II SA/Op 432/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OpoluOpole2006-10-19
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo pracykarta nauczycielawynagrodzenie nauczycieliuchwała rady powiatuprawo administracyjnekompetencjeakty prawa miejscowegosądownictwo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził nieważność części uchwały Rady Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego dotyczącej regulaminu wynagradzania nauczycieli z powodu naruszenia przepisów kompetencyjnych i powielania przepisów ustawowych.

Wojewoda Opolski zaskarżył uchwałę Rady Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli, zarzucając naruszenie prawa. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność części uchwały. Główne zarzuty dotyczyły powielania przepisów ustawowych i rozporządzeń w akcie prawa miejscowego, naruszenia kompetencji organu prowadzącego szkołę oraz błędnego uregulowania kwestii dodatków motywacyjnych i za warunki pracy.

Przedmiotem sprawy była skarga Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Powiatu Kędzierzyńsko-Kozielskiego z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie regulaminu wynagradzania nauczycieli. Wojewoda zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym naruszenie przepisów kompetencyjnych oraz powielanie przepisów zawartych w aktach wyższego rzędu. W szczególności kwestionowano § 10 ust. 2 (upoważnienie dyrektora do ustalania kryteriów dodatku motywacyjnego), § 17 ust. 4 (nieprawidłowe określenie dodatku za warunki pracy), § 18 pkt 2 (nieprecyzyjne określenie dodatku za trudne warunki pracy dla poradni psychologiczno-pedagogicznych), § 19 (nieuzasadnione ograniczenie dodatku za pracę w uciążliwych warunkach do szkół specjalnych) oraz § 20 (nieprawidłowe uregulowanie zbiegu tytułów do dodatków za warunki pracy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę, podzielił argumentację Wojewody. Sąd podkreślił, że akty prawa miejscowego nie mogą powtarzać przepisów ustaw i rozporządzeń, a jedynie regulować kwestie pozostawione do ich kompetencji przez przepisy wyższego rzędu. Stwierdzono, że Rada Powiatu naruszyła przepisy kompetencyjne, subdelegując uprawnienia na dyrektorów szkół i rady pedagogiczne, a także błędnie interpretując i modyfikując przepisy dotyczące dodatków do wynagrodzenia nauczycieli. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej wskazane przez Wojewodę paragrafy, uznając te naruszenia za istotne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, akty prawa miejscowego nie mogą powtarzać przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Powielanie takich przepisów stanowi istotne naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Zasady techniki prawodawczej kategorycznie zabraniają powtarzania przepisów ustaw i rozporządzeń w uchwałach rady gminy (powiatu). Powtórzenie przepisu może prowadzić do zmiany jego interpretacji i intencji ustawodawcy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (25)

Główne

u.s.p. art. 81 § ust. 1 i 2

Ustawa o samorządzie powiatowym

k.n. art. 30 § ust. 6

Karta Nauczyciela

k.n. art. 34

Karta Nauczyciela

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MENiS art. 31 grudnia 2005 r.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

Pomocnicze

u.s.p. art. 12 § pkt 11

Ustawa o samorządzie powiatowym

k.n. art. 30 § ust. 5

Karta Nauczyciela

k.n. art. 30 § ust. 1

Karta Nauczyciela

k.n. art. 33

Karta Nauczyciela

k.n. art. 42c § ust. 2

Karta Nauczyciela

k.n. art. 42c § ust. 3 i 4

Karta Nauczyciela

k.n. art. 54 § ust. 3 i 7

Karta Nauczyciela

k.n. art. 91d § ust. 1

Karta Nauczyciela

zasady techniki prawodawczej art. 14 § ust. 4 pkt 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

zasady techniki prawodawczej art. 137

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

rozp. MENiS art. 30 ust. 6

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

rozp. MENiS art. § 6

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

rozp. MENiS art. § 8 ust. 19

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

rozp. MENiS art. § 9 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

rozp. MENiS art. § 9 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

rozp. MGPiPS art. 15 lipca 2003 r.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

rozp. MGPiPS art. § 32 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów kompetencyjnych przez subdelegowanie uprawnień. Powielanie przepisów ustawowych i rozporządzeń w akcie prawa miejscowego. Niewłaściwe uregulowanie kwestii dodatków motywacyjnych i za warunki pracy. Sprzeczność uchwały z przepisami Karty Nauczyciela i rozporządzeń wykonawczych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że powielanie przepisów jest usprawiedliwione względami praktycznymi. Argumentacja organu, że zarzuty dotyczą jedynie powtórzenia zapisów rozporządzenia.

Godne uwagi sformułowania

uchwała jednostek samorządu terytorialnego nie może regulować raz jeszcze tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. narusza powszechnie obowiązujący porządek prawny w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego raz jeszcze tego, co zostało już pomieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego.

Skład orzekający

Ewa Janowska

przewodniczący sprawozdawca

Teresa Cisyk

sędzia

Grażyna Jeżewska

asesor sądowy

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia aktów prawa miejscowego przez jednostki samorządu terytorialnego, w szczególności w zakresie wynagradzania nauczycieli. Podkreślenie zakazu powielania przepisów ustawowych i rozporządzeń w uchwałach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady powiatu dotyczącej wynagradzania nauczycieli, ale zasady dotyczące tworzenia prawa miejscowego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii tworzenia prawa miejscowego i jego zgodności z przepisami wyższego rzędu, co jest istotne dla samorządów i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Rada Powiatu nie może powielać przepisów prawa w swoich uchwałach – kluczowa decyzja WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Op 432/06 - Wyrok WSA w Opolu
Data orzeczenia
2006-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Sędziowie
Ewa Janowska /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Jeżewska
Teresa Cisyk
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
6402 Skargi organów nadzoru na uchwały rady powiatu w przedmiocie ... (art. 81 ustawy o samorządzie  powiatowym)
Skarżony organ
Rada Powiatu
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Asesor Sądowy Grażyna Jeżewska Protokolant Referent – stażysta Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu19 października 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Powiatu Kędzierzyńsko - Kozielskiego z dnia 20 grudnia 2005 r. nr XXXV/287/2005 w przedmiocie regulaminu wynagradzania nauczycieli 1) stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej treść § 10 ust. 2, § 17 ust. 4, § 18 pkt 2, § 20, § 23 ust. 6 oraz zwrotu z § 19 "szkół specjalnych", 2) określa, że zaskarżona uchwala nie podlega wykonaniu w części wskazanej w punkcie 1 wyroku.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez Wojewodę Opolskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego była uchwała nr XXXV/287/2005 Rady Powiatu z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustalenia regulaminu określającego zasady wynagradzania nauczycieli w szkołach i placówkach, dla których organem prowadzącym jest Powiat Kędzierzyńsko - Kozielski oraz wysokość i szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków z powodu istotnego naruszenia prawa.
Jako podstawę prawną zaskarżonej uchwały powołano przepisy artykułu 30 ust 6, ust 2 i art. 54 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118 poz 1112 ze zm.) oraz art. 12 pkt 11 Ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz 1592 ze zm.). W paragrafie 33 uchwały postanowiono, że wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od daty ogłoszenia. Uchwałę ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego.
Uchwała zawierająca regulamin określający niektóre zasady wynagradzania za pracę oraz wysokość i szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków do wynagrodzenia oraz nagród stanowi akt prawa, w którym zastosowano systematykę podziału na rozdziały. Miedzy innymi w Rozdziale I "Postanowienia ogólne" zawarty jest paragraf 1 stanowiący tzw. słownik pojęć. W szczególności rozwinięte są tam pojęcia rozporządzenia wykonawczego do ustawy Karta Nauczyciela wydanego na podstawie art. 30 ust 6 tej ustawy.
Rozdział III regulaminu zawiera z kolei określenie zasad przyznawania dodatku motywacyjnego, tak w zakresie podmiotowym, jak i co do jego wysokości, rozdział V – zasady przyznania dodatku za warunki pracy, rozdział VI regulację dotyczącą wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowo i godziny doraźnych zastępstw.
Skargą z 15 kwietnia 2005 r. (data wpływu 6 lipca 2005 r.) Wojewoda Opolski zaskarżył przedmiotową uchwałę i powołując się na przepis art. 81 ust. 1 i ust. 2 Ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, (Dz. U z 2001 r Nr 142 poz. 1592 ze zm.) wniósł o stwierdzenie nieważności: § 10 ust. 2, § 17 ust. 4, § 18 pkt 2, § 19 wyrazów "szkól specjalnych’, § 20, § 23 ust. 6.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda Opolski wyjaśnił, że Rada Powiatu w Kędzierzynie - Koźlu na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 30 ust. 6 i art. 54 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. nr 118 poz. 1112 ze zm.) dalej określanej jako Karta Nauczyciela, podjęła w dniu 20 grudnia 2005 r. uchwałę w sprawie ustalenia Regulaminu określającego zasady wynagradzania nauczyciela w szkołach i placówkach, dla których organem prowadzącym jest Powiat Kędzierzyńsko - Kozielski oraz wysokość i szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków. W paragrafie 23 przedmiotowej uchwały uregulowano kwestę wynagradzania nauczyciela za realizację zajęć w dniu dla niego dodatkowo wolnym od pracy lub w święto oraz możliwość udzielania w zamian dnia wolnego w innym terminie. Zdaniem skarżącego, Rada nie była upoważniona do wprowadzenia ustaleń w powyższym zakresie. Przedmiotowe kwestie reguluje, bowiem art. 42c ust. 3 i 4 ustawy Karta Nauczyciela. Natomiast kompetencje do wydawania stosownych przepisów określających sposób ustalania odrębnego wynagrodzenia, które nauczyciel w szczególnie uzasadnionych przypadkach otrzymuje zamiast dnia wolnego, na mocy art. 42c ust. 2 w związku z art. 30 ust. 5 ustawy Karta Nauczyciela posiada Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a nie organ prowadzący szkołę. W oparciu o wskazane przepisy zostało wydane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. Nr 22, poz. 181 ze zm.), w którym zostały uregulowane przedmiotowe kwestie. Naruszenie przepisów kompetencyjnych, jak wywodził skarżący, oraz powielanie przepisów zawartych w aktach wyższego rzędu stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające wniosek o stwierdzenie nieważności wskazanych postanowień uchwały. Zdaniem strony skarżącej, za sprzeczne z prawem należy uznać zawarte w § 10 ust. 2 uchwały upoważnienie dyrektora do opracowania w porozumieniu z Radą Pedagogiczną szczegółowych kryteriów przyznawania dodatku motywacyjnego. Kompetencja do ustalania szczegółowych warunków przyznawania m.in. tego dodatku, w oparciu o określone w § 6 rozporządzenia ogólne warunki, przypisana została radzie powiatu, jako organowi prowadzącemu (art. 30 ust. 6 pkt. 1) w związku z art. 91d ust. 1 Karty Nauczyciela). Naruszenie ustawowo uregulowanych kompetencji i ich subdelegowanie na inne podmioty, w opinii strony skarżącej, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wskazanego paragrafu omawianej uchwały. Istotne naruszenie prawa zawiera również, w ocenie strony skarżącej, rozdział V Regulaminu, dotyczący dodatków za warunki pracy. W § 17 ust. 2 i 3 uchwały, przy określeniu desygnatów pojęć "trudne warunki pracy oraz uciążliwe warunki pracy" poprawnie odesłano do regulacji zawartych w rozporządzeniu, jednak skarżący wskazuje, że w sformułowaniach zawartych w ust. 2 popełniono błędy gramatyczne. Wobec zawartych w ust. 2 i 3 ustaleń, za niezrozumiałe skarżący uznał, wprowadzoną w § 17 ust. 4 uchwały dodatkową regulację jednego z uciążliwych warunków pracy. Nadto Rada Powiatu określiła ten warunek, odmiennie od postanowień zawartych w § 9 ust. 2 rozporządzenia. W uchwale zawężono zakres stanów chorobowych, które muszą występować u jednego dziecka, które należy do grupy lub oddziału wychowawczego z upośledzonymi umysłowo w stopniu lekkim, pominięto zawarte w rozporządzeniu odesłanie do § 32 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Dodatkowo w § 17 ust. 4 uchwała wspomina o zajęciach dydaktycznych prowadzonych według odrębnego programu wychowawczego opracowanego przez wychowawcę, podczas gdy rozporządzenie wymaga zajęć dydaktycznych prowadzonych według odrębnego programu nauczania obowiązującego w tego typu szkole specjalnej, a zajęć wychowawczych – według odrębnego programu wychowawczego opracowanego przez wychowawcę. Wyżej wskazane rozbieżności, w ocenie skarżącego, stanowić powinny podstawę stwierdzenia nieważności § 17 ust. 4 uchwały. Dodatkowo w § 19 uchwały Rada Powiatu postanowiła, że dodatek we wskazanej wysokości za pracę w uciążliwych warunkach przysługuje nauczycielom szkól specjalnych. W opinii strony skarżącej taka regulacja sprzeczna jest z art. 34 ustawy Karta Nauczyciela, który uprawnienie do dodatku za warunki pracy łączy z wykonywaniem pracy w określonych okolicznościach, a nie z pracą w jakimś rodzaju placówki, Stąd konieczne jest stwierdzenie nieważności we wskazanym zakresie. Z kolei, przy określeniu wysokości dodatku za pracę w warunkach trudnych, w § 18 pkt 2 uchwały dopuszczono możliwość przyznawania dodatku nauczycielom poradni psychologiczno-pedagogicznej, bez bliższego określenia typu zajęć, za których prowadzenie przysługiwać winien ten dodatek. Tymczasem, jak podniósł Wojewoda, zgodnie z rozporządzeniem, nie we wszystkich sytuacjach za pracę w w/w poradni należny będzie dodatek. Zatem, jak wskazał skarżący, § 18 ust. 2 uchwały uznać należy za sprzeczny z § 8 ust. 19 rozporządzenia. Nadto, w opinii skarżącego, za istotnie naruszające prawo należy uznać postanowienia § 20 uchwały, w którym ograniczono prawa nauczyciela w zakresie dodatków za warunki pracy, ustalając, iż w razie zbiegu tytułów dodatku za trudne i uciążliwe warunki pracy, nauczycielowi przysługuje jeden, wyższy dodatek. Taka regulacja, zdaniem skarżącego pozostaje w sprzeczności z art. 34 ustawy Karta Nauczyciela. Przepis ten stanowi, iż dodatek należy się nauczycielom za pracę zarówno w trudnych, jak i uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia warunkach.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały dopełniono wymogu uzgodnienia Regulaminu ze związkami zawodowymi i przekazano uchwałę do sprawdzenia Wojewodzie Opolskiemu. Dodatkowo organ podniósł, że wszystkie zarzuty Wojewody Opolskiego dotyczyły powtórzenia w Regulaminie zapisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2005 r. Zdaniem organu, takie przepisanie zapisów poszczególnych paragrafów lub ich części nie narusza rażąco prawa, a jedynie ułatwia dyrektorom szkół codzienną pracę. Dyrektor sięga, bowiem, do jednego przepisu, jakim jest uchwała Rady Powiatu, a nie do kilku rozporządzeń i do uchwały Rady Powiatu. Również organ uznał za bezpodstawny, zarzut scedowania na dyrektorów szkół i rady pedagogiczne prawa do ustalenia szczegółowych kryteriów przyznawania dodatku motywacyjnego, ponieważ Rada Powiatu nie jest w stanie określić szczegółowo wszystkich kryteriów oceniania nauczycieli z uwagi na różnorodność typu szkół. Niejasny jest też, w ocenie organu, zarzut dotyczący § 18 pkt 2 t.j. dookreślenia, za jakiego typu zajęcia przysługuje nauczycielom publicznej poradni psychologiczno - pedagogicznej dodatek za trudne warunki pracy, skoro kwestię tę reguluje cyt. Rozporządzenie MENiS. Organ dodał, że kwestionowana treść paragrafu 20 Regulaminu została zaakceptowana przez nauczycieli i związki zawodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. artykułu). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo - administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafności tych przepisów. W myśl art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Trzeba dodać, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z tego ostatniego przepisu wynika ta przede wszystkim konsekwencja, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego, skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.
Po tak zakreślonych granicach kognicji Sądu administracyjnego należy stwierdzić, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Jak powszechnie przyjmuje się w judykaturze według konstrukcji wad powodujących nieważność decyzji administracyjnej można wskazać rodzaje naruszeń przepisów prawa, które trzeba zaliczyć do istotnych naruszeń prawa, skutkujących nieważność uchwały organu samorządu terytorialnego. Do nich trzeba zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał
(porównaj: wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z 25.03.2003 r. sygn. akt II S.A./Wr 2572/02 Dz. Urz. Woj. Opols.).
Według art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r., nr 142, poz. 1592 ze zm.) organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa corocznie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu obowiązującego od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia:
1. wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33 i 34,
2. szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3,
3. wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub odrębnych przepisach - w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1 odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego, co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o którym mowa odpowiednio w ust. 3 i 4.
Regulamin wymaga uzgodnienia ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli.
Opracowując ten regulamin Rada Powiatu Kędzierzyńsko - Kozielskiego, co jest niesporne i czemu nie przeczy w odpowiedzi na skargę, powtórzyła w § 23 ust. 6, regulującym kwestię wynagradzania nauczycieli za realizację zajęć w dniu dla nich dodatkowo wolnym od pracy lub w święto oraz możliwość udzielania w zamian dnia wolnego w innym terminie, treść art. 42c ust. 3 i 4 ustawy Karta Nauczyciela, przytaczając wprost przepisy w/w ustawy. Natomiast kompetencje do wydawania stosownych przepisów określających sposób ustalania odrębnego wynagrodzenia, które nauczyciel otrzymuje zamiast dnia wolnego, na mocy art. 42c ust. 2 w związku z art. 30 ust. 5 Karty Nauczyciela posiadał minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a nie organ prowadzący szkołę. W oparciu o wskazane przepisy zostało wydane rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (Dz. U. Nr 22, poz. 181 ze zm.),nazywane dalej rozporządzeniem, w którym zostały uregulowane przedmiotowe kwestie. W rezultacie w uchwale Rady Powiatu powielono przepisy zawarte w aktach wyższego rzędu.
Sąd nie podzielił stanowiska organu, że wprowadzenie do Regulaminu określającego zasady wynagradzania nauczycieli w szkołach i placówkach, dla których organem prowadzącym jest Rada Powiatu rozwiązań ustawowych jest usprawiedliwione względami praktycznymi. W tym miejscu należy podnieść, że na podstawie art. 14 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. Nr 82 z 1999 r., poz. 929 ze zm.) Prezes Rady Ministrów ustalił "zasady techniki prawodawczej", stanowiące załącznik do tego rozporządzenia. Rozporządzenie to weszło w życie 1 sierpnia 2002 r. i stanowi źródło powszechnie obowiązującego prawa. W załączniku do tego rozporządzenia, Dział VII poświęcono projektom aktów prawa miejscowego. W § 14 ust. 2 wskazano, że akty prawa miejscowego stanowione przez radę, są stanowione na podstawie przepisów upoważniających, zamieszczonych w ustawach. Z kolei w § 143 w/w załącznika przyjęto, że do aktów prawa miejscowego stosuje się odpowiednio zasady wyrażone w dziale VI. Natomiast w dziale VI dot. projektów aktów normatywnych o charakterze wewnętrznym (uchwały i zarządzenia) w § 137 zamieszczono kategoryczne stwierdzenie, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Przepis ten wskazuje zasadę, że uchwała rady gminy (powiatu) nie może regulować raz jeszcze tego, co zostało już wcześniej przez ustawodawcę uregulowane i stanowiło przepis powszechnie obowiązujący, a więc nie ma potrzeby i nie można powtarzać przepisów ustawy, rozporządzeń czy tez ratyfikowanych umów międzynarodowych w zapisach prawa miejscowego. Reasumując, należy stwierdzić, że uchwała jednostek samorządu terytorialnego nie może regulować raz jeszcze tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Trzeba się, bowiem liczyć z tym, że powtórzony przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go powtórzono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji ustawodawcy (wyrok NSA z dnia 14 października 1999 r. sygn. akt II SA/Wr 1179/98). Oznacza to, że § 23 ust. 6 zaskarżonej uchwały rażąco narusza prawo.
W paragrafie 17 ust. 4 przedmiotowej uchwały Rady Powiatu Kędzierzyńsko - Kozielskiego wprowadzono dodatkową regulację jednego z uciążliwych warunków pracy, przy czym warunek ten określono inaczej od postanowień zawartych w § 9 ust. 2 przywołanego wyżej rozporządzenia. W uchwale zawężono zakres stanów chorobowych, które muszą występować choćby u jednego dziecka, które należy do grupy lub oddziału wychowawczego z upośledzonymi umysłowo w stopniu lekkim, a pominięto zawarte w rozporządzeniu MENiS z 31.12.2005 r. odesłanie do rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15.07.2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Dodatkowo w § 17 ust. 4 omawianej uchwały uznano za pracę w uciążliwych warunkach prowadzenie zajęć dydaktycznych realizowanych według odrębnego programu wychowawczego opracowanego przez wychowawcę, podczas gdy rozporządzenie (§ 9 pkt 3) wymaga prowadzenia zajęć dydaktycznych z dziećmi i młodzieżą upośledzonymi w stopniu lekkim, wśród których znajduje się, co najmniej jedno dziecko upośledzone umysłowo w stopniu umiarkowanym lub znacznym, pod warunkiem, że zajęcia dydaktyczne prowadzone są według odrębnego programu nauczania obowiązującego w danego typu szkole specjalnej, a zajęcia wychowawcze według odrębnego programu wychowawczego opracowanego przez wychowawcę. Takie rozszerzenie w uchwale Rady Powiatu przesłanek wskazujących na wykonywanie przez nauczycieli pracy w warunkach uciążliwych należy uznać, za naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwały w tej sprawie – art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela.
W paragrafie 10 ust. 2 przedmiotowej uchwały przewidziano, że szczegółowe kryteria przyznania dodatku motywacyjnego nauczycielom opracuje dyrektor w porozumieniu z Radą Pedagogiczną. Sąd podziela stanowisko skarżącego Wojewody Opolskiego, że taka regulacja jest sprzeczna z przepisem kompetencyjnym t.j. art. 30 ust. 6 w związku z art. 91d ust. 1 Karty Nauczyciela. Naruszenie ustawowo uregulowanych kompetencji i ich subdelegowanie na inne podmioty stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wskazanego paragrafu uchwały.
Zaskarżony Regulamin w § 19 przewidywał dodatek za pracę w uciążliwych warunkach przysługujący nauczycielom szkół specjalnych. Sąd uznaje za trafne, stanowisko Wojewody Opolskiego, że taka regulacja sprzeczna jest z przepisem powszechnie obowiązującym, art. 34 Kart Nauczyciela, przewidującym, iż nauczycielom pracującym w trudnych, uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia warunkach przysługuje z tego tytułu dodatek za warunki pracy. W konsekwencji, przepis ustawowy nie uzależnia prawa do dodatku od pracy wykonywanej w pewnego rodzaju placówce, lecz łączy to prawo z pracą wykonywaną w określonych okolicznościach. Skoro, więc w ustawie Karta Nauczyciela unormowano kwestię uzyskania prawa do dodatków do wynagrodzenia, to nie należy w regulaminie wynagradzania powtarzać jej przepisów. Należy raz jeszcze powtórzyć, że narusza powszechnie obowiązujący porządek prawny w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego raz jeszcze tego, co zostało już pomieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa, lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego. Przepisy wydane na podstawie art. 30 ust. 6, 7, i 7a Karty Nauczyciela mogą określać jedynie wysokość dodatku i szczegółowe warunki jego przyznawania.
W § 18 ust. 2 zaskarżonego Regulaminu przyjęto zapis, że dodatek za pracę w trudnych warunkach przysługuje nauczycielom poradni psychologiczno - pedagogicznych, bez bliższego określenia, za jakiego typu zajęcia należy się w/w dodatek. Takie rozwiązanie należy uznać za sprzeczne z przepisem § 8 ust. 19 rozporządzenia MENiS z 31.12.2005 r., przewidującym, że za pracę w trudnych warunkach uznaje się prowadzenie przez nauczycieli badań psychologicznych i pedagogicznych nieletnich oraz małoletnich, sprawowanie opieki specjalistycznej nad nieletnimi, prowadzenie poradnictwa rodzinnego oraz mediacji między nieletnim sprawcą a pokrzywdzonym w rodzinnych ośrodkach diagnostyczno - konsultacyjnych.
Zgodnie z uregulowaniem zawartym w § 20 Regulaminu wynagradzania nauczycieli, przewidziano, iż w przypadku zbiegu tytułów do dodatku za trudne i uciążliwe warunki pracy nauczycielowi przysługuje jeden wyższy dodatek. W ocenie Sądu, tak sformułowana treść w/w przepisu Regulaminu również wykracza poza delegację ustawową, przewidzianą w art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, pozwalającą na określenie w przepisach wydanych na tej podstawie jedynie wysokości dodatku i szczegółowych warunków jego przyznawania. We wskazanej delegacji ustawowej nie mieści się, zdaniem Sądu, określanie rodzaju dodatków przysługujących nauczycielom i uznawania, że istnieją odrębne dodatki z tytułu pracy w trudnych, uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia warunkach. W tym miejscu należy przypomnieć, że art. 30 ust. 1 Karty Nauczyciela zawiera definicję wynagrodzenia nauczycieli. Zgodnie z tym przepisem wynagrodzenie nauczycieli składa się z następujących elementów:
1) wynagrodzenia zasadniczego,
2) dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy,
3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowo i godziny doraźnych zastępstw
4) nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, w tym odpraw (...)
Jednocześnie należy wskazać, że stosownie do treści art. 34 Karty Nauczyciela dodatek za warunki pracy przysługuje nauczycielom pracującym w trudnych, uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia warunkach. W ocenie Sądu, przyjęta w § 20 Regulaminu regulacja wykraczająca poza delegację ustawową, również w stopniu istotnym narusza prawo.
Z tych przyczyn Sąd, w trybie art. 147 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę w całości, a z mocy art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżona uchwała nie może być w tej części wykonana.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI