II SA/Op 443/21

II SA/Op 443/21 - Postanowienie WSA w Opolu
Data orzeczenia
2021-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Daria Sachanbińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Sądu
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na pismo Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 14 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie wydania kopii skarg, wniosków i pism postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. P. (zwany dalej skarżącym) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę zawartą w piśmie z dnia 23 czerwca 2021 r., w której wskazał, że skarży bezczynność organu, tj. Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu, który odmówił wydania kopii jego pism i skarg składanych w okresie od 15 października 2019 r. do 10 maja 2021 r. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu sądowego od skargi, a w odrębnym piśmie domagał się również ustanowienia radcy prawnego.
Sprawa dotycząca przyznania prawa pomocy została zarejestrowana pod sygn. akt II SPP/Op 60/21, a skarga została pierwotnie zarejestrowana w repertorium sądowym "SAB" tut. Sądu pod sygn. akt II SAB/Op 45/21. Następnie wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wykazanie, że przed jej wniesieniem wyczerpał tryb ponaglenia, o którym mowa w art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., i w tym celu nadesłanie kopii ponaglenia wystosowanego do właściwego organu przed wniesieniem skargi wraz z dowodem potwierdzającym jego wniesienie. Wezwanie zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych w terminie 7 dnia od dnia jego doręczenia spowoduje odrzucenie skargi.
Na wezwanie Sądu skarżący podniósł w piśmie z dnia 15 lipca 2021 r., że Prezes Sądu Rejonowego w Opolu odpowiada średnio na co 3-4 jego pismo, a "decyzja" Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 14 czerwca 2021 r., nr [...], to "zwykły i świadomy brak dobrej woli". Podkreślił przy tym, że skarży ww. "decyzję" z dnia 14 czerwca 2021 r., a nie brak odpowiedzi organu.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Opolu wyjaśnił, że wniosek skarżącego z dnia 26 maja 2021 r. o przekazanie kopii wszystkich złożonych przez niego skarg, wniosków i pism został rozpoznany pismem w dniu 14 czerwca 2021 r., w trybie art. 41a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2072), zwanej dalej u.s.p. Natomiast stosownie do art. 41b § 3 tej ustawy organem właściwym do rozpoznania skargi dotyczącej prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego. Dlatego - w ocenie Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu - wniesienie skargi na jego działalność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest niedopuszczalne, zaś skarga powinna zostać odrzucona.
W związku z wyjaśnieniem skarżącego dotyczącym przedmiotu zaskarżenia Sąd dokonał zmiany przedmiotu sprawy, określając, że dotyczy ona sprawy wydania kopii skarg, wniosków i pism, a nie bezczynności w ich wydaniu. Skarga została zakreślona w repertorium sądowym "SAB" i wpisana do repertorium sądowego "SA" pod sygn. akt II SA/Op 443/21.
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SPP/Op 60/21, przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Orzeczenie to stało się prawomocne wobec niewniesienia przez skarżącego środka odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 P.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.
Analizując kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, powtórzyć przyjdzie, że skarżący objął skargą pismo Prezesa Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 14 czerwca 2021 r., w którym został poinformowany o sposobie rejestrowania skarg, wniosków i pism, o przysługujących uprawnieniach dotyczących akt sprawy oraz obowiązkach związanych z ich udostępnieniem. Z kolei ocena treści skargi i uzupełniającego ją pisma z dnia 15 lipca 2021 r. uprawnia stwierdzenie, że stanowi ona wyraz niezadowolenia skarżącego z odpowiedzi odnośnie do żądania wydania kopii skarg, wniosków i pism. Jest to zatem skarga na sposób załatwienia jego wniosku w trybie art. 41a u.s.p., który to przepis określa zasady rozpatrywania skarg i wniosków. Zgodnie natomiast z art. 41b u.s.p. organem właściwym do rozpatrzenia skargi lub wniosku, dotyczących działalności sądu, jest prezes sądu (§ 1). Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu okręgowego i sądu rejonowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu okręgowego. Jeżeli skarga lub wniosek dotyczą działalności sądu apelacyjnego i sądu okręgowego, organem właściwym do rozpatrzenia jest prezes sądu apelacyjnego (§ 2). Organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej działalności prezesa sądu rejonowego jest prezes sądu okręgowego, działalności prezesa sądu okręgowego - prezes sądu apelacyjnego, a działalności prezesa sądu apelacyjnego - Krajowa Rada Sądownictwa (§ 3). Z powyższego jednoznacznie wynika, że rozpoznanie wniesionej przez M. P. skargi nie należy do kognicji sądu administracyjnego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że czynności - niezależnie od formy - podejmowane w trybie właściwym dla rozpatrywania skarg i wniosków na działalność organów administracji (także właściwych organów sądów w zakresie ich działalności administracyjnej) nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 P.p.s.a. i dlatego nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Skarga na działalność sądu rejonowego lub prezesa sądu rejonowego podlega rozpoznaniu na podstawie powołanych powyżej przepisów u.s.p. oraz wydanego na podstawie art. 41e u.s.p. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 maja 2012 r. w sprawie skarg i wniosków dotyczących działalności sądów powszechnych (Dz. U. z 2012 r. poz. 524).
Stosownie do powiedzianego wyżej, w ocenie Sądu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiot nie mieści się w zakresie kognicji tego sądu, wyznaczonej przede wszystkim treścią art. 3 P.p.s.a. W tym miejscu wyjaśnić też trzeba, że wbrew twierdzeniu skarżącego Prezes Sądu Rejonowego w Opolu nie wydał w dacie 14 czerwca 2021 r. decyzji w sprawie odmowy wydania żądanych kopii wniosków, skarg i pism. Odpowiedział natomiast - w trybie art. 41a § 1 u.s.p. - na wniosek skarżącego o wydanie kopii tych dokumentów, wskazując przy tym, jakie dane należało uzupełnić oraz jaką kwotę wpłacić, aby otrzymać konkretne dokumenty.
Reasumując, Prezes Sądu Rejonowego w Opolu nie wydał decyzji, która mogłaby podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi, to należało ją uznać za niedopuszczalną i odrzucić na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.