II SA/Ka 3155/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego ze względu na niezakończone postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, który został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Skarżący podnosili, że usytuowanie budynku narusza ich prawo własności i warunki techniczne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów KPA poprzez niezawieszenie postępowania w sytuacji, gdy postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej nie zostało prawomocnie zakończone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę M.S., B.S. i T.S. na decyzję Wojewody zezwalającą na użytkowanie budynku gospodarczego. Budynek ten został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a jego legalizacja była przedmiotem wieloletniego postępowania administracyjnego i sądowego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa budowlanego, w szczególności dotyczące usytuowania budynku w odległości 1,4 m od granicy ich działki, co powodowało zacienienie i uniemożliwiało zagospodarowanie ich nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, uznając, że nie jest jego rolą orzekanie o rozbiórce i że zgoda sąsiada nie jest wymagana. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję z urzędu, stwierdzając, że Wojewoda naruszył przepisy KPA, nie zawieszając postępowania w sytuacji, gdy postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej (decyzja PINB uchylona wyrokiem NSA) nie zostało prawomocnie zakończone. Sąd wskazał, że zakończenie postępowania legalizacyjnego jest prawną przesłanką wydania pozwolenia na użytkowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może wydać pozwolenia na użytkowanie, jeśli postępowanie dotyczące legalizacji samowoli budowlanej nie zostało prawomocnie zakończone. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie.
Uzasadnienie
Wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, który został wybudowany bez pozwolenia na budowę, jest uzależnione od wcześniejszego zakończenia postępowania w przedmiocie jego legalizacji. Niezakończenie tego postępowania i brak jego prawomocnego rozstrzygnięcia stanowi podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie lub do zawieszenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
prawo budowlane z 1974r. art. 42 § ust.3
Ustawa z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane
prawo budowlane z 1994r. art. 80 § ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane
prawo budowlane z 1994r. art. 103 § ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane
prawo budowlane z 1974r. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane
Kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 145 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "b"
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę...
ustawa p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezakończenie postępowania dotyczącego legalizacji samowoli budowlanej jako przesłanki wydania pozwolenia na użytkowanie. Naruszenie przez organ obowiązku zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.
Godne uwagi sformułowania
Zasadniczą przesłanką wydanego w oparciu o treść art.42 prawa budowlanego z 1974r. pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu było uzyskanie przymiotu ostateczności przez wcześniejszą decyzję organu nadzoru budowlanego wydaną na podstawie art.40 tego prawa. Decyzje te zostały jednakże uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 listopada 2002r. sygn.akt II SA/Ka 6/01. Tym samym zaistniała określona w art.145 § 1 pkt 8 Kpa podstawa wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] powinien się bowiem upewnić, że wydana w sprawie przedmiotowego budynku decyzja oparta na treści art.40 prawa budowlanego z 1974r. nie została zaskarżona do NSA. Wobec wniesienia na nią skargi powinien zaś zawiesić postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie – na podstawie art.97 § 1 pkt 4 Kpa.
Skład orzekający
Bonifacy Bronkowski
sprawozdawca
Ewa Krawczyk
przewodniczący
Iwona Bogucka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty wydawania pozwoleń na użytkowanie w kontekście niezakończonych postępowań legalizacyjnych samowoli budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami prawa budowlanego z 1974r. i 1994r. oraz orzecznictwem NSA z początku lat 2000.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność postępowań dotyczących samowoli budowlanych i znaczenie prawidłowego stosowania przepisów proceduralnych (KPA) przez organy administracji.
“Niezakończona legalizacja samowoli budowlanej blokuje pozwolenie na użytkowanie budynku.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ka 3155/01 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2004-01-27 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-10-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Bonifacy Bronkowski /sprawozdawca/ Ewa Krawczyk /przewodniczący/ Iwona Bogucka Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący sędzia: NSA /del. / Ewa Krawczyk Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia: NSA /del./ Bonifacy Bronkowski /spr./ Protokolant sekr. sąd. Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004r. sprawy ze skargi M.S., B.S. i T.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka , iż nie może być wykonywana w całości Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art.42 ust.3 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz.229 ze zm.- zwanej dalej prawem budowlanym z 1974r./ w zw. z art. 80 ust.1 i art.103 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane /Dz.U..z 2000r. Nr 106 poz.1126 ze zm. - zwanej dalej prawem budowlanym z 1994r./ z upoważnienia Burmistrza C. udzielono A.D. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o pow. użytkowej 31,70 m2 , położonego na działce nr [...] przy ul. D. w C. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że wcześniejsze wydane w tej sprawie decyzje organów I i II instancji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie objętego postępowaniem budynku zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 marca 2000r. sygn. akt II SA 1057/98. W związku z treścią tego wyroku akta administracyjne dotyczące tego obiektu zostały przekazane według właściwości Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] w B. celem rozstrzygnięcia kwestii możliwości jego legalizacji. Budynek został bowiem wybudowany bez pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania prawa budowlanego z 1974r. Po rozpoznaniu tej sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art.40 prawa budowlanego z 1974r. w zw. z art.103 ust.2 prawa budowlanego z 1994r. nakazał A.D. wykonanie w tym obiekcie określonych w tej decyzji robót budowlanych oraz zobowiązał ją do wykonania i przedłożenia uzupełnionej inwentaryzacji architektoniczno -budowlanej tego budynku. Wykonanie tych obowiązków miało stanowić przesłankę rozpatrzenia przez właściwy organ w trybie art.42 prawa budowlanego z 1974r. sprawy w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie spornego budynku. Decyzja ta uzyskała co do meritum przymiot ostateczności po jej utrzymaniu w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...]. W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] powiadomił Burmistrza C. o wykonaniu przez A.D. nałożonych na nią w/w decyzjami obowiązków, co zostało też dodatkowo stwierdzone w czasie oględzin przeprowadzonych w dniu [...]. Jednocześnie A.D. wniosła o wydanie jej pozwolenia na użytkowanie objętego postępowaniem obiektu. Dalej organ orzekający stwierdził, że obiekt ten znajduje się w dobrym stanie technicznym, nie stanowi zagrożenia dla życia lub mienia, znajduje się na terenie przeznaczonym w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy C. pod budownictwo jednorodzinne z możliwością jej adaptacji i planowanym zagęszczeniem /symbol planu [...]/, co przesądza o jego zdatności do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. W odwołaniu od tej decyzji T.S., B.S. i M.S. zrelacjonowali dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz postępowania przed NSA w przedmiocie legalizacji spornego budynku. Zaakcentowali, że jego usytuowanie w odległości 1,4 m od południowej granicy ich działki jest niezgodne z warunkami technicznymi odnośnie sytuowania budynków, obowiązującymi zarówno w czasie jego realizacji jak i w czasie sporządzania tego odwołania. Takie usytuowanie narusza prawo własności ich działki gdyż z uwagi na wysokość budynku /4.85 m/ powoduje jej zacienienie a nadto uniemożliwia im zagospodarowanie tej działki planowanym budynkiem mieszkalnym. W konsekwencji zachodzą określone w art.37 ust.1 pkt 2 i ust.2 prawa budowlanego z 1974r. przesłanki do nakazania jego rozbiórki. Okoliczności tych wbrew zaleceniom NSA zawartym w wydanym w sprawie tego budynku wyroku, organy nie wyjaśniły wydając bezpodstawne pozwolenie na użytkowanie. Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy powyższe orzeczenie o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego wskazując jako podstawę tego rozstrzygnięcia art.138 § 1 pkt 1 Kpa i art.55 w zw. z art.103 ust.2 prawa budowlanego z 1994r. W uzasadnieniu decyzji potwierdził ustalenia poczynione przez organ I instancji oraz ich ocenę prawną. W odniesieniu do zarzutów odwołania stwierdził, że obowiązujące przepisy nie uzależniają możliwości udzielenia pozwolenia na użytkowanie od uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na inne niż wynikające z warunków technicznych sytuowanie budynków na działkach budowlanych. Wskazał nadto Wojewoda, że nie do organów administracji architektoniczno budowlanej należy orzekanie o nakazie rozbiórki budynków wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w odpowiedzi na skargę posłużono się w ogólnym zarysie argumentacją prezentowaną w postępowaniu administracyjnym. Skarżący dodatkowo podali, że zaskarżyli do NSA w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w K. z dnia [...] i sprawa z tej skargi zawisła pod sygn. akt II SA/Ka 6/01. W piśmie procesowym z dnia [...] skarżący powołali się nadto na wydany w sprawie sygn.akt II SA /Ka 6/01 wyrok z dnia 25 listopada 2002r. Stwierdzili też, że prowadzone po wydaniu tego wyroku postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zostało zawieszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja ostać się nie może z przyczyny którą Sąd nie będąc związany granicami skargi zobowiązany był wziąć pod uwagę z urzędu /art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153 poz.1270 – zwanej dalej ustawą p.s.a./. Zasadniczą przesłanką wydanego w oparciu o treść art.42 prawa budowlanego z 1974r. pozwolenia na użytkowanie spornego obiektu było uzyskanie przymiotu ostateczności przez wcześniejszą decyzję organu nadzoru budowlanego wydaną na podstawie art.40 tego prawa. Chodzi mianowicie o w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] z dnia [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...]. Decyzje te zostały jednakże uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 25 listopada 2002r. sygn.akt II SA/Ka 6/01. Tym samym zaistniała określona w art.145 § 1 pkt 8 Kpa podstawa wznowienia postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Zdaniem Sądu w sprawie zachodzi zatem sytuacja o jakiej mowa w art.145 § 1 pkt 1 lit "b" ustawy p.s.a. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] powinien się bowiem upewnić, że wydana w sprawie przedmiotowego budynku decyzja oparta na treści art.40 prawa budowlanego z 1974r. nie została zaskarżona do NSA. Wobec wniesienia na nią skargi powinien zaś zawiesić postępowanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie – na podstawie art.97 § 1 pkt 4 Kpa. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że wcześniejsze zakończenie postępowania przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie dopuszczalności legalizacji samowoli budowlanej związanej z wybudowaniem objętego postępowaniem budynku, stanowiło prawną przesłankę wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Związanie to wynika wprost z treści art.42 ust.1 w zw. z art.40 i w zw. z art.37 prawa budowlanego z 1974r. Konsekwencją takiego stanowiska jest zaś stwierdzenie, które będą miały na uwadze organy architektoniczno-budowlane przy ponownym rozpoznaniu sprawy, że w przypadku gdy organy nadzoru budowlanego orzekną o likwidacji samowoli budowlanej w trybie art.40 prawa budowlanego z 1974r. i obowiązki nałożone zgodnie z tym przepisem zostaną przez adresata decyzji zrealizowane, to brak byłoby podstaw do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie w oparciu o treść art.42 ust.1 tego prawa /oczywiście przy uwzględnieniu treści ust.3 art.42/. Z tych też względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy p.s.a. w zw. z art.145 § 1 pkt 8 Kpa oraz w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę.../Dz.U. Nr 153 poz.1271/. Rozpoznając ponownie sprawę zawiesi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowanie odwoławcze do czasu zakończenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie możliwości legalizacji objętego postępowaniem budynku gospodarczego. Chodzi przy tym o wydanie w tamtym postępowaniu decyzji ostatecznej która nie została zaskarżona do Sądu Administracyjnego, względnie która uzyskała w postępowaniu sądowym przymiot prawomocności. Postanowienie o zawieszeniu postępowania prześle organ odwoławczy organowi nadzoru budowlanego celem wydania przez ten organ postanowienia w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania, toczącego się przed tym organem po wydaniu w/w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2002r. sygn.akt II SAKa 6/01. Wobec uchylenia zaskarżonej decyzji orzeczono o jej niewykonywaniu /art.152 ustawy p.s.a./
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI