych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy prawa budowlanego nie uzależniają posiadania przymiotu strony od naruszenia konkretnych regulacji, a jedynie od potencjalnego oddziaływania inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Uciążliwości związane z potencjalnym przekroczeniem norm hałasu stanowią podstawę do przyznania statusu strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

Kpa art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Kpa art. 151 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji, gdy nie można uchylić decyzji na podstawie art. 146 § 2 Kpa.

Kpa art. 146 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.

P.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa Prawo budowlane

Definicja obszaru oddziaływania obiektu.

P.b. art. 35 § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa Prawo budowlane

Wymagania dotyczące zgodności projektu budowlanego z przepisami o ochronie środowiska.

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa.

Pomocnicze

P.b. art. 135

Ustawa Prawo budowlane

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego.

u.i.o.ś. art. 72 § 1 pkt 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

Określenie dopuszczalnych poziomów hałasu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący powinien być uznany za stronę postępowania, ponieważ jego nieruchomość może być potencjalnie narażona na negatywne oddziaływania inwestycji. Organy administracji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie wznowieniowe, ograniczając się do stwierdzenia naruszenia prawa bez merytorycznego rozpatrzenia sprawy.

Godne uwagi sformułowania

gdy jakikolwiek przepis prawa wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora to chociażby potencjalnie, to już wówczas właściciel działki sąsiedniej staje się stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. uciążliwości związane z potencjalnym przekroczeniem dopuszczalnych norm hałasu stanowią z całą pewnością o zasadności przyznania przymiotu strony.

Skład orzekający

Beata Kozicka

sprawozdawca

Daria Sachanbińska

przewodniczący

Krzysztof Bogusz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron postępowania w sprawach pozwoleń na budowę i zmian sposobu użytkowania, a także prawidłowego prowadzenia postępowania wznowieniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw związanych z pozwoleniem na budowę i zmianą sposobu użytkowania, a także procedury wznowienia postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, co ma szerokie zastosowanie praktyczne. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe przeprowadzenie procedury wznowienia postępowania.

Sąsiad zyskał prawo głosu w sprawie pozwolenia na skup złomu – kluczowe orzeczenie o stronach postępowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 449/21 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Beata Kozicka /sprawozdawca/
Daria Sachanbińska /przewodniczący/
Krzysztof Bogusz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 525/22 - Wyrok NSA z 2024-11-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Zwrócono nadpłacony wpis od skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 145 § 1 pkt 4, art. 151 § 2, art. 146 § 2, art. 7 i art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Protokolant Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia, we wznowionym postępowaniu, wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę z naruszeniem prawa 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty G. z dnia [...], nr [...], 2) zasądza od Wojewody O. na rzecz J. J. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zwraca skarżącemu J. J. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem nadpłaconego wpisu.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...], nr [...], Wojewoda O. (dalej również jako: Wojewoda), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej: "Kpa", oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm.) dalej jako "Prawo budowlane" lub w skrócie: "P.b", po rozpatrzeniu odwołania J. J. (dalej jako: skarżący lub strona) od decyzji z [...], nr [...] wydanej przez Starostę G. (dalej również jako: Starosta), stwierdzającej, iż decyzja tego organu z [...], nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych w m. [...] na działce gruntowej oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem a, została wydana z naruszeniem prawa – decyzję organu I instancji utrzymał w mocy.
Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy, po zaprezentowaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazał prawne regulacje przedmiotu stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. W tych ramach przypomniał, że rozstrzygnięciem z [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. P. (dalej: inwestor) pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych w [...] na działce gruntowej oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem a
W dniu 26 czerwca 2018 r. J. J., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...], oparty na przesłance wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Podniósł, że zmiana sposobu użytkowania obiektu na skup złomu i metali kolorowych bezwzględnie oddziaływać będzie na jego nieruchomość.
Starosta wszczął postępowanie wznowieniowe, w wyniku którego decyzją z [...], nr [...], odmówił po wznowieniu uchylenia decyzji z [...], nr [...]. W uzasadnieniu organ I instancji uznał, że skarżący nie posiada przymiotu strony, bowiem nieruchomość należąca do J. J. nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu.
W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda decyzją z [...]., nr [...], uchylił decyzję Starosty z [...] i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odniósł się do art. 138 § 2 Kpa, a następnie opisał relacje art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w odniesieniu do art. 28 Kpa, podkreślając, że odmowa przyznania statusu strony właścicielom, użytkownikom wieczystym czy zarządcom nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji musi być rozważona ze szczególną starannością i powinna ograniczać się do sytuacji oczywistych i nie wymagających jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Wojewoda zwrócił uwagę, że orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie uzależnia posiadania przymiotu strony od naruszenia przez projektowaną inwestycję jakichkolwiek regulacji. Zaznaczył, że nie można utożsamiać braku naruszeń przepisów, np. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z brakiem przymiotu strony właściciela nieruchomości leżącej w sąsiedztwie nieruchomości, na której przedmiotowa inwestycja ma być zrealizowana. Właściciel innej nieruchomości nie staje się stroną postępowania dopiero wówczas, gdy przysługujący mu interes prawny zostaje naruszony wskutek sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z prawem. Przeciwnie, gdy jakikolwiek przepis prawa wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora to chociażby potencjalnie, to już wówczas właściciel działki sąsiedniej staje się stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Właściciele sąsiednich nieruchomości winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i możliwość ustosunkowania się do przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość, w sytuacjach, gdy położenie obiektu wskazuje na możliwości takiego wpływu. Podkreślił przy tym organ odwoławczy, że stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany (biorąc pod uwagę jego indywidualne cechy i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora) może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Odrębnym natomiast zagadnieniem jest, czy podnoszone przez te osoby zarzuty w stosunku do projektowanej inwestycji są usprawiedliwione z punktu widzenia obowiązujących norm prawnych. Ocena tych zarzutów może nastąpić wyłącznie w toku postępowania, w którym organ merytorycznie odniesie się do nich i zbada je z uwzględnieniem przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego. Jednocześnie wskazał Wojewoda, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Starosty z [...] była zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego na punkt skupu złomu i metali kolorowych, a następnie przytoczył treść opisu technicznego projektu, w którym wskazano, że zmiana polegać będzie na adaptacji dwóch pomieszczeń przedmiotowego budynku na magazyny do składowania złomu i metali kolorowych, w których "w jednym z pomieszczeń planuje się montaż wagi (...) w drugim -zaopatrzenie punktu skupu w palnik do cięcia odpadów na gaz propan-butan. Zgodnie z treścią projektu budowlanego głównym źródłem hałasu na terenie punktu skupu złomu są ręczne prace związane z przerzucaniem złomu lekkiego i ciężkiego do kontenerów oraz przejazdy i manewry samochodu dostawczego po terenie punktu skupu złomu. Dodatkowo wskazano, że czas ręcznego przerzucania złomu wynosi maksymalnie 60 minut w ciągu dnia, a manewrów samochodu dostawczego po terenie punktu skupu złomu 20 minut w ciągu dnia oraz przez pozostały okres czasu odniesienia na terenie punktu skupu złomu nie są prowadzone żadne prace związane z emisją hałasu".
W dalszych wywodach organ odwoławczy podkreślił, że obowiązujące prawo miejscowe na terenie Gminy G. nie wprowadza żadnych regulacji dotyczących norm hałasu, w oparciu o pkt 3 lit d tabeli do rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112 ze zmianami), zwane dalej rozporządzeniem, przyjęto, że za normę 55 dB dla pory dnia od 6:00 do 22:00. Następnie zaznaczył, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] Burmistrz G. zobowiązał inwestora, aby na etapie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia przyjmowane odpady rozładowywać i ciąć na utwardzonym podłożu (placu). Dodatkowo nałożył obowiązek, że na etapie zgłoszenia do użytkowania inwestor jest zobowiązany do przeprowadzenia jednorazowych badań poziomu hałasu przenikającego do środowiska. W ocenie Wojewody oznacza to, że inwestycja potencjalnie może generować hałas przekraczający dopuszczalne normy, stosownie do powołanego rozporządzenia, co – jak podniósł – mając na względzie przytoczone orzecznictwo sądowoadministracyjne przyjmujące, że gdy jakikolwiek przepis prawa wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora to chociażby potencjalnie, to już wówczas właściciel działki sąsiedniej staje się stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej przy rozpatrywaniu wniosku o pozwolenie na budowę winny uwzględniać całokształt charakteru inwestycji, która ma zostać zrealizowana w otoczeniu sąsiedniej zabudowy. Wojewoda ponownie zaakcentował, że z opisu stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr a wynika, że budynek gospodarczy nie był użytkowany przez dłuższy okres czasu. W jego ocenie nie ulega wątpliwości, że zmiana jego sposobu użytkowana na punkt skupu złomu i metali kolorowych wiąże się ze wzrostem emisji hałasu, spalin oraz ewentualnie pyłów w związku z cięciem metali poza budynkiem, co niewątpliwie wpłynie na możliwość zagospodarowania działek nr b i nr c, obręb [...], Gmina G., które aktualnie zabudowane są m.in. budynkiem mieszkalnym. Następnie podkreślił, że punkt skupu, a wskazanym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym dzieli niespełna 50 m odległości.
Zdaniem organu II instancji kwestia ta dodatkowo potwierdza, że wzrost emisji hałasu, spalin (względnie pyłów) może potencjalnie wpłynąć na sposób zagospodarowania działek należących do J. J. Wojewoda uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, bowiem J. J. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym pozwoleniem na zmianę sposobu użytkowania z [...]. Zdaniem organu odwoławczego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta winien merytorycznie rozpatrzeć jego wniosek, a w szczególności kwestię zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego przed uzyskaniem decyzji z 20 października 2017 r., jak również wyjaśnienia czy emisja hałasu powstającego w trakcie cięcia odpadów na placu (poza budynkiem), która to czynność jest wymieniona w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jako typowa eksploatacja obiektu takiego jak punkt skupu złomu, nie powoduje przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu. Wojewoda zaznaczył, że badanie emisji hałasu, znajdujące się w projekcie budowlanym nie odnosi się do tej kwestii. Dodatkowo podkreślił, że organ I instancji w toku postępowania wznowieniowego niezasadnie pominął jako stronę postępowania współwłaścicielkę działki nr a tj. J. P.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się inwestor, w sprzeciwie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zaskarżył je w całości. W wyniku rozpatrzenia Sąd wyrokiem z 20 marca 2019 r., sygn. akt II SA/Op 60/19 oddalił sprzeciw. Sąd podkreślił, że konieczność umożliwienia dalszym osobom udziału w postępowaniu w charakterze stron tego postępowania, choć nie może być zakwalifikowana jako "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", jednak w sytuacji, gdy dopiero na etapie wznowienia postępowania wychodzi na jaw, że w postępowaniu zwykłym przed organem pierwszej instancji pominięte zostały osoby, które powinny być uznane za strony postępowania, decyzja organu pierwszej instancji powinna zostać uchylona, na podstawie art. 138 § 2 Kpa. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji pierwszeństwo należy w takim przypadku dać zasadzie dwuinstancyjności, która jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Dalej podkreślono, że Wojewoda O. w zaskarżonej decyzji prawidłowo wywiódł podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, podkreślając, że jeżeli decyzja Starosty jest w większości tylko zbiorem teoretycznych wywodów na tle powołanych przepisów prawa, to organ odwoławczy nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia niż decyzja w trybie art. 138 § 2 Kpa. W uzasadnieniu zaznaczono dodatkowo, że o przymiocie strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania, tak jak zresztą pozwolenia na budowę, nie decyduje spełnienie kryterium geograficznego, z samej racji bycia właścicielem nieruchomości położonej w sąsiedztwie działki, na której ma być prowadzona inwestycja, konieczne jest natomiast wykazanie, że planowana inwestycja będzie oddziaływać na ową nieruchomość w sposób ograniczający jej zagospodarowanie. Sąd podkreślił także, że do przepisów odrębnych w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie należą jedynie przepisy techniczno-budowlane. W szczególności należą do nich przepisy sanitarne, a także przepisy z zakresu ochrony środowiska, w tym dotyczące ochrony przed hałasem, zanieczyszczeniem powietrza i inne. Sąd podzielił argumentację Wojewody, że Starosta nie rozważył z należytą starannością wpływu opisanych wyżej warunków na nieruchomość sąsiednią. Tymczasem uciążliwości związane z potencjalnym przekroczeniem dopuszczalnych norm hałasu stanowią z całą pewnością o zasadności przyznania przymiotu strony. Zaznaczając przy tym, że nieprawidłową byłaby sytuacja w której jedynym i nie podlegającym dyskusji wyznacznikiem obszaru oddziaływania obiektu będzie wyłącznie dokumentacja projektowa i dowody przedłożone przez inwestora.
Skarga kasacyjna wywiedziona przez inwestora od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1976/19 (wszystkie przywoływane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta przeprowadził postępowanie dowodowe w kwestii emitowanego hałasu na działce objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę. Następnie decyzją z [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa, odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że jednym z podstawowych obowiązków organu administracji architektoniczno-budowlanej, wynikających z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, mających wpływ na prawidłowe określenie obszaru oddziaływania jest sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego. Organ I instancji zauważył, że we wniosku o wznowienie postępowania błędnie zawarto informację, iż decyzja o warunkach zabudowy wydana na potrzeby przedmiotowej inwestycji wygasła, ze względu na wprowadzenie planu miejscowego. Starosta wyjaśnił, że przeprowadził postępowania wyjaśniające w tym zakresie i ustalił, że ponad wszelką wątpliwość, że na terenie miejscowości [...] nie istnieje obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na terenie tej miejscowości nadal wydawane są decyzje o warunkach zabudowy. Kontynuując organ I instancji odniósł się do kwestii regulacji związanych z ochroną środowiska i wskazał, że na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008r., o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 283 ze zm., na dzień orzekania: Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm.), dalej nadal: u.i.o.ś., inwestor dla przedmiotowego przedsięwzięcia w pierwszej kolejności uzyskał decyzję Burmistrza G. z [...], znak [...] ustalającą środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia polegającego na zmianie sposobu użytkowania istniejącego obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych w miejscowości [...], na działce ewidencyjnej nr a, która – w ocenie Starosty G. – co do swej przedmiotowości i podmiotowości odpowiada zawartości projektu budowlanego i wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej podkreślił, że zarówno z rozdzielnika wspomnianej decyzji jak i z treści wniosku o wznowienie postępowania wynika, iż J. J. uczestniczył na prawach strony w postępowaniu prowadzącym do wydania wyżej wymienionej decyzji. Zdaniem Starosty w takiej okoliczności należy domniemywać, iż strona zapoznała się z treścią rozstrzygnięcia, które zapadło przed Burmistrzem G. Równocześnie podkreślił Starosta, że w jego ocenie "wspomniane zapisy wprowadzają warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji w celu ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich w zakresie, m.in. potencjalnego negatywnego oddziaływania na powierzchnię ziemi, wody powierzchniowe i podziemne, wskazując odpowiednie środki i czynności do zapobiegania negatywnego oddziaływania". Następnie – cytując pkt 2.1.2. tej decyzji –wskazał, że "wprowadzono warunki mające na celu zmniejszenie uciążliwości hałasowej: prowadzenie prac adaptacyjnych w godzinach od 600 do 2200, rozładunek i załadunek przez pięć dni w tygodniu od 800 do 1600, wyłączanie silników w czasie trwania przerw, przestrzeganie sprawności urządzeń tłumiących hałas w maszynach i pojazdach oraz przy wprowadzaniu nowych urządzeń instalacji nie spowodować klimatu akustycznego poza granicami terenu do którego inwestor posiada tytuł prawny". Kontynuując zauważył, że zapisy dotyczą również zapewnienia prawidłowego gospodarowania odpadami, ograniczenia uciążliwości dla otoczenia i środowiska pod względem zanieczyszczenia powietrza oraz w zakresie podejmowania właściwych działań i postępowania z przyjmowanymi odpadami. Podkreślił przy tym, że określono w tym rozstrzygnięciu, że wymagania te zawarto w projekcie budowlanym, wraz z innymi wymaganiami koniecznymi do uwzględnienia w projekcie budowlanym "część I, ust. 3 wspomnianej decyzji". Starosta zauważył również, że wszystkie uwagi i zastrzeżenia wniesione przez J. J. zostały uwzględnione w postanowieniu o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu oddziaływania, co według organu I instancji świadczy o respektowaniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Podkreślił, że treść decyzji nie wskazuje na wprowadzenie w związku z inwestycją obszaru uciążliwości czy też obszaru ograniczonego użytkowania. Zauważył również, że do projektu budowlanego dołączono sprawozdanie emisji hałasu do środowiska, które potwierdzają spełnienie wymagań określonych w przepisach odrębnych w tym zakresie.
W dalszych motywach Starosta zaznaczył, że ponownie rozpatrując sprawę wezwał inwestora w trybie art. 50 § 1 Kpa do:
– "wskazania oraz w razie możliwości udokumentowania czy w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania istniejącego obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych w miejscowości [...] na działce ewidencyjnej nr a, budynek objęty opracowaniem pełnił funkcję punktu złomu i metali kolorowych, tj. czy przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania została wykonana przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę czy inwestor przystąpił do realizacji wyżej wymienionych robót po uprawomocnieniu się decyzji nr [...] z dnia [...]. udzielającej pozwolenia na budowę",
– "przedłożenia sprawozdania z badań emisji hałasu do środowiska powstającego w trakcie cięcia odpadów na placu (poza budynkiem)".
W odpowiedzi inwestor wyjaśnił, że "w chwili składania wniosku o pozwolenie na budowę dla inwestycji obejmującej zmianę sposobu użytkowania istniejącego obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych w miejscowości [...] na działce ewidencyjnej nr a, budynek objęty opracowaniem pełnił funkcję budynku gospodarczego, a inwestor przystąpił do realizacji wyżej wymienionych robót po uprawomocnieniu się decyzji nr [...] z dnia [...] udzielającej pozwolenia na budowę". Odnosząc się do drugiej kwestii wskazanej w wezwaniu wyjaśnił, że "nie dysponuje sprawozdaniem z badań emisji hałasu do środowiska powstającego w trakcie cięcie odpadów na placu (poza budynkiem), gdyż tego typu sprawozdanie nie było wymagane przez organ podczas wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wszystkie sprawozdania, które były wymagane przez organ zostały już przedłożone". Zaznaczył dodatkowo, że "palnik na propan – butan służący do cięcia metalu nie generuje w ogóle hałasu (cięcia są powodowane pod wpływem temperatury skondensowanym płomieniem)".
Kontynuując Starosta podał, że w kompetencjach organu architektoniczno-budowlanego nie jest określanie jakie badania emisji należy przedłożyć, w jakim zakresie i co obejmujące, a tym bardziej egzekwowanie ich przeprowadzenia oraz sprawdzenia zgodności przeprowadzonych badań z warunkami określonymi w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania oraz kontrolowanie ewentualnych przekroczeń. Następnie wskazał, że w części III decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania inwestycji wprost wskazano, że "dodatkowe obowiązki nakładane na wnioskodawcę, a. na etapie zgłoszenia obiektu do użytkowania inwestor jest zobowiązany do przeprowadzenia jednorazowych badań poziomu hałasu przenikającego do środowiska, zgodnie z obowiązującą metodyką referencyjną prowadzenia pomiarów hałasu". W ocenie organu I instancji takie pomiary będą realizowane na etapie zgłoszenia obiektu do użytkowania "a nie na etapie oraz w trakcie prowadzenia postępowania obejmującego uzyskanie pozwolenia na budowę".
Następnie odniósł się Starosta do zakresu badania zgodności planowanej inwestycji z wymaganiami i warunkami określonymi w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania. Zauważając przy tym, że w decyzji Burmistrza G. z [...] . wskazano, iż "źródłami emisji hałasu podczas eksploatacji punktu będą procesy rozładunku i załadunku odpadów oraz transport złomu i metali kolorowych".
Zdaniem organu I instancji badając po wznowieniu postępowania przedmiot sprawy pod względem merytorycznym nie znalazł w przepisach prawa, literaturze czy wytycznych informacji czy też przedziału dopuszczalnych wartości hałasu emitowanego przez palnik na gaz propan-butan w szczególności na otwartej przestrzeni, gdyż hałas ten jest bardzo znikomy i z odległości kilku metrów ledwo słyszalny ludzkim uchem. Kontynuując swoją argumentację zauważył, że po realizacji inwestycji, odpowiednie organy do tego powołane mogą kontrolować oraz egzekwować przestrzeganie dopuszczalnych norm poziomu hałasu, przytaczając treść art. 115a ust. 1 ustawy zgodnie z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1219 ze zm., w dacie orzekania: Dz. U. z 2021 r. poz. 1973), dalej w skrócie: P.o.ś. Zdaniem Starosty kwestia posiadania przez inwestora badań poziomu hałasu z uwzględnieniem czynności polegającej na cięciu metali palnikiem na propan-butan nie jest niezbędna na etapie uzyskania pozwolenia na budowę, tym bardziej, iż zapisy decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania nie wskazują tej czynności jako źródła emisji hałasu, a ponadto nałożony w decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania obowiązek przeprowadzenia jednorazowych badań poziomu hałasu nie stanowi dokumentu, który winien być wymagany na etapie uzyskania pozwolenia na budowę, lecz dopiero na etapie oddawania obiektu do użytkowania.
Odnosząc się do kwestii podnoszonej przez stronę, tj. rozpoczęcia inwestycji przed uzyskaniem decyzji o zmianie sposobu użytkowania, Starosta wskazał, że wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], z prośbą o udzielenie informacji czy dla przedmiotowej inwestycji były prowadzone jakiekolwiek postępowania przez ten organ. W odpowiedzi PINB wskazał, że prowadził postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na punkt skupu złomu i metali kolorowych zlokalizowanego w [...] nr [...] na działce nr a, niemniej decyzją z [...], nr [...] , stosownie do art. 105 § 1 Kpa umorzył postępowanie, bowiem budynek był użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, czyli jako budynek gospodarczy.
Niezależnie od powyższego Starostwa wskazał, że P. P. i J. P. w dniu 14 marca 2017 r. dokonali zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na magazyn przystosowany do składowania złomu kolorowego oraz segregacji złomu stalowego w dwóch kontenerach wraz z ustawieniem wagi najazdowej udźwig 10 ton w miejscowości [...], na działce o nr ewidencyjnym a. Organ I instancji wskazał nadto, że 6 kwietnia 2017 r. w miejscowości [...] na działce o nr ewidencyjnym a przeprowadzał kontrolę w sprawie sprawdzenia czy doszło do przeprowadzenia zmiany sposobu użytkowania i wykonania innych robót budowlanych bez zgłoszenia lub bez pozwolenia na budowę dla inwestycji objętej zgłoszeniem. Starosta zaznaczył, że zgodnie z protokołem z kontroli nie stwierdzono dokonania robót budowlanych wynikających bezpośrednio z ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo analizując istniejące zagospodarowanie terenu, nie zauważono, aby doszło do zmiany sposobu użytkowania objętej zgłoszeniem z dn. 14 marca 2017 r. Podkreślił przy tym, że nie ma możliwości określenia czy na dz. nr a w [...] były prowadzone roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania w tym także ze zmianą funkcji budynku gospodarczego na magazyn będący przedmiotem zgłoszenia. Starosta zaznaczył, że na potwierdzenie tego stanu w trakcie kontroli dokonano dokumentację fotograficzną.
Niezależnie od powyższego organ I instancji wskazał, że 10 kwietnia 2017 r. inwestorzy wystąpili o wycofanie wyżej wymienionego zgłoszenia. Przy tak ustalonym stanie faktycznym organ I instancji uznał, że niezasadny był zarzut skarżącego jakoby inwestor rozpoczął użytkowanie obiektu przed uzyskaniem pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego podkreślił, że kontrole, do których odnosi się inwestor dotyczyły prawidłowości sposobu organizowania oraz gromadzenia odpadów, były przeprowadzane dużo wcześniej niż toczyło się postępowanie dotyczące wniosku o pozwolenie na budowę i stanowiły odrębne postępowania. Dodatkowo zaznaczył, że w chwili przeprowadzania kontroli przez organ administracji architektoniczno-budowlanej 6 kwietnia 2017 r. w przedmiotowym budynku nie składowane były żadne odpady, a budynek pełnił funkcję gospodarczą, co również potwierdza informacja od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...].
W dalszych motywach Starosta podniósł, że złożony projekt budowlany był zgodny z wydaną decyzją przez Burmistrza G., a następnie wyszczególnił akty prawne, z których zgodnością opisał regulacje, co do których był obowiązany sprawdzić zgodność z ich przepisami. Podkreślił, że żadne zapisy wspomnianego prawa materialnego nie wskazały na możliwość oddziaływania przedmiotowej inwestycji na działki, której właścicielem jest inwestor, na prowadzeniu jakiejkolwiek uciążliwości czy ograniczenia w zabudowie – czy też nawet dalej idąc – w korzystaniu.
Zdaniem organu I instancji decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia ogranicza w bardzo konkretny sposób prowadzenie skupu złomu podając wartości progowe oraz zakresy dotyczące czasu prowadzenia swojej działalności do których musi się stosować, ograniczając w ten sposób oddziaływanie inwestycji. Zaznaczył ponownie, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest władny do zajmowania stanowiska w zakresie ewentualnego przekroczenia ograniczeń wskazanych we wspomnianej decyzji. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może też być odpowiedzialny za sposób eksploatacji obiektu punktu skupu złomu w zakresie ewentualnego przekroczenia poziomu hałasu w środowisku, gdzie z załączonych dokumentów wynika spełnienie przepisów w tym zakresie czy też za wzmożony ruch pojazdów po drodze ogólnodostępnej, po której każdy może się poruszać. Zwrócił również uwagę, że inwestor jest ograniczony i zobowiązany do przestrzegania zapisów ogólnie obowiązującego prawa, jak również zapisów wydanych decyzji dla inwestycji, a te z kolei nie zostały zakwestionowane przez J. J. uczestniczącego w nich na prawach strony. Dodatkowo wskazał, że odległość budynku mieszkalnego wnoszącego o wznowienie wynosi ponad 60m od najbliższego obiektu punktu skupu złomu będącego przedmiotem zmiany sposobu użytkowania. Następnie odniósł się do aktualnej definicji obszaru oddziaływania, który pod tym pojęciem rozumie teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Definicja ta została zmodyfikowana dnia 19 września 2020 r., a modyfikacja polegała na zastąpieniu fragmentu "w zagospodarowaniu, w tym zabudowy" na "w zabudowie". Następnie opisał szczegółowo kwestie pojęcia oddziaływania obiektu i dalej wskazał, że wobec nie znalezienia jakiejkolwiek podstawy uchylenia decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę postanowiono orzec jak w sentencji decyzji.
W wyniku wniesienia odwołania przez skarżącego Wojewoda O. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją dzięki, której dopuszczone jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu skontrolowania, czy wady postępowania nie wpłynęły w sposób istotny na treść decyzji. Wadliwość decyzji jest w tym przypadku konsekwencją naruszenia norm prawa procesowego albo skutkiem ujawnienia okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Następnie podkreślił, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte wskutek wniosku J. J., który jako przesłankę wznowienia wskazali okoliczność przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Kontynuując opisał procedurę wznowieniową, a następnie wskazał, że organ I instancji w wyniku przeprowadzenia postępowania wznowieniowego nie uchylił swojej decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Tym samym, na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kpa, stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazał okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Następnie Wojewoda opisał przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa oraz treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, w tym definicję obszaru oddziaływania obiektu z art. 3 pkt 20 tej ustawy. Po czym wskazał, że w przypadku żądania wznowienia postępowania przez wnioskodawcę, który twierdzi, że bez własnej winy został pominięty w postępowaniu, organ administracji architektoniczno-budowlanej winien więc ustalić w jaki sposób nieruchomość należąca do tego wnioskodawcy jest położona względem spornej inwestycji oraz czy w związku ze swoim położeniem znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Zaznaczył, że aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych zwraca uwagę, że art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego nie uzależnia posiadania przymiotu strony od naruszenia przez projektowaną inwestycję jakichkolwiek regulacji. Nie można zatem utożsamiać braku naruszeń przepisów, np. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z brakiem przymiotu strony właściciela nieruchomości leżącej w sąsiedztwie nieruchomości, na której przedmiotowa inwestycja ma być zrealizowana. Właściciel innej nieruchomości nie staje się stroną postępowania dopiero wówczas, gdy przysługujący mu interes prawny zostaje naruszony wskutek sprzeczności zamierzenia inwestycyjnego z prawem. Przeciwnie, gdy jakikolwiek przepis prawa wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora to chociażby potencjalnie, to już wówczas właściciel działki sąsiedniej staje się stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Właściciele sąsiednich nieruchomości winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i możliwość ustosunkowania się do przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość, w sytuacjach, gdy położenie obiektu wskazuje na możliwości takiego wpływu, co poparł stanowiskiem wyrażonym w wyroku WSA w Gdańsku z 7 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 810/17, a także wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 978/13.
Kontynuując wskazał, że w konsekwencji przytoczonego orzecznictwa przyjąć należy, że stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany (biorąc pod uwagę jego indywidualne cechy i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora) może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych.
Odnosząc się do merytorycznej analizy sprawy Wojewoda przypomniał, że przedmiotem postępowania jest decyzja Starosty z [...]., obejmująca zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na punkt skupu złomu i metali kolorowych. Z treści opisu technicznego wynika, że zmiana polegać będzie na adaptacji dwóch pomieszczeń przedmiotowego budynku na magazyny do składowania złomu i metali kolorowych, w których w jednym z pomieszczeń planuje się montaż wagi, a w drugim – zaopatrzenie punktu skupu w palnik do cięcia odpadów na gaz propan-butan. Kontynuując zacytował dalszą część projektu, w której wskazano, że głównym źródłem hałasu na terenie punktu skupu złomu są ręczne prace związane z przerzucaniem złomu lekkiego i ciężkiego do kontenerów oraz przejazdy i manewry samochodu dostawczego po terenie punktu skupu złomu. Następnie przytoczył fragment projektu, w którym wskazano, że czas ręcznego przerzucania złomu wynosi maksymalnie 60 minut w ciągu dnia, a manewrów samochodu dostawczego po terenie punktu skupu złomu 20 minut w ciągu dnia oraz cyt. przez pozostały okres czasu odniesienia na terenie punktu skupu złomu nie są prowadzone żadne prace związane z emisją hałasu.
Kontynuując organ odwoławczy podkreślił, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] Burmistrz G. zobowiązał inwestora, aby na etapie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia przyjmowane odpady rozładowywać i ciąć na utwardzonym podłożu (placu). Dodatkowo w decyzji tej nałożono obowiązek – na etapie zgłoszenia do użytkowania – do przeprowadzenia jednorazowych badań poziomu hałasu przenikającego do środowiska. W konsekwencji uznał, że inwestycja potencjalnie może generować hałas przekraczający dopuszczalne normy, stosownie do powołanego rozporządzenia, a tym samym w ocenie Wojewody mając na względzie przytoczone orzecznictwo, gdy jakikolwiek przepis prawa wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora to chociażby potencjalnie, to już wówczas właściciel działki sąsiedniej staje się stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Organy administracji architektoniczno-budowlanej przy rozpatrywaniu wniosku o pozwolenie na budowę winny uwzględniać całokształt charakteru inwestycji, która ma zostać zrealizowana w otoczeniu sąsiedniej zabudowy.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że nie ulega wątpliwości, że zmiana jego sposobu użytkowana na punkt skupu złomu i metali kolorowych wiąże się ze wzrostem emisji hałasu, spalin oraz ewentualnie pyłów w związku z cięciem metali poza budynkiem, co niewątpliwie wpłynie na możliwość zagospodarowania działek nr b i c, obręb [...], gmina G., które aktualnie zabudowane są m. in. budynkiem mieszkalnym. Zaznaczył, że na taką ocenę musi wpłynąć również relatywnie niewielka odległość pomiędzy punktem skupu, a wskazanym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, co dodatkowo potwierdza, że wzrost emisji hałasu, spalin (względnie pyłów) może potencjalnie wpłynąć na sposób zagospodarowania działek należących do J. J. Następnie wskazał, że orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmuje, że uciążliwości związane z potencjalnym przekroczeniem dopuszczalnych norm hałasu stanowią z całą pewnością o zasadności przyznania przymiotu strony osobie, będącej właścicielem sąsiedniej nieruchomości, co poparł wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 76/18.
W konsekwencji stwierdził, że skarżący winien być uznany za stronę postępowania, a następnie przytoczył treść art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i podkreślił, że rozpatrując wniosek o pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej bada wniosek (wraz z załącznikami) w tym zakresie. Dalej oceniając ponownie wniosek o pozwolenie na budowę Wojewoda wskazał, że w związku z brakiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu, inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył decyzję Burmistrza G. z [...] o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Planowana inwestycja jest zgodna z zapisami decyzji dotyczącymi zagospodarowania działki tj. wielkość powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni nieruchomości wynosi nie więcej niż 40 %, powierzchnia biologicznie czynna w ramach działki nr a nie występuje. Prace polegające na zmianie sposobu użytkowania istniejącego obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych polegać mają na niwelacji i utwardzeniu terenu, usunięciu zalegającego gruzu i betonu, montażu na placu przenośnej wagi, o skali ważenia do 25 Mg, wyposażeniu magazynu M 1 w wagę, o skali ważenia do 0,5 Mg, ustawienia kontenerów na żelazo i stal, zaopatrzenie punktu w palnik do cięcia odpadów na gaz propan-butan, ustawienia pojemników na odpady w pomieszczeniach magazynowych.
Ponadto zaznaczył organ odwoławczy, że w zakresie ochrony środowiska dla planowanej inwestycji inwestor uzyskał decyzję Burmistrza G. z [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, podkreślając przy tym, że organ administracji architektoniczno-budowlanej w swoich kompetencjach może jedynie ustalić zgodność zatwierdzanego projektu budowlanego z warunkami wynikającymi z ww. decyzji. Uznał zatem, że Starosta G. sprawdzał zgodność przedmiotowej inwestycji jedynie z punktem 3 decyzji tj. "wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym". Podkreślił, że w projekcie budowlanym wskazane w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagania zostały zaprojektowane. Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, że pełnomocnik inwestora pismem z 4 lutego 2021 r. przekazał sprawozdanie z badań dotyczących emisji hałasu, wykonanych 11 stycznia 2021 r. Z treści sprawozdania wynika, że w porze dnia podczas przeprowadzenia pomiarów równoważny poziom dźwięku A wyrażony wskaźnik hałasu w punktach kontrolnych nie przekraczał wartości dopuszczalnej wynoszącej 55 dB. Tym samym stan jest zgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. W ocenie Wojewody normy dotyczące hałasu nie zostały przekroczone i są zgodne z przepisami prawa.
Wojewoda uznał nadto, że przedłożony projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi wynikającymi m. in. z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.). Natomiast sam projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia, które – stosownie do art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego – dołączyły oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Dalej Wojewoda zaakceptował ustalenia Starosty, że inwestor nie zmienił sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu przed złożeniem wnioskiem o pozwolenie na budowę.
W konkluzjach uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że skoro inwestor złożył kompletny wniosek o pozwolenie na budowę, a projekt budowlany spełnia warunki wskazane w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego to zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego Starosta G. nie mógł odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podkreślił, że niezasadny był zarzut skarżącego naruszenia art. 10 § 1 Kpa.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J. J. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego, jak i materialnego, a to
I. przepisów prawa procesowego, tj.:
1) art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 84 Kpa przez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności przez nieustalenie przez organy obu instancji czy przeprowadzona inwestycja spełnia wymagania w zakresie ochrony środowiska, w tym określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 10 czerwca 2013 r. oraz czy na skutek przeprowadzenia inwestycji nie są przekraczane normy hałasu na jego nieruchomości;
2) art. 75 § 1, art. 78 § 1, 107 § 3 i art. 136 § 1 Kpa przez "całkowite pominięcie przedłożonych przez J. J. w postępowaniu odwoławczym dowodów – przeprowadzony własnoręcznie przez Skarżącego pomiarów hałasu emitowanego z nieruchomości Pana P. na nieruchomość Skarżącego";
3) art. 80 Kpa przez "wadliwą ocenę sprawozdania z dnia 11 stycznia 2021 r. i przyjęcie go za wiarygodny dowód emisji hałasu do środowiska, podczas gdy z dokumentu tego wynika, że pomiary były prowadzone w czasie gdy nie były prowadzone typowe prac w skupie złomu prowadzony przez Pana P.;
4) art. 146 § 2 Kpa i art. 151 § 2 Kpa "poprzez uznanie, iż mogłaby zapaść jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, pomimo iż stan faktycznie sprawy nie został prawidłowo wyjaśniony";
5) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa przez jego zastosowanie w sytuacji gdy decyzja powinna zostać uchylona.
II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego przez uznanie iż sprawozdanie z emisji hałasu z 11 stycznia 2021 r. jest wystarczające do uznania, że inwestycja odpowiada wymaganiom w zakresie ochrony środowiska.
Podnosząc te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody O. wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty G. oraz zasądzenie od Wojewody O. na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w jego ocenie oba rozstrzygnięcia należy uznać za błędne, bowiem w toku ich wydania doszło do naruszenie szeregu, wymienionych w części petytoryjnej skargi, przepisów prawa. Kontynuując zaznaczył, że organ administracji architektoniczno-budowlanej jest zobowiązany sprawdzić, czy projekt zgodny jest z wymaganiami ochrony środowiska. W realiach niniejszej sprawy kwestią sporną jest poziom emitowanego w trakcie pracy skupu złomu hałasu, podkreślając, że w miejscu zamieszkania skarżącego dopuszczalny poziom hałasu wynosi 55 dB i jest on przekroczony.
Zdaniem strony skarżącej organy nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń faktycznych w tym zakresie ograniczając się do zaakceptowania sprawozdania z badania poziomu hałasu z 11 stycznia 2021 r., a na wcześniejszym etapie postępowania sprawozdanie z 29 listopada 2017 r. W jej opinii w decyzji z [...] Wojewoda O. wskazał, iż Starosta powinien zbadać kwestię emisji hałasu z nieruchomości inwestora na nieruchomość Skarżącego. W ocenie strony Starosta nie dokonał w tej kwestii jakichkolwiek dodatkowych ustaleń, bowiem sprawozdanie z 11 stycznia 2021 r. jest niemalże tożsame ze sprawozdaniem z 2017 r.
Autor skargi zaznaczył, że ani Wojewoda ani Starosta nie rozważyli nawet możliwości zasięgnięcia opinii biegłego w sprawie, pomimo iż stan faktyczny sprawy przemawia co najmniej za rozważeniem możliwości skorzystania przez organy administracji z uprawnienia z art. 84 Kpa. Podniósł również, że Wojewoda nie przeprowadził dowodu z załączonych przez skarżącego do odwołania od decyzji Starosty wyników pomiarów natężenia hałasu na należącej do niego posesji. Dodatkowo wskazał, że organ odwoławczy całkowicie zignorował wniosek dowodowy zawarty w wymienionym odwołaniu, nie uzasadniając w jakikolwiek sposób jego pominięcia. Przypomniał, że w ramach postępowania administracyjnego dowodem może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia spraw, a nie jest sprzeczne z prawem. W jego ocenie przeprowadzone przez niego pomiary nie mogą być uznane za sprzeczne z prawem, a mając pod uwagę, że spór dotyczy emisji hałasu na nieruchomość skarżącego nie można uznać, iż tego rodzaju dowodów jest nieprzydatny do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zdaniem strony skarżącej nie ma także przeszkód, aby tego rodzaju uzupełniający dowód został przeprowadzony przez Wojewodę, a brak zastosowania tego rodzaju środka dowodowego, w ocenie strony uzasadnia zarzuty – podniesione w skardze – odnośnie naruszenia przepisów procedury administracyjnej.
Kontynuując podkreślił, że sprawozdanie dotyczące emisji hałasu nie odnosi się do poziomu hałasu na nieruchomości należącej do skarżącego. W jego ocenie dokument ten jest niemalże tożsamy ze sprawozdaniem z listopada 2017 r., a pomiary były dokonywane, jak wprost wynika ze sprawozdania, w momencie kiedy prace charakteryzowały się "niewielką Intensywności ze względu na małą ilość złomu i jego niewielkie gabaryty". Dodatkowo badanie do sprawozdania przeprowadzone było poprzez próbkowanie, a nie badanie natężenia hałasu w sposób ciągły. Trudno zatem uznać, aby sprawozdanie odzwierciedlało faktyczny poziom hałasu generowany przez prace prowadzone w skupie złomu. W ocenie skarżącego oparcie się na tym dowodzie przez organy obu instancji w celu ustalenia poziomu hałasu emitowanego z nieruchomości inwestora na jego nieruchomość było nieuzasadnione, czym naruszono reguły wynikające z art. 80 Kpa przy ocenie tego dowodu. Również brak jakichkolwiek innych ustaleń w zakresie emisji hałasu powoduje, że nie można uznać ustaleń Wojewody za zgodne z regułami rządzącymi postępowaniem dowodowym na gruncie przepisów procedury administracyjnej.
Podsumowując wskazał skarżący, że konsekwencją wyżej opisanych naruszeń prawa procesowego było naruszenie przepisów prawa materialnego, które skutkowało ich wadliwym zastosowaniem. W ocenie strony skarżącej nie może zostać uznane za prawidłowe stwierdzenie, iż przedmiotowa inwestycja przeprowadzona przez P. P. spełnia wymagania w zakresie ochrony środowiska. Braki w zebranym materiale dowodowym nie pozwalają na przyjęcie, tak jak to uczynili Starosta G. oraz Wojewoda O., iż inwestycja spełnia wymogi ochrony środowiska, w szczególności w zakresie norm hałasu. Z tego powodu wydanie decyzji o zatwierdzeniu projekty budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę nie było uzasadnione, bowiem na obecnym etapie postępowania nie można twierdzić, iż inwestycja spełnia wymogi w zakresie ochrony środowiska, w tym przede wszystkim normy dotyczące emisji hałasu. Zdaniem skarżącego w takiej sytuacji Wojewoda powinien uchylić decyzję Starosty i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że po zapoznaniu się z treścią skargi, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. Wojewoda uznał, że w skardze od jego decyzji skarżący nie podał żadnych nowych okoliczności, które zasługiwałyby na jej uwzględnienie, a w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia szczegółowo opisał przesłanki, które zdecydowały o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z 10 marca 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nadal zwanej: P.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – art. 135 P.p.s.a. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące: koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddala.
W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji przedstawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania.
Przedmiotem kontroli sądowej jest kontrola wydanej w trybie wznowieniowym zaskarżonej decyzji z [...] nr [...], mocą której Wojewoda O. utrzymał w mocy decyzję z [...], nr [...] wydaną przez Starostę G. stwierdzającą, iż decyzja tego organu z [...], nr [...], zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania istniejącego obiektu na punkt skupu złomu i metali kolorowych w m. [...] na działce gruntowej oznaczonej w operacie ewidencji gruntów i budynków numerem a, została wydana z naruszeniem prawa.
Tym samym mając na uwadze nadzwyczajny tryb postępowania, w jakim procedowały organy I i II instancji, podkreślenia wymaga, że w doktrynie prawa wznowienie postępowania administracyjnego określa się jako taką instytucję procesową, która polega "na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego wydania rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej już wydaniem decyzji ostatecznej" – tak: W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Z problematyki wznowienia postępowania administracyjnego oraz sądowoadministracyjnego, ST 1996, z. 5, s. 19. Pełni ono zatem funkcję kontrolną wobec postępowania głównego.
Równocześnie uwzględniając prawną możliwość zakończenia postępowania wznowieniowego należy wskazać, że art. 146 § 1 Kpa przesądza, że uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 i 2 Kpa (fałszywe dowody, wydanie decyzji z wyniku przestępstwa) nie jest możliwe, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło lat 10. Z kolei, jeśli chodzi o pozostałe przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego, decyzja nie może być uchylona, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło lat 5. Termin pięcioletni dotyczy również wznowienia postępowania po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego oraz możliwości wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku wydania orzeczenia sądu stwierdzającego naruszenie zasady równego traktowania zgodnie z ustawą z dnia 3 grudni 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów UE w zakresie równego traktowania, co nie miało jednak zastosowania w sprawie, wymaga li tylko zasygnalizowania.
Nadto nie uchyla się decyzji także w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, zgodnie z art. 146 § 2 Kpa, na który to przepis powołał się organ pierwszej instancji, ale wadliwe odkodował powinność procesowego ukształtowania stosunku materialnoprawnego, w wyniku ziszczenia się przesłanki ustanowionej normą w nim zawartą.
Należy mieć również na względzie, że konieczność określenia terminu, po którego upływie nie można już wyeliminować z obiegu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, nie budzi wątpliwości. Szczególnie gdy inwestor zrealizował już inwestycję, działając w zaufaniu do organów administracji publicznej. Tym samym li tylko dla uszczegółowienia powyższego warto w tym miejscu przypomnieć, że na podstawie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 19 września 2020 r., do Prawa budowlanego dodano między innymi art. 37b ust. 1 o następującej treści: nie stwierdza się nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 5 lat. Wprowadzenie tego przepisu niewątpliwie zostało podyktowane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. P 46/13, na podstawie którego w orzecznictwie ukształtował się pogląd, zgodnie z którym wyłącza się dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Przy czym nie skrócono natomiast dziesięcioletniego terminu na uchylenie wadliwej decyzji w wyniku wznowienia postępowania z powodów wskazanych w art. 145 § pkt 1 i 2 Kpa, są one następujące: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, co jednak w sprawie nie wystąpiło.
Podkreślenia również wymaga, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte wadą przewidzianą (między innymi) w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyna wznowienia nie wpłynęła na treść decyzji. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania kończy się decyzją, przy czym po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa mogą zapaść jedynie rozstrzygnięcia wyczerpująco wymienione w art. 151 § 1 i § 2 Kpa. Zgodnie z art. 151 § 2 Kpa, który stanowił podstawę wydania decyzji, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Zgodnie natomiast z art. 146 § 2Kpa, który równie stanowił postawę wydania decyzji, nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Niemniej jednak mając na uwadze okoliczności stanowiące podstawę do wznowienia postępowania w tej sprawie, wyjaśnić należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. U podstaw tej przesłanki wznowienia postępowania leży naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 Kpa). Oznacza to, że w ponownie prowadzonym (po wznowieniu) postępowaniu, organy administracji publicznej są obowiązane zagwarantować stronie możliwość obrony jej praw i interesów w toczącym się postępowaniu. Odmowa uchylenia decyzji w postępowaniu o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy organ po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia. Ponadto odmowa uchylenia decyzji, orzeczona z powołaniem się na art. 146 § 2 Kpa, wymaga przekonującego wykazania, że w sprawie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie jednak co do istoty sprawy we wznowionym postępowaniu z powołaniem się na art. 146 § 2 Kpa nie może nastąpić przy jednostronnej tylko ocenie sprawy. Zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, w każdej sprawie w toku postępowania organy orzekające podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwiają sprawę mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony (art. 7 Kpa). Jeżeli strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu i w tym postępowaniu nie były rozważane również jej interesy, we wznowionym postępowaniu organ nie może zastosować art. 146 § 2 Kpa bez rozważenia słusznego interesu strony nie kolidującego z interesem społecznym (por. wyrok NSA z 25 listopada 1988 r., sygn. akt IV SA 540/88, ONSA 1988/2/90, por. B. Adamiak, (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 644). W sytuacji zatem, gdy strona nie brała udziału w dotychczasowym postępowaniu, konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania co do istoty sprawy istnieje dlatego, aby stwierdzić, czy organ orzekający wydał prawidłową decyzję, uwzględniającą słuszne interesy stron w granicach dopuszczonych przez prawo.
Przypomnieć należy, iż postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 Kpa nakładają na organ administracji obowiązek zbadania sprawy, zarówno pod względem okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jak i stosowania norm prawa materialnego. Oczywistym jest, że obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa dotyczą także postępowania wznowieniowego. Mając przy tym na uwadze zarzuty zawarte w skardze, a także przytoczone na jej poparcie argumenty, podkreślenia wymaga, że w trybie wznowienia postępowania:
po pierwsze – organ nie może działać w taki sposób, jakby załatwiał daną sprawę merytorycznie po raz pierwszy, a
po drugie – strona nie może domagać się zbadania jej sprawy tak, jakby miałaby ona zostać po raz pierwszy rozpoznana – tak NSA w wyroku z 13 maja 2015 r., sygn. akt II GSK 761/14.
Organy administracji obu instancji zbadały przesłankę wskazaną przez stronę a warunkującą prowadzenie postępowania i uznały zasadność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją udzielającą pozwolenia na budowę. Stwierdziły bowiem zaistnienie pozytywnej przesłanki do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, uznając, że strona skarżąca, jako właściciel nieruchomości sąsiedniej względem inwestycji, była stroną w postępowaniu zmierzającym do wydania zaskarżonej decyzji, która bez własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu. Jednocześnie organy administracji stwierdziły zaistnienie w stanie faktycznym sprawy przesłanki negatywnej, określonej w art. 146 § 2 Kpa. Stosownie do treści tego przepisu, nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W konsekwencji wydano decyzję, o której mowa w art. 151 § 2 Kpa. Należy zatem podkreślić, że wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 2 Kpa dopuszczalne jest wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania co do podstaw wznowienia oraz po ponownym rozpoznaniu sprawy administracyjnej materialnej w jej całokształcie, a więc po przeprowadzeniu w całości typowego postępowania jurysdykcyjnego. W postępowaniu tym nie może zabraknąć stadium postępowania wyjaśniającego (rozpoznawczego), które obejmuje ciąg czynności procesowych zorientowanych na ustalenie stanu faktycznego sprawy, dającego podstawę do zastosowania normy prawa materialnego. Dopiero w dalszej kolejności następuje skonfrontowanie wyników tego ponownego pełnego postępowania jurysdykcyjnego z treścią zaskarżonej decyzji. Tylko w ten sposób możliwe jest bowiem ustalenie, że w sprawie może być wydana jedynie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy organy administracji obu instancji zasadniczo ograniczyły się do uzupełniającego postępowania dowodowego, co w tym przypadku jest niewystarczające. W przedmiotowej sprawie rolą organów było nie tylko ustalenie czy przedstawiony przez inwestora sposób realizacji usługi skupu złomu i metali kolorowych w zakresie emisji hałasu odpowiada rygorom wynikającym z decyzji z [...]. wydanej przez Burmistrza G., szeroko przywoływanej powyżej ale też ustalenie czy odpowiada to warunkom wskazanym w decyzji z [...], nr [...] Zwłaszcza gdy uznaje – jak się zdaje mając na uwadze okoliczności podawane w uzasadnieniu objętej skargą decyzji, albowiem nie wynika to z jej części dyspozytywnej – że we wznowionym postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca dotychczasowej. Wynik ponownego rozpoznania sprawy materialnej, po skonfrontowaniu go z treścią decyzji dotychczasowej i podjęciu stosownego rozstrzygnięcia, winien znaleźć odzwierciedlenie w prawidłowo ukształtowanym rozstrzygnięciu, w tym wyczerpującym uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z zasadą ogólną przekonywania (art. 11 Kpa), organy powinny wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi się kierowały przy ponownym rozpoznaniu i załatwieniu sprawy. Należy podkreślić, że w ramach postępowania wznowionego niedopuszczalne jest – jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie – ograniczanie postępowania rozpoznawczego i uzasadnienia decyzji w istocie jedynie do polemiki z argumentacją strony. Dopiero wynik ponownego, pełnego merytorycznego rozpoznania sprawy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w ramach wznowionego postępowania da pełne podstawy do wydania przez organ jednej z decyzji, o których stanowi art. 151 Kpa. Przy czym uznając, w ostatecznym kształcie, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji objętej postępowaniem wznowieniem obowiązkiem organu jest wskazanie przyczyn, z jakich następuje odmowa jej uchylenia.
W przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego, co wadliwie jako prawidłowe zaakceptował organ odwoławczy, ogranicza się wyłącznie do stwierdzenia, że decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę z [...], nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. Takie rozstrzygnięcie nie czyni zadość ani przywołanej podstawie, w której podano art. 151 § 2 Kpa w związku z art. 146 § 2 Kpa, ani też nie rozstrzyga sprawy objętej wznowieniem. Zgodnie z art. 151 § 1 Kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150 Kpa, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 Kpa wydaje decyzję, w której: pkt 1, czyli odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 – uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Przyjęcie zatem jako podstawy odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wymaga wskazania, która z przesłanek, zawartych w art. 145 § 1 Kpa, art. 145a Kpa lub art. 145b Kpa miała zastosowanie. Przy czym organ pierwszej instancji, co zaaprobował organ odwoławczy, stwierdził wyłącznie wydanie decyzji Burmistrza G. z [...] nr [...] z naruszeniem prawa. Pominął w rozstrzygnięciu wydawanym na podstawie art. 151 § 2 Kpa konieczność wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Organy tak I jak i II instancji, choć przywołały podstawę prawną, to jednak nie przeniosły jej na rozstrzygnięcie. Nie wskazały okoliczności istotnych dla niego, tj. czy uznają, że doszło do wydania decyzji objętej wznowieniem z naruszeniem prawa i odmawiają jej uchylenia ze wskazaniem, że w wyniku wznowienia mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, czy też nie. W tak ukształtowanym rozstrzygnięciu de facto brak jest prawnego załatwienia sprawy objętej wznowieniem.
Z uwagi na stwierdzone naruszenie zasad rozpoznania sprawy we wznowionym postępowaniu należało wyeliminować z obrotu prawnego wydane w tym trybie decyzje organów obu instancji, co Sąd uczynił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. Z tych względów Sąd nie odniesie się do dalszych zarzutów skargi, gdyż na obecnym etapie byłoby to przedwczesne. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI